00:00Durum bu ve Sözcü televizyonu programcısı ve Sözcü gazetesi yazarı, gazeteci yazar çok değerli Yılmaz Özdil bizimle birlikte sabah saatlerinden
00:11itibaren saniye saniye o da tabii ki tüm süreci hem buradan hem de uluslararası medyadan şüphesiz ki takip ediyordu.
00:18Merak ediyorum Sayın Özdil hem savaşı hem savaşta şu ana kadar yaşananları Türkiye'nin pozisyonunu iktidardan ve muhalefetten gelen değerlendirmeleri
00:30nasıl görüyor nasıl okuyor hoş geldiniz Sayın Özdil ne diyorsunuz yani dünyanın gözü önünde inanılmaz bir şekilde canlı yayında bir
00:40savaş anlatıyoruz maalesef.
00:42Evet maalesef yani işte değil mi bir bilgisayar oyunu gibi yine seyretmeye başladık kameralar şehirler vesaire falan.
00:50Yani şimdi Amerika'nın yaptığı vesaire ben tabii sabahtan beri bütün şeyleri de izliyorum.
00:57Öncelikle şunu söyleyeyim yani Sözcü televizyonu haber refleksi açısından inanılmaz büyük bir başarı gösterdi bugün.
01:05Yani sabah saat sekizden beri neredeyse televizyonu kapatamadık Sözcü'yü izliyoruz.
01:12Öncelikle haber merkezi reji bütün arkadaşları yürekten kutlarım.
01:17Şimdi bu yaşanan tabii ki maalesef yani büyük sopa diplomasisi bu.
01:23Yani ta 1901 yılında Amerikan Başkanı Roosevelt'in kullandığı bir terim.
01:30Yani yumuşak konuş elinde büyük bir sopa taşı diyordu.
01:34Bu Amerikan dış politikasının hem ideolojisi hem sloganı.
01:39Şu anda da öyle dikkat ederseniz Trump habere barıştan bahsediyor ama habere elinde sopayla ona buna saldırıyor.
01:47Yani romantik cümleler kurmak isterdim ama maalesef dünyanın acımasız gerçeği bu.
01:53Kimin elinde büyük sopa varsa o oluyor.
01:57İran'da da şu anda olan bu.
01:58Yani tabii çıkan işte stratejistler komutanlarımız falan harika özetliyorlar.
02:06Ben gazeteci olarak sadece gördüklerimi anlatabilirim.
02:09Şimdi sınırımızı çizen bu Kasr-ı Şirin anlaşmasından bu yana biz dört asırdır İran'la savaşmıyoruz.
02:17Dolayısıyla insan duygusal olarak ister istemez komşusunun yanında yer alıyor.
02:23Ama yani bu İran'ın ayakta durabilmesi imkansız.
02:28Çünkü halkını insan yerine koymayan, kendi halkına insani bütün özgürlükleri yasaklayan bir rejim.
02:38Yani ABD ve İsrail karşısında dünyada herhangi bir müttefik bulabilir mi?
02:44Bence imkansız.
02:46Mesela izliyorum herkes Rusya falan diyor, Çin falan diyor ama dikkatten kaçırılıyor.
02:53Mesela sabahtan beri izlediğim ama duyamadığım bir haber.
02:56Mesela Irak'ta Kürt bölgesinde 45 milyar varil petrol var.
03:05Aşağıda Şii bölgesinde 115 milyar varil petrol var.
03:11Bu aşağıdaki Şii bölgesinin 20 milyar varillik dünyada henüz delinmemiş,
03:18dünyanın en büyük petrol rezervinin bulunduğu Batı Kurna 2 bölgesini Rus Lukoil şirketi işletiyordu.
03:28Yaklaşık 4-5 gün önce yanlış hatırlamıyorsam Lukoil buradan çekildi ve bu bölgenin bütün petrol işletme hakkı Şevron'a verildi.
03:38Mesela ben sabahtan beri analiz falan izliyorum.
03:43Bundan kimse bahsetmiyor.
03:45Bu çok açık bir şekilde gösteriyor ki Rusya ile Amerika veya Putin ile Trump aslında bu anlamda da bir anlaşmaya
03:53varmış vaziyette.
