00:00Önce soruya geçmeden ben yine bütün Müslüman aleminin hem Ramazan dönemini bir aylık hem de daha sonra Ramazan bayramı belki
00:08de gelemem, kutlamış olayım.
00:10Çünkü en aslında sevdiğim aylardan biridir ve herkes de bunu sevdiği için neden?
00:15Çünkü sofralar çok kalabalık olur ve bu sofralarında tadını çıkarmak genelde eşlere, bayanlara kalır biliyorsunuz.
00:25Bu yüzden de bu izinlerin değeri daha önemli oluyor.
00:28Neden? Çünkü genelde belki oruç tutan erkek kişiler çok izinden değil de hanımlar istiyorlar evde eşlerine ve ailesine yemek hazırlayabilmek
00:39için.
00:40Bunda da yıllık izinler tabii ki söz konusu oluyor.
00:42Bazen yazın yıllık izin yapamayanlar ya da birikmiş yıllık izinleri olanlar ben diyor ki Ramazan'ın tamamı boyunca kullanmak istiyorum.
00:50Ya da en azından Ramazan'ın bir 10 günü ya da biliyorsunuz süre çok uzun 12 saatten fazla 13 saate
00:57varacak bir süreçten bahsediyoruz.
00:59En azından alışabilene kadar ki bir süreyi kullanmak istiyorum dedikleri zaman tabii ki bunda yasal bir engel yok.
01:07Ama burada şöyle bir durumumuz var.
01:09Yani Ramazan ayı diye kimse izin alamaz diye bir ibare yok.
01:13Ramazan ayı diye de izin alınabilir diye de bir ibare yok.
01:16Tabii maalesef yani iş hukukuna da bağlamamız gerekiyor.
01:19Çünkü neticede herkes bir iş yapıyor.
01:22Oruç tutanlar için bu taleplerinde bulundukları zaman bu döneme herhangi bir engel tabii ki koyamaz işveren.
01:28Ancak ne zaman koyulabilir?
01:30İş işleyişiyle alakalı bir sorun oluştuğunu farz edelim.
01:34Örneğin kişi şöyle çok üretimle alakalı çok orta bir mekanizmada bulunan bir birey diyelim.
01:43Ve tam Ramazan ayında izin almak istedi.
01:45Bununla ilgili işçi ve işveren arasında görüşüp bir karara varması gerekiyor.
01:50Çünkü ekonomik verilerle işin yürümesiyle alakalı bazen çatışmalar olabiliyor.
01:56Ama tabii doğal prosedüre baktığımızda yani hukuk kısmını tamamen bir kenara aslında bırakmak istiyorum.
02:02Doğal prosedüre baktığımızda hiçbir işveren Ramazan ayına genel bir iş planı koymaz.
02:08Neticede herkes iş planını nereye koyuyor?
02:11Yıl başında işte şu ay şunu yapacağız.
02:14Bu ay bu üretimimiz var.
02:15Üç ay sonra Ahmet'le Mehmet'le anlaştık.
02:18Onun gümrükten malı var gibi durumlarda bile Ramazan genelde boş bırakılır.
02:23Çünkü neden biz ne olursa olsun halk olarak Ramazan ayında oruç tutan tutmayan,
02:29sağlığı izin veren vermeyen, bakın bizim böyle bir ayrımımız yok.
02:32Yine de bu dönemlerde bir tık daha rahat bir iş statüsüne sahip olduğumuzdan dolayı
02:38izin kapsamında hukuk dışında tamamen işçi ve işverenle alakalı bir sürecimiz oluşuyor.
02:45Genelde de bununla bir problem yaşayan ben pek görmedim açıkçası.
02:50Rica ederler, erken çıkmalar, işveren buna aslında izin vermek zorunda olmasa bile
02:57kişi ben oruç tutuyorum bilgisini beyan ederek ya da etmek zorunda da değil aslında.
03:03Biliyorsunuz yani kimseye bu konuda bir bilgi vermek zorunda değiliz.
03:07Yani yaptığımız ibadeti bir açıklaması yoktur.
03:11Sadece dönemç olarak ben Ramazan ayı diye çıkmak istiyorum denildiği zaman
03:15genelde yani %90'dan fazla işveren bu konuda hiçbir problem çıkarmıyor.
03:22Bakın hukuka dayandırmayarak konuşuyorum.
03:24Çünkü hukuk dini şeyleri biliyorsunuz devlet ve din işlerini ayıran bir ülkeyiz biz.
03:30Ve bu yüzden hukuka bu dahil edilmiş ya da mevzuata çalışan mevzuata dahil edilmiş bir şey değil.
03:35Ama biz vicdani ve insani olarak bunu uygulayan bir ülkede olduğumuz için
03:39aslında gerek de duyulmuyor baktığınız zaman.
03:42Biri eğer bir hanım ya da bir beyefendi ibadetini gerçekleştiriyorsa
03:47olabildiğince herkes yardımcı oluyor.
03:49Kesinlikle öyle.
03:50Bu konuda ülkemizde değil mi?
03:52Yani ben en azından ben görmedim belki bilmiyorum.
03:56Hani geldik artık 37 yaşını geçiyoruz da ben hiç görmedim.
03:59Sen oruç tutuyorsun çık ya da sen oruç tutmuyorsun çıkmayı da duymadım.
04:04Bakın şöyle de bir şey var.
04:05Sağlığı el vermediğini farz edelim.
04:08Ya da o şekilde bir ibadet görmek istemeyen bir arkadaşımız ya da bir babamız, annemiz, teyzemiz olduğunu farz edelim.
04:17Ama evin içinde bir sofra kurulmuş ve oraya yetişmek istiyor.
04:20Çünkü sofra kültürüdür aslında bizim orucumuzun en ana şeyidir.
