Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin dış politika stratejisini Tarafsız Bölge'de anlattı

Name: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin dış politika stratejisini Tarafsız Bölge'de anlattı
Uploaded: 2026-02-10T06:22:01+00:00
Duration: 1 h 27 min 33 s
Channel: CNN TÜRK

CNN TÜRK

12 saat önce

CNN TÜRK ekranlarında Tarafsız Bölge programında Ahmet Hakan'ın sorularını yanıtlayan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "Şu an ABD-İran arasında ani bir savaş tehdidi yok." dedi. Çıkacak yeni bir savaş olasılığını, "Bölgenin kaldıracak hali yok." diye tanımladı. Terörsüz bölge hedefine işaret eden Fidan Irak'a seslendi. "Bu işin Suriye ayağı bitince Irak ayağı var" mesajı verdi.

Kategori

🗞

Haberler

Döküm

Tüm video dökümünü görüntüle

00:00:00İNTRO

00:00:00Hepinize iyi akşamlar. Tarafsız Bölge'ye hoş geldiniz.

00:00:17Bu akşam Ankara'dayız. Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan konuğumuz.

00:00:23Hoş geldiniz Sayın Bakan.

00:00:24Teşekkür ediyorum.

00:00:25Şimdi konuşacak konu çok ama sürekli şey de değişiyor.

00:00:32Birinci gündem, ikinci gündem. Şu anda birinci gündem biliyorsunuz İran.

00:00:37Amerika, İran'a bir askeri harekat yapacak mı yapmayacak mı konusu.

00:00:42Siz bu konuyla çok yakından ilgilisiniz ve son derece içtenlikli ve samimi bir şekilde

00:00:49böyle bir harekatın yapılmaması için en baştan çaba sarf eden bir Dışişleri Bakanı'sınız.

00:00:59Bugün de az önce sanıyorum çok kısa bir süre önce İran Dışişleri Bakanı Arakçı ile bir telefon görüşmesi yaptınız.

00:01:08İsterseniz en sıcak taraftan başlayalım. Ne konuştunuz İran Dışişleri Bakanı'yla?

00:01:14Evet söylediğiniz gibi İran meselesi bugünlerde gerçekten gündemimizi çok meşgul ediyor.

00:01:21Yani bölgede çıkacak yeni bir savaşı, bölgeni kaldıracak hali yok.

00:01:25Yani Cumhurbaşkanımız da bu konuda maksimum hassasiyet içerisindeler.

00:01:30Dolayısıyla olası bir savaşı önlemenin bütün imkanlarını kullanmak istiyoruz.

00:01:36Şimdi biliyorsunuz iki gün önce Unman'da bir araya geldi Amerikanlılarla İranlılar.

00:01:44Dolaylı görüşme yaptılar Unmanlı ara bulucuyla beraber ki bu var olan modaliteydi.

00:01:54İranlı arkadaşımız Zayn Abbas Arakçı yani oradaki müzakerelerle ilgili bilgi verdi.

00:02:00Biz Amerikan tarafından da onları dinledik.

00:02:05İki tarafla da görüşüyoruz.

00:02:06Evet, evet, evet. İki tarafla da görüşüyoruz.

00:02:08Güzel olan şey...

00:02:08Olumlu mu Arakçı'nın?

00:02:10Şöyle, tabii çözülmesi, hemen neticeye ulaşılması zor bir konu.

00:02:16Ama bizim iyi bulduğumuz, sevindirici bulduğumuz husus,

00:02:20tarafların müzakere etmeye, devam etme konusunda bir irade koymuş olmaları.

00:02:26Ve uzun bir aradan sonra yaptıkları bu ilk temasta ki,

00:02:29hani onu İstanbul'da biz mümkün kılmıştık böyle bir kararın alınmasını.

00:02:32Bir araya gelişte olumlu bir hava çıkması bizim için önemli.

00:02:39Sadece Arakçı değil, Amerikan tarafı da mı müzakerenin devam etmesi konusunda irade sahip?

00:02:45Yani şu anda, şu anda görünen o ki taraflar,

00:02:49bizim sürekli biliyorsunuz bir daha yaratıcı çözüm bulmamız gerekiyor.

00:02:54Bu kilitlenmeyi ortadan kaldırmamız için çağrısı.

00:02:58Gerçekten yankı ve karşılık buldu gibi.

00:03:02Taraflar yaratıcı olmaya çalışıyorlar.

00:03:03Eğer gerçekten çözmeye yönelik bir irade varsa,

00:03:08onun etkisini görüyorsunuz.

00:03:10Bizim için önemli olan,

00:03:11hani konuşmanın belli bir somut neticeye doğru giderken,

00:03:15savaş tehdidinden de giderek uzaklaşmamız yani.

00:03:18Şu anda en azından ani bir savaş tehdidi yok gibi duruyor.

00:03:23Bu çok güzel bir şey ya.

00:03:25Bu hani ani bir savaş tehdidinin bile ortadan kalkması çok önemli.

00:03:32Çünkü biz her akşam tarafsız bölgede ha bugün vurdu,

00:03:36ha bugün yarın vurdu diye konuşurken bu nefes aldırıcı bir haber.

00:03:43Yani şunu söyleyebilir misiniz?

00:03:46İran'a yönelik askeri harekat olasılığının müzakereyle çözülme ihtimali arttı diyebilir misiniz?

00:03:59Bir ihtimal var diyelim, bir ihtimal var.

00:04:02Bu ihtimali ilerletmeye çalışıyor taraflar.

00:04:04Kapı aralandı diye.

00:04:05Kapı aralandı.

00:04:06Yani bizim 30 Ocak'ta İstanbul'da yaptığımız görüşmelerden sonra her iki tarafla da bir müzakere kararının alınması

00:04:15ve nükleer dosyadan başlanması, ilk önce bunu çözelim diye başlanması önemli bir karardı.

00:04:21O da sizin öneriniz değil mi?

00:04:22Siz böyle tek tek konu konu gidilsin demiştiniz.

00:04:26Evet, evet.

00:04:26Yani o yaratıcı çözüm dediğiniz o mu?

00:04:28Onlardan biri o.

00:04:29Yani İranlılara dört maddeyi aynı anda al veya terk et demek gerçekçi bir çözüm arayışı değildi.

00:04:38Bunu Amerikalı dostlarımıza da anlattık.

00:04:39Ve İranlı kardeşimizle de konuşurken aslında sadece nükleere odaklanılacak bir irade olduğunu gördüğümüz zaman

00:04:50bunu Amerikalılara da söyledik.

00:04:52Yani burada böyle bir irade var.

00:04:53Buradan gidilmesi daha iyi olur.

00:04:55Yani şunu diyorsunuz siz.

00:04:57Önce nükleeri konuşun, sonra balistik füze, sonra bilmem diğer aranızdaki ihtilaf konularını halledin.

00:05:03Bunu mu diyorsunuz?

00:05:03Ben şunu söylüyorum, nükleer konu en önemli konu.

00:05:06Çünkü orada onu deme hakkım şu şekilde yok benim.

00:05:10Şimdi İranlıların tartışmak istedikleri konu adediyle Amerikalıların tartışmak istedikleri konu adedi aynı değil.

00:05:18Yani burada kesen küme biraz daha dar.

00:05:20İran tek bir konu konuşmak istiyor.

00:05:22İki konu konuşmak istiyor.

00:05:23Birisi uranyum zenginleştirilmesiyle ilgili şey ne olacak?

00:05:28Mevcut uygulamanın keyfiyeti ne olacak?

00:05:32İkincisi ise daha önceden zenginleştirilmiş olan %60'a oranındaki bunların kilosu 400 kilo vesaire civarında bir şey.

00:05:42Bu uranyum ne olacak?

00:05:43İki tane konu var nükleer dosyayla alakalı.

00:05:45İran bunu.

00:05:46Sadece bunu konuşmak istiyor.

00:05:48Amerika ise balistik füzeyi de konuşmak istiyor.

00:05:51Çevredeki güçlerini de konuşmak istiyor.

00:05:55İran'ın rejimini de konuşmak istiyor filan herhalde değil mi?

00:05:59Evet bunlar daha önceden deklar ettikleri konulardı.

00:06:02Ama biz hep şunu söyledik.

00:06:04Zaten bu konuda bir çözüm olursa diğer konuları da daha sonra masaya getirmede.

00:06:11Çünkü burada iki tane konu var.

00:06:13Aslında nükleer mesele direkt Amerika'nın ulusal güvenliği ile ilgili, küresel güvenlikle ilgili bir konu.

00:06:20Diğer bölgesel proksiler veya füze meselesi Amerika'nın kendi güvenliği ile birebir ilişkili konular değil.

00:06:28Bunlar daha çok İsrail'in güvenliği.

00:06:29İsrail ve bölgesel güvenlikle alakalı.

00:06:32Yani birçok aslında İran destekli gruplar yani İsrail'de durmuyorlar.

00:06:38Yani İsrail dışındaki bölge ülkelerinde de duruyorlar.

00:06:40Bunlar biraz daha hani bölge ülkelerinin sorunu.

00:06:44Ama nükleer konuda bir çözüme gidilip her iki tarafı da tatmin eden bir anlayış ortaya çıkarsa,

00:06:50bundan sonraki oluşacak ortamda, güven ortamında diğer sorunların daha rahat çözülebileceğine ilişkin bizde bir kanaat var.

00:06:59Bu kanaatı taraflarla paylaşıp buradan yürüme konusunda bir usül ihdas edelim istedik.

00:07:06Peki, şimdi sizin izleniminizi merak ediyorum.

00:07:12Taraflar sizce bir gelmekte olan bir saldırı konusunda zaman kazanmaya mı çalışıyorlar?

00:07:24İkisi de aslında bir saldırının, bir askeri harekatın geleceği konusunda emin.

00:07:31Biraz bunu zamana yaymak mı istiyorlar?

00:07:33Bu mu? Yoksa içtenlikli bir müzakere arzusu içindeler mi? Hangisi?

00:07:40Yani biraz kuantum cevabı olacak her ikisi.

00:07:44Her ikisi de?

