- 5 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Çünkü yıllardır Pakistan ile Afganistan arasında gözle görülmeyen bir savaş var.
00:06Niye? Aslında bu bölge, şu bölge görüyorsunuz, bu bölge Peştun bölgesi olarak tanımlanıyor o bölgede.
00:13Yani Afganistan'da aslında 40-45 milyon insan varsa bunun 20 milyonu Peştun.
00:19Bu bölgede de Pakistan sınırları içerisinde yalan Peştun bölgeleri olduğunu söyleyen bir yaklaşım var.
00:26Şimdi önce tabii bizim savaşta ne olduğunu anlatmamız gerekiyor.
00:29Şimdi burası Pakistan. Şöyle haritalarını arkadaşlarla birlikte hazırlamışlar.
00:35Sağolsunlar arkadaşlarımız. Hemen göstereyim.
00:36Burası Afganistan İslam emirliği haritası. Eski haritayla karıştırmamak lazım.
00:41Bu harita şu andaki yeni harita.
00:42Güncel harita bu değil mi?
00:44Tabii tabii. Yani Taliban iktidara geldikten sonra bu güncel haritayı kullanmaya başladı.
00:48Bu güncel harita artık. Şimdi gelinen noktada şunu görüyoruz.
00:52İki tarafta birbirine saldırmaya başladı.
00:54Tamam. Bir dakika. Haritalar üzerinden gidiyorsak adım adım gidelim.
00:57Haritalar burada varken Afganistan'da sadece bu harita mı yıkıyoruz yoksa başka haritalar var mı?
01:02Başka ülkeler var mı?
01:04Yani şu anda bütün ülkeler çekilmiş durumda.
01:08Bakın Afganistan 20 yıl boyunca Amerikan işgali altında kaldı.
01:12Sonrasında Amerikan'ın talebi şuydu.
01:14Dedi ki ya biz o bölgede yine de kalırız.
01:17Bir şekilde oradaki eğittiğimiz güçlerle kalırız.
01:20Fakat Amerika çekildikten 3-4 gün içerisinde o bölgede Amerikan'ın eğittiği güçler kalmadı.
01:27Şimdi gelinen noktada saldırılar nereye oluyor sorusunu cevaplamamız lazım.
01:32Bakın şimdi saldırıların olduğu yerler.
01:34Bir Kabil.
01:35Kabil'i niye?
01:36Çünkü Kabil aslında Afganistan'ın geçmişten beri başkenti.
01:404-5 milyon insan yaşıyor.
01:41Çok nüfus yoğunluğu var.
01:42Bölgenin en ana merkezlerinden bir tanesi ticari olarak da sınırlara yakın.
01:47Hem kuzey sınırına hem doğu sınırına yakın olduğunu düşünürsek bu bölge önemli.
01:51Burası ülkenin başkenti ve karargah olduğu bölge.
01:55Pakistan öncelikle Kabil'i vuruyor değil mi?
01:57Tabii Kabil ve o bölgeyi.
01:59Kabil bölgesi.
01:59Şimdi sonra askeri alanında önemli bir bölge var.
02:02Paktiye.
02:03Burası dağlık.
02:04Engebeli bir arazi.
02:06Bu bölgede şunu biraz büyütürsek arkadaşlarımıza.
02:09Bu bölgenin tamamının savaş alanı olduğunu söylemek mümkün.
02:14Niye?
02:14Dağlık.
02:14Engebeli bir arazi.
02:15Şöyle anlatalım.
02:17Güneydoğu'da dağlık koskoca yüksek araziler, 2000 metre araziler var.
02:21O bölgeye benzer bir bölge.
02:23Neden buradaki çatışma alanını mesela bu bölgeyi daha büyüttün?
02:27Burası daha bölgesel, burası daha gelişel.
02:29Burası zaten sınır bölgesi ve çatışmalar sürekli bu bölgede oluyor.
02:33Şimdi burada şunu söylemek lazım.
02:34Pakistan Kabil'i bombalıyor ama sınır bölgesinden de Taliban karşı tarafı bombalıyor.
