- 5 hafta önce
Avrupa’nın şampiyon kulüpleri gelirlerini sürekli artırmasına rağmen niçin bir türlü kâra geçemiyor?
Futbol kulüplerinde gelir-gider dengesi neden bir türlü sağlanamıyor?
Sekiz büyük ligde kâr ederek şampiyonluğa ulaşan üç kulüp hangileri?
Galatasaray gelirleriyle çok önemli liglerin şampiyonlarını nasıl geride bıraktı?
Futbolun ekonomisinde yavaşlama sinyalleri nelere yol açabilir?
Yiğiter Uluğ ve Eray Özer’le Gazozuna'da bu hafta futbol kulüplerinin ekonomik performansı konuşuluyor.
Futbol kulüplerinde gelir-gider dengesi neden bir türlü sağlanamıyor?
Sekiz büyük ligde kâr ederek şampiyonluğa ulaşan üç kulüp hangileri?
Galatasaray gelirleriyle çok önemli liglerin şampiyonlarını nasıl geride bıraktı?
Futbolun ekonomisinde yavaşlama sinyalleri nelere yol açabilir?
Yiğiter Uluğ ve Eray Özer’le Gazozuna'da bu hafta futbol kulüplerinin ekonomik performansı konuşuluyor.
Kategori
🥇
SporDöküm
00:00İNTRO
00:08Efendim merhabalar.
00:09Bir başka gazozuna sohbette sizlerleyiz.
00:12İyiter abi nasılsın, iyi misin?
00:14İyiyim.
00:15Kış olimpiyatlarını izleme fırsatı buluyor musun?
00:18Evet evet. Devam ediyorum.
00:20Çok dramatik anlar yaşanıyor.
00:21Biz de kime elimizi atsak yani onu
00:24Malinli yedik değil mi?
00:26Tespih böceği gibi teker tombalak düşürdük.
00:30Valla sürat pateni izledim.
00:32İşte erkeklerin serbest programını izledim.
00:34Dün akşam çiftlerde kısa program.
00:37Kısa program beni çok açmıyor.
00:38Evet zaten sonuca etkisi de daha zayıf olduğu için
00:43hep insan final madalya turunu izlemek istiyor.
00:46Çok normal.
00:47Çünkü çok yarışma var.
00:48Orada seçerek ilerlemek istiyor.
00:50Bir de hokeyi seviyorum.
00:51Mesela Kanada'nın karşısında duran olmadı.
00:54Amerika Kanada maçı bekleniyor.
00:55Aynen o işte oraya bekleyeceğiz.
00:57Amerika'nın karşısında Almanya fena değildi.
01:00Dün biraz baktım falan.
01:01Bakıyorum yani.
01:02Evet güzel.
01:02Sonra zaten bir derleme bir şey yaparız.
01:05Yaparız.
01:05Kış örgütü yaparız.
01:07Bugün efendim futbol konuşacağız.
01:09Futbolun ekonomisini konuşacağız.
01:11Futbol Benchmark diye bir şirket var.
01:13Bunlar böyle nasıl derler?
01:15Intelligence yani istihbarat diyeceğim ama
01:18bizde hep yanlış anlaşılıyor.
01:19Bilgi sağlıyorlar aslında futbol yapılarına şirketlere.
01:22çeşitli data sağlıyorlar.
01:2510 yıldır yayınladıkları bir şampiyonlar raporu var.
01:28Turul Akşar T24'te güzel bir yazı yazdı bununla ilgili.
01:31Bizde oradan gördük.
01:32Sonra ben birkaç başka çalışmaya da baktım ve
01:35oradan da birkaç bir not aldım.
01:39Yani bu futboldaki gelirlerle giderler arasındaki durum ne?
01:43Gelirler giderleri karşılamaya yetiyor mu yetmiyor mu?
01:46Sadece Türkiye değil Avrupa özelinde bunu konuşalım istedik.
01:51İlginç olan şey 8 tane lige bakılmış.
01:558 ligin şampiyonlarında.
01:56Sadece şampiyonların gelirleri ve giderleri bunlar üzerinden konuşuluyor.
02:01Özellikle gelir kalemi.
02:02Galatasaray burada 5. sırada.
02:05Çok ciddi bir yükseliş var Galatasaray'da.
02:08Yani son 9 yıla baktıkları da %81 artmış gelirleri falan.
02:135. sırada 282 milyon euroyla.
02:161. sırada Barcelona var.
02:18Barcelona 1 milyar euro sınırına gelmiş durumda.
02:22985 milyon euroyla.
02:25Böyle zenginin malı züğürtün çenesini yormak.
02:28Onların rakamları söylerken bile yoruluyorum.
02:30Çenesini yormakla beraber bizim dilimiz de dönüyor.
02:33985 milyon euro falan diye.
02:36Bayern Münih var 2. sırada.
02:38Paris Saint Germain 3. sırada.
02:40Liverpool, Galatasaray, Napoli 179, Galatasaray neredeyse 100 milyon hatta daha üzerinde altında kalmış.
02:48PSV Eindhoven ve Sporting Portekiz'den.
02:52Böyle bir 8'li şampiyon sıralaması var.
02:56Dediğim gibi listenin en altında PSV Eindhoven'la Sporting yer alıyor.
