00:00Şimdi bugün konuşmamda da vurguladım. Dün de Uluslararası Enerji Ajansı'nın bakanlar toplantısı için Paris'teydik ve orada da değindiğimiz, orada
00:11da en önemli konuşulan konulardan bir tanesi şu oldu.
00:14Dünyada çok hızlı bir şekilde elektrik talebinin arttığı bir döneme giriyoruz. Burada da ifade ettim işte yapay zeka, veri merkezleri,
00:24elektrikli araçlar, ülkemizde de bunlar benzer şekilde olmaya devam ediyor.
00:29Dolayısıyla Türkiye'nin çok ciddi oranda artan bir talebi olacak ve bu elektriği bizim öncelikli olarak karşılayabilmemiz lazım.
00:36Bu iki alanda çok önemli yatırım ihtiyacını ortaya koyuyor. Bunlardan bir tanesi enerji üretiminde önemli bir ihtiyaç var.
00:46İşte bugün imzaladığımız proje aslında bunun için önemli. Çünkü 2000 megavatlık yeni bir gücü ve yenilenebilir bir enerjiyi bize sağlamış
00:53olacak.
00:53Bir diğer alanda özellikle enerji altyapısına ihtiyaç var. Yani bizim iletim şebekemizi, dağıtım şebekemizi bu yeni döneme doğru hazırlamamız gerekiyor.
01:04Biz aslında hatırlarsanız 2024 yılında Türkiye'nin 2035 yenilenebilir yol haritasını açıklamıştık.
01:10Ve orada 2035 yılında Türkiye'ye 120 bin megavata gidecek güneş ve rüzgarda ve yaklaşık 30 milyar dolarlık da bir
01:17altyapı yatırımı yapacak demiştik.
01:20Bütün bunlar Türkiye'nin ihtiyaç duyacağı enerjinin kesintisiz bir şekilde karşılanması için.
01:26Yani vatandaşımız evet ucuz enerji istiyor ama öncelikle enerji istiyor.
01:30Dolayısıyla elektriği bir şekilde bizim kesintisiz kaliteli bir şekilde sağlamamız lazım.
01:36Ve tabii bunu yaparken bir taraftan da biz aynı zamanda yeşil enerjiyi, çevreyle uyumlu bir şekilde olan enerjiyi tercih ediyoruz.
01:44Yenilenebilir de çok büyük bir atılım yaptık.
01:47Her yıl işte 8 bin megavat, 9, 10 bin megavat inşallah gideceğimiz hedefler var.
01:54Yeni kapasiteyi devreye alıyoruz.
01:56Bütün bunlarla birlikte biz enerjiyi daha ucuz hale getireceğiz.
02:01Çünkü ortalamada işte bu biraz önce söylediğiniz fiyatla birlikte biz 25 yıl boyunca sabit fiyatlı bu enerjiyi almış olacağız.
02:07Böylece işte farklı kaynaklardan da elektrik üretiyoruz elbette ki doğalgazdan, kömürden, nükleerden üreteceğiz inşallah kısa bir zaman içerisinde.
02:15Bu enerji sepeti içerisinde maliyetlerimizi aşağıya düşürecek projelerden bir tanesi.
02:21Ve inşallah bu da ülkemizde aynı zamanda elektriğin kesintisiz bir şekilde ve ucuz bir şekilde vatandaşlara sunulmasını sağlayacak.
02:28Sayın Bakan, Daryanılca Farova'dan Afracansı'ndan, Azerbaycan'dan, Azerbaycan'la da çok önemli bir imzalama oldu.
02:38Bu yakınlarda, bu mesajınızda belirtmiştiniz, 33 milyar metre yeni bir doğalgaz tedarik anlaşması.
02:46Bu anlaşmanın kamuya yansıtabileceğimiz kadarıyla, şartlarına dair neler ifade edebilirsiniz?
02:53Azerbaycan neler kazandı, Türkiye neler kazandı ve diğer bir mesele de şimdi normalleşme sürecimiz devam ediyor Ermenistan'la.
03:01Ermenistan tarafının da bu enerji iş birliğine çok sıcak bakıyor.
03:06Yeni bir görüşme olabilir mi Azerbaycan-Türkiye-Emenistan enerji bakımlar arasında?
