- 6 saat önce
Bursa Tekstil Mühendisleri Odası Başkanı Dr. Uğur Onur Çinko, son iki yılda tekstil sektöründe yaklaşık 300 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını açıkladı. Üretimin bir bölümünün Mısır’a kaydığını belirten Çinko, Bursa’nın hala güçlü bir tekstil kenti olduğunu ancak sektörün ciddi bir dönüşüm sürecinden geçtiğini söyledi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:13İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Bugün geldiği durumu konuşacağız.
00:32Çok da fazla söylentiler de var.
00:35Tekstil sektörünün artık Bursa'da eskisi gibi olmadığı ama
00:38Tekstil Bursa'nın kalbi olan bir sektör.
00:42Yıllardır bu böyle gelmiş.
00:45Ve sizden şimdi son durumu yorumlamanızı isteyeceğim.
00:50Tekstil sektörü şu an ülkenin ekonomik şartlarını değerlendirdiğimizde,
00:54göz önüne aldığımızda en çok etkilenen sektörün başında da geliyor.
00:58Bunu tabii ki de Türkiye bazında da ama Bursa bazında yorumlamanızı istiyorum.
01:03Şöyle doğru sektörler değerlendirildiğinde ve özellikle de ekonominin bozulduğu ya da olumsuzlukların olduğu zamanlarda
01:10genelde tekstil sektörü tarihse olarak her zaman en fazla etkilenen, özellikle ilk etkilenen sektördür.
01:16Yani genelde biz kıyafet almaktan ya da tekstil ürünlerine satın almaktan ekonomide bozulmaların olduğu zamanlarda biraz daha öncelik alan tekstil
01:25olur.
01:25O yüzden tekstil sektörü bu işten çok etkilenir.
01:28Tabii tekstil sektörünü etkileyen uzun süredir, 3-5 yıldır konuştuğumuz başka konular var.
01:32Özellikle 2022 sonrasında pandemi çıkışındaki talep genişlemesindeki dönem,
01:36tekstil sektörü için bir genişleme ve nasıl diyebiliriz refah bir dönemde.
01:41Ancak daha sonrasında bu talep tabii geçici bir talep, talebin kaybolmasıyla ve kur rejimindeki dalgalanmalar,
01:47kur rejimindeki politika nedeniyle tekstil firmalarında bir zorlu dönem başladı.
01:52Ve bu yaklaşık 3 yıldır devam ediyor.
01:54Yavaş yavaş bu kapasiteler azaldı, üretim miktarları düştü ve bu sonucunda ürün fiyatları yükseldi.
02:02Satışların da düşmesiyle birlikte tekstil sektöründe istihdamda belli problemler baş gösterdi.
02:07Ve takip edebildiğimiz kadarıyla 2024-2025 aralığında öncelikle 200 bin kişi herhalde son yılda da dahil ettiğimizde
02:162023'ten bugüne seks sektöründe yaklaşık 300 bin kişi kadar bir istihdam kaybının olduğu görülüyor.
02:23Evet çok ciddi rakam.
02:24Bunu Bursa bazında nedir rakam?
02:28Yani genelde biz şöyle düşünüyoruz, konfeksiyon dediğimiz giyim üretim alanı yani elbise ve kıyafetlerin yapıldığı alan istihdam kaybının çok yoğun
02:39olduğu yerdir.
02:40Bursa genelde konfeksiyon alanında çok güçlü olduğunu bildiğimiz şehirlerden değildir.
02:45Yani Bursa'da daha çok iplik üretimi, dokuma, örme, boyaniler gibi dediğimiz tekstilin kumaş kısmının çoğunlukla üretildiği alanlar daha geniş yer
02:54tutmaktadır.
02:54O yüzden iş gücüne emek yoğun kısmı dediğimiz konfeksiyon alanı Bursa'da nispeten azdır.
03:01Burada Bursa'daki istihdam kaybı başka şehirlerde olana göre nispeten az olmuştur.
03:06Rakamlara baktığımızda tekstil sektörü her yerde 3 aşağı 5 yukarı küçülmüştür.
