- 17 saat önce
📍 Ruslar için Türkiye ve Antalya tatili ne anlama geliyor?
📌 Rusya'da Türk dizileri tartışması
📌 "Türk otelleri hem zam yapıyor hem ağlıyor"
📌 Vardanyan: Dolar milyarderine Bakü'den 20 yıl hapis
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
📌 Rusya'da Türk dizileri tartışması
📌 "Türk otelleri hem zam yapıyor hem ağlıyor"
📌 Vardanyan: Dolar milyarderine Bakü'den 20 yıl hapis
🎙️ Hakan Aksay yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:11Bugün de savaştan bahsetmeyelim. Yani Rusya-Ukrayna savaşı biz bahsetmiyoruz diye durmuyor ne yazık ki ama biz bugün biraz farklı
00:19bir konuyu ele alalım.
00:20Neredeyse programın büyük bir bölümü Türk-Rus turizm ilişkileri, Rusya'nın turizm sektörü, Türkiye'ye ilgisi ama onun da ötesinde
00:31Rusların Türkiye ilgisi.
00:32Niye Türkiye'yi seçiyorlar, niye Türkiye'ye geliyorlar, niye Türkiye'de yaşamayı tercih ediyorlar bu konulara da bakacağız.
00:39Bu anlamda yani ekonomiyle turizmle de bağlantısı var ama sosyal konularla da sıkı ilişkili bir alan ele almaya çalışacağımız, tabi
00:50özet olarak aktarmaya çalışacağımız.
00:52Evet Ruslar için Türkiye'ye ne anlama geliyor?
00:56Çok geçmişe gidip de orada fazla oyalanacak zamanımız yok ama ben 80'li yıllardan Rusların daha doğrusu Sovyetlerin Türkiye deyince,
01:05yani evet Türkiye bizim komşumuz tarih boyunca da epey savaşmışız Türklerle hatta dillerine yerleşen bir takım şeyler var, kalıplar var
01:15karşılıklı olarak hani bizdeki gavur lafı gibi Moskov gavuru lafı gibi Türk gibi anlayışsız lafı vesaire var.
01:23Bunu Nazım'ın anılarında da bulursunuz.
01:25Öyle şeyler var ama doğrusunu isterseniz Sovyet gençliğinin ben o yıllarda 80'li yıllarda haritada Türkiye'nin yerini bile kolay
01:33kolay bulamadığını görmüştüm.
01:34O kadar aktüel değildi.
01:36Sonra bir şeyler oldu değişti.
01:38Yani Türk-Rus ilişkileri tabi çok çok eski.
01:40500 yılı aşkın ve gerçekten de şimdi bu savaşlardan birini resmeden bir tablo görüyorsunuz.
01:48Türk-Rus savaşı, Kars onu canlandırmışlar bu eserde.
01:53Çok sayıda savaş oldu tabi.
01:55500 yılı aşkın bir gelişme var.
01:57Ama bu son 100 yıla ya da 100 yıldan biraz fazla süreye bakacak olursak tabi Türkiye ile Rusya ya da
02:05Sovyetler Birliği diyelim.
02:06Onun ilişkilerinde çok önemli bir kırılma noktası Atatürk ile Lenin'in ilişkileri aslında.
02:12Yani Atatürk'ün ulusal kurtuluş savaşı sırasında Sovyet Rusya'ya başvuru yapması, mektup göndermesi ve çok kısa süre içinde Lenin
02:20'in buna olumlu yanıt vermesi.
02:21Konu ne? Konu ulusal kurtuluş savaşı, emperyalizme karşı savaş. Lenin de bunu destekliyor.
02:27Tabi kendi çıkarlarına göre, kendi ideolojik siyasi anlayışlarına göre destekliyor ama o dönemde bir yakınlaşma olduğunu ve bunun da herhangi
02:36nedene dayanırsa dayansın değerli olduğunu vurgulayalım.
02:40Şimdi Türkiye'ye Rusların gelişinde birkaç önemli aşama var.
02:44Daha doğrusu yani ben buna birinci dalga, ikinci dalga, üçüncü dalga olarak daha büyük şeyler olarak parametreler olarak da bakılabilir
02:54diye düşünüyorum.
02:56Birincisi aslında şu gördüğümüz fotoğrafta bir daha sonraki aşamalar.
03:00Birincisi bu devrimden sonraki Rusların Türkiye'ye kaçması ama beyaz Rusların.
03:06Beyaz Rusya derken hani Akçapekçe Ruslar, esmer olmayan Ruslardan bahsetmiyorum.
03:11Beyaz Ruslar, kızıl Ruslar, kırmızı kızıl Ruslar o devrim sırasındaki savaştan sonra pek çok asilzade vesaire, burjuva, feodal, her neyse
03:21devrimden kaçanlar, bolşevikten kaçanlar çoğu da Karadeniz'de gemileri atlayarak Odessa ve başka yerlerden Türkiye'ye, İstanbul'a, Konstantinopla gelmişti.
03:31Bunlar kısa süre içinde başka yerlere gitti, batıya gitti ama Türkiye'de kalanlar oldu.
03:35Hatta çok çok az da olsa bu kalanların devamcıları var, akrabaları var, parmakla sayılacak kadar az ben bunların bir kısmıyla
03:43tanışmıştım.
03:44Yaşamda değiller, şu an yaşamıyorlar.
03:46Bir kısmı da hala burada akrabaları burada tabii ki kendileri değil.
03:50Çok zaman geçti böyle bir şey.