02:40Yani ikili bir çatışmaya dönüşüyor.
02:42Biliyorsunuz ki Afganistan'ın şu anda bir hava savunma sistemi yok.
02:45Yani bu hava savunma sisteminde olmaması demek.
02:49Pakistan'da İslamabad'dan kalkan uçak, şuradan kalkan uçak, şöyle gösterelim uçağı da.
02:53Uçak buradan kalkıyor, geliyor Kabil'i bombalıyor.
02:56Hiçbir sorun olmadan geri dönebiliyor.
02:58Yani bu ne demek?
02:59Bu demek ki işte bir hava savunma sistemi yok.
03:03Rahatlıkla bir Pakistan operasyonu burada rahatlıkla yapılabiliyor.
03:07Sonrasında geldiğimizde baktığımızda özellikle Kandahar'ın bu bölgesi, Kandahar önemli bir kenttir.
03:14Çölük dimine sahiptir, geceleri çok soğuktur.
03:17Peştun nüfusunun çoğunluğunun yaşadığı, Afganistan'da işte yıllarda süren Amerikan işgali sırasında,
03:2420 yıl süren o Amerikan işgali sırasında en çok çatışmanın ve olayın olduğu yerlerden bir tanedir.
03:29Aynısından şurada Hoss diye bir yer var, Paktia'nın hemen altında.
03:32O bölgede de Amerikan askerlerine çok saldırı olurdu.
03:36Neden?
03:36Neden?
03:37Çünkü burası aslında geçmişten beri Taliban bölgesi olarak tanımlanır.
03:41Şimdi İdris, öyle bir bölge anlattın ki, Pakistan'a sadece haritayı koydun.
03:47Bu bölgede savaşın, Afganistan'da sınır boyunca aslında Pakistan'ın saldırı gerçekleştirdiğini gösterdiniz.
03:54Sınır boyunca...
03:56Afganistan hiç karşılık vermiyor mu Pakistan'a?
03:58Veriyor ama düşük yoğunluklu, nasıl söyleyeyim, havan saldırılarından bahsedelim.
04:06Sınır bölgesinde havan saldırılarından yapıldığını...
04:10Sadece sınırda Pakistan'a içeri gelmiyor mu?
04:11İç bölgelere girme ihtimali yok ama şunu söyleyelim, şunu söylemek lazım, burada şunu anlatmamız lazım, burası yapay bir sınır.
04:25O ne demek?
04:261890'lı yıllarda şu bölge, gördüğü şu bölge şöyle görüyoruz, şöyle çizersek, çizim aracı olarak kullanırsak da biraz rengini değiştirelim.
04:37Şu sınır bölgesi şöyle görüyoruz, hop hop böyle gidiyoruz.
04:42İşte bu bölge aslında yapay bir sınır.
04:45Yani yapay bir sınır olduğu için de o bölgenin bugüne kadar gerçek bir sınır olma ihtimali yok.
04:55Niye? Çünkü o bölge İngilizler tarafından kullanılan, İngilizler tarafından çizilen iki asıl etnik yapı, bir etnik yapıyı ikiye bölen bir
05:04sınır.
05:05Türkiye'nin yakındaki sınırlarda da bunu görüyoruz, dünyada birçok yerde İngiliz operasyonlarında bunu görüyoruz.
05:11Bundan dolayı da bu sınır hali hazırda tartışma konusu Pakistan'la Afganistan arasında.
05:16Şimdi bakın, bu olay nasıl bu aşamaya geldi, nasıl güçler dengesi oluştuğunu anlatmak açısından söyleyelim.
05:23Sovyetler Afganistan'ı işgal ettiğinde bu bölgeden milyonlarca kişi Pakistan'ı hak etti.
05:31Bakın şu Koyetta, Çaman bu bölge, şu sınır bölgesi tekrar şey yaparsak şöyle, bu bölgede de birçok peştun geldi, bu
05:40bölgeye yerleşti.
05:40Bu bölgeye yerleşince, 1990'larda Türkiye'de de olduğu için o tarafa doğru göç olduğunda terör de bir şekilde o bölgede
05:49yeşillenmiş oldu, büyümüş oldu.