00:07:45Her ikisi.

00:07:46Yani şöyle, şundan dolayı bu bir sürpriz değil.

00:07:48Aslında stratejinin kuralı bu.

00:07:50Yani bu türden düşmanlıkların olduğu yerlerde, bu türden görüşmelere girdiğiniz zaman,

00:07:55diğer senaryonun hazırlığı olur, yapılır.

00:07:58Yani her iki taraf da bunu kontrol eder.

00:08:00Bu müzakerenin başarısı diğer senaryoyu ortadan kaldırabilir de, kaldıramayabilir de.

00:08:05Tabii, tabii.

00:08:06Bu müzakereye bağlı.

00:08:07Ama öbür senaryo paralelde her zaman canlı tutulur.

00:08:09Bu hep gündemde vardır.

00:08:10Bir taraflar yokmuş gibi davranırlar.

00:08:12Amerika burada biraz daha açıktan baskı, unsuru gösterme konusunda bir metot benimsiyor.

00:08:17Yani bölgeye büyük filoların gönderilmesi, bombardıman uçaklarının gönderilmesi, stratejik güçlerin kaydırılması,

00:08:27İran'ın sürekli füze adedini çoğalttık demesi.

00:08:32Bunlar aslında şeyi gösteriyor.

00:08:33Yani her iki tarafında muhtemel bir saldırının iki taraf için de sıkıntılı olacağı konusunda ipuçları veriyor.

00:08:41Bu işin doğasında var Ahmet Ağabey.

00:08:44Güç göstermek mi bu biraz?

00:08:45Güç göstermek bir, hazır olmak iki.

00:08:47Yani şimdi bu türden hassas bir konuda.

00:08:49Daha önce bir de İran'ın şöyle bir tecrübesi var.

00:08:51Daha önce konuşurken saldırıya uğramış İran.

00:08:55Yani biliyorsunuz bir önceki 12 gün Haziran Savaşı'nda bir gece biz telefon aldık Marko Rubia'dan.

00:09:03Dedi ki İranlılara söyle önümüzdeki birkaç saat içerisinde her şey olabilir.

00:09:08Doğru.

00:09:09Evet.

00:09:09Dolayısıyla İran böyle bir hazırlık içinde.

00:09:11Amerika da bir hazırlık içinde.

00:09:12Ben İranlı meslektaşımla o gece konuştuğumda.

00:09:15Dedi ki ya nasıl olur dedi.

00:09:16Biz dedi pazar gününe şeyi verdik.

00:09:19Randevu tarihi verdik.

00:09:20Görüşmek için umman da.

00:09:23Yine aynı.

00:09:25Tabii ama vuran bu sefer yani görüşen Amerikalar ama vuran İsrail.

00:09:29İsrail'di.

00:09:29Şimdi burada durum biraz daha farklı olabilir.

00:09:34Dediğim gibi yani bize düşen görev bölgenin hani daha büyük sıkıntıya girmesine yol açacak bir felaketi önleyici tavır içerisinde bulunmak.

00:09:45Onunla elimizden geleni yapıyoruz.

00:09:46Şöyle benim yadırgadığım bir şey oldu.

00:09:49Yani yadırgamaktan da öte yani İran'ı biraz çok eleştirdim de ben bu konuda.

00:09:58Şimdi gördüğüm kadarıyla İran zor durumda bir ülke.

00:10:02Hem içeride zor durumda hem dışarıda dostu yok.

00:10:06Hatta İran'a yönelik olası bir askeri harekatı kışkırtanlar var.

00:10:11Başta İsrail, başka ülkeler de var saymayayım şimdi.

00:10:16Siz tam böyle bir ortamda hem Cumhurbaşkanı Erdoğan, başta Cumhurbaşkanı Erdoğan sonra siz sürekli şu mesajı verdiniz.

00:10:25Ya bu askeri harekat olmasın aman felaket olur.

00:10:29İran bizim dostumuzdur.

00:10:31İran'ı bu hale düşürmemek lazım.

00:10:33Gelin masaya oturun falan diye çaba sarf ettiniz.

00:10:37Ve bu iş İstanbul'da olacaktı.

00:10:40Amerikalılar razı olmuştu.

00:10:43Sonra İranlılar aman İstanbul'da olmasın mı dediler.

00:10:48Yani bunca felaketle çevrili bir durumda kendisine iyilikten başka bir şey yapmak istemeyen Türkiye ile bu alanda rekabet mi ettiler?

00:10:59İstanbul'da olursa Türkiye'ye öne çıkar diye kaygı mı duydular?

00:11:02Böyle bir şey mi yaptılar?

00:11:03Yani burada esas itibariyle tabii İran'ın kendi içinde bir karar alma mekanizması var.

00:11:08Bu karar alma mekanizmasında daha önceden kurala bağlanmış, karara alınmış birkaç tane husus vardı bu müzakerelerle ilgili.

00:11:17Süre de kısa olduğu için çok daha fazla uzun bir tartışmaya girmeden önceden karara alınmış.

00:11:22Hem yer hem modalite hem taraflar.

00:11:24Umman'ı önceden almışlar onlar kadar.

00:11:26Tabii umman önceden karara alınmış, devam eden bir usüllü.

00:11:30Sonradan inkıta uğradı biliyorsunuz 12 gün savaşından sonra Haziran'da.

00:11:34Onun devamı gibi mi?

00:11:35Daha sonra liderlikten onun için başka bir karar, yani burada daha önceden karara alınmış, usule bağlanmış bir husus var.

00:11:41Buradan biz devam edelim.

00:11:43Yoksa bizim teklifimiz biraz daha farklı.

00:11:45Yani benim İranlı arkadaşlarımıza her zaman için teklifim, Amerikalılarla yüzle konuşun.

00:11:53Yüzle konuşun.

00:11:53Yani yan odalarda ortada bir ara bulucu üzerinden konuşmayın.

00:11:57Ama onların da tabii kendi karar alma mekanizmalarına saygı duymak gerekiyor.

00:12:00Böyle bir karar almışlar kendi liderliklerinden.

00:12:05Umman'daki var olan o sistemin aynı ile devam etmesi.

00:12:08Aynı insanlar, aynı yer, aynı usul.

00:12:12Anladığım kadarıyla siz bunu İran'ın Türkiye'ye öne çıkmasın, müzakere Türkiye'de olmasın diye bir rekabet geliştirmekten kaynaklandığı kanaatinde değilsiniz.

00:12:23Yok değiliz. Yani şu anda İran bunu düşünecek durumda değil.

00:12:27Daha büyük potansiyel sıkıntılar var.

00:12:30Yani şu anda onu önlemekle meşgul.

00:12:31Yani bu varlık ve yokluk meselesi.

00:12:35Peki şimdi siz o zaman ummandaki görüşmeleri, müzakereleri sonsuz destekliyorsunuz.

00:12:41Oradan bir iyi sonuç çıkmasını istiyorsunuz.

00:12:43Tabii, tabii.

00:12:45Oraya katkı veriyor musunuz umman görüşmelerine?

00:12:47Yani biz ayın 30'unda, 31'inde, daha sonraki Şubat ayının ilk günlerinde yaptığımız görüşmelerde,

00:12:56ilki tarafla da çok konuştuk.

00:12:58Etrafta ilgilenen bizim dışımızda ülkeler de var.

00:13:00Katar, çok ilgiliniyor konuyla.

00:13:03Suudi Arabistan.

00:13:04Suudi Arabistan çok ilgiliniyor konuyla.

00:13:06Mısır.

00:13:06Bizim İlleşit Arap Ümitleri, Mısır.

00:13:08Yani bunlarla kesintisiz günde 3-4 defa telefon görüşmelerimiz oluyordu.

00:13:12Herkes birbirine yeni perspektif anlatıyor.

00:13:16Çünkü aynı sesle konuşmak taraflara önemli.

00:13:19Ve bir de biz Filistin meselesinde şunu gördük Ahmet Hakan Bey.

00:13:24Yani Türkiye'nin orta attığı fikirle,

00:13:26yani biz bölgesel sorunları çözmede, bölge ülkeleri bir araya geldik.

00:13:31Filistin meselesinde muazzam bir mücadele koyduk.

00:13:33Diplomatik mücadele.

00:13:35Aynı türden dayanışmayı ayrı ayrı çalışacağımıza İran meselesinde de gösterelim.

00:13:40Yani bir platform oluşturalım, fikir birliği yapalım, fikirlerimizi tartışalım.

00:13:46Ve hem Amerikalılara hem İranlılara buradan bir ses üretelim.

00:13:50Zaten iş savaşa gidiyordu.

00:13:52Bunu yapmasaydınız.

00:13:53Tabii.

00:13:54Trump üzerinde çok büyük etkisi oldu bunu.

00:13:56Tabii.

00:13:56Biz şimdi aynı yöntemi ve bunu Amerikalılar da çok sevdi esas itibariyle.

00:14:00Amerikalılar dediler ki ya biz bu türden çalışmanın verimini gördük gazetede.

00:14:04Burada da bu türden bir çalışmaya gidilebilir.

00:14:08Şöyle bir şey de oluyor Sayın Bakanım.

00:14:11Yani sadece Türkiye'nin bir tavır koyması yeterince etki üretmeyebiliyor.

00:14:17Ama Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Katar hepsi birlikte bir şey koyduğunda bir etkisi daha büyük oluyor.

00:14:25Etkisi daha büyük oluyor.

00:14:26Bir de bölgesel sahiplenme üretiyorsunuz.

00:14:28Bu sizin beraber hareket etme pratiğinizi geliştiriyor açıkçası.

00:14:32Ki bölgede uzun yıllardır olmayan bir konuydu.

00:14:35Son birkaç yıldır bizim ortaya attığımız fikirlerle ve yapıcı davranışlarla ki bölge ülkeleri de buna müzahir.

00:14:42Gerçekten hem liderlik hem bakan düzeyinde bu konu şu anda.

00:14:47Yani çok iyi bir takım olarak gidiyoruz.

00:14:49Ama sorunlar büyük.

