03:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
04:38Bu liman kadınlar pazarı hali yaparken ortaya çıkıyor ön tarafta kazılar sonucunda.
04:47Daha sonra halin projesi tabii ki revizeye uğruyor çok yakın olduğu için.
04:53Müze tarafından kazısı başlatıyor ön tarafın ve önde dünyada üç tane bulunan bir limana rastlıyorlar.
05:00Burası deniz limanı değil burası bir dere limanı.
05:03M.Ö. 1. yüzyılla M.Ö. 1. yüzyıl arasında tarihlendirmeyle başlıyor buranın serüveni.
05:13Dört tane uygarlık görüyor aslında burası.
05:17Roma, Bizans, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi.
05:20Kimsenin bu duvarın varlığından haberi de yok.
05:25Limandan da haberi yok tabii ki.
05:27Kazılar sonucu ortaya çıkıyor.
05:29Daha sonra buranın restorasyonu başlıyor.
05:332024 senesinde başladı buranın restorasyonu.
05:36Hala devam ediyoruz.
05:37Normalde biz kazıları bu kadar genişletmeyecektik.
05:41Fakat lokal kazılar sonucunda baktık ki duvar aşağı doğru devam ediyor.
05:46Zaten ön kotu da bayağı bir aşağıda.
05:49Öyle olunca yine danışman hocalarımız Prof. Dr. Yaşar Selçuk Şener ve Prof. Dr. Vedat Keleş önderliğinde
06:00dediler ki bu kazıları ilerletmemiz lazım.
06:04Kazıları genişletmemiz gerekiyor.
06:06Kazıları genişletmeye başladık.
06:09Bu hem duvarın buradaki topraktan su alıp hasar görmesini engelledi.
06:15Hem de aşağıda bu duvara dik yeni duvarlar keşfettik.
06:19Tabii ki kazılar esnasında birçok buluntuya da rastladık.
06:246-8 metre derinliğinde kazılarımız mevcut.
06:29Zemini bulana kadar iniyoruz aşağıya.
06:31Tabii ki dönemsel olarak birçok tahribata uğramış duvar.
06:38Bunlarla alakalı öncelikle çimento bu tarz duvarlara zarar veriyor.
06:44Çimentolu olan imalatları kaldırıyoruz.
06:46Bunlar kolon kiriş oluyor genelde.
06:49Bunları kaldırdıktan sonra güçlendirme yapıyoruz.
06:52Duvarın içini örüyoruz.
06:53Dış örgüsünü yapıyoruz.
06:57Ve daha sonra derzlerini yapıyoruz.
06:59Derzlerini yaptıktan sonra da hortumlarla birlikte duvarın boşalan iç kısımlarına hidrolik kireç esaslı enjeksiyon imalatı yapıyoruz.
07:10Böylece duvarın içindeki bütün boşluklar doluyor.
07:13Ve duvar kendini daha çok tutuyor ve sağlamlaşıyor.
07:17Güçleniyor aslında duvar.
07:19Bu imalat akabinde de kurulla birlikte keping yapmaya karar verdik.
07:26Keping nedir?
07:27Duvarın en son aşaması üst kısmına.
07:30Duvarın içine yağmur suyu, toz, kir girmesin.
07:35Ve içindeki yaptığımız imalatları, harçları daha çok bozmasın diye üstüne bir kapama yapıyoruz.
07:42Bu da duvarı geleceğe taşıyor.
07:45Taşıyor. Kandil bulduk mesela. O kandil kırım yapımı olarak geçiyor.
07:50Bu da kırımla olan ticareti belgeliyor.
07:53Trabzon'un ticaretinin aslında çok daha eskiye dayandığını, özellikle pazar kapıdaki ticaretin M.Ö.'ye dayandığını bu şekilde görmüş oluyoruz elimizdeki buluntularla.
08:06Yine batı tarafta Bizans yapımı, çanak, çömlekler çok bulunuyor.
08:11Duvar 2 metre kalınlığında.
08:13Yani az küçük bir duvar değil.
08:15Uzunluğu 135 metre.
08:18Dediğim gibi biz duvarı sökümleri yaptıktan sonra, temizliklerini yaptıktan sonra içine güçlendirmeler yapıyoruz.
08:25Duvarda kilit şeklinde örümler yapıyoruz ki birbirini tutsun.
08:31Daha sonra dediğim gibi enjeksiyon yöntemiyle de duvar kompakt bir hale gelmiş oluyor.
08:37Normalde ilk başta kemerli bir kapı, dar bir kapı görünüyordu bizim ilk başladığımızda.
08:45Daha sonra kazılar devam ettikçe iki tane kapı olduğunu düşündüğümüz yapılar var.
08:51Biri kemerli, biri daha eski döneme dayanan izleri olan yerler var.
08:56Tabi zamanla daha sonra kullanımları değiştiği için içleri örülmüş, kapatılmış.
09:02Ama var.
09:03Evet, burada malzeme alışverişi için kullanılan büyük kapılar da mevcuttu eskiden.
09:07Her dönem kendi nasıl kullanmak istiyorsa, ihtiyacı neyse ona göre şekillendirmiş.
09:13Kazılarda, en alt seviyelerde dediğim gibi duvara dik yapılar bulduk ya, duvara dik duvarlar bulduk aslında.
09:21O duvarların da dükkan veya depolama alanları olduğunu düşünüyoruz.
09:25Tabi daha sonradan onları da yıkmışlar, kalıntıları var sadece ama bu şekilde olduğu düşünülüyor.