03:11Ancak bu yoğunlukla konfeksiyon alanındadır.
03:14Bursa'da özelinde ise rakamlara baktığımızda kayıplar Türkiye ortalamasına paraleldir.
03:19Ancak ihracatta yine Türkiye'deki önemli ihracat, oransal olarak tekstil ihracatının %13'lük, 15'lik kısmını hala Bursa tek başına 2
03:29-3 yıldır bu bozulma dönemleri dahil sürdürmeye devam etmektedir.
03:32Kayıplar %1-2 her yıl olmaya devam ediyor ancak çok anormal bir kırılma henüz görmüyoruz.
03:37Ama kapasitelerde düşüşler belirgin.
03:42Peki, Bursa artık tekstil şehri değil deniyor ya.
03:46Bu cümle doğru bir cümle mi?
03:47Eğer yanlış bir cümleyse buradan Odu Başkanı olarak düzeltmenizi isteyeceğiz.
03:53Bunu sektörün, bu cümlenin olumsuz etkilediğini düşünüyorum.
03:572009'da da bir kriz yaşandığında biliyorsunuz o dönemde de bir global kriz vardı ve Türkiye'de de etkileri çok oldu.
04:04Yani o zaman da tekstil bitti, tekstil battı, tekstil sektörü yok oluyor gibi yayınları sürekli dinledik durduk.
04:09Bir sorun var, sorun büyük, kabul ediyoruz.
04:12Ancak Bursa tarihsel olarak bir tekstil şehri ve hala çok önemli sayıda işletme Bursa'da faaliyetlerini sürdürüyor.
04:19Tabii ki kapanan firmalar var, önemli firmaları kaybediyoruz.
04:22Bu kesinlikle var herkesin kabulü ve biliyoruz bunu.
04:25Ancak şunu da kabul etmek lazım.
04:27Tekstil sektöründe yine de Bursa'nın doğu kesiminde, yine batı yakasında yeni açılan bir sürü işletme var.
04:34Biz genelde olumsuzluğu daha çok konuşuyoruz.
04:36Sanki tekstil sektör tamamen Bursa'dan çekilmiş gibi bir algı var ama rakamlara baktığımızda bu bu şekilde yansımıyor.
04:41Problem var ama problem bir dönüşümle çözülebilecek bir boyutta bir problem.
04:45Ama şunu kabul etmek gerekir.
04:47Şu anki dolar rejiminde, şu anki kur rejiminde, şu anki işçilik maliyetlerinde konfeksiyon ilişkili alanlar Bursa'da da çok kolay varlığını
04:57kolay kolay sürdüremez.
04:58Bunu kabul etmek gerekiyor.
04:59Başka alanlara yönelmek şart gibi duruyor.
05:02Anlıyorum.
05:02Şimdi bir önemli konu daha var.
05:05Son dönemlerde bazı fabrikalar üretimlerini Mısır'a taşıyor.
05:10Bir Mısır'a bir göç söz konusu.
05:11Bu süreç neden? Bu süreci yorumlar mısınız?
05:14Bu süreç tamamen tekstilin adı yanında söylenen emek yoğun sektör denilen kısmıyla ilişkili.
05:20Biraz önce bahsettiğimiz gibi kıyafet yapmak, yani elbise yaptığımız konfeksiyon alanı,
05:25yani ürünlerin kesilip dikilip birleştirildiği ve elbiseye dönüştürüldüğü alanlarda insan iş gücü çok yoğundur.
05:31Bu nedenle Türkiye'de kurun nispeten düşük kalışı birim işçilik maliyetlerini yüksek tutuyor.
05:39Bu nedenle Türkiye'de yaklaşık bir işçilik maliyeti 1000 dolara yaklaşmışken,
05:44işte yollu yemek, işçinin genel ücreti, işverenin toplam maliyeti 1000 dolara doğru ilerlerken,
05:53bu rakamlar Mısır'da 250-300 dolar bandına belki ulaşıyordur, belki ulaşmıyordur.