00:14:50Peki bu çok iyi bir takım olarak gidiyoruz diyorsunuz ya.

00:14:54Bu çok iyi bir takım olarak gitmeyi bir ete, kemiğe, şekle, şemale bir ittifak projesine dönüştürebilir misiniz?

00:15:06Gerek var mı buna?

00:15:08Şöyle bizim işbirliği platformlarına ihtiyacımız var.

00:15:11Yani bunu daha önce de konuşmuştuk.

00:15:13Bölgenin esasında en büyük ihtiyacı bölge ülkelerinin hepsinin birbirine güven, telkin eder durumda olması.

00:15:22Yani bunun olmadığı bir ortamda biliyorsunuz bölge ülkeleri hegemona başvuruyorlar.

00:15:28Gelsin bize yardım etsin kendi bölgemizde diye.

00:15:30Çünkü diğer aktörle araları iyi değil veya endişe ediyorlar.

00:15:34Bunu ortadan kaldırmamız gerekiyor.

00:15:36Bunun yolu da yani biz uzun yıllardır düşünüyoruz.

00:15:39Yani Cumhurbaşkanımızın da bu konudaki perspektifi.

00:15:43Yani bölgesel dayanışma ittifakını gerçekten daha kurumsal hale getirmek.

00:15:48Bu siyasi alanda, askeri alanda, ekonomik alanda olmalı ki.

00:15:52Ama henüz bu yok ortada yani.

00:15:54Sebebi sizin bir ekip olarak davranma biçimine öncülük ediyorsunuz ve bunu geliştiriyorsunuz.

00:16:04Ama henüz oraya varmış değil.

00:16:06Bunu tartışmaların yapılıyor olması da çok önemli bir şey.

00:16:13Yani çok ileri bir takım teklifler de gündeme gelebiliyor.

00:16:19Bu arayışın sürmesi önemli.

00:16:20Ben yani yakın gelecekte bu konuda bölge istikrarına inanılmaz katkıda bulunacak bir takım gelişmelerin olacağını düşünüyorum açıkçası.

00:16:30Şimdi Sayın Bakan, diyorsunuz ki Amerika Birleşik Devletleri İran'a yönelik bir askeri operasyon yaparsa,

00:16:40daha doğrusu İran'a yönelik bir askeri operasyon diyorsunuz, bir felakete yol açar diyorsunuz.

00:16:45Neden böyle düşünüyorsunuz?

00:16:48Nasıl bir felaket olur?

00:16:50Yani bu İran'a yapılacak olan bir saldırı bölgeyi mi cehenneme çevirir?

00:17:00Küresel ölçekte mi bir etki yaratır?

00:17:03Nasıl bir şey bekliyorsunuz?

00:17:06Yani neden bunu bir felaket olarak adlandırıyorsunuz?

00:17:09Şunu anlıyorum ben hani işin şunu sormuyorum yani tabii ki saldırı olmamalı, tabii ki kan dökülmemeli, tabii ki barış olmalı ama felaket kelimesi neden kullanıyorsunuz?

00:17:20Ben tabii yani kamuoyu nezdinde de bir takım kötü senaryoları gündeme getireceği, hatırlatıcı durumda olmak istemiyorum.

00:17:27Ama yani şu türden gerçeklikler var, şimdi İran büyük bir saldırıya uğraması durumunda belli bir karşılık vereceğini söyledi ve bu karşılığın içerisinde aslında bölge ülkelerindeki bir takım hedeflere saldırı da var.

00:17:43Şimdi bölge ülkelerindeki enerji altyapılarının Amerikan üstlerine saldırı adı altında vurulması bir bölgedeki savaşın yaygınlaşmasını beraberinde getirebilir.

00:17:59Enerji, enerji güvenliğinin tehdidi, fiyatların artması, ekonomik istikrarsızlık bunları zaten bir kenara bırakıyorum.

00:18:05Ama savaşın yaygınlaşması problemini beraberinde getirir.

00:18:10Biz o kulvara girdik mi bu işin nerede duracağı belli olmaz.

00:18:16Biz de tam yanı başındayız.

00:18:17Biz de yanı başındayız. Bizim uzun yıllardır hassasiyet gösterdiğimiz tehdit alanları var.

00:18:22Milli güvenliğimizle ilgili yakından takip ettiğimiz konular var.

00:18:26Terörle mücadele başta olmak üzere.

00:18:28Yani bu konulara olumsuz etki edecek, var olan ortamı daha da negatif alet çevirecek bir senaryoyu biz görmek istemiyoruz açıkçası.

00:18:37Kırılganlaştırır diyorsunuz.

00:18:38Bölgede şunu gördük yani her savaş, her yıkıcı savaş beraberinde gerçekten çok büyük dramları ve istikrarsızlıkları getiriyor.

00:18:48Irak'ta gördük, Suriye'de gördük.

00:18:51Afganistan'da gördük.

00:18:52Hatta şeyde bile, yani Rusya, Ukrayna'nın bile getirdiği istikrarsızlıklardan nasibimizi alıyoruz.

00:19:02Yani doğru söylüyorsunuz yani.

00:19:03Şöyle bir şey merak ediyorum.

00:19:07İran'a yönelik, yani inşallah böyle bir şey gerçekleşmez.

00:19:12Temennimiz değil ama bir hava saldırısı söz konusu olduğunda bu saldırıyı düzenleyecek olanlar rejimin yıkılmasını hedefliyorlar.

00:19:24Böyle bir hava saldırısıyla İran'da rejim yıkılır mı sizce?

00:19:28Hayır, yıkılmaz.

00:19:32İran toplumundaki hoşnutsuzluklar ve bu saldırı birleştiğinde rejim açısından tehlike çıkmaz mı?

00:19:43Şöyle söyleyeyim, ben İran toplumunda var olan bir takım sıkıntılara yönelik sahici memnuniyetsizliklerin, protestoların, başkaldırıların var olduğu ortada.

00:19:56Onlara yönelik çok ciddi sert cevaplar var.

00:19:58Onlar ortada ve şu andaki kayıpların ne olduğu yönünde ciddi spekülasyonlar var.

00:20:04İranlı bakan kardeşim geldiğinde onun verdiği rakamlar vardı.

00:20:08Yani o konuda gerçekten net olduğunu söylüyordu.

00:20:12O resmi rakam var, bir de gayri resmi rakam var.

00:20:16Evet yani onların söylediği, yok resmi rakam da büyük bir rakam.

00:20:19Yani 3 bin küsur civarında bir rakam.

00:20:21Yani gerçekten büyük bir rakam.

00:20:226 binden, 30 binden, 60 binden söz eden var.

00:20:25Mesela Fransız meslektaşım geldiğinde 30 binden bahsediyordu.

00:20:28Başka bir meslektaşım geldiğinde işte 3 binden bahsediyor.

00:20:30Çok geniş bir şey var ama günün sonunda 2 rakam da büyük bir rakam.

00:20:35Yani insan hayatı söz konusu olduğunda.

00:20:37Şimdi böyle bir sıkıntı alanı var ama bu sıkıntı alanı yani rejimi değiştirmeyle alakalı veya rejimi değiştirecek bir şey olmaz.

00:20:46Yani savaşta olsa bile.

00:20:48İran'da belli senaryoları dinlendirmek istemiyorum ama yani hava saldırısıyla veya başka bir şeyle rejim değişmez.

00:20:59Yani o şey yani boş bir hayal.

00:21:05Ha şu olur, hükümet zayıflar, sistem zayıflar, halk karşısında hizmeti götüremez hale gelir.

00:21:13Kendisi daha sonra mevcut rejim çok daha radikal kararlar alıp belki düzeltmeyi tercih edebilir.

00:21:21Dönüşebilir.

00:21:22O da kendi iradesiyle olur.

00:21:24Mevcut duruma bakarak diyorsunuz.

00:21:27Peki yani o zaman siz bir rejim değişikliği öngörmüyorsunuz.

00:21:31Yani bunun şartlarının oluşmadığını düşünüyorsunuz.

00:21:35Ben şöyle ben şartlardan bağımsız.

00:21:36Ben böyle bir şeyin olabileceğini düşünmüyorum.

00:21:39Yani bu pratikte de mümkün değil.

00:21:43Rasyonel beklenti değil.

00:21:44Yok, yok.

00:21:44Peki sizce İran rejiminin de yapması gereken, atması gereken adımlar yok mu?

00:21:53Yani şimdi İran'da halk huzursuz ayağa kalkıyorlar.

00:22:00Belli periyotlarda büyük protesto gösterileri yapıyorlar.

00:22:04Ondan sonra güvenlik güçleri onlara müdahale ediyor.

00:22:06İşte dediğiniz gibi e-asgari 3 bin kişi yani resmi rakamlara göre en son olaylarda hayatını kaybetmiş.

00:22:14Bu çok büyük bir rakam.

00:22:15Bu resmisi, gayri resmiler eğer gerçekse çok daha felaket, büyük bir tablo var.

00:22:21Halk ekonomik açıdan çok büyük sıkıntı içinde.

00:22:26Rejimin baskısı da yine o sıkıntıların bir parçası.

00:22:30İranlı muhataplarınızla görüştüğünüzde şu adımları atmanızda yarar var.

00:22:38Başkasına belki telkinde bulunmak ne kadar bilmiyorum sizin çerçevenize uyar ama

00:22:44yapıyor musunuz, söylüyor musunuz, konuşuyor musunuz, mütalaa ediyor musunuz?

00:22:48Bizim tabii iki tür konuşmalarımız oluyor.

00:22:51Bir, devletleri temsil eden dışişleri bakanlar olarak kayıtlara geçen konuşmalarımız.

00:22:56Bir de tabii ki dostane, kayda yansımayan bizim şahsi görüşlerimize aktardığımız görüşmeler oluyor.

00:23:05Yani bunu bütün konular için yapıyoruz.

00:23:09Ama burada şunu ortaya koymak lazım.

00:23:12Şimdi sorunu İran'ın rejimi olarak tanımlamak çok da doğru bir yaklaşma olmayabilir.

00:23:20Sorun rejimin kendisi değil.