03:02Ve bu rakamlara bakınca gelirlerin bir artış gösterdiğini buna rağmen giderlerin de buna nazaran artmaya devam ettiğini görüyoruz.
03:13Hatta futbolcunun ağaçlarının, evet onu zaten izlediğimiz transfer haberlerinden gayet net görebiliyoruz.
03:21Napoli'nin burada İtalya'yı temsil ediyor olması tabii bizi ilk bakışta biraz yanıltıyor.
03:27Çünkü hani Napoli evet Galatasaray'ın altında kalıyor topladığı gelirler bakımından.
03:32Ama İtalya'dan oraya Inter'i koysanız, Milan'ı koysanız, Juventus'u koysanız muhtemelen burada farklı rakamlar göreceksiniz.
03:43Ve Galatasaray'ın üzerine çıkacak büyük ihtimalle İtalya'nın temsilcisi.
03:47Çünkü İtalya'nın futbol ekonomisinin büyüklüğü böyle bir şeye tabii ki yol açıyor.
03:53Ama Napoli son şampiyon olmakla beraber İtalya'da çok istikrarlı, son 10-15 seneye damgasını vurmuş bir kulüp değil.
04:04O yüzden gelirleri Galatasaray kadar yüksek değil.
04:08Galatasaray'da Türkiye Ligi'nin standartlarında bakıldığı zaman son 10 yılda sanıyorum tarihinin en başarılı dönemini geçiriyor.
04:19Yani şampiyonluklardaki istikrarı üst üste kazanıyor ve sürekli Şampiyonlar Ligi'nde Türkiye'yi temsil ediyor.
04:28Gruba kalıyor olması.
04:29Gruba katılıyor olması grup maçlarına burada ciddi bir gelir kalemi oluşturuyor.
04:35Şimdi Türkiye üzerinde şöyle bir şey var, onu belki de paylaşmak lazım.
04:38282 milyon dolar euro dediğimizde Türkiye'deki enflasyonist ortamı da hesaba katmak gerekiyor.
04:45Niye? Çünkü biz de kur hepimiz biliyoruz ki baskılanmış vaziyette.
04:51Dolayısıyla mesela euro bugün işte 50 liranın üzerinde ama euro eğer 80 lira 90 lira gibi bir yerde olsaydı bu
04:59rakam otomatik olarak işte 200 lira belki yüzlerin 180-190 lira gelmiş olacaktı.
05:05250'nin bile altına düşebilir yani dediğin gibi 50 küsur lira olan şey bugün 80 olsa ki gerçek değerinin o
05:13civarda olması gerektiğini savunan iktisatçılar var.
05:16Ve öyle olsa zaten bu 282 milyon euro bir anda 200'ün altına 150'lere düşecek.
05:23Evet ve aynı zamanda da enflasyon olduğu için Galatasaray'ın elde ettiği gelirler özellikle maç bileti gibi düşünün oradaki artış
05:33devam ediyor.
05:34Yani enflasyonist ortama uyum sağladığı için bir de öyle bir şey var etki var.
05:39Zaten raporun içinde bu not düşünmüş.
05:41Napoli'nin ise bir önceki sezondan sonra o 2024-2025'te Avrupa kupalarında yer almaması zaten bir %30'a de neredeyse
05:51denk gelen bir küçülmeye karşılık olmuş.
05:54Yani bir önceki yılla kıyaslandığında gelirleri 3'te 1 oranında Napoli'nin azalmış Avrupa'da olmadığı için.
06:02Dolayısıyla yayın gelirleri de azalıyor, maç gelirleri de azalıyor.
06:06Yani burada zaten bu güzel bir tablo.
06:08Yani hem maç günü gelirleri var.
06:10Bu sadece maç günü gelirlerini gişe, bilet geliri olarak okumamak lazım.
06:15Onun içerisinde başka gelirler de olabiliyor.
06:18Özellikle o gün tüketilen, yiyecek, içecek ve bunlardan elde edilen kiralar gibi.
06:24Ticari gelirler diye bir kalem var.
06:27Yani raporun genelinde de başka raporlara da baktığımda böyle bir takım şablonlar ortaya çıkıyor.
06:33Mesela senin dediğin o ticari gelirleri gibi yayın hakkını bile dışarıda bırakıyorlar.
06:38Ticari gelir nedir?
06:40Forma satışı, bilet geliri, dediğin gibi işte statta satılanlar vesaire, kulübün başka yaptığı etkinliklerden, faaliyetlerden takımın elde ettiği gelirler gibi.
06:51Ve gelişmiş takımlarda, yani gelişmiş derken işte bu tablonun üst yarısında yer alan ve beş büyüklükte şampiyon olan takımlarda neredeyse
07:01bu ticari gelirlerin toplam gelirin %50'sine yaklaştığını, %48 yanlış hatırlamıyorsam yaklaştığını görüyoruz bu gelirlerin.
07:10Barcelona'da merchandise, yani ürün satışından 170 milyon euro gibi bir gelir var ki bu bir rekor, Avrupa rekoru 170 milyon
07:20euroluk ürün forma vesaire satışı.