03:10Şöyle, şimdi Azerbaycan bizim tabii çok önemli bir enerji ortağımız.
03:16Türkiye'de birçok alanda enerjide yatırımlar yapılıyor.
03:21Birlikte yaptığımız, gerçekleştiğimiz projeler var.
03:23Tabii doğalgaz bizim için çok önemli çünkü aynı zamanda elektrik üretiminde kullanıyoruz.
03:28Evlerimizde kullanıyoruz, sanayimizde kullanıyoruz ve Azerbaycan ve Sokar bizim için çok önemli bir tedarikçi.
03:34Çok uzun yıllardır böyle boru hatlarımız var.
03:37Bu yaptığımız anlaşma 2030 sonrasında da bu ilişkilerin devam etmesini, bu ticaretin devam etmesini sağlayacak.
03:44Çünkü ülkemizin, evet kendi gazımızı üretiyoruz, Karadeniz'de büyük bir çalışma var ama yine de ülke olarak ihtiyacımız çok fazla.
03:50Dolayısıyla bunun bir kısmını yine alabildiğimiz kısmını bu bahsettiğiniz anlaşmayla Azerbaycan'dan almış olacağız önümüzdeki 15 yıl boyunca.
04:00Bu açıdan önemli ama sadece doğalgaz kısmı yok.
04:03Bir de bizim Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan olarak bir yeşil koridor ve özellikle Nahçıvan'da üretilen elektriğin,
04:11yine yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin Türkiye'ye ve Avrupa'ya ihracının içerisinde olduğu bir projemiz var.
04:18Onda da ilk imzaları atmıştık.
04:20İnşallah bu Güney Gaz Koridoru toplantısında Mart ayının başında onu bir sonraki aşamaya getirmeye hedefliyoruz.
04:26Bunun bir parçası Ermenistan olabilir mi?
04:28Olabilir tabii ki.
04:29Biz normalleşmeyi bu anlamda destekliyoruz.
04:31Ve normalleşme deyince aslında ekonomik ilişkilerin de normalleşmesi, işte bahsettiğiniz gibi enerji alanında da iş birliğini geliştirebiliriz.
04:39Orada da iyi fırsatlar olabilir.
04:42Ümit ediyorum bu süreç herkese faydalı bir şekilde yürüyecek.
04:46Sayın Akademisyen'in öbür ajansı muhabbeti, ismini Hüseyin Karıplar.
04:50Toplamda 5000 megawattı, bugün 2000 megawattı.
04:53Geri kalan 3000'le ilgili durum nedir?
04:56Geri kalan 3000'le alakalı belki sadece güneş değil ama güneş veya rüzgar değil, onun yanına depolamayı da koymak suretiyle
05:03böyle bir planlama içerisindeyiz.
05:06Aslında bugün konuşmalarda ifade ettik.
05:08Bu sene malum COP yılı ve Türkiye Birleşmiş Milletler İklim Konferansı'nın, Taraflar Konferansı'nın ev sahibi başkanlığını yapacağız.
05:16Antalya, bütün dünya burada olacak.
05:18Bu sene herkes bunu konuşacak.
05:19Dolayısıyla biz de Enerji Bakanlığı olarak ülkemizin iklim değişikliğiyle mücadelede neler yaptığını bu sene daha yoğun bir şekilde anlatacağız.
05:27İşte bu anlaşma onun önemli örneklerinden bir tanesi.
05:30Çok önemli bir emisyon azaltımı sağlayacak bize.
05:33Hedefimiz o Antalya marjında belki bu anlaşmanın geri kalan kısmını inşallah müzakerelerimizi neticelendirebilirsek sonuçlandırmak.
05:41Ve Antalya'da o 3000 megawattla ilgili de imzaları atabilmek.
05:48Türkiye'nin 2053 yılına kadar sıfır emisyon hedefi var.
05:53Ancak Hüseyin Yul Enerji Bakanlığı'nın rakamlarına göre hala Türkiye'ye erikliğinin 133 dağılışın cümleler sağlıyor.
06:01Bu Türkiye'nin çözmesi gereken bir paradoks değil mi?
06:06Evet çözmemiz gereken bir iş.
06:09Tabii emisyonların 2053'te Türkiye'nin karbon nötr bir ekonomi olması aslında bütün ekonominin bütün sektörlerinin çok önemli bir dönüşüm içerisinde
06:18olmasını gerektiriyor.