03:53Ve tabii deminki görseler şimdi gelebiliriz.
03:5590'lı yıllarda ciddi bir atak oldu.
03:58O atağın kolları neydi, hangi açılardan oldu Rusların Türkiye'ye atağı, ikinci ve büyük atak.
04:05Şimdi Sovyetler Birliği yıkıldı.
04:08Daha yıkılmadan daha şeyleri çıktı ortaya.
04:12Yani turizm, izinlerin alınması, artık KGB'nin eskisi kadar bağlayıcı, kısıtlayıcı olmaması falan.
04:19Derken Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla birlikte yurt dışına gidilebiliyor.
04:23Artık KGB engellemiyor bunu.
04:24İşte Komünist Partisi engellemiyor ve ilk gidecekleri yerlerden biri Türkiye'ye.
04:29Hem bir sürü açıdan, coğrafi açıdan uygun, turizme uygun, ticarete uygun.
04:33Bavul ticareti çok önemli.
04:35Türkiye'yi tercih ediyorlar.
04:36Geliyorlar kimi ticaret için, gittiğimi dinlenmek için.
04:39Türkiye çok önemli bir merkez.
04:40Bavul ticareti bakın o sıralarda böyle şimdiki gibi günde 10 tane, 20 tane Rusya uçuşu falan yoktu.
04:46Türk Hava Yolları da her gün uçmuyordu.
04:48Ben pek çok girişimi, gelişimi.
04:50Bu uçağın sadece şey bölümüne değil, içine de verilen, bagaj bölümüne değil, içine de verilen şu artık devasa şeyler.
05:02Çuvaldan biraz daha hallice, çantamsı böyle şeyler arasında bunların arasında atlayarak numaralar falan da yoktu o çartırlarda.
05:09Bu çok yoğun bir şeydi ve gelenlerin çoğu kadındı.
05:13Rus kadınıydı ve bu Rus kadını da evet ticaret yapmayı öğrendiler.
05:17Laleli'yi öğrendiler, başka yerleri öğrendiler ama çok olumsuz şeylerle de karşılaştılar.
05:23Natasha Edebiyatı, hepsini bilmem fahişe görmek vs. bunlar aşama aşama yok oldu.
05:28Ben Laleli Derdi galiba derneği, Türk iş adamlarının Laleli'deki şeyi onların Rusça Türkçe'ye çıkarıp yayınlamaya çalıştıkları dergideki bir kapağı
05:39hatırlıyorum.
05:40Özür dileriz Natasha, özür dileriz Rus kadınları diyorlar Natasha Edebiyatı'ndan dolayı özürü de böyle söylüyorlardı.
05:47Orada tabii ki çok sorun çıktı ama bunlar aşama aşama kayboldu.
05:50Kaybolurken de bavul turizmiyle ilgili anılar kaldı, Rusya'da da kaldı ve Rusya'nın bazı kentlerinde bavul turizmiyle ilgili heykeller, anıtlar
06:00yapıldı.
06:01Bakın bunlardan bir tanesi sanırım Yekaterinburg'daki şey.
06:04Türkiye'ye giden aileler, özellikle de kadınlar ama %90'ı 95'i kadındı eminim.
06:10Bunların o fedakarlıkla yaptığı ilk kez ticarete atılma adımları sosyalizm döneminden sonra.
06:15Türkiye'den şeyler alıp giysileri alıp orada satmak bayağı zorlu bir şey.
06:19Fiziki güçte gerektiriyor aynı zamanda böyle.
06:22Ruslar da onu anıyorlar.
06:24Hala böyle şeyleri var, anıtları var.
06:26Ama zamanla bunların alışla gelmiş hali ve giderek gelişen turizm, artık şirketleşme vs.
06:33Bunun dışında çok önemli bir realite daha çıktı.
06:36Türk-Rus aileler, evet bir kısmı Rusya'da ama önemli bir kısmı da Türkiye'de.
06:41Türkiye'nin neresinde?
06:42Antalya çok önemli bir merkez.
06:44Hem turizme geliyorlar hem orada tanışıyorlar.
06:46Veya işte bir şekilde orada yaşayan Türk-Rus aileler.
06:49Bu herhangi bir şey yok.
06:51Sembolik olarak seçtik.
06:52Böyle genellikle de tabii koca tarafı Türk, kadın tarafı şey oluyor, Rus oluyor.
07:00Ama bunun birkaç tane tersine de rastladım.
07:03Çok çok azdır.
07:03Şimdi çocuklar önemli.
07:05Çünkü artık düşünün 90'lı yıllardan bahsediyoruz.
07:08Şu anda 25-30 daha fazla yaşında olan yeni bir kuşak var.
07:12Akıllı, zeki, güzel, hoş yani baya enteresan bir realite.
07:18Artık bu realiteler kolay kolay orada Rus kadınlarına laf falan uzatamazsınız.
07:24Çünkü böyle bir şey var.
07:25Bunu birkaç on yılda Türkiye'ye bu aşamaya geldi.
07:28Tümüyle geçti mi bu aşamadan bilmiyorum ama geldi.
07:31Antalya önemli bir Rus merkezi.
07:35Antalya'nın değişik şehirleri üstelik semtleri, bölgeleri.
07:40Kemer'dir, Antalya'nın merkezidir, Alanya'dır vs.
07:44İstanbul'da tabii çok önemli.
07:45Bunların verileri yok bakın.
07:47Yani olsa söylerdim.