00:23:21Sorun rejimin aldığı kararlar ve uyguladığı politikalar.

00:23:24Yani bu tabii rejimin kendisinden ne kadar ayrılır, ne kadar ayrılışamaz o başka bir tartışma konusu.

00:23:30Ama İran rejiminden çok daha hani merkezi, çok daha totalistik olan rejimler de var.

00:23:36Bunlar hani bu türden küresel sıkıntıları, yol açıcı iddialara veya problemlere girmediği sürece

00:23:43mesela İran bir mutlaki monarşi değil.

00:23:45Yani bölgede mutlaki monarşi olanlar var.

00:23:47Yani onlar hani küresel bir sıkıntı içerisine girmedikleri zaman hani küresel bir şikayet de olmuyor.

00:23:55Yani onların ne türden bir rejiminin olduğu kimsenin umurunda değil.

00:23:59Doğru.

00:23:59Dolayısıyla aslında burada alınan kararlar, ortaya konan politikalarda hani sıkıntı var.

00:24:06Belki rejim kadrolarının yani devrimden beri aynı kadrolar olması ve ülkeyi bir ulus devlet sistematiğinden ziyade

00:24:18daha fazla hala devrimi devam ettiren bir örgüt gibi görmeleri, yönetmeye bakmaları

00:24:24bu bir sistemik sıkıntıya yol açıyor olabilir.

00:24:29Ama günün sonunda yani burada…

00:24:32Ve küresel sistemle uyumsuzluğa yol açıyor olabilir.

00:24:34Tabii yani İran'ın sistemin aslında kendi içinde baktığınız zaman orijinal bir sistem.

00:24:38Yani değişimle devamlılık arasında denge kurabilen bir sistem.

00:24:42Yani şimdi düşünün İngiltere'de bir monarşi var.

00:24:47Seçimle gelen bir başbakan var ama her şeyi onaylama durumunda olan bir kral var.

00:24:51Kral hem İngiliz Devleti'nin başı hem de İngiliz Kilisesi'nin başı.

00:24:59Ama biraz sembolik hale gelmiş orada işler.

00:25:02Yani şimdi tabii sembolik…

00:25:05Şimdi bakın bir şeyi imza atma etkisi sizdeyse hiçbir şey sembolik değildir.

00:25:11Sizin imzanızla bir şey…

00:25:16Sizin imzanız olmadan hiçbir şey hayata geçmiyorsa hiçbir şey sembolik değildir.

00:25:19Sen o sembolik laflarına fazla aldırma diyorsunuz.

00:25:21Yok yani şimdi bakın bu şimdi bu kendi içinde kurduğu bir denge sistemi İngiliz'i.

00:25:27Yani değişim.

00:25:29Var olan hükümet seçimle geliyor.

00:25:32Kendi hükümetini getiriyor.

00:25:34Ve anın sorunlarına cevap veriyor.

00:25:37Atanmış lotlar kamerası var.

00:25:40Avam kamerasından geçen yasanın aynısı oradan da geçmeden krala gitmiyor.

00:25:44Yani krala gitmeden arada başka bir şey var.

00:25:47Şimdi bunlar seçimle gelen insanlar değil.

00:25:50Atanan insanlar.

00:25:51Atanan insanlar kanun yapımında görev alıyorlar.

00:25:56Söz sahibi oluyorlar.

00:25:57Tabii yani şimdi bütün milletlerin aslında en büyük problem alanı yani ulus devletleri yönetirken

00:26:03değişimle devamlık arasındaki altın oranı bulacak bir rejimi, bir yönetimi getirmek.

00:26:09Bunu dengeleyebildiği oranda ülkeler hem krizlere dayanıklı olabiliyorlar hem daha

00:26:17sağlıklı geleceğe yönelik mesafe şey olabilir.

00:26:19Yani diyorsunuz ki İngiltere mutlakiyetle yönettiği halde bunu dengeleyebilecek altın

00:26:24oranları bulabiliyorsa bir cumhuriyet olarak ortaya çıkan İran'ın bu altın oranı bulmaması

00:26:32için hiçbir neden yok.

00:26:34Çünkü halk seçimiyle gelen bir şey var, hükümet var ama seçimden bağımsız orada

00:26:40duran bir lider var.

00:26:44Velayeti fakir var.

00:26:45Velayeti fakir.

00:26:46Ve bu lider sadece siyasi bir gücü temsil etmiyor.

00:26:50Aynı zamanda dini bir duruşu var.

00:26:54Yani onu takip etmek vacip.

00:26:57Fıkhen vacip.

00:26:59Manevi olarak da vacip.

00:27:00Yani hem tasavvuf önderi hem fıkıh önderi hem de siyasi önder.

00:27:07Yani aslında yeryüzünde dağıtılmış bütün güçleri alanları birleştirilmiş durumda.

00:27:14Yani bu nadir bulunan bir güç alanı.

00:27:17Dolayısıyla yani bu toplum üzerinde özellikle dindar kesim üzerinde büyük bir etki oynuyor.

00:27:23Yani buradan çok güçlü kararlar çıkabilir.

00:27:28Yenileşme adına filan mı?

00:27:32Şöyle, alınan her karar buradan güçlüdür.

00:27:34Çünkü meşruiyet alanı burada.

00:27:36Bütün güç alanlarını kendi üstünde topladığı için.

00:27:39Başka bir gün, başka bir fetvaya karar verse.

00:27:43Mesela.

00:27:43Şimdi şunu kimse cevabını veremiyor.

00:27:46Şimdi bir taraftan, İran, uranyum zenginleştirilmesinden dolayı inanılmaz derecede bedel ödemiş bir ülke.

00:27:53Bu benim diyor, uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüğüm ve ben bunu zenginleştireceğim.

00:28:04Son 30 yılın en büyük davası.

00:28:06Ben 2008, 2009, 2010'larda MİT'e geçene kadar Türkiye adına, Uluslararası Atom Anlaşması Kurumu'nda Türkiye adına guvernördüm.

00:28:182 yıllığına sıra gelmişti.

00:28:22O yönetim kurulundaydım.

00:28:23Ve kararların nasıl alındığını, nasıl ortaya çıkıldığını, nasıl tartışıldığını hepsini yakından gördük.

00:28:29Şimdi İran'ın bir taraftan bu kadar uranyum zenginleştirme ile ilişkiyi çok ciddi bir ısrarı var.

00:28:38Diğer taraftan da liderin verdiği, rehberlik makamının verdiği atom bombası yapmak haramdır.

00:28:48Fetvası var.

00:28:50Hamaneğin mi?

00:28:51Hamaneğin.

00:28:51Hümeyni'nin de var galiba.

00:28:53Evet. Şimdi bu fetva ortadayken sistem bomba üretemiyor.

00:28:58Ama bomba yapmaya yakın yetenekler geliştiriyor.

00:29:01Bomba yapmıyorsunuz ama yetenek geliştirdiğiniz için sürekli yaptırma tabisiniz.

00:29:08Bomba yapmış gibi muamele görüyorsunuz ama şey yani insanların anlayamadığı noktada bu.

00:29:15Peki fetvaya rağmen niye yapmaya çalışıyorlar?

00:29:18Niye atom bombası yapmaya çalışıyorlar?

00:29:20Yok atom bombası yapmıyorlar.

00:29:22Atom bombasının alt önemli başlıklarından biri olan uranyum zenginleştirmesini.

00:29:29Atom bombası yapmaya doğru çaba sarf ediyorsunuz.

00:29:34Oysa rehberimiz size bunu dini açıdan haram kılmış.

00:29:37Atom bombası silahı yapmayın demiş diyorlar.

00:29:40Şimdi atom bombaları yok İranlıların.

00:29:42Yok tamam.

00:29:43Ama yapmak istiyorlar.

00:29:45Yapmak istediklerine dair de bir veri yok.

00:29:47Çünkü şimdi bakın bir taraftan uranyumu zenginleştirmeniz lazım.

00:29:53Bir taraftan başlık geliştirmeniz lazım.

00:29:55Bunları bir de birleştirmeniz lazım.

00:29:57Şimdi bunu silahlaştırma konusunda İran bir adım atmış değil.

00:30:01Böyle bir şey de yok.

00:30:04Varsayımlar var.

00:30:04Bunu isterse şu kadar zamanda yapar, bu kadar zamanda yapar diye.

00:30:08Varsayımlar var.

00:30:09Sürekli güncellenen.

00:30:11Ama şimdi burada zaten söz konusu olan İran'ın zenginleştirdiği uranyum miktarı.

00:30:17Bazıları eldeki miktarla işte 10 tane nükleer bomba yapılabilir falan filan diyorlar.

00:30:22Bunlar hep spekülasyon mu?

00:30:24Yok bazıları gerçekçi analiz.

00:30:26Eğer işte belli kilogram üzerinden belli miktarda zenginleştirilmiş uranyumu esas alarak

00:30:31belli nükleer bomba sınıfları var.

00:30:32İşte ondan şu kadar çıkar diye hesaplamalar var.

00:30:35Ama tabii nükleer bomba sadece uranyum zenginleştirmesiyle olmuyor.

00:30:41Yani orada onu silaha dönüştürecek başka bir sürece ihtiyaç var.

00:30:45Başka bir teknolojiye ihtiyaç var.

00:30:47Onun da olması gerekiyor.

00:30:49Şimdi İran için en çok korkulan şey 3 tane element.

00:30:53Yani zenginleştirilmiş uranyum, nükleer başlığa dönüşmesi ve füze.

00:30:59Bunun iletilmesi füze.

00:31:01Şimdi füze ile zenginleştirilmiş uranyum olunca 3. elementi de yapmayla ilişkili bir şey olursa

00:31:07o zaman bu sıkıntılı olur varsayımı her zaman için senaryo olarak.

00:31:10Zaten bunu hesap ederek bunu mesele haline getiriyorlar.

00:31:14Dolayısıyla burada İran'ın yani anlaşılmayan tavrı,

00:31:20yani madem böyle bir niyetiniz yok bu kadar zenginleştirmeyi de yapmayın.

00:31:24Yani bu kadar büyük yaptırımlarla olmasın diye görüşler de var.