05:51Bu bölgede de aynı sorunun olduğunu söylemek mümkün.
05:54Şimdi gelinen noktada vurulan yerlere şöyle sınır boyu olarak gösterelim.
06:00Bir dakika, şu hani şunu sileceğiz ve şuradan çıkacağız, şuradan çıkacağız, tamam.
06:08Şimdi bu bölgede duran hattı boyunca, duran hattı boyunca Kost, Paktiya, Kandahar, Kabil bölgelerinin vurulduğunu görüyoruz.
06:18Kabil biraz içeride.
06:19Şu bölgede Celalabet diye bir kent var.
06:23Bu Celalabet kenti aslında sınır geçiş bölgesidir ama sınır sadece göstermeliktir.
06:29Her yerden geçiş vardır.
06:30Dağlık araziden direkt Pakistan'a geçebiliyorsun.
06:33Bu ne demek?
06:33Bu Taliban için o bölgeye sızma harekatı yapmak anlamına gelir.
06:37İçerilerde karakol baskınları yapmak anlamına gelir.
06:40Geçtiğimiz günlerde, geçtiğimiz aylarda bu baskınların olduğunu da biliyoruz.
06:43Öyle baktığımızda konunun, Afganistan'ın özellikle istihbaratı ve hava gücüyle bu bölgede nokta hedeflere saldırıları,
06:54yani Taliban üstlerine, Taliban karargahlarına, Taliban'ın önemli liderliğine saldırılarını göreceğiz.
06:59Afganistan'dan Pakistan'a yönelik de özellikle Pakistan Taliban'a üzerinden içeride çatışmalar görebileceğiz.
07:07Bunu net bir şekilde söylememiz lazım.
07:09Ama şu anlamda gelinen noktada Pakistan tarafı diyor ki biz 27 Taliban noktasını hedef aldık, 9'unu da ele geçirdik.
07:17Burası hep sınır bölgesi, o duran hattı denilen o bölgede.
07:21Afganistan'da diyor ki biz diyor özellikle Nuristan şu bölgede dağlık arazide operasyonlar yürütüyoruz.
07:31Pakistan'ın iddiasına göre 228'den fazla Afganistan Taliban'ından asker hayatını kaybetmiş durumda.
07:38Ve bu süreç şu anda açık savaşa dönmüş durumda.
07:42Tabii Pakistan'ın nesi var?
07:43Aslında Pakistan'ın gücünü gösteren şey ne?
07:46Nükleer silah.
07:47Şimdi İdris Arıkan'dan Şahay Hocam'a geleceğiz.
07:50Nükleer silahını da koyalım.
07:51İdris Arıkan, Orta Doğu uzman olduğu kadar Şahay Hocam.
07:55Dijital uzman da olduğunu bize bir kez daha kanıtladı.
07:57Sizi de stüdyomuza bekliyoruz.
07:59Çünkü bu akıllı ekranda anlatmanız bize de oldukça yararlı olacak.
08:03Şahay Hocam, Pakistan'ın Hindistan suçlaması bölgesel güç mücadelesinin yeni cephesi mi?
08:09Yoksa İdris Arıkan'da kim ne istiyor?
08:11Neden böyle bir gerilim başladı?
08:14Bu şimdi mi başladı yoksa eskiye mi dayanıldı?
08:17Bunları güzelce özetledi.
08:18Bu ülke gerçekten neden savaşıyor?
08:22Teşekkür ediyorum.
08:23Tabii şunu söyleyeyim.
08:24Dijital ekranı ben de kıskandım.
08:25Orada olmayı tercih ederdim ama inşallah bir dahakine diyeyim.
08:28Hakikaten İdris Bey genel bir çerçeve çizdi.
08:31Şimdi burada duran tatlı ifadesi önemli.
08:34Biz baktığınız zaman bu meselenin detayında ta 19. yüzyıla dayanan bir çatışma görüyoruz.