07:48Yüz binlerce Türk var veya Rus var Türkiye'de.
07:52Bunların önemli bir bölümü Türkiye vatandaşı, çifte vatandaşlık var.
07:55Resmi olarak kabul edilmese de göz yumulan bir şey.
07:58Ama bakın ev alma istatistikleri resmidir, nettir.
08:03Türkiye'de ev alan yabancılar, Türkiye'de şirket kurma, yabancı şirket kurma bu rakamlara bakarsanız hep Rusların başta olduğunu görürsünüz.
08:10Ya baştalar ev almada, konutta genellikle hep baştalar.
08:14Şirket kurmada da genellikle hep ilk sıralarda veya başta.
08:17Ruslar bu anlamda.
08:19Antalya'nın dışında tabii İstanbul'da çok önemli.
08:21Onun dışında aynı zamanda İstanbul ve Antalya başta olmak üzere Rus dernekleri de çok var.
08:27Dernekleri işte Telegram üzerinden oluşturulmuş grupları vesaire.
08:32Onun dışında İstanbul ve Antalya gibi yoğun olmasa da diğer kentlerde de var.
08:37Ankara, İzmir, Bursa, Muğla, Trabzon.
08:40Yani Türkiye'nin her yerinde.
08:42Ben olmadık yerlerde Türkiye'yi epeyce gezmeye çalışıyorum.
08:44En azından 2-3 günlük seyahatlerle.
08:47Olmadık yerde, olmadık köylerde bir Türklerle birlikte bir Rus'a rastlıyorum.
08:52Rus'a bir Türkçeyi de yeni yeni öğrenmeye çalışan, görünüşünden belli olan bir Rus gelinimize diyelim rastlıyorum.
09:00Rusların adapte olma yeteneği çok fazla.
09:03Dünyanın her yerinde olabiliyorlar.
09:05Böyle çok fazla nazlanma hani bizde vardır ya.
09:07Ay yemeği uymadı.
09:09İşte güneşini sevmedim.
09:10Karını sevmedim bilmem ne vesaire.
09:13Ruslar bu açıdan çok daha adapte olmaya hazır bir şey.
09:17Şimdi gelelim biraz daha global bakalım konuya.
09:21Türkiye ile Rusya ilişkilerinde bir çıkış noktası, kırılma noktası dersek.
09:28Pardon ondan önce şunu söyleyeyim.
09:30Birinci ve ikinci Ruslara geliş, Türkiye'ye geliş dalgası dedim ama üçüncüyü eksik bıraktım.
09:35O da 2022'deki savaş yani Ukrayna Rusya savaşı başladığında hem Ukrayna'dan epey gelen oldu.
09:43Onlardan çok azı kaldı.
09:44Ama Rusya'dan askere gitmemek için olsun Putin karşıda olduğu için olsun epeyce bir Rus geldi.
09:50Yani bunların sayısı da çok fazlaydı ama kimisi oturma izni vize alamadığı için kimisi de özellikle de son 1-2
09:57yıl içinde pahalılıktan dolayı başka ülkelere gittiler.
10:01Pahalılıktan dolayı daha önce hiç Türkiye'ye deyince akıllarına gelmeyen işte meyve sebze bol, her şey rahat, ev kiraları ucuz
10:08diyorlardı.
10:08Biz de öyle diyorduk.
10:09Ama şimdi kimisi işte Sırbistan'a, kimisi Ermenistan'a, kimisi Tayland'a vesaireye gitti ve gidiyor hala.
10:16Böyle bir şey var.
10:17Gelelim bu demin dediğim aşama konusuna.
10:19Şimdi Özal'la Gorbaşov döneminde daha net söylemek gerekirse de 1984'te tarihi bir anlaşma yapıldı Sovyetler Birliği ile Rusya arasında.
10:30Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında.
10:32Doğalgaz anlaşması.
10:33Doğalgaz anlaşması Türkiye'ye Rusya'nın doğalgaz vermesi ki hala onun devamındayız.
10:40Ve bunun karşılığında da Türklerin orada inşaat yapması, ilk Rusya'da yaygın olarak Türk ne yapar, Türk kimdir deyince 80'li
10:52yılların ortalarında çok iyi inşaat yaparlar.
10:55Yani parlamento binası daha sonradan hükümet binası olan beyaz ev onları Türkler yaptı ya da onardı başka pek çok ünlü
11:03yeri.
11:03Böyle bir şey var işte inşaatı iyi yapan Türkler, turizm için çok uygun olan Türkiye vs. bu tür bir imaj
11:11oluştu.
11:12Daha sonra turizmle ve başka yerlerle bu şeyler başka açılardan gelişti.
11:17Şunu söylemeden geçemeyeceğim 90'lı yılların başları 93-94 Ruslarla, sıradan Ruslarla konuşmalarımızda nereye gidiyorsun tatilini nerede yapıyorsun deyince Antalya
11:30cevabını çok sık alırdım.
11:32Haa bizim Antalya, Türkiye'nin işte güneyindeki Antalya vs. konusu geçtiği zaman bazı Ruslardan inanmanızı isterim ama şaka gibi geliyor
11:41biliyorum.
11:42Hayır Türkiye değil Antalya'ya gidiyorum. Cevaplarını aldık. Sadece ben değil pek çok arkadaşımız orada yaşayan.
11:49Antalya'yı ayrı bir yer ayrı bir ülke gibi kavruyorlardı ve gerçekten de Antalya bir Rus şehridir falan demeye başladılar.