00:31:27Ama dediğim gibi yani günün sonunda uluslararası toplumun nükleer silahlarla ilgili çok ciddi bir açılıma gitmesi gerekiyor.

00:31:38Çifte standart var çünkü orada.

00:31:40Ağır çifte standart var.

00:31:42Obama'nın ilk başkanlık döneminde aslında bunu merkeze alan bir girişim olmuştu.

00:31:49Yani G20 ülkelerini başlattığı bir nükleer kulüp kurulmuştu.

00:31:53Burada nükleer silahsızlanma esasında.

00:31:55Biliyorsunuz nükleer silahların yayılmasını önlemme anlaşmasına baktığınız zaman,

00:32:00biz 70'lerden beri bunun tarafıyız.

00:32:03Aslında orada tabii adil olmayan hükümler var.

00:32:06Yani bu anlaşma meydana getirilirken gerekli itirazlar ne kadar yapıldı, yapılmadı o önlemler bilmiyorum ama

00:32:12şimdi o anlaşmanın söylediği, o anlaşma imzalandığı tarihi itibariyle nükleer silah sahibi olan falan ülkeler nükleer silah sahibi olacaklar.

00:32:23Bunlar BM'nin beş daimi üyesi.

00:32:26Diğer hiç kimse olamayacak.

00:32:28Bunun karşılığında da bu ülkelere barışçıl nükleer enerji için teknoloji aktarımında bulunacak.

00:32:35Ve nükleer silah sahibi olan ülkeler de bu silahlardan kurtulmak için ellerinden geleni yapacaklar.

00:32:4170'lerden beri hikaye bu.

00:32:43Ama son iki maddenin hiçbiri olmadı.

00:32:45Dolayısıyla bir nükleer adaletsizlik var.

00:32:47Şimdi özellikle bu yani Trump'tan sonra gündeme gelen Amerikan yeni güvenlik doktrini ve Amerikan'ın geleneksel müttefiklerine sağladığı koruma kalkanın kalkma ihtimaline yönelik bir takım senaryolardan hareketle

00:33:04belli ülkelerin de hızla nükleerleşebileceğine ilişkin şu anda senaryolar ortada var.

00:33:09Biz ileride daha fazla sayıda ülkeyi nükleer silah ararken görebiliriz ve bu İran veya Orta Doğu'dan herhangi bir ülke olmayacak.

00:33:19Asya Pasifik'ten ve Avrupa'dan olacak.

00:33:21Doğru.

00:33:22Doğru.

00:33:22Yani o koruma şemsiyesi kalkınca o da kendince.

00:33:27Peki bir şey merak ediyorum.

00:33:28İki şeyi merak ediyorum.

00:33:29Bir, İran'ın nükleer silah elde etmesi, nükleer silah sahibi olması Türkiye açısından bir tehdit midir?

00:33:37Bizim hoşunuza gider mi böyle bir şey?

00:33:40Şöyle, yani bunu genel stratejik reçim içerisinde düşünmek lazım.

00:33:44Yani bölgede dengeyi değiştirecek dramatik değişimleri biz görmek istemiyoruz açıkçası.

00:33:49Yani bir güç dengesi var.

00:33:51Yani bunun bozulması bölgedeki işbirliği ruhunu ciddi oranda zedeler.

00:33:56İkincisi, bunu farklı okuyan bir takım daha farklı sorunlar olan İran'la ülkeleri nükleer silah edilmeye...

00:34:04Sahibi yapma çabası içine sokar.

00:34:06Ve aynı yarışa bizim de ister istemez katılmamız gerekebilir.

00:34:11Dolayısıyla bunun bölge için çok faydalı olacağını düşünmüyorum ben açıkçası.

00:34:17Türkiye'nin nükleer silahı sahip olması gerekir mi?

00:34:24No comment diyebilirsiniz.

00:34:26Peki, geçiyorum.

00:34:31Şimdi, yani şöyle, herkes harıl harıl nükleer silah sahibi olmaya çalışırken bizim de herhalde boş boş durmamamız gerekir diye düşünüyorum.

00:34:41Bunlar tabii, yani bir takım stratejik yüksek konular.

00:34:49Bunlar geniş, büyük resim içerisinde düşünmesi gereken hususlar.

00:34:54Vazgeçin, tamam, peki.

00:34:55Şimdi, o zaman şöyle toparlarsak Sayın Bakan, diyorsunuz ki, bu Umman'da yapılan müzakere iyi oldu.

00:35:07Tamam, böyle davul zurna çalarak işte bitti bu iş diyebileceğimiz bir durum yok.

00:35:13Fakat tarafların müzakere yapma azmi var.

00:35:19En azından ani bir saldırı görmeyeceğiz.

00:35:24Bu da iyi bir şey.

00:35:25Bu özet iyi midir?

00:35:26İyi özet.

00:35:26Peki, teşekkürler.

00:35:28Şimdi gelelim bir başka konuya, Suriye konusuna.

00:35:34En çok merak ettiğim soru şu, Suriye'de gelinen şu son aşamadan memnun musunuz?

00:35:41Yani, bayağı mesafe kat edildi esas itibariyle.

00:35:45Yani Suriye'nin birliği, bütünlüğü, istikrarı adına ve bunun kan dökülmeden, diyalog yoluyla gelişiyor olması bizim için önemli bir husus.

00:35:58Biraz daha gidilmesi gereken mesafe var ama şimdilik.

00:36:01Peki, yani orada bir, artık SDG de demeyelim.

00:36:06Çünkü o Arap aşiretleri gittikten sonra sadece PKK kaldı ortada.

00:36:11Hadi YPG, PKK diyelim.

00:36:14Suriye'de biz neredeyse, Sayın Bakan, siz tabii çok daha işin o hararetle içindesiniz ama biz sonuçta gazeteci olarak televizyonlarda tartışma yapıyoruz.

00:36:2610 yıldır yaptığımız tartışmaların konusu.

00:36:29O haritayı koyuyoruz, işte yeşiller, sarılar.

00:36:32Bitti mi bu konu yani bu YPG, PKK, orada ayrı bir devletçik, otonom bölge, oluşturma hayali sona ermiştir diyebiliyor musunuz?

00:36:47Ya ben büyük ölçüde tabii YPG'nin işgal ettiği topraklardan çekilmesi ve şu anda Kürt nüfusun yaşadığı yerde esas itibariyle pozisyon alması bir önceki haritaya göre çok daha sağlıklı olması gereken bir durum yani.

00:37:03Şu anda iyi bir durumda yani.

00:37:04Yani olması, duruma nazaran daha iyi bir durum.

00:37:07Ama bu durumdan daha iyi duruma da gidilebilir.

00:37:10Ne var yani?

00:37:10Siz sanki böyle bir, hala bir sorun alanı varmış gibi konuşuyorsunuz.

00:37:14Nedir oradaki sorun alanı?

00:37:15Şöyle ben sorun alanından ziyade atılması gereken adımlar itibariyle biliyorsunuz ulaşılan mutabakat gereği tamamlanması gereken adımlar var.

00:37:25Yani bu adımlar her gün bir bir öyle veya böyle atılarak bir noktaya gidilmeye çalışılıyor.

00:37:33Burada iki tarafta da belli miktarda güvensizlik var ama belli adımlar atıp hayata geçtikçe güvenin artacağını ben düşünüyorum.

00:37:44Tabii diğer taraftan YPG'nin de kendi içerisinde tarihi bir dönüşüm yaşaması gerekiyor ki o tartışmalar da şu anda orada oluyor.

00:37:55YPG'de?

00:37:56YPG'de, YPG'de bu tartışmaların olması önemli.

00:38:00Yani daha gerçekçi, daha Suriyeli.

00:38:03Ayakları yere basan.

00:38:04Daha Suriyeli.

00:38:05İşte Türkiye'nin güvenlik tehdidiyle veya Irak'ın güvenliğiyle tehdit edecek bir durumda olmayan,

00:38:10yani PKK'nın kendi orijinal dört ülkedeki Kürt varlığına yönelik emellerinin artık bir parçası olmayan bir durumda olurlarsa,

00:38:22bu hiç kimseye tehdit etmeden kendi ülkelerindeki Kürtlerin duruşuyla ilgili bir mücadele zemini olur.

00:38:30Burada siyasal mücadele esastır.

00:38:32Biz zaten Kürtlerin hakkını baştan beri destekliyoruz.

00:38:36Ahmet Şaray'a hep nasihatımız da bu oldu.

00:38:38Onun getirdiği şeyler var.

00:38:42Başkanlık kararnameleri var.

00:38:44Ama dediğim gibi yani bunu büyük bir dikkatle takip etmeye devam edeceğiz.

00:38:50Tam, yani şeyi anlamıyorum ben.

00:38:53Şu anda tam entegrasyon sağlanmıştır cümlesini kurabiliyor musunuz?

00:38:59Yok, süreç devam ediyor.

00:39:00Süreç devam ediyor.

00:39:01Süreç devam ediyor.

00:39:03Sizin ama şöyle tespitleriniz oldu.

00:39:06Dediniz ki, ya bu SDG denilen, YPG denilen yapı, SDG denilen yapı, o zaman SDG idi.

00:39:15Bunlar, işte orada bir Mazlum Abdi diye bir adam var.

00:39:18O kendi başına, kendi iradesiyle karar alabilen birisi değil.

00:39:23Doğrudan PKK'dan emir alıyor.

00:39:26Başında bir siyasi komiser var, bir askeri komiser var falan filan.

00:39:29Bu adam bir irade sahibi değil.

00:39:32Doğrudan PKK'ya bağlı bunlar demiştiniz.

00:39:34O bağlantı şu an için hala güçlü bir şekilde sürüyor mu?

00:39:41Aynı itibariyle sürüyor.

00:39:42Aynı itibariyle sürüyor.

00:39:44Ama dediğim gibi alandaki değişimin önüne geçecek bir durumda da değil.

00:39:49Çünkü alandaki değişim kendini güçle veya güç kullanıp teknikle dayatan bir konu.