06:19Yani ulaştırmadan tarıma, sanayiye birçok alanda yapılması gereken işler var.
06:23Bizim açımızdan tabii bu dönüşüm sürecinde dikkat edilmesi gereken bir iki husus var.
06:29Bunlardan bir tanesi tabii enerjiyi kesmeden ve arz güvenliğinde herhangi bir sıkıntı yaşatmadan bunu çözebilmek çok önemli.
06:38Burada Türkiye aslında çok uzun yıllardır çok dengeli bir planlama içerisinde ve dengeli bir strateji izliyor.
06:45Bakın dünyada ne olduğunu görüyoruz.
06:47Bir dönem böyle herkes yenilenebilir konuşurken işte bir anda tekrar farklı hükümetler farklı kararlar alabiliyor.
06:56Ama biz çok uzun zamandır şu strateji, yani Türkiye'nin dengeli bir portföyü ihtiyacı var, üretim portföyüne ihtiyacı var.
07:03Türkiye'nin elbette bunu yaparken ucuz enerjiye ihtiyacı var.
07:08Bizim dışa bağımlılığı bitirmek gibi bir hedefimiz var.
07:11Dolayısıyla aslında mümkün olan kendi kaynaklarımızı maksimum ölçüde kullanma hedefimiz var.
07:16Bütün bunları dengeleyecek.
07:18İşte bir taraftan yenilenebilir ama bakarsanız son yıllardaki gelişime mesela geçen seneki bizim yeni devreye aldığımız tüm kapasitenin neredeyse tamamı
07:27yüzde doksan dokuzu aslında yenilenebilir enerji.
07:30Zaten şu anda yeni yapılan santraller hep bu yönde ilerliyor ve toplam üretim içerisindeki pay da diğerlerinde aşağı gelecek.
07:39Bazı yıllar bunu yüksek görebilirsiniz ama örneğin işte su kaynaklarımız veya su azaldığı zaman, hidrolik üretimimiz azaldığı zaman burada biraz
07:50daha işte doğalgazı orada ikame ettiğini görüyoruz elektrik üretiminde.
07:54Ama hedefimiz biz planlı bir şekilde, tabii en önemli 2053 hedefi iklimle alakalı Türkiye'nin ancak nükleerlerle mümkün olabiliyor.
08:05Yani siz Fransız ajansı değil mi? Fransa bugün elektriğinin yüzde yetmişini neredeyse nükleerden sağlıyor.
08:13Bu çok büyük bir avantaj. Çünkü karbonsuz bir şekilde elektriğinizi üretme şansınız var.
08:17Onun için Türkiye için de 2050 için ortaya koyduğumuz 20 bin megavatlık nükleer santrale sahip olma projesi var.
08:25Yani Türkiye'nin kömürünü ilk etapta belki gazla ama aslında orta ve uzun vadede mutlaka nükleerle belki ikame etmesi söz
08:35konusu olabilir.
08:36Onun için bu nükleer santrallerimizi bir an önce hayata geçirmek istiyoruz.
08:39Akkuyu inşallah bu sene ilk reaktörü devreye almak suretiyle ama Sinop ve Trakya projelerinde beraberinde küçük modüler reaktörlerle birlikte devreye
08:50almayı hedefliyoruz.
08:51Bu yılın geri kalanında buna benzer hükümetler arası anlaşma şeklinde başka bir anlaşmaya var mı?
08:59Güneş veya yüzde yolda yandıyor musunuz? Öngörülüyor musunuz?
09:03Taktif edilebilecek toplam büyüklük ne kadar?
09:06Şimdi şunu söyleyelim. Yani açıkçası biz yenilenebilir de Türkiye'de hem yerli hem de yabancı yatırımcıların çok büyük bir ilgisi alakası
09:16var.
09:16Onu söyleyebilirim. Konuşmamda da şunu vurguladım. Yani biz Yeka modeliyle kapasite tahsisleri, ihaleler yapıyoruz.
09:24İşte geçtiğimiz yıl 3800 megawatt yaptık. Buna 26-27 ve sonrasında devam etmeyi planlıyoruz.
09:31Özellikle sanayicilerimiz için kendi öz tüketimi amaçlı Güneş Santrali kurmak isteyenler için kapasitelerimizi bu sene yine açıkladık.