07:23Düşünün yani, 170 milyon euro şöyle anlatayım, neredeyse işte şeyden Avrupa kupalarından aldıkları paralara eşit miktarda paraları sadece forma, ürün
07:35satışından Barcelona elde ediyor.
07:37Tabii bunun bütün dünyada satılabilir olması, bütün dünyada meraklısının, müşterisinin olması bu rakamı bu kadar yukarılara çekiyor.
07:48Real Madrid neden bu kadar satmıyor sorusuyla ilgili, işte pazarlamacıların yapmış olduğu araştırmalarda, daha önceki yıllarda formanın beyaz olması, düz
07:59beyaz olmasının yeterince bir çekicilik yaratmadığı,
08:02özellikle genç yaştaki, çocuk denecek yaştaki futbol severler arasında renkli olmadığı için anne babalar kirlenir diye belki çocuğa almıyorlar mı?
08:13Bir de değişmişler de klasik formanı olmayınca olmuyor.
08:17Yani sen başka renkli deplasman forması yapıyorsun ama.
08:20Real Madrid bunu her sene aşmaya çalışıyor.
08:22Mutlaka ikinci bir rengi katalakse turkuaz yapıyorlar, siyah yaptılar bir ara hatta o siyahlara hamam böceği falan gibi böyle sevimli
08:30isimler takılarak,
08:31kokaraça formaları falan filan denerek öyle de pazarlanmaya çalışılmıştı.
08:36Ama neticede Real Madrid dediğimizde düz beyaz bir forma var ve bu neredeyse bir asırdır devam eden bir fotoğraf, bir
08:44algı.
08:44Bunu da çok oynamak, bununla oynamak da çok doğru olmuyor.
08:49Ama bunu da Barcelona formasının yanına koyduğunuz zaman 9 yaşında bir çocuk için belki çok çekici olmuyor.
08:57Atletico Madrid'ti galiba.
08:58Çok yıllar önce ben böyle spor gazetecinin ilk yıllarında böyle ketçap dökülmüş gibi bir kırmızı beyaz bir formaları vardı.
09:06Ama gerçekten böyle hani böyle 3D 3 boyut efekti de verilmişti o böyle hani dökülme filan gibi.
09:12Böyle o zaman hatırlıyorum nerede?
09:14Radikal'de herhalde ilginç formalar yapmıştık buradan yola çıkarak.
09:18Atletico Madrid olması lazım.
09:20Bakacağım ona hatta bulursak görselini koyarız programda.
09:22Uğurvardan'da vardır bu forma mutlaka koleksiyonunda.
09:25Koleksiyonunda vardır.
09:26Şeyi söyleyecektim, bütün bu 8 şampiyon arasında bu arada mesela Real Madrid dedin.
09:31Real Madrid'in gelirleri Barcelona'dan daha yüksek.
09:341.2'nin üzerinde.
09:36Ama şampiyon olmadığı için bu listenin içinde yok.
09:39Barcelona ise Biminyar'ın sınırına 985'le dayanmıştır.
09:43Real Madrid'in maç günü gelirleri daha fazla ve sanıyorum yayından da daha fazla kazanıyor Barcelona'da.
09:51Barcelona'da stat sorunu var vesaire.
09:53O maç günü gelirlerini zaten aşağıya çeken bir kalem.
09:56Tabii tabii.
09:57Şeyde de bu 8 takım arasında da 3 takımın gelirlerinin giderlerinin oranına yüksek olduğunu görüyoruz.
10:05Bunlardan sadece bir tanesi tırnak içerisinde büyük kulüp yani büyük ligler 5 büyükten.
10:11O da Bayern Münih.
10:13Bayern Münih 33 yıldır her sene istisnansız kar yazan toplamda 300 milyon son 10 yılda sadece.
10:24285 milyon euro son 10 yılda.
10:26Yani şunun için söyledim bu rakamı.
10:28Yıl başına böyle 20 ile 30 milyon euro arasında bir kar yazan ve 33 yıldır istiklalarlı bir şekilde karla sezonu
10:36kapatan tek takım bu 5 büyük lig arasında.
10:39Onun dışında bu listedeki Sporting'le Lisbon'la yani PSV kar yazmışlar şampiyon oldukları sene.
10:46Sebebi de oyuncu satışı.
10:48Çünkü onlar şampiyon olduklarında oyuncularını da Avrupa piyasasında değerlendirip yani kendi altyapılarından, öz kaynaklarından gelen oyuncuları başka takımlara satabiliyorlar.
10:59Tabii Bayern Münih'in şöyle de büyük bir avantajı var.
11:02Yani bu 10 yıllık bir periyot da mesela burada göz önüne alınmış bu tablo oluşturulurken bir sütununda en azından 9
11:11yıllık değişim diye bir figür var orada.
11:14Bu 10 yıllık periyotta Bayern Münih'in 9 şampiyonluğu var zaten Almanya'da.
11:20Yani Almanya'da bütün şampiyonluklara ambargo koymuş olduğu için sadece arada bir tane file verdiler Bayer Lever Kuzun'a.
11:28Bu çok büyük bir istiklal ve tabii ki çok rahat pazarlanabilir bir marka, bir ürün getiriyor onlara.
