00:00Bu geniş mutabakatın, bu siyasal iradenin, rapor etrafında gelişen bu siyasal iradenin çok kıymetli olduğunu düşünüyorum açıkçası.
00:08Tabii rapor bir son değil, onu ifade edelim.
00:11Rapor yeni bir dönemin başlangıcını oluşturacak, referans noktasını oluşturabilecek bir şey.
00:16Ama iki tane çıktısı çok kıymetli.
00:18Bir, 6. ve 7. başlıklarda süreç bağlamında yapılması gerekenleri tarif etmiş olması ve süreci ümelendirecek aslında önerilerde bulunmuş olması çok
00:27kıymetli bizim açımızdan.
00:29Diğeri de bu önerilerin geniş bir siyasal mutabakat tarafından kabul edilmiş olması.
00:34Bundan sonra süreç nasıl ilerleyecek?
00:38Şimdi sonuçta evet bu rapor tabii ki tavsiye niteliğinde bir rapor ama o siyasal irade nedeniyle de aynı zamanda her
00:46parti açısından da bağlayıcı bir rapor.
00:48Bunu açık ve net bir şekilde ifade edelim.
00:50Yani siyasi bağlayıcılığı olan bir raporu anlamıyla bundan sonraki süreçte de yasa yapım aşamasında da bu siyasal iradenin bu yasa
00:58yapım sürecinde de tezahür etmesi gerekiyor.
01:00Açık ve net bir şekilde onu ifade edelim.
01:02Çok hızlı bir şekilde süreç yasaları dediğimiz yasaların yani içerisinde müstakil yasadan tutalım da infans hukukundaki düzenlemeye kadar, TMK'dan tutalım
01:12da TCK'daki düzenlemeye kadar,
01:14hastalama pusuların cezaevinden çıkarılmasından tutalım da aslında tutuksuz yargılamaya kadar birçok başlığın süreci imelendirecek sürece katkı sunacak birçok başlığın hızlı
01:24bir şekilde yasal bir düzenleme yapılarak meclis gündemine getirilmesi gerekiyor.
01:29Tabi burada yolun ve yöntemin kendisi de aslında meclis komisyonu bir yöntem, bir anlayışla açığa çıkardı.
01:35O da müzakerenin, diyaloğun, yan yana gelmenin, beraber tartışmanın, beraber konuşmanın ne kadar kıymetli olduğunu gösterdi.
01:42Biz yasa yapım aşamasında da aynı siyasi aklın, müzakereci, mutabakata esas alan aklın korunması gerektiğini düşünüyoruz.
01:49Ve tabi en önemlisi özellikle müstakil yasanın, yani silah bırakma sürecini ilerletecek, derinleştirecek, silah bırakma sürecinin devamını sağlayabilecek müstakil yasanın
01:59hızlı bir şekilde meclis gündemine,
02:01yani İhtisas Komisyonu olan Adalet Komisyonu ve ardından da meclis gündemine gelip yasalaşması gerektiğini ifade edelim.
02:08Ortak raporu partiler olarak, grubu bulunan partiler olarak birlikte hazırladınız.
02:13Peki bu yasal süreç konusunda da aynı şekilde mi olacak?
02:17Olması gerekiyor.
02:19Yani şöyle, biz yaptık olduğu anlayışının bu ülkeye bir faydası olmadığını görüyoruz.
02:24Bugün de işte mecliste şu anda milli parklar yasası var, ondan önce trafik kanunu var.
02:28Her birisi tek taraflı olarak AK Parti vekillerinin imzalarıyla geldi.
02:32Oysa ki bunların her birisi muhalefetle de istişare edilmeliydi, müzakere edilmeliydi, muhalefetin önerileri alınmalı ve içerilmeliydi.
02:39Çünkü toplum için bir siyaset yapıyoruz.
02:42Kanunlar toplum için yapılıyor.
02:43O anlamıyla sadece tek bir siyasi motivasyonla, tek bir siyasi partinin yapacağı yasalarla süreçleri yürütmenin kendisi handikaplı bir şey.
02:51Bunu açık ve net ifade edelim.