03:54Yani 20 milyar varillik Batı Kurna 2 petrol bölgesinden Lukoil çekiliyor ve o yerine Şevron geliyorsa
04:03bugün İran'ın Rusya'nın destek beklemesi romantizm bile değil.
04:09Yani İran'ın dünyada şu anda kendine bir müttefik bulabilmesi imkansız.
04:15İran mesela dünya cenneti bir coğrafya.
04:18Ormanları, dağları, nehirleri, vadile böyle gezilesi, yörelesi bir.
04:22Harika bir coğrafya.
04:24Aynı zamanda dünyanın en muhteşem mutfaklarından biri ama turist olarak İran'a gider misin mesela?
04:31Yani.
04:32Herkesin kendine bu savaş çerçevesinde sorması gerekiyor.
04:37Mesela İran'ın nüfusu 90 milyon kişi resmi olarak ama İran'ın da şu anda 80 milyon kişi var.
04:44Çünkü 10 milyondan fazla İranlı bu rejim yüzünden yurt dışında yaşıyor.
04:50Yani rakamları söylemek dile kolay.
04:52İsrail nüfusunun toplamından daha fazla İranlı İran dışında yaşıyor.
04:57Normal insanlar gibi yaşam sürebilmek için bu rejimden kaçtılar.
05:02Bugün Türkiye'de neredeyse 1 milyon İranlı yaşıyor.
05:06Normal insanlar gibi yaşayabilmek için ülkelerinden kaçtılar Türkiye'ye geldi.
05:11İran halkı 45 yıldır insani özgürlükleri adeta mengeneye alan bu molla rejimi yüzünden
05:19yani demir parmaklıklar arkasında olmasa bile zihinsel olarak hapis hayatı yaşıyor.
05:25Özellikle kadınlar, üniversiteli gençler inim inim inliyor.
05:29Bu yüzden mesela geçen sene değil mi bu işte İran Cumhurbaşkanı'nın helikopteri düştüğünde
05:35helikoptere daha fazla üzüldüler.
05:38Yani bu İran gerçeği bu.
05:40Dünyanın üçüncü en büyük petrol rezervine sahip olmalarına rağmen
05:44dünyanın ikinci en büyük doğal gaz rezervine sahip olmalarına rağmen
05:49yani İran bugün tıpkı Norveç halkı gibi tıpkı Danimarka halkı gibi çok zengin bir refah bir hayat sürmeleri gerekirken
05:58Almanya gibi, Fransa gibi, İtalya gibi sanayiden eğitime, sanattan spora hem finansal refah hem sosyal refah içinde yaşamaları gerekirken
06:09bugün İran halkı ağır bir cehalet atmosferi ve yolsuzluk kokuşmuşluğu yüzünden bu Moğollar rejimi yüzünden
06:18dramatik bir yoksulluk ve yoksunluk yaşıyor.
06:22Hümeyni rejimi iktidara geldiğinde İran'da kişi başına düşen milli gelir 2400 dolardı.
06:29Aynı dönem İsrail'de kişi başına düşen milli gelir işte 4000 dolar civarındaydı.
06:35Bugün İsrail'de kişi başına düşen milli gelir 55 bin dolara yükselmiş, İran hala 5000 dolardı.
06:44Şimdi bu gerçekleri gördüğünde İran'ın dünyada müttefik bulmayı bırak kendi vatandaşları arasından bile kendisine destekçi bulması neredeyse imkansız.
06:56Netanyahu yönetimi ırkçı bir yönetimdir.
07:00İran halkı ırkçı seviyesinde cinayet makinesidir, soykırımcıdır şüphesiz altına imza atıyoruz ama İsrail'de demokrasi yok denebilir mi?
07:12İsrail'de son seçimde 40 siyasi parti katıldı.
07:17Bu seçmenlerin %72'si sandık başına gidip oy kullandı İsrail'de.
07:23İran'da ise hemen hemen aynı tarihlerinde seçim yapıldı.
07:27Seçmenlerin %65'i oy kullanmaya bile gitmedi.
07:30Tarihin gelmiş geçmiş en düşük katılımı oldu.