11:36Kaldı ki Almanya'da aslında vergi mevzuatı burada diğer yarışmış oldukları diğer liglerin temsilcilerine göre daha sert, daha katı kurallarla ve
11:49zaman zaman da daha yüksek yüzdelerle uygulanabiliyor.
11:53Yani bir Portekiz şampiyonu ya da bir Türk şampiyonu Bayern Münih kadar vergi ödemez devletine.
12:00Ama buna rağmen Bayern Münih karlılığını koruyor.
12:03Bayern Münih zaten transfer politikasının da yani bunu kendi ağızlarından da geçen sene mesela Liverpool'un yaptığı bu transferler sırasında
12:12yanlış hatırlamıyorsam Rummeningen'in bir açıklaması vardı.
12:15Biz öyle transfer yapamayız.
12:16Yani bizim kulüp politikamızın içinde mümkün değil.
12:19Biz alırız bir tane işte Erich Kane'i alırız, koyarız.
12:23Onun dışında Dortmund'tan alırız, oradan alırız.
12:25Ama bunun bir baremi var.
12:26Biz gidip de işte 150'ye, 130'a neyse milyon euro verip oyuncu hani bir tane belge alırız ama böyle
12:33üç taneyi bir sezonda alamayız diye açıklaması vardı.
12:36Bu da bir yani sert bir politika var.
12:39Bir de onlarda tabii ki oyuncu ücretlerinin bütçede tuttuğu yer diğer takımlara nazaran çok daha aşağıda.
12:48Yani Barcelona ile Bayern Münih bu oyuncu maaşları derken bunun için de şeyi de düşünmek lazım.
12:53Hani not olarak söylemiş olayım işte antrenörün işte çalışan bütün personelin maaşı gibi düşünün.
13:02Yani teknik ekip, doktorlar vesaire fizyolar falan.
13:05Bayern Münih ile Barcelona yanlış anımsamıyorsam %52 ile bu konuda en aşağıda yani gelire oranla en düşük oranda maaş ödeyen
13:17iki takım.
13:18Paris Saint Germain çok yüksek bir yerden, %83'lerden birkaç sene içerisinde onu %65'lere çekmiş durumda.
13:26Bu konuda UEFA diyor ki senin diyor verdiğin bunun içinde bonservis de var ama bonservisi yıllara bölüyorsun.
13:33Mesela diyelim ki bir adama işte bir futbolcuya 50 verdin kaç?
13:364 yıllık sözleşme yaptın onu 12,5-12,5 her yıla ekliyorsun.
13:40Öyle gideri oluşturuyorsun.
13:42Bunu diyor yani bu verdiğiniz parayı ödemeler maaş dahil, bonservis dahil gelirlerinizin %70'inin altında tutmanız gerekiyor.
13:50Sağlıklı bir ekonomi için 70'in altında çoğu takımın kaldığını görüyoruz.
13:55Galatasaray biraz üzerinde bu şeyde.
13:57O simen transferi mutlaka bunda da olabilmiştir.
14:00Çok etkili olmuştur.
14:02Ama işte mesela Barcelona veya Bayern Münih gibi örnekler değilse %50'leri zorlayarak,
14:08hani klasik işte %60, orada 62-65 falan 70'in altında.
14:14Bu iki örnekte ise 50'lerde oyuncu maaşları tutulabilmiş.
14:19Barcelona için de tabii ki nedir?
14:21O da da öz kaynak, altyapı sebebiyle.
14:24Yani ilk 11'de oynayan oyuncularından çok ciddi sayıda oyuncu, zaten kendi yetiştirdiği oyuncu.
14:29O yüzden onları tutabiliyor.
14:30Bonservis ücreti ödemiyorlar.
14:31Yani ödüyorlar tabii ki.
14:33Maaşları da dengeleyebiliyorsun öyle olunca.
14:34Onlar da büyük transferler yapıyor ama diğer kulüplerle karşılaştırıldığı zaman epeyce aşağıda kalıyor.
14:40Bu arada mesela şeyde lafını kestim, Paris Saint-Germain'de o %18'lik düzelmeyi sağlayan şeylerden bir tanesi de parantez içerisinde
14:49Mbappé'nin çıkışı diye.
14:51Kazanmış oldukları.
14:52Mbappé gitti ve maaşı ikimiz düzenledi diye.
14:56Yani doğru, önemli bir yükten kurtulmuş oldular ki ondan sonra da sportif başarıyı sürdürebilmiş olmaları aslında çok büyük bir artı
15:04yazıyor tabii.
15:04Bir de şunu da ekleyelim, şimdi bir de takımın değeri var.
15:09Yani tahmin edilen işte oyuncuların değeri üzerinden.
15:12Burada da birinci sırada Paris Saint-Germain var.
15:14Yani her yıl Paris Saint-Germain zarar açıklıyor şu anda.
15:1840 milyon euro seviyesinde falan.
15:20Ama takım değeri olarak bir milyarın üzerinde, bir nokta iki.
15:25Bir milyarın üzerinde kimler var?
15:27Bayern Münih üzerinde, efendime söyleyeyim Barcelona üzerinde.
15:31Böyle az sayıda 3-4 tane kulüpten biri Bayern Münih.
15:34Bayern Münih gerçekten enteresan bir model.
15:38Paris Saint-Germain zarar etmesine rağmen takımı belli ki güçlendirmeyi başarmış.