02:52Şimdi burada bu süreç 86 milyon yurttaşı ilgilendiriyorsa, burada bulunan bütün siyasi partileri ilgilendiriyorsa,
02:59o zaman süreci bir ya da iki partinin domine etmesinden, tek taraflı belirlemesinden çıkarıp,
03:04gerçekten meclise mal eden, bütün siyaset kurumuna mal eden bir yaklaşımın da esas alınması gerekiyor.
03:10O anlamıyla özellikle yasa tasarlarının hazırlanması aşamasında, hatta bizce imza aşamasında da,
03:17yani birlikte tartışmak, birlikte yasa tasarlarını hazırlamak ve birlikte ortak imzayla itisas komisyonlarına havale edecek bir yolun, yöntemin çok daha
03:27sağlıklı olacağını ifade etmemiz gerekiyor.
03:29Bunları yapmak, bunları esas almak çözüm açısından da kolaylaştırıcı olacaktır, ilerletici olacaktır.
03:35Peki bu süreç ne zaman başlar, yasal adımların atılması süreci?
03:42Gerçi bu konuda ortak raporda bir izleme mekanizması oluşturulacağı ve bunun güvenlik birimlerince tespit edildikten sonra yapılacağı söyleniyor ama,
03:52bunu ne kadar bir süre olarak öngörüyorsunuz?
03:55Artık süremiz olduğunu düşünmüyoruz yani, bugünden yarına yapmak gerekiyor.
04:00Uzayan her gün, ertelenen her zaman diliminin yeni handikaplara yol açtığını, süreci enfekte etme riski olduğunu,
04:10özellikle Orta Doğu'nun değişen konjüktürü, yeni gelişebilecek çatışma alanlarını gözettiğimizde bu süreci hiçbir şekilde zamana yaymamak gerekiyor.
04:18Bizim açımızdan yarın hemen bu konuda çalışma başlatılması gerekiyor.
04:21Geç bile kalındı, bakın 11 Temmuz silah yakma töreninin yıl dönümü geliyor önümüzde, çok az bir zaman kaldı.
04:28Ama hali hazırda silah yıkanların ülkeye döneceği bir yasayı yapmış değil meclis.
04:33O anlamıyla burada özellikle meseleyi toputaca atan, yani süreci güvenlik mekanizmalarına havale eden bir noktadan siyaset kurumunun sıyrılması gerekiyor.
04:43Siyaset sorumluluk almalı, meclis sorumluluk almalı ve sürecin ihtiyacına uygun yasaları da derhal yapmalıdır.
04:50Yani onu bekleyelim, bunu yapalım, şu mekanizmayı kuralım, bu mekanizmayı kuralım dediğiniz her gün en nihayetinde ertelemiş oluyorsunuz, ötelemiş oluyorsunuz
04:59ve süreci daha da kırılgan hale getirmiş oluyorsunuz.
05:02Güvenlik mekanizmasının yapabilecekleri ya da yapacakları ayrı bir tartışma başlığıdır.
05:07Ama biz burada bir siyaseti tartışıyoruz.
05:09Bugün Kürt sorunu dediğimiz mesele, Kürt sorunu demokratik çözümü dediğimiz şey siyasete içkin bir konu.
05:15Yani siyasete dair işte eşit yurttaşlık tartışmasından tutalım da, ana dili tartışmasına kadar, kültürel hakkın korunmasından tutalım da, toplumsal yönetim
05:25mekanizmalarına katılama kadar her şey siyasete dair ve hukuka dair.
05:30O zaman bunun adresi kim?
05:32Bunun adresi güvenlik mekanizmaları değil, güvenlik birimleri değil.
05:34Bunun adresi, bunun muhatabı, bu tartışmaların muhatabı siyasetin bizzat kendisi ve meclisin bizzat kendisidir.
05:41Onun için burada kesinlikle zaman kaybedilmemesi gerekiyor ve hızlı bir şekilde de ihtiyaç olan yasaları, yasa tasarlarını birlikte konuşup tartışıp
05:49meclise de getirmek gerekiyor.
05:51Siz komisyonun çalıştığı süreçte, komisyonun İmralı'ya giden ekibinde de yer almıştınız.
05:59Öcalan'la görüştünüz.
06:00Bu komisyonun çalışma süreci içinde ya da bu süreçte diyelim, en zorluk çektiğiniz konu neydi?
06:09Bu eleştirileri, umut hakkıyla ilgili tartışmaları da göz önünde bulundurursak, en çok neydi zorlandınız?