07:34Yani devrim muhafızları korkusuyla sandık başına gidenlerin de %5'i geçersiz oy kullandı.
07:41Yani İran'da her 100 kişiden 70'i devlet tarafından, rejim tarafından fişlenmeyi göze alarak, hapis cezasını göze alarak seçimi boykot
07:53etti.
07:53Artık bu rejim altında yaşamak istemiyor bu insan.
07:57Savaş ne kadar devam eder orasını bilmem.
08:00Ama bu rejimin ayakta durabilmesi imkansız.
08:05Dünya tarihinde kendi halkını baskı altında tutan hiçbir rejim özgürlük silahı karşısında ayakta duramadı, duramaz.
08:13Bakın Sovyetler Birliği böyle yıkıldı.
08:15Halkın özgürlük talebi hem Sovyet rejimini yıktı hem Berlin duvarını yıktı.
08:21Çin mesela bugün Çin özgürlük taleplerini dengeleyebilmek için kapitalist açılımlar yapıyor.
08:27Ya Suudi Arabistan bile kadınlara haklar falan vermeye başladı.
08:31Yoksa bu dijital çağda bu rejimlerin ayakta durabilmesi imkansız.
08:36Bakın Irak yıkıldı, Libya yıkıldı, Suriye yıkıldı, diktatörleri ya öldürüldü ya kaçtı.
08:42İran'da böyle 1980 şartlarında yani 50 yıl önceki şartlarda halkın üzerine böyle fanus gibi çökmek belki mümkündü ama bugün artık
08:54imkansız.
08:55Bundan sonra ne olacak diye merak edersek bir iki dakikam daha varsa onu da anlatmak isterim.
09:07Dinliyorum efendim.
09:09Evet.
09:11Şimdi bakın İran dediğim gibi bugün bu liyakatsız Moğollar rejimi yüzünden maalesef özellikle askeri açıdan İsrail'le veya hele ABD
09:23ile falan rekabet edebilecek bir ülke değildir.
09:26Ama İran'ın coğrafi konumu küresel açıdan jeopolitik pırlantadır.
09:35Bu şimdi yaşananlar sadece bugüne ait işte İsrail, İran falan gibi bir mesele zannediliyor.
09:41Ama böyle değil de tarih boyunca hep böyle değildir.
09:44Bakın tarih boyunca daima büyük güçlerin rekabet alanıdır İran.
09:49Mesela hem Birinci Dünya Savaşı'nda hem İkinci Dünya Savaşı'nda İran'ın İngiltere ve Rusya tarafından işgal edilme sebebi
09:59de aslında budur.
10:00Jeopolitik pırlanta olmasıdır.
10:03Bakın özellikle İkinci Dünya Savaşı'nda İran yönetimi Nazi yanlısıydı.
10:08İran'ın enerji hatlarını Nazilere kaptırmamak için İngiltere ve Sovyetler Birliği tarafından işgal edilmişti İran.
10:15Enerji üretimi ve enerji nakli açısından çok çok kritik önemli bir ülkedir İran.
10:23Bakın dikkat verin İranlılar önemlidir demiyorum batı açısından.
10:28İran jeopolitiği küresel güçler açısından çok önemlidir diyorum.
10:33Bu yüzden İran'da yaşanan bir gelişme komutanım elbette hepimizden daha iyi bilir anlatacaktır birazdan.
10:40İran'da yaşanan bir gelişme aslında sadece İran'la alakalı değildir.
10:46Bakın bu gözle bakmak gerek.
10:48İran'da yaşanan bir gelişme tarih gösteriyor ki peş peşe kritik hadiseleri domino taşı gibi tetikleyebilir.
10:57Bakın mesela İran devrimi 1979 yılıydı.
11:01O yıl herkes sadece İran'da devrim oldu falan zannetmişti.
11:04Halbuki İran devrimi olur olmaz bakın sadece iki yıl içinde neler oldu biliyor musunuz?
11:12Hümeyn İran'a döndü bu Molla rejimini devrimini yaptı.
11:17Hemen peşinden Sovyetler Birliği Afganistan'ı işgal etti.