15:43Onlar da şöyle bir şey gözüküyor yani bir tip, yani bir model çıkıyor.
15:47Parayı harcamışlar yani orası kesin.
15:50E Katarlı patronlara geçtikten sonra tabii çok ciddi sıçrama yapan harcamaları oldu.
15:57Yani transferi şampiyonu oldular uzun zaman.
16:00Şimdi biraz daha denge bulmuş gözüküyor.
16:02Bir de orada canlı yayın sorunu oldu abi biliyorsun yani şey maç yayın sorunu.
16:06Evet.
16:06Yani bir milyara yaklaşıyordu Medya Pro diye İspanyol bir şirket taahhüt etti.
16:11800 milyon euro seviyesinde.
16:12Sonra çekildi.
16:13Çekildi ve mesela işte Bordo battı falan falan.
16:16400 milyona en son zorla birine tabiri caizse kakaladı.
16:20Bir de Fransa'da yani sporda devlet subvansiyonu yok neredeyse.
16:25Hani bizde mesela devletin vergileri ertelemesi gibi işte zaman zaman yardımcı olması gibi kulüplere böyle şeyler çok fazla gündeme geliyor.
16:36Ama Fransa'da bu konuda çok keskin kurallar var ve birebir uyguluyorlar.
16:41Premierlikte ayrı bir vaka dediğin gibi yani bütün futbol gelirlerinin tüm kalemlerine baktığımızda bir kere şeyi görüyoruz.
16:48Yani bütün takımlar ve bütün ülkeler için.
16:51Pandemi sonrası bir artış görülüyor gelirlerde.
16:53Sebebi de insanlar evde kalıyorlar maça gidemediler.
16:56Ligler ertelendi şöyle oldu böyle oldu.
16:59Sonra birden pandemiden sonra 2020-2021 ile beraber 22'den sonra bir böyle kendini sokağa atma, ürün alma yani ekonomiyi de
17:06böyle canlandıran.
17:07Ama beraberinde birazcık enflasyon üstüne enflasyonla beraber gelen bir şeydi.
17:13Ekonomik hareketlilikti bu.
17:16Rekorlar kırıldı.
17:17Mesela Premierlikte hem naklen yayında rekor işte 2025-2029 sezonda 1.3 yani yılbaşına 1.3 milyar pound sterlin gibi
17:29bir gelirle satıldı yayınakları.
17:32En pahalı lig şu anda hani o açıdan.
17:34Keza kulüp gelirleri öyle, keza harcamalar da öyle.
17:37Mesela Premierlikte geçen yaz 3 milyar sterlin poundluk transfer yapılmış toplamda.
17:43Yani pandemi sonrası tekrar sahlara dönme, türbünlere dönme arzusu.
17:49O Brexit ekonomisinin getirmiş olduğu krizi bir gölgeledi.
17:54Ama şimdi gerçek hayatta durum buruna geliyor şu anda İngiliz futbol severler.
17:59Tam onu söyleyecektim.
18:01Plato yapıyor aslında yani bir çıkış var.
18:04Şimdi mesela geçen sezondan itibaren yani 23-24 en parlağı.
18:0824-25 o parlağın devam ettiği bir yer.
18:12Bu seneyi göreceğiz daha rakamlar ortada yok 25-26'yı.
18:15Ama burada görülen şey yani senin dediğine geliyor aslında.
18:18Bir plato var.
18:19Sonrası düşüş olabilir.
18:21Yani bilmiyoruz.
18:22Ya da bir şey bulup tekrar çıkışa geçmeleri lazım.
18:24Evet çıkartmak lazım.
18:25Ve mesela yine hani böyle kıyaslamalı gidersek.
18:28Mesela Amerika'daki trend bu değil.
18:30Kapalı liglerde onlar o çıkışı devam ettiriyorlar.
18:33NFL, NHL falan NBA hepsinde.
18:36Amerikan spor ekonomisi tabii yani bir şekilde hep büyüme trendinde.
18:42Ama Amerika'daki günlük hayat yani onun rutini de o kültürde insanları zaten spor izleyicisi olmaya doğru neredeyse itiyor diyebiliriz.
18:53Başka da yapacak bir şey yok diyorsun.
18:55Yani Amerika'daki kültürel hayat, sosyal hayat Avrupa'daki gibi canlı değil.
19:00Yani insanlar evlerinde oturup maç seyrederler yani her akşam.
19:04Çünkü sokağa çıktıklarında eğlenebilecekleri yer sayısı özellikle büyük bazı kentler dışında.
19:12Neredeyse yok denilecek kadar azdı.
19:14Ama şimdi Atilla'da bir yere gittiğiniz zaman, Paris'te bir yere gittiğiniz zaman,
19:19Madrid'de bir yere gittiğiniz zaman.
19:20Yani o gün oynanan maç aklınıza bile gelmez sizin.
19:24Yani hayat akmaktadır ve çok canlıdır.
19:29İşte o yüzden Avrupa ile Amerika'yı değerlendirirken bu faktörü de göz önünde bulundurmak lazım.
19:36Avrupa'da bir ailenin birinci tercihi futbol maçına gitmek olmayabilir.
19:43Konsere gidebilirler, operaya gidebilirler.