00:39:53Bir de yani Amerikalıların durduğu yerde aşçılıklarının artık oradan istifade edilme sürelerinin dolmuş olması.

00:40:01Birçok parametre var burada.

00:40:03Belli bir realiteye uyanmaları gerekiyor.

00:40:06Yoksa kayıpları daha büyük olurdu.

00:40:08Peki bu realiteye uyanma aşamasına geliyorlar mı?

00:40:15Gelmek isteyenler var.

00:40:17Orada da bir şey var diyorsunuz.

00:40:19Tabii gelmek isteyenler var.

00:40:20Yapı içi tartışmalar var.

00:40:21Ama realitenin değil, ideallerin hayat olduğunu ve bizim idealimiz de işte buydu.

00:40:28Burada realiteyle bizim bir alakamız yok.

00:40:31Buradan gidelim.

00:40:32Ne olacaksa da olsun diyen de bir akıl var yani.

00:40:34Yani o PKK aklının siz şöyle bir analizini yaptınız.

00:40:40Yani güç, güç görmek istiyor.

00:40:42Güç görmeden karar almıyor.

00:40:44Gücü gördükten sonra.

00:40:46O gücün harekete geçebilme ihtimalini gördükten sonra.

00:40:49O zaman şöyle mi oldu?

00:40:52Buraya gelinmesinde, bu sonuca ulaşılmasındaki olay.

00:40:59Türkiye'nin gücünü gördüler.

00:41:01Suriye'nin gücünü gördüler.

00:41:02Amerika'nın çekildiğini gördüler.

00:41:05Bu mu onlara bunları gösterdiler?

00:41:07Aşiretler ayaklandı.

00:41:08Aşiretler ayaklandı.

00:41:10Realite bu diyorsunuz.

00:41:10Realite bu.

00:41:12Bu realiteyle tanıştılar.

00:41:13Evet, evet bu realiteyle tanıştılar.

00:41:15Biz bu realitenin zaten hayata geçeceğini biliyorduk sadece zaman.

00:41:18Siz zaten uyarıyordunuz.

00:41:19Bakın böyle bir realite var.

00:41:21Evet.

00:41:22Bu realite, hani buralara gelmeden tatlılıkla hallolsun.

00:41:25Yani bir balon içerisinde yaşıyorsunuz, bir hayal içerisindesiniz.

00:41:30Bu realite kendisini dayatacak sadece zaman meselesi, an meselesi uyanın daha büyük kayıp olmadan.

00:41:36Yani bunu hep söyledik.

00:41:38Peki, ben şimdi şeyden bağımsız soruyorum.

00:41:40Yani YPG, PKK, SDG bu örgütsel yapılardan bağımsız soruyorum.

00:41:47Sizinle ne zaman konuşsak siz Suriye'deki Kürtlerin, Kürt vatandaşların, Kürt halkının hakları, hukukları, kimlikleri, hayat tarzları bunlara asla dokunulmaması gerektiğini, bunların çok aziz olduğunu, kıymetli olduğunu söyleye geliyorsunuz yani.

00:42:07Bu açıdan baktığınızda gelinen bu nokta onların, onlar açısından iyi bir nokta mı?

00:42:15Kürt halkı açısından, örgütlerden bağımsız olarak baktığınızda.

00:42:19Şimdi şöyle, bir defa yani Şam'daki hükümetin bütün vatandaşlara sağladığı hak, eşitlik ve özgürlük ortamı önemli.

00:42:31Şimdi, Kürtlerin yaşadığı bölgedeki şu andaki temel psikoloji, tabii Şam'la tanışma imkanı çok fazla olmadı.

00:42:41Çünkü onlar daha başka bir iradenin kontrolü altındalardı.

00:42:47Şimdi yavaş yavaş tanışacaklar.

00:42:49Fakat söylediğiniz doğru, bizim ülke olarak, devlet olarak, başta Cumhurbaşkanımız olmak üzere,

00:42:56Suriye'deki Kürtlerle ilgili inanılmaz büyük hassasiyetimiz oldu.

00:42:59Ben hatırlıyorum, 2010 yılında, MİT müseşarı iken, 2011 yılında daha şeyler olmadan,

00:43:05bu Suriye devrimi başlamadan, iç savaşı olmadan, özel temsilci olarak defaatle Beşar Esad'a gittim.

00:43:13Cumhurbaşkanımız adına, o zaman başbakanım.

00:43:14Neden gittiniz?

00:43:16Yani bir, şeyin çıkmasını önlemek, iç savaşın çıkmasını önlemek.

00:43:21İkincisi, bu konudaki önerilerimizi hep anlattık.

00:43:24Yani görüyoruz, şuradan şeyler olacak, aman işte şunu yapın, bunu yapın, halk bunu bekliyor.

00:43:29Ve bunu anlatırken de Kürtlerle ilgili durumu çok anlattık.

00:43:32Yani bakın bunların büyük bir kısmının vatandaşlıkları yok.

00:43:35Bunlar kendilerine ait hissetmiyorlar.

00:43:38Bu ait olmama hissinin getireceği çok fazla sıkıntı var.

00:43:43Yani bu kabul edilebilir bir durum değil.

00:43:46Bunun için çok fazla şeyimiz oldu, çalışmamız oldu.

00:43:48Bir de biz şunu istiyoruz, yani kendimiz için ne istiyorsak, bölgemiz için de aynısını istiyoruz.

00:43:53Yani AK Parti büyük bir demokrasi mücadelesi verdi.

00:43:57Aslında daha önceki vesayet algısından, vesayetin kendisinin hani ürettiği bir güvenlik algısı vardı.

00:44:06Bu güvenlik algısında bir takım tehdit alanları vardı.

00:44:08Bazı ideolojik söylemler vardı ve bu da gerçekten...

00:44:11Kürtler tehlike, İslamcılar tehlike, komünistler tehlike, Aleviler tehlike.

00:44:16Yani herkes tehlike.

00:44:18Halbuki bunlar bu ülkenin asli, asil, bileşen unsurları.

00:44:24Bu millet bu tabakadan meydana geliyor.

00:44:29Ve herkes kendini rahatlıkla...

00:44:31İfade edecek.

00:44:32İfade etmeli.

00:44:33Yaşayacak.

00:44:34Daha büyük resme, daha büyük refaha katkı vermesi için de, coşku içinde olmalı.

00:44:39Ve onun da yolu buradan geçiyor.

00:44:41Ben açıkçası bunu Türkiye'de başaran bu hükümetin kendi bölgesi için de istemesi kadar doğal bir şey yoktu.

00:45:04Biz de o kadrolardan geliyoruz ve bunu gerçekten inanarak hep anlattık.

00:45:08Bence bu şu anda gelinen aşama haklar itibariyle önemli.

00:45:13Ama dediğim gibi yani Suriye'de bu pratikle, yani Kürtlerin hala bir güvensizliği var.

00:45:17Şöyle bir doldurma oldu orada Ahmet Hakan Bey.

00:45:22Onun bir kalkması gerekiyor.

00:45:24Her Sunni Arap'ı DAEŞ'la ilan eden bir PKK propagandası oldu.

00:45:31Bakın yani bugün bile bazı milletvekilleri veya işte PKK sözcüleri işte Suriye hükümetine şey yaparken

00:45:37hep böyle DAEŞ'lı dediler.

00:45:38Her Sunni Arap'ı DAEŞ'la ilan eden.

00:45:41Veya mukabilinde de her Kürt'ü PKK'lı YPG'li gören bir anlayış iki taraflı pompalandı.

00:45:51Şimdi bu toksik anlayışların bir izale edilmesi gerekiyor ki yani güvende bir sıkıntı olmasın.

00:45:59Ben şuna seviniyorum açıkçası yani Ahmet Şara ve arkadaşlarının bu konudaki çizgisi, perspektifi düzgün.

00:46:07Şu ana kadar geldikleri yerlerde herhangi bir katliam veya halka gerçekten zulmeden bir durumda yok.

00:46:16Bu önemli.

00:46:16İnşallah bu sayfada Kürtlerin ve Arapların lehine güzel bir şekilde kapanır.

00:46:26Türkiye'de kendi milli güvenlik endişelerini artık giderilmiş varsayar ve Suriye daha iyi geleceğe yol alır.

00:46:36Çünkü yani inanılmaz derecede imkanlar var.

00:46:39Yani bölgemizin bir yeryüzü cenneti olmaması için hiçbir neden yok.

00:46:43Refaha ulaşmaması için hiçbir neden yok.

00:46:46Ama suni kavgalar, tarihten devraldığımız anlaşmazlıklar, üstesinden gelemediğimiz kavram kargaşaları,

00:46:55çözemediğimiz siyasal problemler, etnik problemler, mezhebi kavgalar.

00:47:01Yani bunlardan dolayı öyle bir zaman kaybı, kan kaybı, enerji kaybı oluyor ki bölgede.

00:47:06Yani dünyanın birçok yerinde muazzam mesafeler kat edilirken burada kan gözyaşı oluyor.

00:47:14Aslında dünyada insanlığın ürettiği diğer çözümlere de bakıp dersler alıp yolumuza devam etmemiz gerekiyor.

00:47:22Bence bu konuda epey bir mesafe kat ettik.

00:47:24Ve bölgenin en büyük şansı esas itibariyle, yani gerçekten uzun yıllarda Türkiye'de istikrarlı bir yönetimin olması

00:47:32ve Cumhurbaşkanımızın irade makamında bulunması.

00:47:37Yani bu gerçekten sadece Türkiye için değil, bölgenin de büyük bir şansı.

00:47:42Şimdi sizinle ilgili şöyle bir durum ortaya çıktı.

00:47:45Bu tartışmalar yapılırken henüz Suriye bu noktaya gelmeden önce siz sürekli SGD, SDG'ye mesajlar verdiniz.

00:47:57Dediniz ki, ya kardeşim devlet içinde devlet olmaz, şehir içinde şehir olmaz.

00:48:03Gelin bakın kan dökülmeden uzlaşın.

00:48:07Bu yaptığınız Kürt halkına da yarar getirmiyor.