09:39Orada yürüyen bir patika var. O tarafta yürüyecek. Ama özellikle bu hükümetler arası anlaşmalarla yapmaya çalıştığımız,
09:47işte burada mesela Türkiye'nin en ucuz elektriğini 25 yıl boyunca sabit fiyatla herhangi bir eskalasyon olmadan alma imkanı,
09:55bize farklı değer katabileceğini düşündüğümüz ikili anlaşmaları bundan sonra da yapabiliriz.
10:01Yani bu sene içerisinde de yapabiliriz. Böyle planlamalar içerisindeyiz yani.
10:05Teşekkür ederim.
10:07Benim iki tane sorum olacak. Bir tanesi yerlilik olsun. En az %50 yerlilik alınacağına ilişkilen açıklama yapabiliriz.
10:13Tabi burada yerlilik oranının hangi kalemlerden daha ağır basacağını sormak isterim.
10:18Çünkü hani örnek veriyorum bir ingot mu Türkiye'den alınacak yoksa daha basit parçalar mı alınacak?
10:25İkinci sorun da finansman konusunda. Tabi EBRD'nin burada başarılı algını biliyoruz ama buradaki finansman oranı nedir?
10:32Uluslararası bankaların bir katılımı var mı İBRD dışında? Türk bankalarından katılım var mı? Kimseyi görmedim ben.
10:40Türk bankaları Türkiye'deki yatırımcılara finansman sağlasınlar isteriz.
10:46Şimdi şöyle yerlik konusunu biz mutlaka aslında Enerji Bakanlığı olarak bizim temel hedefimiz Türkiye'de ucuz enerjiyi vatandaşlarımıza verebilmek.
10:55Ama bunu yaparken biz bütüncül bakıyoruz. Yani Yeka modelinin çıkışında da bu vardır.
11:00Yani hatırlarsanız ilk Karaman'da başladığımızda firmalara dedik ki Türkiye'de üretim yapacak tesisi işte ingottan başlayarak kuracaksınız dedik.
11:10Dolayısıyla biz Enerji Bakanlığı olarak hep bu işe bütüncül baktık.
11:14Çünkü yenilenebilir enerji evet ama bunun için gerekli ekipmanı bu sefer ithal ettiğiniz zaman yine dışa bağımlılık ve dışa giden
11:20bir döviz söz konusu.
11:22Dolayısıyla Yeka modellerine devam ediyoruz.
11:25Onun dışında Sanayi Bakanlığımızın bu alanda teşvikleri var.
11:28Burada da biz evet en düşük enerji fiyatını hedefledik ama projenin toplam yatırım bedeli üzerinden de en az yüzde ellisinin
11:36ülkemizde olacak şekilde orada firmanın açıkçası esnekliğine bıraktık konuyu.
11:41Yani o seçimi onlara bırakıyoruz.
11:43Bizim için hedef burada yatırılacak işte iki milyar dolar civarında olacak yatırımın yüzde ellisinin Türkiye'de yapılması.
11:51Yani o yerlik hedefinden hiç vazgeçmiyoruz böyle bir projede bile.
11:56Eee vazgeçsek belki çok daha daha da uygun fiyatlara veya daha ucuz fiyatlara da elektrik almamız söz konusu olabilir.
12:03İkinci kısım.
12:04EBRD.
12:05Evet finansmanla alakalı şöyle.
12:07Eee açıkçası EBRD IFC buradaydı gördüğünüz uluslararası finansal kuruluşlar.
12:13Eee biraz daha böyle büyük bir projeyi ve uzun soluklu bir projeyi ve böyle rekabetçi fiyatı daha çok uluslararası finansal
12:19kuruluşlar.
12:20Yani muhtemelen ticari bankalarla görüşmeleri olacak firmanın.
12:24Eee belki Japonya tarafında yine böyle bir çalışmaları var ama çok uzun vadeli.
12:30Yani yirmi yılın üzerinde finansman sağlayabilecek kabiliyette finansal kuruluşlar olması lazım.
12:35Şu anda gözüken EBRD biraz önde gibi.
12:38Eee işte EFC bu konuyla ilgili.
12:40Eee bu kurumlarla eee herhalde finansman konusu çözülecek.
12:45Evet.
Yorumlar