19:45İşte bir sanat kalerisinin açılışına gidiyor olabilirler.
19:50Arkadaşlarıyla buluşup şahane bir grup yemeğinde eğlenebilirler.
19:54Boşça vakit geçirebilirler.
19:56Bunlar Amerikan hayatında olan şeyler değil.
19:58Daha ekstrem yani şeyler.
19:59Daha nadir diyelim ya da.
20:01Baktığımızda o Premier Lig'in aslında gelir kalemi açısından hem Beynel Minel yani dünyanın her yerinde bilinen markaları City ama
20:10en çok Manchester United.
20:12Tabii.
20:13Ve yani dünyada en çok taraftara sahip olan, uzak doğudan futbolcu alan, oradaki pazarı her zaman gözeten, kontrol etmek isteyen...
20:23Çok ciddi satışı var ya.
20:24...forma satışıyla vesairesiyle.
20:26Ama ve lakin ne oldu Manchester United'da sanki o en internasyonel takım Manchester United değilmiş gibi takımın yöneticilerinden ve ortaklarından
20:40bir tanesi bayağı böyle çıktı geçen hafta ve dedi ki işte göçmen de oldu ortalık dedi ben hani ne halini
20:48söyleyeyim.
20:48Yani 2020'den sonra, pandemiden sonra çok hızlı bir nüfus artışına dikkat çekerek bunun ekonominin işte büyümesinin önündeki en büyük engel
20:59olduğunu.
21:00Yani şu anda İngiltere'nin geçtiği sıkıntılı dönemin aslında bu hızla gelen göçmenlerden kaynaklandığını önestürdü ki çok da ırkçı bir
21:11söylemle.
21:11Ve bunu yapan adam işte Sir ünvanını da taşıyan Jim Radcliffe.
21:17Aynı zamanda Ineos adlı işte kimya devi olan bir şirketin patronu yani milyarlarca dolarlık serveti olduğundan söz ediliyor.
21:27Ve Amerikan Glaser ailesiyle beraber Manchester United'ın da ortaklarından biri.
21:33Ama küçük ortak, küçük ortak olmasına rağmen alan Manchester United'e satın alan Amerikalı aile hani işleri ona...
21:41Daha egzekütücü, yönetici pozisyonda.
21:43Evet, sen bizim buradaki yatırımımızı yönet demişler.
21:47Bence o da Manchester United'ın bu kötü gidişatında, sportif olarak çok aşağılara düşmüş olmasında hani böyle bir sorumlu arıyor,
21:57bir kabahatli arıyor gibi ortaya çıktı.
22:01Ve birdenbire hiç umurmadık bir şekilde göçmenleri işaret etti.
22:05Ki buna da çok stratejik olarak çok büyük bir hata var yani büyük bir fiyasko var.
22:11Çünkü senin takımınla oynayan oyuncuların zaten yüzde neredeyse 80'i göçmen statüsünde olan, gelip de çalışma izni almış, sonra da
22:21işi bitince geri dönecek olan insanlar.
22:24Yani seni başarıya taşımasını beklediğin insanları rencide ediyorsun yaptığın açıklamayla.
22:29Bir kere bu çok büyük bir fiyasko.
22:31Çalışanlarını, destekçilerini, taraftarlarını, dünyanın her yerinden taraftarın var, böyle bir hol gören.
22:37Bir de bu şey meselesi hani yayından önce de konuştuk ya, abi göçmen, yani göçmen, dünyada göç bir sorun ama
22:46göçmen nüfusun artması ülkelerin ekonomik politikalarından bağımsız bir şey değil ki.
22:52Ucuza çalıştıracak insan arıyorsun çünkü kendi vatandaşını çalıştıramıyorsun.
22:57O işlerde, evet.
22:58Yani Demokrat Parti Biden döneminde o sınırdan Meksika'da.
23:02Ya içeride çalışacak Amerikalı bulamayınca dönüp dolaşıp göçmenlere gittin hikayeye.
23:05Yani sanki Amerikalılar gidip de marul tarlasında tek tek marul topluyormuş gibi Meksikalı işçilere dil uzatılıyor.
23:12Yani Meksikalılar olmasa Amerikan tarım üretimi ne hale gelecek kim bilir.
23:17Evet, bizde de işte Afgan meselesinde de aynısı.
23:20Ya açıkça söylüyor bizim iktidar zaten yani gizli saklı da değil.
23:25Ya diyor o insanların o iş gücü olmasa biz burayı döndüremiyoruz.
23:28Bulamıyoruz.
23:29Özellikle hizmet sektöründe böyle bir ucuz iş gücü transferi yapılmış oluyor.
23:33Ama tabii burada Manchester United'la birlikte bu kadar göz önünde ser ünvanı taşıyan,
23:39hani İngiltere'nin elitlerinden biri, bir şey söylediği zaman hani insanların bir kulak kabarttığı böyle bir figür,
23:47böyle abuk subuk konuşunca tabii hep başka bir yere doğru mu çekiyor acaba, bir şeylerin hazırlığı mı bu diyelim.
23:57Sorular soruldu.
23:58Yani neyin hazırlığı?