11:56Ayrı bir ülke gibi görüyorlar. Hepsi de bilmiyordu. Zamanla tabi bunlar gelişti.
12:01Tabi ki Rusya'daki Türk nüfus da bir dönem çok yoğundu. Uçak düşürme hadisesinden sonra azaldı.
12:09Ama orada da ortak aileler, şirketler vs. var.
12:13Ve onun dışında Türkiye'nin pek çok diğer ülke olduğu gibi eski Sovyet ülkelerine de ve bu arada Rusya'ya
12:19da çok ciddi bir etki yaratan bir silahı mı diyelim?
12:23Şimdi yumuşak güç aracı var diziler. Türkiye dizileri Türkiye'de yapılan, yurt dışında satılan, neredeyse 170-180 ülkeye satılan en çok
12:33ses getiren ülkelerden biri belki birincisi muhteşem yüzyıl görüyorsunuz.
12:38Veli Kalepni Vek diye hala yıllardır tekrar tekrar oynatan kanallar vardır. Düşünün kaç yıl geçti.
12:46Başroldekiler yaş aldı diyelim, yaşlandı demeyelim. Ama Rusya'da hala tekrarlar oynatılıyor ve keyifle seyredenler var.
12:54Hala milyonlardan bahsediyorum. Böyle bir etkileşim var.
12:57Şimdi biraz daha turizm odaklı birkaç konuyu vurgulamak istiyorum.
13:02Rusya'dan Türkiye'ye turizm odaklı gelenler, yani Rus turistler, Türkiye'ye gelen Rus turistler geleneksel olarak son yıllarda bir 10
13:11yılı alsak genellikle liderdir.
13:13Rusya, Rusya, Rusya. Bir numaralı yabancı ülke Rusya'dır.
13:17Ben hemen size bu yılın verilerini söyleyeyim. Bu yıl Türkiye'ye rekor kırdı.
13:2164 milyon yabancı geldi, yabancı turist geldi Türkiye ve bir numara yine Rusya.
13:25Rusya. 7 milyona çok yakın. 6,9 milyon diyelim. Rus var.
13:31Çok da büyük bir fark yok arada. 6 milyon 750 bin civarı diyelim Almanya.
13:36Eskiden Almanya başta gelirdi. Daha sonra hep Rusya'ya veya 1-2 yıl dışında hep Rusya'ya kaptırdı.
13:42Ondan sonra belli bir boşluk var. Ondan sonra Britanya geliyor, İngiltere geliyor. 4,27 milyon ile.
13:49Peki geçmişte ne oldu? Demin söyledim uçak düşürme meselesi.
13:53Şimdi uçak yılın sonuna doğru 24 Kasım'da 2015'te düşürülmüştü.
13:58O yıl Rusya'dan Türkiye'ye gelenler 3 milyon 650 bin civarındaydı.
14:042016'da düştü, bitti neredeyse. 1 milyon bile olmadı.
14:08866 bin.
14:10O zaman domates de almadılar. Antalya ve başka yerler, tarım ürünleri vs. ortada kaldı.
14:19Türkiye'nin daha sonra kendisine uygun bir şekilde özür dilemesinden sonra bu iş değişti.
14:242017 devam ediyorum. Bunları önemseyen belki turizm sektöründen arkadaşlar da olabilir.
14:292017 tekrar zıpladı. 4 milyon 7 milyon, 4 milyon 700 bin.
14:362018'de 6 milyona yakın ve 2019'da rekor.
14:397 milyonu geçti. 7 milyon 200 bin civarında.
14:42Rus geldi Türkiye. Bu bir rekor. Hala aşılamadı.
14:452020 hatırlıyorsunuz Covid düştü.
14:482 milyondan biraz fazla. 2 milyon 100 civarı.
14:502021'de onun etkisi geçti. Yaklaşık 5 milyon Rus geldi.
14:5422, 5.2, 23, 6.3, 24, 6.7 ve bu yıl demin dediğim gibi 6.9, 7 milyona yakın.
15:02Ama rekoru kıramadı.
15:03Peki şimdi bu durumda bir de Rusların, peki ne kadar Rus geliyor, yurt dışına ne kadar çıkıyor falan.
15:11O soruya hiç olmasa bir iki cümleyle cevap vermek de gerekiyor.
15:1625'te, 2025'te geçen yıl, bir önceki yıla göre belli bir küçük bir artışla, %8'lik bir artışla
15:23yurt dışına seyahat sayısı 31,5 milyon, 31 milyon 500 bir kez yurt dışına Ruslar seyahat etti.
15:32Tabi aynı insan birkaç seyahat de etmiş olabilir. Bunları hesaplamak zor ama ben bir de biraz daha netleştirmek için bir
15:38de şeye bakmak istedim.
15:39Ya pasaportu olan, yani yurt dışına çıkmak için gerekli şeyi olan kaç Rus var?
15:44Orada da karşıma bütün bunları hepsini savunamam ama bu mesela Ria Novus'ta haberi.
15:49Resmi bir ajansın haberi.
15:51Rusya'da pasaportu olmayan %47, buradan şunu anlıyorsunuz, demek ki %53 pasaportu var ya da vardı.
16:00Bu %47'nin pasaportu olmayan %47'nin 29'u, %29'u hiç mi hiç almamış?
16:06Daha demek ki diğerlerini almış, süresi bitmiş koymuş, daha bir daha çıkmam diyor ya da yakın zamanda niyeti yok.
16:12Yani %53'ün yaradan biraz fazlasının pasaportu var.