05:57Oralarda önemli, gördüğümüz gibi 3-4 kattan fazla bir fark var.
06:01Bu fark tabii en temel ürünler dediğimiz ürünlerde rekabet şansını artık bırakmamıştır.
06:07O yüzden o tip ürünlerin dikilmesi yapılması daha çok Mısır'da, Fas'ta, Kuzey Afrika ülkelerinde bizim iracat rakamlarımızda orada bir artış
06:13görünüyor.
06:14Bu artış oraya taşınan Türk teksil firmalarının ham maddelerinin bir bölümünü buradan alması nedeniyle
06:19buradan oraya bir iracat artışı görünüyor ve bir taşınma var.
06:21Ama şunu kabul etmek gerekir, bu 2009 krizi döneminde de yapıldı.
06:25Balkan ülkelerine bir hareket olmuştu o zaman.
06:26Yani Türk sanayisinin genel altyapısı, Türk insanının çalışkanlığı ve Türk işçisinin buradaki verimliliğini
06:34bu ülkelerde kolay kolay giden işverenler bulamamıştır.
06:38Burada da Türkiye'de üretilen malların kalitesi yine nispeten yüksek kalmıştır ama
06:43o kadar fazla bir şu an işçilik maliyeti farkı var ki yine de firmalar taşımak zorunda kalmıştır.
06:49Ama taşınanlar çok mutludur, çok iyi durumdadır diyebilir miyiz bilmiyorum.
06:53Bu konuda başka başka yorumlar mevcut.
06:56Bir diğer önemli konu da boyahaneler ve su tüketimi ilişkisi.
07:03Tabii boyahanelerde çok yoğun su tüketildiğini biliyoruz ve tabii ki de ülkemiz dünya genelinde.
07:10Fakat Bursa'da da geçtiğimiz aylarda çok ciddi su problemi yaşadık.
07:15Bu iki ilişkiyi nasıl değerlendiriyorsunuz?
07:18Yani daha büyük hem kayıpların olmaması adına hem de sektör olarak nasıl önlemler alınabilir?
07:25Ciddi bir konu çünkü.
07:26Çok ciddi yani bu tabii yaşamımızın temel öğelsidir su.
07:31Yani su konusu biz orta kuşak ikliminde bir ülkeyiz ve dünyada sıcaklıklar arttıkça biz beklentiler belki 2050'de oluşacak rakamlara biz
07:4120-30 yıl önce ulaştık gibi.
07:42Türkiye herhalde 2030'lara doğru gidilirken su fakir dediğimiz ülkeler grubuna doğru ilerliyor.
07:48Tabii Bursa eskiden bir su şehriydi.
07:50Yani bir sudan ibaret bir şehirdi.
07:52Su kaynakların yoğun bir şehirdi.
07:54Tabii çok fazla kullanım üretimin artması burada su kaynaklarına iklimin değişmesiyle de birlikte sıcaklık değerlerinin artmasıyla birlikte su kaynaklarının tükenmesine
08:05neden oldu.
08:06Sondajların indiği derinlikler artmaya başladı.
08:09Ve tabii boyhaneler burada çok su tüketen yerler.
08:11Bunu kabul etmek lazım.
08:14Ancak artık bu şekilde biz üretim kapasiteleri zaten en azından boyhane ya da su tüketen alanlarda arttırılabileceğini düşünmüyoruz.
08:22Teklis sektöründe zaten bir daralma ve küçülme var.
08:25O yüzden burada boyhaneler tarafında da yeni bir yatırım, yeni bir yer, yeni bir genişleme beklemiyoruz.
08:31Biz mühendisler olarak tabii üretim sektörlerinin var olmasına ve korunmasına en azından.
08:34Burası bizim doğal sistem alanlarımız.
08:36Ancak bunu yapmak demek, çalışmak demek her şeye rağmen çalışmak demek değil.
08:40Yani doğada suyumuz tükenirken, doğal kaynaklarımız tükenirken bizim iş bulmamız gelecekte, gelecekteki nesillerin iş bulmasına ya da kaynaklarının kullanmasına sorun
08:49yaratacaktır.