23:59Yani kötü gidişatın sorumlusu olarak dışarıdan gelen birilerini ya da sizin işte milletinizden olmayan,
24:10öz İngiliz, öz British olmayan birilerini parmakla gösteriyorsanız,
24:15o yavaş yavaş artık faşizan bazı uygulamaların hazırlıklarının yapıldığını gösteriyor demektir dediler.
24:23Ki bence de yanlış değil çünkü bu söylemlere, tarihe baktığımızda hani 1930'ların Almanya'sında da bolca rastlıyoruz.
24:31Ya bir şeyler kötüye gidiyor aslında, onlar onu görüyorlar.
24:34Diyorlar ki, valla bizle alakası yok, bunların yüzünden oluyor diyorlar.
24:38Yani o işverenin kabahati yok.
24:39Hadi onların dövün, hadi onların kabasını kırın diyor.
24:43Paranın tamamen 3-5 kişide toplanmasının hiçbir suçu yok.
24:46Efendime söyleyeyim, vergi diliminin mesela ne hikmetse en zenginlerden en az alınmasının bir sorunu yok.
24:52Mesela ondan %60 alın abi de, fakir fukaradan %5 alın, %10 alın hiç almayın gibi bir politikanın asla düşürülmemesinin de
25:01hiçbir kabahati yok.
25:02Gelen göçmenler, dönün, vurun göçmenler.
25:04Vurun göçmenleri oluyor.
25:06İşte orada da neyse ki, yani aklı başında insanlar çıkıp özellikle hani tabii ki İngiltere'de İşçi Partisi geleneği,
25:14işte sol gelenek çok kuvvetli olduğu için hani hemen işte billboardlar falan yapıldı.
25:20Hani senin o beğenmediğin göçmenler işte milyonlarca pound vergi ödedi.
25:26Sen geçen sene Sir Radcliffe olarak ne kadar vergi ödedin dediler.
25:31Sıfır.
25:32Sıfır.
25:33Yine o şirketinin sahibi Sir Jim Radcliffe sıfır pound vergi ödemiş.
25:38Servetinin 10 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
25:42Şimdi bu adamların yaptığı hakikaten hayasızlık yani.
25:48Futboldan nereye geldik?
25:50Neyse ben de kendi laflarımı içime şey yapıyorum.
25:54Şey, tm4'ün YouTube kanalındayız yani.
25:57Kendi kanalımda olsun YouTube'da sövmek oluyor ya sövecektim.
26:01Neyse şeyi söyleyecektim.
26:04Mesela futbolda da benzer.
26:056 tane büyük Premier League kulübünün bütün ekonomisi, bütün İngiltere futbol, bakın bütün ligleri söylüyorum.
26:12%90'ı.
26:14Yani bu...
26:15Bütün ekonominin ama.
26:17Dünyanın pek çok ülkesinde benzer tablolar çıkartır ortaya.
26:21Yani İspanya'da da şimdi Zeynep Antik de Barcelona'yı ayrı bir tartıya kefeye koyuyorsun.
26:25Diğerleri diye bahsediyorsun.
26:27Almanya'da Bayarmeniz zaten almış başını gidiyor.
26:31Türkiye'mizde de durum yani yıllardır aynı ilginç olan bizim son 10 yılda yani bu tabloya bakıldığı zaman son 10 yılda
26:384 farklı şampiyon çıkarabilmiş olmamız ki son 10 yılda Fenerbahçe şampiyonluğu yok.
26:44Yani aslında potansiyel olarak 5 şampiyonluk adayıyla geçmiş bir dönemden bahsediyoruz.
26:50Hani biraz daha dengeli...
26:52Trabzon ve Maşakşehir bozuluğu.
26:54Bu şampiyonluk dengelerin evet kurulabildiği bir dönemden söz ediyoruz gibi ama neticede Türkiye'de 3 büyük İstanbul kulübünün sahip olduğu ekonomik
27:04büyüklükler işte gelir kaynakları vesaire diğerleriyle kıyas kabul etmez.
27:09Bu şampiyonlar listesinin altında kalan kulüplerde şey çok önemli yani ve olmaması gerekiyor ve olmaması gerekiyor.
27:17Bir yayın geliri, iki Avrupa'dan gelen para. Bunların ikisinin kesilmesi halinde bir garantiye ihtiyacın var.
27:25Nedir geri kalan şeyler? Bir ticari gelirlerin, iki senin işte kendin kulüp olarak yetiştirdiğin oyuncuyu dışarıya satabilmek.
27:36Mesela kim burada mesela kâr eden 3 kulüp var dedik ikisinin PSV ve Sporting olması, Sporting Wisman olmasının sebebi bu
27:44iki takımın hadi Bayern'i dışarıda bırak onlar zaten kârlılık üzerine kurmuşlar futbolcu satmaları.
27:50Ve kime satıyorlar? Genellikle Premier Lig.
27:52Premier Lig'e satıyorlar.
27:53Dolayısıyla eğer sen oradaki dengeyi oturtacaksan gelirlerini bir yayına çünkü yayın da aniden bırakılıyor.
28:01İşte Fransa'yı söyledik. Türkiye'de olmaz mı? Yarın olabilir.
28:05Bizde de zaten aslında gerçek yayın gelirleri çok düştü.