04:24Hem ibadet dışında hem açın tokunu halini anlamak dışında bir de aile içinde oluşan bir durumdur aslında.
04:31Aslında sizin Sayın Eymen sizin ilk cümlenizde söylediğiniz gibi Ramazan her şeyin de bir ibadetin yanında sofralarda bir araya gelme
04:40insanların birbirine en azından Türk toplumu için söylüyorum birbirine daha çok vakit ayırdığı masaların iftar masalarının kurulduğu bir süreç.
04:49Hatta sahur masaları da yapılıyor çoğu zaman arkadaş ortamında ya da bazı şirketlerde.
04:55Şimdi ez cümleye geldiğimiz zaman resmi olarak bir sistemde değişiklik olmuyor.
05:01Sosyal güvenlik anlamında, SGK anlamında ya da çalışma statüsü anlamında, izinler anlamında.
05:08Ama hani bu noktada şunu sormak istiyorum.
05:11Dediğiniz gibi iftara yetişmek için saatler revize edilebiliyor.
05:14Bu işverenle işçi arasında yani çalışan ve işveren arasındaki süreçle ilgili.
05:20Biraz önce siz söylediniz konunun uzmanı olduğunuz için yüzde doksan oranı da zaten iyi niyetli davranılarak burada bir arayol bulunarak
05:28hareket ediliyor.
05:29Bu noktada şunu söylemek istiyorum yıllık izin kullanabilir mi dediniz ki evet tercihen çok ara bir eleman değilse yani o
05:36işte olması gerekmiyorsa koşullar uygunsa kendi hak olarak sahip olduğu yıllık izini kullanabilir dediniz zaten bunu açıkladınız.
05:44Peki öğle arası dinlenmeleri konusunda resmi olarak muhtemel ki biraz önce söylediniz bir karşılığı yok ama öğlen çalışmaya devam etse
05:53öğle arası dinlenmeden akşam erken çıkma gibi bir gözlemlediğiniz durum var mı?
06:00Acaba?
06:01Aslına bakarsanız evet var çünkü öğlen tabii saatlerinde herhangi bir dinlenme alanı olmadığı için kişinin şu fikirle genelde geliyorlar idari
06:10yöneticilerine ya da patronlarına.
06:11Yani ben öğlen saatinde işimin tamamını halledeyim işte şu şu evrakları mesela yapmam gerekiyor ya da şuraya gitmem ben hani
06:18iki saat erken çıkayım işte bir saat bunu gerçekten kabul ediyorlar.
06:22Dediğim gibi yani Ramazan ayı tamamı ibadet ayı olduğu için bu konuda herhangi bir itiraz pek yapılmıyor yani çok ana
06:31şeylerden bahsediyorum bakın yani o gün yurt dışından çok önemli bir iş adamı gelecektir.
06:36İşte o şirketin işte beş yıllık kalkınma planını tamamlayacaktır bütün işçilerin maaşını verecektir bunu tabii ki kibar bir dille anlatır
06:46işçisine hani bu hafta çıkma derler ama bunun dışında yani kanuna bağlanmasına gerek yok.
06:52Bizim Türk milletinin vicdanına bağlı bir sistemdir bu işveren de olsa patron da olsa işçi de olsa kimse kimseyi aldatmıyor
07:00bu konuda bakın çok net yani her konuda mesela iş hukukunda problem görmüşüzdür.
07:06Yani şakalı artık yoldan yürüyeyim hani ufacık bir şeyden hani bibloyu niye oraya koyduğundan dolayı iş yerinde problem bile görmüşken
07:14biz bu konuda yani ibadet aylarında hiç kimse kimseyle alakalı bir problem yaşamıyor.
07:21Hakkı olan rica ediyor gerekirse veriliyor yani hukuka evet dayanmıyor iş kanuna daha doğrusu iş kanunu da sebebini de biraz
07:28önce de söyledim yani bazı ibadetlerin işle alakalı çok hani bağdaşmaması anayasa halklarla ve anayasada oluşturmuş maddelerle ama bireysel olarak
07:37biz bunu tabii ki kişilere verdiğimiz için de neticede 12 saatten fazla 12,5 saat 13 saat hatta sonunda varacak
07:46bir süreçte işçiden de verim almak istiyor ise patron.
07:51Tabii ki dağıl olarak onu da ibadet hakkına sahip güncelleyerek rica edecek çünkü bir insan bu kadar yorgun bir ibadet
08:00gerçekleştirirken eğer tabii ki işte de verimli olamayacağı süreç olduğu için.
08:05Bu konuda pek bir sıkıntı yaşamıyoruz ama kanuni olarak hani çok yuvarlayayım hemen çok uzattım sanıyorum kanuni hak olarak hani
08:13ibare olarak belli edilmese de işveren bu konuda her türlü favori yaptığını şu anda görüyoruz.
08:19Yapmadığı zaman da maalesef evet kötü niyetli olduğunu da düşünmüyoruz muhtemelen ekonomik olarak yaptığı programdan çıkamıyor çünkü biz biliyorsunuz yurt
08:31dışı ticareti açısından da yurt dışına ürün göndermek ve onlarla çalışmak açısından da çok yüksek bir noktaya gelmiş bir ülkeyiz.
08:37Ama tabii ki yabancı bir işveren bizim ibadet unsurlarımızı algılayamıyor ya da anlayamıyor da olabilir.
08:47Biz de ona nezaketen belki süreç olarak çalışmaya devam edip erken çıkamayan çalışanımıza da favor olarak tabii ki iftar saati
08:58yemeğini veren işveren de gördüğümüz için.
09:00Bence her şey şu anda bir sıkıntısız yürüyor bu ülkede gibi görünüyor.
Yorumlar