16:16Rusya içi turizme bakacak olursak, çünkü Ruslar da hep yurt dışına para kaptırmayalım, şu bu nedenden dolayı gitmeyelim.
16:23Bizde de var ya yurt dışına gidiyorlar, orada alışveriş yapıyorlar diyenler var.
16:27Orada daha ucuza buluyorlar, yani Türkiye'de alsalar da biz onları kazıklasak demeye getiren üst mevkilerden, Türklerden şeyler, açıklamalar geliyor.
16:36Bu geçen haftaların tartışılan konularından biriydi.
16:39Ruslar da siyasi ve ekonomik nedenlerle tabii ki turizmi içeride organize etmeye çalışıyorlar.
16:44Ben son verilere baktım, Rusya içi turizmde seyahat miktarı, bakın kişi değil, kişi sayısı değil, seyahat miktarı olarak 89 milyon
16:53seyahat, 146 milyon nüfusta, aynı kişiler defalarca seyahatmiş olabilir.
16:58Nerelere gidiyorlar tahmin edersiniz, şu güzel görüntüde olduğu gibi Moskova, Petersburg hep bunlar önde gelir.
17:04Yabancılar için de önde gelir, Ruslar için de önde gelir.
17:06Ondan sonra Krasnodar bölgesinde Soçi diye bir yer var biliyorsunuz.
17:11Soçi bambaşkadır. Yani Putin'in de orada bir şey var, rezidansı var ama turizm merkezi olarak Karadeniz kıyısında çok çok
17:19gelişkin bir yerdir.
17:20Olimpiyatlarda da bir ara önemli bir kent olarak ortaya çıkmıştı.
17:24Yükselen yıldızları diyorlar Rusya'nın. Nedir? Kafkasya'da Karatay, Çerkez Cumhuriyeti, Moskova yakınlarında Tiver.
17:31Rusların çok çok geliştirmeye çalıştığı Kırım ki savaş, işgal, bombalar falan biraz etkileniyor tabii ki.
17:38Yaroslav yine Moskova'ya yakın, Nijli Novgorod eski adıyla Gorki vesaire.
17:43Peki bir de son olarak yabancılara bakalım.
17:47Yabancıların Rusya'ya ilgisi nedir?
17:49Bu konuda çok çok farklı yerler var.
17:52Rostat yani bizdeki şey gibi TÜİK gibi resmi istatistik kurumunun rakamlarıyla,
17:57haber alma kurumunun, Fezmen'in rakamları, bir de turizmcilerin rakamları çok farklı.
18:02Turizmciler daha az rakam veriyorlar.
18:04Genellikle daha çok şikayet ediyorlar.
18:06Zaten onlar 1 milyon 600 bin yabancı turist geldi derken,
18:12bakıyorum Rostat, resmi istatistik kurumunun şeylerine göre,
18:16işte dün çıktı bugün tekrar bazı yayınlarda,
18:192025'te 5 milyona yakın turist geldi diyor.
18:22Yabancı turist geldi.
18:24Rusya'ya 4,78 diyebiliriz.
18:29Artış %15 diyor ama turizmciler artıştan çok fazla bahsetmiyor ya da çok düşük rakamlar.
18:34Yine Moskova, Petersburg.
18:35Moskova bölgesi var Moskova'nın civarında.
18:38Primorski Kıray bayağı uzak bir yerde.
18:40Krasnodar yine Soçin'de olduğu yerlere gidiyorlar.
18:43Peki kim en çok gidiyor derseniz bu yıl net bir cevap var.
18:46Çok büyük bir yükselişle Çinliler, vizeler kaldırıldı Çinliler.
18:50Ondan sonra Suudi Arabistan onlar da bir depar atıyor.
18:53Sonra işte çalışmaya gelenler falan bu liste biraz karışıyor.
18:56Türkmenistan var.
18:57Türkiye'de bazı rakamları bazı verilere göre 4. 5. sırada bazılarında daha geride geliyor.
19:02Almanya, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan, İran vs. böyle gidiyor.
19:06Böyle hem turizm hem Türk-Rus ilişkilerinin farklı boyutları diye özetlemeye çalıştık.
19:12Bir de işin turizm boyutunu ele alan bir yazıyı kısaca tanıtarak basından bölümüne de kısaca yer verelim.
19:25Turizm'de temel internet kaynağı Turprom'dur.
19:30Turizm sanayisi, sektörü anlamında.
19:33Ve orada ana şeyler, analitik yazılar, haberler falan orada çıkar.
19:37Eleştirel şeyler orada çıkar.
19:39Türkiye çok sık yer alır çünkü Ruslar açısından en popüler yer.
19:42Bir yazı çıktı işte Türkiye yaz planlamasında talepler yine düştü diyor.
19:47Türkiye'ye yönelik talepler düştü ve şöyle bir devamı var başlığın.
19:51Türk otelleri hem zam yapıyor hem ağlıyor.
19:54Yani şikayet ediyor anlamında.
19:56Ruslarda da var bu ağlama şeyi.
19:58Fiyatlar diyor yüksek.
20:00Geçen yıla göre ruble bazında azıcık bir düşme var.
20:03Yüzde 4 civarında o da tabi Rusya devletinin hükümetinin dolar karşısında kuyruğu fazlasıyla dik tutma, rubleyi daha değerli kılma çabasıyla
20:14ilişkili bir şey.
20:15Ruble bazında yüzde 4 azaltma azalma da olsa Türkiye pahalılık devam ediyor diyor.