28:10Yani ilk ilan edildiği, ihalesinin yapıldığı günkü gibi olmadı.
28:15Defalarca eskalasyon edildi, revize edildi.
28:18Kura göre değiştiği vesaire.
28:20Yani dolayısıyla demek istediğim şey, bu bizde tabii sübvanse edilen alanlardan biri diye hep söylüyoruz ya devletin bir şekilde teşvik
28:28ettiği,
28:29yani orada bir gündemin de hani nasıl derler siyasi gündemin dışında bir gündem olması isteğinin arzusunun da yattığını orada görebiliyoruz.
28:38Ama kulüplerin kendi yapıları içerisinde devam edebilmeleri için gerçekten bu ekonomik tabloyu özellikle gelir kalemlerini bir ticari alana da taşımak
28:48zorundalar.
28:49Yani bu da gerçekten şirket gibi yönetilmesi gereken bir noktaya geliyor yani.
28:54Türkiye'de devletin çok fazla yardımı var kulüplere.
29:00İşte vergi kolaylıkları sağlanıyor, araziler bağışlanıyor, arazi üst kullanım hakları veriliyor.
29:07Hani bütün bunlar aslında kulüplerin yapılarını daha sağlıklı bir kavuşturma seviyeye getirebilmesi ve denge kurabilmesi,
29:19denk butçelerle bundan sonrasında devam edebilmesi için ama bu bir türlü başarılı olmuyor.
29:24Neden dersek?
29:25Çünkü devletten gelen subvensyon oyuncu transferi için kullanılıyor.
29:30Yani geleceği sağlıklı bir zemine oturtmak için değil, hemen o sezonu kurtarmak yani işte birini alalım o birini gol atsın
29:38bizi şampiyon yapsın diye bakıldığı için sonuçları maalesef istenildiği gibi olmuyor.
29:45Bak bununla ilgili çok enteresan bir çalışma daha buldum bu bölüm için araştırma yaparken.
29:49Kulüplerin transfer harcamasıyla lig performansı arasındaki korelasyon %57.
29:57Bu bütün Avrupa'da mı Türkiye'de?
29:59Bütün Avrupa.
30:00Bütün Avrupa'da.
30:01%57.
30:01Bu aşırı büyük bütçesi olan süper kulüpleri bunun içinden çıkarttığımız zaman yani Liverpool, Barcelona, Real Madrid, onları ilk 20 dediğimiz
30:10kulüpleri çıkarttığımız zaman %35'e düşüyor.
30:14Yani transfer harcamasının başarıya etkisi 3'te 1'e düşüyor.
30:19Yani ihtimal korelasyonu %35'e giriliyor.
30:21Dolayısıyla bu iş transfer harcamasıyla olmuyor eğer süper kulüplerden birine değil.
30:25Ama orada tabi bazı yan faktörler de var.
30:28Şimdi bu seni çıkaralım diye düşündüğün 20 büyük kulüp, büyük markalar.
30:34Aynı zamanda bir çekim özellikleri var.
30:37Ve oraya gitmek istiyor futbolcular.
30:39Yani futbolcu Real Madrid forması giymek istiyor.
30:43İşte ne bileyim Liverpool forması giymek istiyor.
30:46Bunun için bazen fedakarlıklar da yapıyorlar.
30:49Yani ama sana gelirken o paraya gelmiyor.
30:54Yani işte ne bileyim 3 milyon euroya Liverpool'da oynayacakken
30:58işte bir başka transferde işte diyelim ki bir Türk takımına gelirken kendisine talip olmuşsa aynı oyuncu diye.
31:055 milyon euroya istiyor.
31:07Ya Lukman'ı duydun değil mi?
31:09Efendim?
31:09Lukman'ın o şey açıklamasını.
31:12Ben Türkiye'den çok özür dilerim lafına gittim de.
31:14Yok yok güzel bir nokta.
31:15Çünkü çok iyi bir örnek Lukman.
31:178 mi 9 mu ne alacak zannediyordum mesela Türkiye'ye gelse.
31:21Orada da 5'e gitti falan diye zannediyordum.
31:24Adam şey röportaj verdi son maçtan sonra işte Barcelona'ya 4 attıkları maçtan sonra.
31:2920 alacaktım diyor.
31:31Yani korkunç paralar.
31:3217 artı 3 dedi.
31:33İşte korkunç paralar bunlar.
31:35Şimdi bunu da eğer başarıya çeviremezseniz işte o zaman bu kadar büyük bir transfer harcamasına karşılık şu kadar sonuç almış
31:44oluyorsunuz.
31:45Oysa ki hani bu Real Madrid'lerde Manchester City'lerde çok daha efektif yapılmış oluyor.
31:51Ama ne olursa olsun yani Türkiye'nin ekonomik durumu ortada 20 milyona yıllık futbolcu oynatacak bir futbolu var mı ya?
32:02Yani futbol ekonomisi var mı yani?
32:04Yani futbol ekonomisi de yok ülke ekonomisi de yok.
32:07Bu akıl kârı değil.
32:08Evet yavaştan bitiriyorum o zaman.
32:10Efendim bir bölümün daha sonuna geldik.
32:12O zaman bir sonraki bölümde görüşmek üzere.
32:14Kalın sağlıcakla.
Yorumlar