06:17Öncelikle İmralı'ya gidiş tartışmalarının çok negatif ve gerçekten süreci anlamayan bir yerden tartışılmış olması bizi çok zorladı, onu ifade
06:27edelim.
06:28Yani sürecin gerçekten yürütücüsü olan, bizim açımızdan sürecin baş aktörü olan Sayın Hocahan'la,
06:35kürt sorunu bağlamında, çözüm bağlamında kurulmuş bir komisyonun görüşmemesi tartışmaları,
06:40bunu gerekçelendirme biçiminden çok ciddi bir şekilde bunu doğru olmadığını ifade etmek gerekiyor ve o dönem bu tartışma gerçekten zorlayıcı
06:50bir tartışmaydı.
06:50Oysa ki çok rahatlıkla yapılabilecek bir şeydi ve yapıldı, görüldüğü gibi kıyamet kopmadı, gayet normal oldu, hatta çok ciddi katkıları
06:57olduğunu ifade edebilirim.
06:58Diğeri, rapor yazım aşamasında gerçekten ilk tartışmalarla son çıktığı arasında bir mesafe olduğunu ifade edelim.
07:07Ama bu mesafe çok ciddi bir emekle kat edilen bir mesafe.
07:11Bunu da tabii ki tek taraflı bir emek olarak da ifadelendirmiyoruz.
07:14Herkesin bu sürece ciddi katkısı oldu ama kendinde ısrar etme biçiminin kendisi, kendi doğrularını mutlaka içermeye dair yaklaşımların kendisinin bizi
07:25çok zorladığını ifade etmemiz gerekiyor.
07:28Çünkü toplumun beklentileri var, sürecin ihtiyaçları var.
07:31Biz toplumun beklentileriyle sürecin ihtiyaçları arasında bir denge, optimal bir denge oluşturmak zorundayız.
07:38Bu kendimizi öncelememiz, siyaseten kendi partimizi öncelememiz anlamına gelmiyor.
07:42Herkesin süreci önceleyen bir perspektifle sürece yaklaşması gerekiyordu.
07:47Ama birazcık bu konuda sorun yaşadığımızı ifade edelim.
07:50Yani daha ziyade kendini önceleyen bir yaklaşımın yer yer açığa çıktığını gördük.
07:55Ve bu bizi zorladı.
07:56Çünkü biz her zaman süreci önceleyen, sürecin ilerlemesini önceleyen bir yaklaşımla tartışmaları yürüttük.
08:03Peki yine rapor çerçevesinde soruyorum.
08:07Umut Hakkı ve Selahattin Demirtaş'ın durumu, Abdullah Öcalan bu konuyla ilgili bundan sonra nasıl bir süreç olacak?
08:16Şimdi Sayın Demirtaş ve Ahim AYM kararlarının bağlayıcılığı aslında açık.
08:21Bunlar yerine getirilmediği için rapor tekrardan bu konuya vurgu yapma ihtiyacı duydu.
08:26Özellikle de muhalefetin talebiyle.
08:28Burada aslında var olan hukuk işletmeme ile ilgili bir problemimiz var.
08:32Ama bunun önünde bir yasal engel var mı?
08:34Hiçbir yasal engel yok.
08:35Tamamen siyasi nedenlerle bir engel çıkıyor.
08:38O anlamıyla siyaset kurumu yani bugün iktidarın kendisi Ahim AYM kararlarını uygulama kararı verse zaten birçok sorun hızlı bir şekilde
08:44çözülmüş olacak.
08:45Bunun için yeni bir yasal düzenleme yapmamız gerekmiyor.
08:48Kanun yapmamız gerekmiyor.
08:49Yönetmelike yayınlanması gerekmiyor.
08:50Hiçbir şeye ihtiyaç yok.
08:52Siyasi irade edecek ki tabii Ahim AYM kararları bağlayıcıdır ve uygulansın.
08:56Bu kadar basit bir şey.
08:57Ve öyle olduğunda bugün Demirtaş'tan tutalım Sayın Yüksektağ'a kadar Osman Can Kavala'dan tutalım da şey Can Atalay'dan tutalım da
09:04Osman Kavala'ya kadar herkesin özgürlüğüne kavuşabileceği zaten hali hazırda hukuksal kararlar var ve bunlar uygulanabilir.