20:19Bir de diyor erken indirim şeyler, rezervasyonlar biz de deniyoruz.
20:24Esas bunu yapanlar diyor Almanlar biz de deniyoruz ama geçen yıl da oldu sonra oyunlar bozuluyor diyor.
20:29Çünkü diyor son anda işte elindeki odaları falan veremeyen oteller, Türk otelleri birdenbire çok ucuz şeyler çıkarıyorlar.
20:35Biz de ne yapacağımızı bilemiyoruz diyor.
20:37Burada tek tek otelleri falan sıralamış.
20:40Mardan Palas'ta şu rakamlar var ötekinde bu vesaire diye.
20:445 yıldızlılar hatta bazı 4 yıldızlılar bunları.
20:47Ve bazen de diyor Türk otelleri kafasına göre falan duyguluyor.
20:50Kendi aralarında koordinasyon yok.
20:51Biraz zor diyor bizim seçmemiz neye göre nasıl vesaire.
20:55Bu erken rezervasyon avantajının azalmasına da dikkat çekiyor.
21:01Şimdi oteller de bazen ne yapacağını bilmiyor.
21:04Çünkü Türkiye'de öyle hızlı bir fiyat artışı var ki diyor turizmciler ne yapsın.
21:07Onları da anlayışla karşılıyor her ne kadar ağlıyor vesaire dese de fiyatlar aniden çok hızla yükselebiliyor.
21:13Onun için otelciler de şey yapmayı manevra yapmayı beceremiyorlar.
21:18Ve rakamlar hep böyle bir şimdilik şeyiyle gidiyor.
21:22Aniden değişmeleri açık.
21:23Ve bu arada otellere güven de zaman zaman sarsılıyor.
21:27Daha önceki şeylerde de vermiştik birkaç kez.
21:30Otellerde Ruslara karşı müşterilere karşı tavır eskisi kadar kibar değil diyen yazıları aktarmıştık.
21:36Ben ona iki satırla da olsa değinmek istiyorum.
21:39Ruslara eski müşterilere özen eskiden özen vardı şimdi daha az şey bahşiş beklentisini böyle gözüne sokarak söylüyorlar falan.
21:48Bu anlamda ve ucuz personel özensiz personel bu Türkiye'de pek çok yerde gördüğümüz şey bu tatil yerlerine de giriyor.
21:57Ve otellerden de bu anlamda da şikayet ediyorlar.
22:00Şimdi bütün bunları veriyorum şu anlamda Türkiye Rusya şeyi turizmi önemli ve Türkiye açısından Rusya en önemli müşteri turizmde ve
22:10turizmde Türkiye'nin önemli bir bütçe geliri önemli bir ekonomide önemli bir şeyi.
22:16Eğer bunu konuda Türkiye yeterince dikkatli davranmazsa Rusların başka yerlere örneğin Tayland'a geçmişte Mısır olmuştu tekrar Mısır yine el
22:26altında başka ülkeler oralara göndererek bunları kaybedebilir uyarısı Ruslardan gelen uyarıyı ben de burada biraz da bu uyarıları bu riskleri
22:36haklı bulduğum için buradan aktarmış olayım.
22:39Ve son bölüme geçelim Portre.
22:47Son zamanlarda epeyce bahsettik Kafkasya'dan.
22:50Kafkasya'daki sorunlar Azerbaycan, Ermenistan ve bu arada bir ismi de sıkça telaffuz ettik.
22:57Hem birkaç yıl önce hem son aylarda hatta son programda kimdi o?
23:01Ruben Vardanyan.
23:03Ruben Vardanyan Ermenistan'da doğan ve çok zengin olan genç yaşında çok zengin olan bir iş insanı 57 yaşında şu anda
23:13bir ara işte 21 falan olabilir pardon daha eski 11 12 13 o civarlarda Forbes'ın listelerine girdi bir ara.
23:221 milyar dolarlık servetiyle 116. sırada geliyordu Rusya'da daha sonra yükseldi mi alçaldı mı onu bulamadım çünkü belki de bazı
23:30şeyler tam olarak yansımadı ama biz onu çok başarılı kendi alanında çok başarılı bir iş adamı olarak tanıdık.
23:37Ama bambaşka bir yere gitti ve şu anda gittiği yer neresi Azerbaycan'da Bakü'de bir hapishane birkaç yıldır da orada onun
23:45hikayesini vereceğiz şimdi.
23:47Çocukluğundan kısaca bahsetmek gerekirse 1968'de doğdu 57 yaşında olduğunu söylemiştik Erivan'da doğuyor ya da Erivan nasıl isterseniz onu kullanmak mümkün.
23:58Çok akıllı başarılı bir çocuk matematiğe çok kabiliyeti var okulu altın madalyayla bitiriyor ve ondan sonra Rusya Moskova yolu gözüküyor
24:08kendisine Moskova Devlet Üniversitesi'nde ekonomi okuyor.
24:11Matematikçi ekonomist oluyor sonra gerçekten buna pek çok kapı hem pratik kendi yetiştirme kapısı açılıyor ABD İtalya Fransa tekrar ABD
24:22pek çok ülkede hem kendini geliştiriyor.
24:24Hem yavaş yavaş ticarete belki de hızlı hızlı ticarete alışıyor çünkü atılıyor çünkü 20'li yaşlarının hemen başlarında bir yerlerde
24:32yer alıyor önemli şirketlerde yer alıyor ve pek çok yabancı analistin de ekonomistin de değerlendirmesine göre Rusya'nın yeni Rusya
24:41'nın batılı anlamda ilk rekabetçi yatırım firması olan Troika'nın içinde yer alıyor.