08:50O yüzden burada yapılması gereken akıllı ve doğru bir çalışma.
08:53Firmalarımız organize sanayi bölgeleri içerisinde suyun geri kazanımıyla ilgili çalışmalar yapıyorlar.
08:58Suyun %50'sinin, %60'ının ya da %70'inin kazanımına dönük çalışmalar yoğunlaştı.
09:03Tabii bazı firmalar için bu sanayi bölgelerin dışında bunlar için yatırım gerekiyor.
09:06Belki burada bir yeşil finansman kredilerin bu yönde sağlanması, firmalara bir desteklerin arttırılması bu yönde faydalı olur.
09:14Çünkü firmalar artık sınırsızca suyu kullanamayacaklar.
09:17Gri su dediğimiz geri kazanılmış suyun miktarının arttırılması ana konuya dönüşmek durumunda.
09:22Yani bu şekilde devam ediyoruz.
09:23Bir su kesintisi yaşadık.
09:24O yüzden kapasitesi arttırma zaten mümkün değil.
09:27Ancak elimizde ne varsa temel yatırımı, tabii firmaların da finansal durumları çok parlak değil tekstil firmalarının.
09:33Burada kamu destekleriyle birlikte bir alan yaratılarak suyun mutlaka önemli ölçüde geri kazanıldığı ve mevcut suyun çok verimli kullanıldığı şekilde
09:42üretimlere devam etmenin yolları aranmalıdır.
09:45Peki Sayın Başkan son olarak sizden genel bir mesaj alacağım ve de buradan sizin değinmek istediğiniz konu varsa onunla da
09:54alakalı.
09:54Bursa ve Türkiye'de genel olarak tekstil sektörünün 2026 ve sonrasında gelecek yıllarda nasıl bir durum bekliyor?
10:05Şöyle tekstil sektörü global olarak hala çok genişleyen bir sektör.
10:10Dünya büyüme ortalamalarının üstünde büyüyen bir sektör.
10:13Nüfus artışı hala devam ediyor ve hızlı moda dediğimiz fast fashion ile birlikte çeşitlilik, ürünlerin hızlı üretime, hızlı dağıtımı, hızlı
10:22kullanımı, hızlı tüketimi gibi konular çok fazla oldukça da insan sayısı arttıkça da burada kapasiteleri arttıran önemli bir güdüleyici bir
10:29alan var aslında.
10:31Tekstil sektörü küçülmüyor.
10:32Var olan kapasiteler belli ülkelerden belli yerlere kayıyor sanayi teorisine uygun olarak.
10:36O yüzden tekstil sektörü için tekstil sektörü dünyada azalıyor, talepler düşebilir, dönemsel olarak düşebilir ama tekstil sektörü büyüme içerisinde.
10:43Biz bu büyümeden ne kadar payı alırız aslında konu burada.
10:46Bu payı anladığımız kadarıyla şu anki artık Türk toplumundaki var olan koşullar gereğiyle bu paydan çok basic ürün yani çok
10:54düşük kalemde ürün yaparak bu paydan çok fazla yer almak mümkün olmayacak.
10:59O yüzden biz yıllardır öğrencilik yıllarımızdan beri söylenen katma değerli ürün, değer üreten ürün yani daha fazla teknoloji altyapısı olan
11:07ürünler, kilogram başı değeri, ihracat değeri yüksek olan ürünlere yönelmek yıllardır söylediğimiz bir şey artık gerçekten bu dönüşün başladı ve
11:14sıkıntıyı gördüğümüz için zamanımızın çok kalmadığı, yatırımların önemli ölçüde buralara gideceği bir arayışın içinde olmamız gerekiyor.
11:21Çünkü sürülebilirlikle ilgili konular, baskılar arttı artık firmalar kolay kolay işte 2026'dan sonra Avrupa Birliği'nin yeşil mutabakatı ve düzenlemeleri
11:29sonrası çok kolay mal satamayacaklar.
11:31O yüzden buna uyumlanmak ayrı bir maliyet.