09:12Sayın Ocalan ve Umut Hakkı meselesine gelecek olursak şimdi Umut Hakkı'nı hep Sayın Ocalan üzerinden tartışılıyor konuşuluyor.
09:18Birazcık tabii Ahim'in bu konudaki kararı nedeniyle de 2014'teki işte Öcalan, Kurban ve Kaytan kararlar nedeniyle fakat burada meselenin
09:27sadece Öcalan'la sınırlı olmadığını görmemiz gerekiyor.
09:30Yani ağırlaştırılmış möbet hapislerin ömür boyu ölünceye kadar cezaevinde kalacak kuralı bütün ağırlaştırılmış möbet hapisleri kapsıyor.
09:38Bu anlamıyla Umut Hakkı'nı bu bağlamla tartışmak gerekiyor.
09:41Birincisi bu.
09:42Sayın Öcalan için tartışacağımız mesele ve soru bugün Türkiye gündeminde şöyle olmadı.
09:47Hangi ülkede çatışmalar çözülmüş, kendi sorununu çözmüş ama o sorunun muhatabı olan lideri de cezaevinde tutmuş.
09:55Yani barış olacak, Kürt sorunu demokratik yollardan çözülecek, PKK silah bırakacak, buraya gelecek ama Öcalan cezaevinde kalmaya devam edecek.
10:03Yani böyle bir düzlemin kendisinin doğru olmadığını bizim artık toplumumuzun da siyasetinde görmesi gerekiyor ve bizim bunu anlatmamız gerekiyor.
10:13Bu anlamıyla zaten Sayın Öcalan bağlamında tartıştığımız mesele tabii ki bugün için gerçekten sağlık, güvenlik ve özgürlük koşullarının sağlanması, özellikle
10:23çalışma koşullarının temaslarının bu süreci yürütmesi için her türlü koşullarının sağlanması gerektiğini söylüyoruz.
10:29Ama günün sonunda tabii ki özgürlüğünü tartışıyoruz.
10:32Biz Sayın Öcalan'ın özgür olması gerektiğini ifade ediyoruz.
10:34O anlamıyla bunu bir unutaklı tartışması üzerinden değil, Türkiye'nin en temel, en büyük sorununu, yüz yıllık bir sorunu, kırk
10:42beş yıl çatışmalı geçmiş bir sorununu bitiren bir lider olarak özgürlüğünü tartışmamız gerekiyor.
10:48Ve bunu da her birimizin bu kapsamda el alması gerekiyor.
10:52Özellikle de siyaset kurumunun.
10:54Kendini toplumun, bugüne kadar topluma söylenmiş, bugüne kadar topluma oluşturulmuş, hassasiyetler üzerinden biçimlendiren bir yerden değil, aksine işin gereğine odaklanan
11:06ve sonucu gören bir yerden o sonucun hakkını da teslim eden bir akla, bir yaklaşıma, bir dile ihtiyaç var.
11:14Rapordan önce görüşülmüştü Abdullah Öcalan'la.
11:17Devam edecek mi görüşmeler yakında raporda oylandıktan sonra da?
11:22Bir talebiniz oldu mu?
11:23Şu anda heyetimiz yeni gitti geldi zaten, bir görüşme gerçekleştirdi.
11:27İhtiyaç oldukça zaten heyetimizin rutin ziyaretleri devam ediyor.
11:31Ama biz bunu heyet sınırlılığının dışına çıkması gerektiğini hep söyledik.
11:34Yani bugün işte siz gazetecilerin gidebileceği, aydınların, yazarların gidebileceği, sadece dem partiden siyasetçilerin değil, diğer başka partilerden siyasetçilerin gidebileceği,
11:44Sayın Ocalan'ın görmek istediği kişilerin gidebileceği, belki bölgedeki diğer aktörlerle görüşebileceği bir zeminin inşa edilmesi gerekiyor.
11:51O anlamıyla burada artık bu sınırlılıktan, dem parti İmralı heyetinin sadece gidip geldiği bir zemin olmaktan çıkarıp,
11:58sürecin ihtiyaçlarını gören bir yerden gerçekten görüşme trafiğinin de güçlendirilmesi ve bunun önündeki engellerin de kaldırılması gerekiyor.
Yorumlar