24:47Troika Rusça'da çok ünlü bir değiştir üçlü anlamına gelir o üç attan yola çıkarak başka şeylere uyarlanır mesela Astana süreci
24:57de bir Troika'ydı Rusya Türkiye ve İran arasında.
25:01Şimdi buradan başka yerlere de gidiyor aynı zamanda ya da değişik zamanlarda işte Siberbank Rusya'nın temel bankası orada yöneticilik
25:10yapıyor başka yerlere gidiyor.
25:11Putin'le tanışması tabii ki çok çok önemli onun açısından önemli herkes açısından Rusya'da önemli ondan sonraki hayatı zaten bir
25:18Rus gibi devam ediyor Ermenistan'da doğmuş vesaire olabilir ama öyle ki son yıllarda artık büyük ölçüde unuttuğu Ermenice'yi çalışarak
25:28tekrar pekiştirdiği söyleniyor.
25:30Çünkü bütün hayatı Rusça konuşarak geçiyor Rusya'da geçiyor şimdi Putin döneminde pek çok şeyi var şirketler yeni şirketler kuruyor insani
25:38yardım projelerinde çok adı geçiyor Aurora diye bir şeyi var kuruluşu var Skolkova diye bir teknoloji merkezi var ABD'yi
25:47baz alan onu ben de gidip görmüştüm o yıllarda.
25:51Başarılı da oldu büyük ölçüde ama sonra orada da yolsuzluklar oldu sınırlamalar oldu vesaire bu arada siyasetle de ilgileniyor Ermenistan
25:59'la da ilgileniyor dünyadaki uluslararası kuruluşlarla da ilgileniyor çok aktif kültür alanıyla da ilgileniyor.
26:05Hatta Pushkin Müzesi'nin yönetim kurulunda öyle bir şey de var görevi de var özellikle Medvedev başkanlığında yani Medvedev'in
26:15iktidarda olduğu dönemde hani Medvedev ekonomide modernleşme işte siyasette daha özgürlükçü tutum vesaire dediği için iş insanları oraya yöneldi.
26:26Hatta onun ikinci dönem seçilmesini bekledi herhalde onlardan biri de Skolkova okulunda bir ziyaret sırasında Medvedev başkanlığı sırasında yani 2008
26:34-2012 arasında orada görüşüyor şeyle vardan yanla.
26:45Şimdi Forbes'un en zenginler listesinde yer almaya devam ediyor başarılarına yenilerini katıyor ve bir anda bir kırılma oluyor hayatında
26:54bir kırılma oluyor.
26:56Karabağ, Karabağ'a gitmek istiyor o kararı alıyor ve bunu uyguluyor bu çok garip ve soru işaretleriyle dolu bir şey
27:02yaklaşık 4 ay kadar 4 ay bile sürmüyor 3,5 aydan biraz fazla galiba Karabağ'ın liderliğini oradaki Karabağ'ın
27:10uluslararası hukuka göre kabul edilmeyen devlet başkanı Arütünyan sayılıyor.
27:15Şimdi o da geçtiğimiz haftalarda vermiştik ömür boyu hapis cezası alanlardan.
27:20Şimdi 2021'de 21 Haziran'da hatta 2021'de sürpriz bir haber geliyor.
27:29Vardan yan Ermenistan vatandaşlığını aldı o zamana kadar bir Rus gibi yaşadı Ermenistan'a ilgi gösterse de Ermeni vatandaşlığını aldı
27:39ve işte Ermenistan savaş bunlarla ilgileniyor Azerbaycan'la savaş vesaire ve bundan bir yıl birkaç ay sonra 1 Eylül 22'de
27:46ikinci şaşırtıcı haber.
27:47Ben diyor Rusya vatandaşlığından çıktım hatta işte Putin'in haberi oldu olmadı Putin onu gönderdi gizli bir plan Ermenistan'ı
27:55Rusya'nın ele geçirmesi için çünkü Rusçu Kremlin yandaşı bunu hatta Batıdaş'a diye listelere falan geçti Rusya yandaşı olarak
28:04Ukrayna'ya falan da karşı buna yaptırım uygulansın diye şikayetler falan gitti.