08:40Ama bu noktada neden bu yüzyılda ve hala ısrarlı bir şekilde sürüyor cevabına baktığımızda da
08:45özellikle sınırda İdris Bey'in işaret ettiği biraz önce dijital ekrandaki bu bölgelerde yaşayan peştüm nüfusun
08:52bu bağlamdaki etkisini söylemek mümkün.
08:55Neyi kastediyoruz burada da?
08:57Şimdi iki ülke yıllardır birbirlerine özellikle 1947'den sonra bu çatışma zaman zaman yükseldiği dönemler oldu.
09:03Bugün gördüğümüz gibi hep birbirini iki ülke karşı tarafı terör örgütlerini desteklemek konusunda suçluyor.
09:09Fakat özellikle de 2025 ve sonrasında yani geçtiğimiz sene itibariyle çatışmalar hiç olmadığı kadar yoğunlaştı ve ciddileşti.
09:18Bir de elbette İdris Bey'in söylediği şu nokta önemli.
09:21Bu sınır hattı içerisinde açık bir şekilde burada Afganistan'ın bu sınır hattını tanımaması var
09:27ve buradaki geçişlerin de aynı zamanda düzensiz göç ve terör eylemlerinin de bir parçası haline dönüştüğü gerçekliği var.
09:34Dolayısıyla ben şu noktada bölgesel ve küresel güç mücadelesi okumasına kesinlikle katılıyorum.
09:41Burada bu boyut olmadan şu anki bir anda neden 2025'te Türkiye'nin de aracı olduğu bir süreç sönümlenmişken...
09:49Şuhay ben sonra bir ekleme yapacağım.
09:50Akıllı tahtada bir şey gösterelim.
09:52Şimdi burada Amerikan güçleri var.
09:54Bakın burası Amerikan toprağı değil ama...
09:56Hürmüz var.
09:56Hürmüz boğazında.
09:58Gemileri mi var?
09:58Amerikan askeri gemileri var.
10:00Şurada gemileri de koyalım.
10:01Biraz da büyütebilirsek onu biraz da büyüteceğiz.
10:05İzleyicilerimizden de.
10:06Aslında biraz İdris Arkan gayet hızlı akıllı ekranı da gösteriyor.
10:11Burada mesela onu aslında savaşın birbiriyle ne kadar yakın olduğunu göstermek açısından bunu gösterelim.
10:17Mesela burada da İran var.
10:19Amerika İran'a hedefi alacağını düşünürsek...
10:22Asıl hedef bu mu?
10:22Yani ticaret yollarının da hedefi olmama ihtimali yokmuş gibi görünüyor.
10:27Bu haritada baktığımızda yukarıda da Çin var.
10:30Çin'in de orta kuşağı hareketlendirmeye çalıştığını düşünürsek...
10:34Aynen.
10:35Buyurun hocam.
10:36Yani Amerika Birleşik Devletleri'nin uzun yıllardır Çin'in geliştirdiği orta kuşak yol projesinde tek bir hedefi var.
10:42Bu yolun geçtiği bütün ülkeleri istikrarsızlaştırmak.
10:45Bunları da belirli dönemlerde kısmı olarak başardı.
10:48Şimdi İdris Bey orada çok güzel ifade etti.
10:50İran'ın en önemli sorunlarından bir tanesi Afganistan'dan gelen yasa dışı göç.
10:55Burasının iyice istikrarsız bir hale alması İran'ı öbür yandan sıkıştıracak bir gerçeklik.
11:00Aşağıda Hürmüz Boğaz'ı gerçekliği var ve Pakistan biliyorsunuz Amerika Birleşik Devletleri ile çok yakın ilişkilere de sahip son dönemde.
11:08Hatta Trump'ın Nobel ödülüne aday gösteren ülkelerden bir tanesiydi.
11:12Dolayısıyla bu var olan eski gerilim, yeniden alevlenmesini sadece sıradan bir bölge sorunu olarak düşünmemek gerekiyor.
11:20Hem İran nezdinde bir okuması var bence hem orta ve uzun vadede Çin'e bir mesaj vermek olduğunu da görmek
11:26gerektiğine inanıyorum.
11:28Şimdi Taliban'ın kontrolündeki Afganistan.
11:30Şunu söylemek lazım bakın.