11:34Bunu yaparken de ürünlerin nispeten daha nitelikli, daha niş, daha özel ürünler olmasına dikkat etmek gerekiyor.
11:41Bunun dışında kamusal politikalar da etkili.
11:43Biz burada hizmete yönelik sektörlerin genel gelir düzeylerindense üretime ilişkili sektörlerin genel gelir düzeylerinin iyi olacağı planlamaların defakta uygulanması gerekiyor.
11:54Çünkü gençlerimiz daha çok statik işlerdense üretimdeki ürün üreten, değer üreten işlere yöneltmek ancak genel politikaların üründür.
12:02Bu olmazsa üretim sektörlerimiz yeterli ivmeyi yakalayamaz ve gelecekte o zaman daha başka ekonomik sorunlardan bahsedebiliriz.
12:08Şu an için tekstil sektörü için biten, kaybolan bir şey yok.
12:11Belli alanların değiştiği ve dönüştüğü bir süreç var.
12:14Çok umutsuz olmamak lazım ama saf bir umudun içerisinde de olmamak lazım.
12:18Birlikte sektör paydaşları elimizden geldiğince sektörümüzü var etmek durumundayız.
12:22Tekstil sektörü bizim için değerli ve büyük bir sektördür.
12:24Birçok insanın istihdam kanalı burasıdır hala.
12:27Bunun farkında olarak elimizden geleni yapmak durumundayız.
12:31Peki son bir sorun daha olacak.
12:34Buradan lise son sınıf öğrencilerine, üniversite sınavına girecek öğrencilere de tavsiye ediyor musunuz?
12:39Tekstil mühendisliği yazsınlar mı?
12:41Tercih listesine ve Bursa'da tekstil mühendisliği açığı var mı şu an?
12:46İhtiyaç durumu nedir?
12:48Şöyle ben hani genelde yönlendirici olurken hep isteriz ki herkes,
12:52yani çoğu insan kendi bölümünde tercihleri arttırmak için odalarda bunun için çalışır.
12:56Ben de liselere fırsat olduğumda yönetimdeki arkadaşlarımızla birlikte gidiyoruz, öğrencilerle buluşuyoruz.
13:00Tabii ki şunu demiyoruz yani o tekstil mühendisliği arkadaşlarımız çoğunlukla buraya yönelsinler, bu alan geleceğin alanı demiyoruz.
13:07Ancak tekstil mühendisliği mevcut puan şartlarında az sayıda mezun veren bir bölümdür.
13:13Yani Türkiye'de efektif olarak 7-8 bölüm öğrenci alıyor.
13:16Ve bu şekilde baktığımızda tüm bölümlerin sayısının çok fazla olması nedeniyle,
13:20kontenjanların çok fazla olması nedeniyle tekstil mühendisliği bölümü az sayıda öğrenci veren bir bölüm olarak hala avantajlı bir bölümdür.
13:27Her ne kadar olumsuzluklar tekstil sektörün çok konuşulsa da, sektörün genişliğini düşündüğümüzde tekstil sektörüne gelecek öğrencilerin uzun bir dönem istihdamında
13:37önemli bir problem olacağını ben düşünmüyorum.
13:40Şu an dönemsel bir sorun var ama bu sektör çok geniş bir sektör, çeşitliliği olan bir sektör ve mezun sayısı
13:47az olan bir sektör.
13:48O yüzden hala verimli bir tercih alındır.
13:50Ben de tekstil mühendisliği bölümü.
13:51Peki Sayın Başkan çok teşekkür ediyoruz. Ağzınıza sağlık, iyi ki geldiniz.
13:56Size yeni süreçte de başarılar diliyoruz.
13:59Sağ olun, çok teşekkür ediyorum.
14:01Değerli izleyenler, bugünkü konuğumuz Bursa Tekstil Mühendisleri Oda Başkanı Dr. Uğur Onur Çinko bizlerle birlikteydi.
14:08Bizi izlediğiniz için teşekkür ediyoruz. Bir sonraki programda görüşünceye dek hoşçakalın.
Yorumlar