00:48:11Hani Kürtlerin Suriye'deki haklarına da haler getiriyorsunuz.

00:48:16Biz istiyoruz ki Kürtler, Araplar, Suriye'de, Aleviler hepsi barış içinde yaşasın.

00:48:23Siz ısrarla şehir içinde şehir, devlet içinde devlet kurmaya çalıştıkça

00:48:29bu açıdan, bu hakların da ortadan kalkmasına yol açabilirsiniz.

00:48:36Böyle tehlikeleri de var bu işin.

00:48:38Dediniz, dediniz.

00:48:39Ama bunları söylerken sürekli Kürt halkını YPG'den, PYD'den, SDG'den ayırdınız.

00:48:47Yani bu ayrıma da çok özen gösterdiniz.

00:48:50Çünkü sizinle yaptığınız bütün söyleşilerde, konuşmalarda bunu vurguluyordunuz.

00:48:55Şimdi bu son gelişmelerden sonra, hani Halep'te iki mahalle gitti,

00:48:59sonra Rakka bilmem iki yere sıkıştılar falan.

00:49:02O sıralarda, özellikle size yönelik, sanki siz böyle Kürt halkının çıkarlarını

00:49:10engellemeye çalışıyormuşsunuz gibi, orada Şahin bir pozisyondaymışsınız gibi bir tavır aldılar.

00:49:16Oysa ben sizin hiçbir zaman Kürt halkına karşı bir Şahin tutumunuzu görmedim.

00:49:21Oradaki problem şu mu?

00:49:22Şöyle bir şey mi yaratmak istiyorlar?

00:49:26Hani YPG, PKK eşittir Kürtler.

00:49:30Bu algı mıdır oradaki problem?

00:49:33Kesinlikle.

00:49:34Yani bu algının savunucuları esas itibariyle problem.

00:49:38Bunu yapıyorlar.

00:49:39Tabii tabii biz ne zaman YPG'yi eleştirsek, YPG'nin işgal ettiği yerlerden bahsetsek.

00:49:44Kürt, Kürtlere karşı bu diyorlar.

00:49:46Bunlar şöyle diyorlar, Kürtlerin kazanımlarına karşı bir hamle diyorlar.

00:49:50Tamam.

00:49:50Cümleyi buradan kuruyorlar.

00:49:52YPG'nin kazanımını Kürtlerin kazanımı olarak yansıtıyorlar.

00:49:55Halbuki biz söylüyoruz ki YPG'nin örgütsel aklının, Kürtlerin bulundukları bölgede

00:50:01komşularıyla husumet ilişkisi geliştirmelerine, refahlarının gittikçe daha düşük olmalarına

00:50:08ve onları bulundukları bölgede çoğunun bir parçası değil, azınlık haline getirmeye yönelik bir ideoloji.

00:50:14Çünkü küçük olsun benim olsun ben yöneteyim.

00:50:17Yani örgüt böyle bakar.

00:50:18Örgüt iradesini buradan kuruyor.

00:50:20Vatandaş öyle bakmaz ki Kürt vatandaş.

00:50:22Halka imkanı versen, alternatif versen Kürt halkı başka bir yerden bakacak.

00:50:26Türkiye'de olduğu gibi.

00:50:28Şimdi burada bunu söylediğiniz zaman bu fikrin sahibi olanlar tabii sizi YPG ile, örgütle Kürt'ü eşitleyen kafa

00:50:38buradan Kürtlerin kazanımını şey yapıyor diyor.

00:50:41Halbuki biz görüyoruz. Sen Arap'ın olduğu yeri işgal etmişsin.

00:50:44Değerli Zuru, Rakka'yı burada yıllardır şeylerle ilişkilerimiz var aşiretlerle.

00:50:51Hangi aktörün ne yaptığını, ne zaman olacağını da görüyoruz.

00:50:54Bunları öngörüyordunuz.

00:50:55Görüyorduk.

00:50:56Yani o bir, o sanki bir tehdit gibi algılandı.

00:50:59Halbuki siz uyarıcı görevi yapıyordunuz.

00:51:03Ya ben hep onu söylüyordum. Yani Kürtleri örgüt adına bir takım politikaları uygulamak için daha fazla bölgede nefret objesi haline getirmenize gerek yok.

00:51:13Yani bölge ülkelerinin, bölge halklarını başka ülkelere şikayet eden, bölgeye dışarıdan güç çağıran, hegemon çağıran,

00:51:21İsrail'i çağıran,

00:51:22İsrail'i çağıran, Fransa'yı çağıran, onu çağıran, bunu çağıran durumda niye oluyorsunuz ya?

00:51:26Bölgenin halkısınız. Herkes nasıl konuşuyor?

00:51:29Siz de gelin konuşun aktörlerle.

00:51:30Gelin Türkiye ile konuşun. Gelin onunla konuşun. Gelin bununla konuşun.

00:51:33Ama siz bir ön şartla geliyorsunuz.

00:51:39Günün sonunda bu metodolojinin ne ile sonuçlanacağını gördük ve o şekilde gelişiyor.

00:51:45Umarım bundan sonra, bakın bu işin bir de Irak ayağı var Ahmet Hakan Bey.

00:51:49Yani Suriye ayağı bittikten sonra Irak ayağı var.

00:51:51İnşallah Irak da buradakinden ders çıkartırlar da daha akıllı bir karar alırlar ve oradaki geçiş daha kolay olur.

00:51:59Bu şu demek mi Sayın Bakan? Hani ben olayı şöyle görüyorum.

00:52:05Suriye'deki bu durum Irak'a şöyle mi yansıyacak?

00:52:13Yani artık Irak'taki PKK varlığı da mı bir büyük mesele haline gelecek?

00:52:20Bunu mu demek istiyorsunuz?

00:52:21Evet.

00:52:23Yani o zaman Irak'ta da barınamayacak.

00:52:25Yani şöyle, o zaman Türkiye'nin başlattığı terörsüz Türkiye projesi zaten Türkiye içerisinde belli bir noktaya geldi.

00:52:36Suriye'de belli bir nokta, terörsüz bölge projesine dönüştü.

00:52:41Terörsüz bölge Suriye'de bir yere geldi.

00:52:44Irak'ta da mı bir yere gelecek?

00:52:46Irak hükümeti, Irak devleti bu konuda bir irade koymak zorunda kalacak.

00:52:52Sincar orada duramayacak mı?

00:52:54Duramaz. Durmaması lazım yani normal şartlar altında.

00:52:58Başka dinamikler var. O dinamiklere girmek istemiyorum şimdi.

00:53:01Yani başta konuştuğumuz konuyla alakalı.

00:53:03Şöyle, hayır ben, hani o sizin söylemek istemediğiniz dinamiklerin dışında bir şey sormak istiyorum.

00:53:10Yani bir süre sonra şu mu olacak?

00:53:13Irak ben kendi egemen, Irak ben bir egemen devletim.

00:53:18Benim topraklarımın içinde silahlı bir örgüt olamaz noktasına mı gelecek?

00:53:23Evet, evet.

00:53:26Bu çok uzun bir vadede mi? Kısa bir vadede mi olacak?

00:53:30Bizim değerlendirmemiz şu. Şimdi biz bunlarla bir araya geldiğimiz zaman aslında…

00:53:34Bunlar derken Irak.

00:53:35Iraklılarla. Şimdi Irak hükümetinin özellikle PKK ile ilgili sorunu sahiplenmesi son beş yılın bir meselesi söylem bazında.

00:53:46Yani bir önceki Başbakan Mustafa Kazim'i biliyorsunuz istihbarat başkanı iken başbakan olmuştu.

00:53:52O dönemden arkadaşlığımız vardı.

00:53:53Bu konuları çok ciddi konuşurduk.

00:53:55Ve başbakan olunca da Irak hükümeti ilk defa lafız olarak bunu almaya başladı.

00:54:00Ama Sayın Sudani döneminde ve o günkü yapılan MGK toplantılarıyla PKK giderek daha fazla Bağdat merkezine oturmaya başladı.

00:54:08Bizim de hep argümanımız şu oldu.

00:54:10Yani PKK Türkiye'ye karşı kurulmuş bir organizasyon.

00:54:14Ama Türkiye'de işgal edebildiği hiçbir alan yok.

00:54:19Ama Irak da buna mukabil çok geniş toprak parçalarını işgal ediyor.

00:54:23Suriye'de işgal ediyor.

00:54:24Yani sorun benim sorunum olmaktan ziyade.

00:54:26Yani sen nasıl bir egemen devletsin ki bunun varlığına bu şekilde izin veriyorsun?

00:54:34Gücü yetmiyor olabilir mi?

00:54:36Kesinlikle hayır.

00:54:37Gücü yetiyor.

00:54:38Evet o zaman niye bir egemen devleti olarak topraklarında bir terör yapılanmasını barındırıyor?

00:54:45Yani o olabilecek bir şey mi?

00:54:47Siz de zaten onu soruyorum ben diyorsunuz herhalde.

00:54:49Onun sebebini biz biliyoruz.

00:54:51Nedir?

00:54:52Onu ben burada söylemeyeyim.

00:54:53Yani ben hep şöyle açıklıyorlardı bunu.

00:54:57O zaman o bu izah tarzı doğru değil.

00:55:00Ya Irak'ta zaten işgalden sonra kendini toparlayamadı.

00:55:03Gücü yok.

00:55:04Ne yapsınlar?

00:55:05Müdahale edemiyorlar falan.

00:55:07Doğru değil mi bu?

00:55:08Değil.

00:55:08Şimdi bakın orada şu anda Sincar'ın etrafı Haşişabi unsurlarıyla çevrelenmiş durumda.

00:55:14Ben herhalde Haşişabi komutanıyla en başındaki adamla herhalde bir 20'ye yakın toplantı yapmışımdır.

00:55:23İran yanlısı Şii.

00:55:25Evet.

00:55:27MİT'teyken mi 20 kere görüştünüz?

00:55:29Yani iş yok.

00:55:30Faalif hayatla şimdi de görüşüyoruz.

00:55:32Yani bunu basına da veriyoruz.