11:32Sovyet işgali zamanında özellikle Afganistan'dan peşnir nüfusun çok fazla bir şekilde Pakistan'a kaydığını söylemiştik.
11:39Yani mülteci olarak geldiğini söylemiştik.
11:41Şimdi buradaki Pakistanlıların bir sözü var.
11:45Biz 50 yıl boyunca sizin 5 milyon nüfusunuza baktık.
11:47Siz bunu bize ne yapıyorsunuz diye bir söylemleri var Afganistan'a karşı.
11:51Ama baktığımız şu andaki koşullarda özellikle şimdi aklımıza gelebilir Taliban ya Taliban nasıl savaşacak?
12:01Hani eline silah var mı?
12:01İşte askeri kapasitesi yeter mi?
12:03Afganistan Taliban yönetiminde peki Taliban'ın Pakistan'la savaşmaya ve nükleeri olan bir ülkeden söz ediyoruz.
12:10Askeri kapasitesi yeter mi?
12:12Helikopterleri var.
12:13Buraya gösterelim.
12:14Eski mi yeni mi?
12:15Ne fark eder mi diyeceksin?
12:16Amerikalılardan kalanlar var.
12:18Ruslardan kalanlar var.
12:19Yeni de diyebiliriz.
12:217 milyar dolarlık hatta Trump bunu istemişti.
12:257 milyar dolarlık Amerikan silahı Amerika oradan çekilirken Afganistan'da kaldı.
12:32Yani bunların arasında işte tanklar da var.
12:36Hani askeri hamur cipler de var.
12:39Zırhlılar da var.
12:40Şöyle hamur da koyalım böyle arkadaşlarımız yapmış.
12:42Emeklerimiz zayi etmeyelim.
12:44Burada ama burada tabii yani Afganistan'ın karşısında Pakistan'ın inanılmaz bir askeri gücü var.
12:52Bir kere son savaşta son Çin-Hindistan savaşında Hindistan'ı ekarte eden Fransız ve işte Amerikan uçaklarına yok Rus uçaklarına
13:04karşı Hindistan'ı ekarte eden Çin uçakları var.
13:09Bu önemli bir husus.
13:11Çin uçakları burada son savaşta.
13:13Ben nükleer olunca bir duruyorum.
13:15Çünkü son zamanlarda nükleer hocam Şohay hocam nükleerle tehdidi de çok dile getirdi liderler.
13:20Burada ama şöyle bir şey var.
13:21Bu tarafta füze varken burada uçak var.
13:24Bu tarafta helikopter varken burada insansız hava araçları var.
13:29Yani buranın elinde Pakistan'ın elinde aslında askerlik uç olarak çok kapasitesi yüksek.
13:35Ama tabii şunu da söylemek lazım.
13:37Bu tarafta da onu Taliban yönetiminden bir isim de söylemiş de sizin demiştiniz nükleer gücünüz varsa bizim de intihar komandalarımız
13:46var demiştik.
13:46Bu tarafta da geçmişte 20 yıl boyunca savaşma tecrübesi olan ciddi askeri deneyimi olan Taliban güçleri var.
13:54Onu da kenara koymak lazım.
13:55Sıcak bilgiler de geliyor.
13:56İzleyicilerimize de aktaralım.
13:57Sayın Açıkalın'a da yönlenelim.
13:59Pakistan uçaklarının şu an Afganistan hava sahasında uçtuğu yönünde.
14:03Bilgiler de geliyor.
14:04Aslında savaş anlamında aktif bir hava sahası var şu anda.
14:08Sadece şu anda tabii sadece şey olarak savaş uçağı değil de dronlarla, İHA'larla, SİHA'larla da bu işlerin yapılabileceğini
14:15söylemek lazım.
14:16Yani bu Pakistan dronunun bu şekilde bir şekilde Kabil'e uçarak bu bölgede operasyon yapma ihtimali çok kolay.
14:23Dağlık arazide zaten daha çok dronlar kullanılıyor.
14:26Savaş uçaklarından daha çok.
14:27Onu da söylemek lazım.
Yorumlar