11:21Hemen peşinden Türkiye'de Kenan Evren darbe yaptı.
11:25Hemen peşinden ABD başkanı suikastı uğradı Reagan vuruldu.
11:30Hemen peşinden Papa vuruldu, Mehmet Ali Ağaç'a vurdu.
11:34Hemen peşinden Mısır'da Enver Sedat vuruldu, öldürüldü.
11:39Hemen peşinden İran-Irak savaşı patladı, bir buçuk milyon insan öldü.
11:44Hemen peşinden Hindistan'da İndiragandı öldürüldü.
11:48Evet İran'da devrilen ilk domino taşı bütün bölgeyi tek tek yıktı.
11:55İran'da yaşanan bu gelişmelere daima bu küresel çerçevede bakmak gerekiyor.
11:59Bakın 1979'dan bugüne gelelim, daha bu yeni burnumuzun dibi.
12:04Hatırlayalım lütfen.
12:06İran Cumhurbaşkanı'nın helikopteri düştü güm diye.
12:10O İran devriminden sonra olduğu gibi neler oldu?
12:13Bakın hatırlayalım.
12:14Hümeyni'den sonra Reagan'a suikast yapılmıştı.
12:17Bu İran Cumhurbaşkanı öldükten hemen sonra Trump'a suikast yapılmıştı.
12:22Tesadüf müdür bu?
12:23Rusya mesela o zamanlar Afganistan'ı işgal etmişti.
12:28Şimdi aynı Rusya Ukrayna'yı işgal etmiş vaziyette.
12:32Pakistan mesela bakın bu harekattan sadece bir gün önce Afganistan'ı vurmaya başladı.
12:37Tesadüf olabilir mi?
12:39O zamanlar Enver Sedat'ın vurulması gibi, İndiragandı'nın öldürülmesi gibi.
12:44Şimdi bakıyoruz Esad ortadan kaldırıldı.
12:46İran'da devrilen ilk domino taşının bütün bölgeyi yıkma potansiyeli vardır.
12:53Bu yüzden ıssal da söylüyorum hayata daima Ankara penceresinden bakmak gerekir.
12:59Bizim iktidar, AKP iktidarı hayata mezhep penceresinden, hayata din penceresinden baktığı için
13:06Mısır politikası çöktü, Filistin politikası çöktü, Suriye politikası çöktü, Doğu Akdeniz politikası çöktü.
13:15Bu İran konusunda Allah aşkına doğru yerde durmak gerekiyor.
13:20Yani hayata Bakü penceresinden bakan Azerbaycan'dan ibret almak gerekiyor diye düşünüyorum.
13:27Yılmaz Özlü çok teşekkür ediyorum.
13:28Hem Sözcü gazetesi köşe yazarı, gazeteci yazar hem de Sözcü televizyonu programcısı Yılmaz Bey bizimle birlikteydi.
13:36Türker Ertürk de bir kez daha bizimle birlikte.
13:39İsterseniz kalın bizimle bir süre daha Yılmaz Bey.
13:41Çünkü Türker Paşa'yı dinleyeceğiz, sizin bıraktığınız yerden bir değerlendirme yapacak.
13:46Şunu soracağım izninizle Türker Bey'e, Ankara penceresinden bakmak ne demektir?
13:51Bunu soracağım.
13:53Dilerseniz kalın ama eğer başka bir durum varsa tabii ki izninizi de isteyebilirsiniz.
13:57Nasıl tercih ederseniz öyle ilerleyelim.
14:00Ben çok teşekkür ederim çünkü keyifle izliyorum.
14:04Konuşmaktansa izlemeyi tercih edeyim.
14:06Değerli amirelimin değerlendirmeleri dün geceden beri hakikaten diyorum hep varlığınızla onu duyuyoruz.
14:14İyi ki varsınız değerli amirelim.
14:16Katkılarınız için de çok teşekkür ederim.
14:18Teşekkür ederim.
14:19Sağolunuz efendim.
14:20Teşekkür ettik.
14:21Eksik olmayın iyi akşamlar.
14:22Sizi o zaman tekrar gönderelim kendi işlere, güçlere ve ekran başındaki takide.
Yorumlar