28:08Böyle bir şeyde Karabağ'a gidiyor ve Karabağ'a yönetiyor ve orada dediği şey var tek yol buydu başka bir
28:13şey yapamazdım diyor bakın hayatın önemli kırılma noktaları oluyor bazen de bir felsefe bir anlayış niye tek yol bu demek
28:20ki tek yol bu değilmiş şimdi tutuklusun ve ömrünün sonuna kadar belki de hapiste geçireceksin her zaman ikinci üçüncü yollar
28:26var yani tek yol falanca dediğiniz zaman iyice onu düşünmek lazım bunu bizim hayatımız da bizim çilelerimiz de bize öğretti
28:35tek yol olmuyor birden fazla yol oluyor da
28:37sen bir şey seçiyorsun orada tabii ki işin bir boyutu savaşla ilgili ama şu toplantılar işte şey oluyor fiilen başbakan
28:46oluyor farklı bir isimle devlet sekreteri falan gibi farklı bir isimle başbakanlık görevini ye ama Arütünya'nın üzerinde devlet başkanının
28:54üzerinde de bir otoritesi var savaş boyutunun ötesinde bir de şu var yani kendisi ciddi bir iş adamı bir sürü
29:00şirketler kurmuş yönetmiş vesaire ben diyor bu küçücük diyor şeyi Karabağ'a öyle bir hale getiririm ki
29:07ekonomik olarak gelişkin sosyal ilişkiler sistemli bir yapı falan öyle bir yepyeni bir cumhuriyet hayali falan kuruyor ama bu hayal
29:14gerçekten çünkü savaş var zaten savaşta da dengeler kısa süre içinde değişiyor ve değiştikten sonra da kendisi de oradan kaçmak
29:22zorunda kalıyor ama
29:23o arada Paşinyan'la ilişkilerine değinelim Paşinyan şu an giderek güçlenen Ermenistan'ın ama hala koltuğunda çok rahat oturamayan başbakanı
29:32evet şu fotoğraf güzel ikisi de birbirine gülümseyerek bakmış ama aralarında bir rekabet var çünkü Paşinyan batı yanlısı Kremlin'le
29:41ilişkileri çok da hızlı bozmadan adım adım Rusya'dan uzaklaşmaya çalışıyor
29:44öteki Kremlin Putin dostu bir de şunu düşünüyor Paşinyan benim yerime seçtirmek için Putin bunu gönderdi herhalde falan diyor ve
29:53şu anda bakın kaç yıl oldu Paşinyan buna sahip çıkmıyor
29:57Azerbaycan hapishanesinden çıkılsın affedin bunu vesaire hiç öyle bir şeye rastlamadık arada bir rekabet şeyi faktörü var
30:05evet tekrar gelelim şeye Karabağ'a Karabağ'da durum değişirken değişince görevi işte 3,5 ay falan sürüyor ve ondan sonra
30:13da belli bir aşamada Eylül 23 diyelim biz buna
30:16Eylül 23'te Azerbaycan'a giden pek çok sıradan insanın Ermeni'nin arasına karışıyor onların arasında gizlenerek oradan kaçmaya çalışıyor ama
30:25yakalanıyor
30:28Ermenistan iş insanı Ruslar tarafından yakalanıyor şu fotoğrafta olduğu gibi de gayet kaba bir şeye hedef oluyor bu da doğal
30:39diyorlar
30:39doğal diyenlerin ben hani sıradan insanların dışına analistlerin şeyine bakıyorum çünkü kaç kez diyor Aliyev karşıda açıklamalar yaptı
30:47Aliyev ile asla görüşülmemelidir Karabağ konusunda bir araya gelinmemelidir hatta batıyı kışkırtmaya çalışıyor
30:53Aliyev öyle sıradan bir şekilde batıya gitmemeli izin vermeyin buna vesaire Aliyev'i karşı karşıt şey olarak karşısına alıyor ve
31:02bunu da unutmuyor
31:03tek adamlar bunları unutmaz biliyorsunuz onun için de verilen karar da Aliyev'in de bir etkisi olduğu ciddi bir etkisi
31:13olduğu söyleniyor
31:14ailesine kısaca bir bakalım mutlu bir fotoğraf bol miktarda çocuğu var 4 çocuğu var büyük oğlu son zamanlarda babasıyla ilgili
31:23şikayet ve açıklamaları yapan eşi Veronica çok aktif bir ekonomist şirketler vakıflar vesaire o da batıya gitmiş eğitilmiş vesaire
31:33ve daha küçük olan çocuklar 4 çocuğu evet mahkeme kararı birkaç gün önce alındı 2 gün önce alındı hatta 3
31:42gün tam olarak olmadı ve 20 yıl çıktı ömür boyu hapis değil ama 20 yıl
31:47şimdi burada hikaye bitiyor 20 yıl yatacak mı dünyanın ve Rusya'nın en en en zenginlerinden biri olmak ve ondan
31:56sonra iş adamlığını geri plana atıp
32:00hatta belki de bırakıp ya da eşine birilerine devredip ben başbakan olacağım Karabağ'ın başına geçeceğim belki de Ermenistan'ın
32:07başına geçeceğim farklı bir yola giriyor tek yol diye tek yol olmayan bir yola giriyor
32:12başarılı olsa tabii ki bugün farklı yorumlar yapacağız bizde ama başarılı olamıyor ve bugün geldiği noktada 20 yıl hapis cezası
32:22alıyor affedilir mi?
32:23son olarak onu söyleyelim belki affedilebilir bu Azerbaycan'la birileri arasındaki ilişkiler Rusya ilişkiler hiç iyi gitmiyor Ruslar ne diyebilir
32:32Putin bir ara bir konuşmasında isim vermeden
32:36belki Azerbaycan'daki Ermenilerin bırakılması falan gibi bir ima etti ama bazı yayınlara da bakıyorum belki de diyorlar son zamanlarda ABD
32:45ile ilişkileri Azerbaycan'ın çok gelişiyor
32:47belki eğer Trump bunu söylerse ama adam Putin'ci olarak biliniyor manevra yapacak mı tabii çok da parası var hala
32:53vesaire bunları göreceğiz belki de bir şekilde bu 20 yıllık süre belki de bir noktada kesilecek özgürlüğüne kavuşacak belki kavuşmayacak
33:02Aliyev'in gelecek perspektifine de bağlı
33:05evet çok kez kendisinden bahsettiğimiz Ruben Vardanyan böyle birisi kısaca onu özetledik bu haftalıkta bu kadar önümüzdeki hafta tekrar görüşmek
33:13üzere hoşçakalın
Yorumlar