00:55:33Haşişabi'den sorumlu şahıs.

00:55:35Gerçekten yani çok yakından çalıştığımız birisi.

00:55:37Şimdi bakın Haşişabi karadan ilerleyip biz havadan harekat yaptığımız zaman olay 2 veya 3 gün.

00:55:46Yani o fazla bir süresi yok.

00:55:48Yani bu kadar basit bir askeri operasyon.

00:55:54Burada…

00:55:54Mesela diyorsunuz yani.

00:55:55Tabii tabii.

00:55:56Yani bunu biz belki dediğim gibi onlarca kez konuşmuşuzdur böyle bir şeyi.

00:56:01Ama burada bu irade şu anda yok.

00:56:04Irak hükümeti kendi topraklarının başka bir silahlı unsur tarafından işgal edilmesine izin verir bir durumda.

00:56:14Bunu kendisinin bir milli güvenlik tehdit olarak algılamıyor.

00:56:17Kime milli güvenlik tehdit olarak görüyor bilmiyorum.

00:56:19Yani 6-7 sene önce Türkiye yönelikli.

00:56:21Şimdi öyle bir hususta, pratikte yok.

00:56:25Başka dengeler var içeride.

00:56:27Peki şimdi o dengeler açısından önemli bir gelişme de var Irak'ta.

00:56:32Biliyorsunuz seçim yapıldı ve Maliki diye bir adam yeniden piyasaya çıktı.

00:56:42Başbakan olma ihtimali belirdin Maliki'nin.

00:56:48Maliki'ye biz itiraz ediyoruz.

00:56:50Türkiye itiraz ediyor değil mi?

00:56:52Maliki'den hoşlanmıyor Türkiye'ye.

00:56:54Türkiye karşılığı gibi mi konumlandırıyor?

00:56:56Ben tabii şu anda görevde olan bir dışişleri bakanım.

00:56:59Bizim resmi politikamız hiçbir zaman için özellikle Irak'ta seçimle gelen,

00:57:06parlamento yoluyla gelen bir hükümeti, bir başbakanı herhangi bir şekilde tercih etmeme gibi bir şeyimiz yok, durumumuz yok.

00:57:16Kim gelirse gelsin biz orada çalışırız.

00:57:18Peki neden tepki gösteriliyor Maliki'ye?

00:57:22Şimdi geçmişte biliyorsunuz Sayın Maliki'nin uzunca bir dönem başbakanlığı var.

00:57:27İki dönem arka arkaya başbakanlık yapan herhalde Irak işgalinden sonraki tek siyasetçi.

00:57:35Şimdi o dönemde ortaya çıkan problemler var.

00:57:37Yani insanlar o problemlere bakıyorlar ve diyorlar ki,

00:57:40ya biz bu problemlerin etkilerini daha yeni atlattık.

00:57:43Yeniden mi aynı problemler bu arada?

00:57:45Peki Trump dedi ki, çok böyle ciddi hatta tehditvari bir şekilde bu Maliki başbakan olmasın dedi.

00:57:55Bunun bir etki üretebileceğini düşünüyor musunuz Irak'ta?

00:57:58Ben bunun çok ciddi şekilde Irak tarafında dikkate alınacağını düşünüyorum.

00:58:04Yani şundan dolayı düşünüyorum.

00:58:06Şimdi bugün biliyorsunuz Irak'la ilgili alınmış BMGK kararları vardı.

00:58:12Dolayısıyla çok uzun zamanlar devam eden.

00:58:14Bunların bir kısmı hala çok deklar edilmesi de hala ortalıkta.

00:58:18Hala Irak petrolleri satıldıktan sonra parası Amerika'ya gider.

00:58:23Oradaki New York'tan her ay belli miktar dolar Amerikan, Irak bankalarına gelmesi,

00:58:30Irak ekonomisinin yürüme şansı yok.

00:58:33Böyle bir mekanizma hala var.

00:58:34Dolayısıyla Amerika'nın elinde çok fazla şey var.

00:58:39Bunu yönlendirme, etkileme gücü var diyelim.

00:58:42Yaptırım aracı var.

00:58:44Bunu tabii belli noktalarda hatırlatır.

00:58:51Peki Sincar diyorsunuz, Kandil demiyorsunuz.

00:58:55Neden?

00:58:56Yok Kandil de aynı şey.

00:58:57Şimdi Sincar'la Kandil arasındaki fark yok.

00:59:00Şimdi PKK varlığına haritada baktığınız zaman Sincar'da var, Mahmur'da var.

00:59:09Mahmur'da daha sivil organların olduğu bir yer var kamp.

00:59:11Sincar Dağı'nda askeri unsurların çok olduğu yerler var.

00:59:15Ve Kandil bir mağaralar topluluğudur.

00:59:21Burada daha fazla komuta kontrol unsurları vardır.

00:59:24Ama bugünkü biz Pençekilit Harekatı'nın kapsadığı alanın,

00:59:30vadinin hemen öbür tarafına baktığımız zaman orada olan Gare bloğunda asıl yüklenmeleri var.

00:59:36Şimdi bu üç alana baktığımız zaman burada tabii Gare ve Ötesi ve Sincar alanı daha fazla unsurların yoğunlaştığı yer.

00:59:47Buralar geniş alanların tabii işgaline yol açan yerler.

00:59:52Buralarda ben yani çok uzak olmayan bir zamanda da bir takım değişiklikler olabileceğini düşünüyorum açıkçası.

01:00:00Evet, bunun işaretini daha önceki bir söyleşinizde çok daha kapalı ima etmiştiniz.

01:00:09Şimdi biraz daha açık söylüyorsunuz.

01:00:12Sayın Bakan izin verirseniz ya çok kısa bir reklam arası versek, bir soluk alsak birkaç sorum daha var, bitireceğiz.

01:00:19Bir kısa reklam arası verelim sonra devam edeceğiz.

01:00:30Tekrar birlikteyiz Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan konuğumuz.

01:00:49Çok önemli konular konuşuyoruz.

01:00:51Şimdi Sayın Bakan başka konulara geçeceğim.

01:00:53Ama bir şeyi daha, bir kez daha hatırlatmak istiyorum.

01:00:59Yani şu nedenle hatırlatmak istiyorum.

01:01:01Bu gerçekten benim biraz canımı sıktı size yönelik haksız eleştiriler.

01:01:07Yani bu SDG konusunda falan.

01:01:09Aslında ben o konuda bir de yazı da yazmıştım.

01:01:13Yani sizin SDG konusunda o zamanlar eleştirildiğiniz o sözlerin benzerlerini

01:01:18hem Cumhurbaşkanı Erdoğan defalarca söyledi hem de Cumhur İttifakı ortağı MHP lideri Devlet Bahçeli defalarca söyledi.

01:01:26Hatta zaman zaman sizden çok daha keskin bir şekilde söylediler.

01:01:31Sizi eleştirdiler ve sizi hatta onlara şikayet ederek eleştirdiler.

01:01:37Böyle bir çarpıklık da vardı.

01:01:38Ona işaret etmeden geçemeyeceğim yani.

01:01:42Bilmiyorum bir şey söylemek ister misiniz?

01:01:44Ben şunu söylemek istiyorum.

01:01:45Şimdi ben bu hükümetin Cumhurbaşkanımız tarafından atanmış bir dışişleri bakanıyım.

01:01:53Belli bir hiyerarşi içerisinde çalışıyorum.

01:01:56Yani bu kadar hayati konularda yani Cumhurbaşkanımızın iradesi dışında bir çerçeve çizmemiz,

01:02:05bir görüş oluşturmamız mümkün değil.

01:02:08Diğer taraftan bir siyasi hareket içerisinden geliyoruz.

01:02:10Aydı olduğumuz bir ittifak platformu var.

01:02:12Sayın Bahçeli'nin durduğu yer belli.

01:02:16Yani Suriye konusunda da gerçekten fevkalade isabetli, dengeli yorumları oldu kendisinin.

01:02:23Olması gerekenler oydu.

01:02:25Yani hem Kürtlerin hem bölge halkının lehine.

01:02:29Bence kan dökülmeden bu aşamaya gelinmesi inşallah benim dileğim ve duam da odur ki

01:02:34bundan sonraki aşamada kan dökülmeden, medeni bir şekilde, gerçekten diyalogla gider.

01:02:40Bakın Türkiye bu türden olumlu bütün yaklaşımların arkasındadır, arkasında olmaya devam edecektir.

01:02:47Yeter ki küçük numaralar yapmasınlar, küçük iktidar alanları oluşturmak için hamleler yapmasınlar.

01:02:53Daha büyük resme baksınlar.

01:02:55Modern zamanlarda geliştirilen bir takım araçlar var, imkanlar var, yöntemler var.

01:03:00Onlara baksınlar.

01:03:01Hala 50 yıl, 60 yıl önceki kır gerilacılığının oluşturduğu zihinle iktidar alanı oluşturayım.

01:03:07Bu benim alanım olsun, benim bir silahlı unsurum olsun.

01:03:10Buradan ben iktidar üreteyim.

01:03:11Ya buradan menfaat çıkmıyor kardeşim.

01:03:14Bunu gör artık.

01:03:15En çok da Kürt halkı için bir menfaat çıkmıyor.

01:03:18Çıkmıyor yani. Bunu gör artık.

01:03:20Peki, Sayın Bakan benim tam anlamlandıramadığım bir konu var.

01:03:25Bu konudaki görüşünüzü de çok merak ediyorum.

01:03:27Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında enteresan bir iletişim biçimi var.

01:03:37Trump sürekli Erdoğan'ı övüyor.

01:03:41Sizce bu ilişkinin dinaminde ne var?

01:03:44Nedir bu övgülerin nedeni?

01:03:47Bence karşılıklı saygı var.

01:03:50Şöyle ifade edeyim.

01:03:52Şimdi Sayın Trump kendisi büyük bir mücadeleden geliyor.

01:03:54Birkaç mücadelesi var. Bir iş adamı olarak ortaya koyduğu mücadele var.

01:03:58Daha sonra siyasetçi olarak ortaya koyduğu mücadele var.

01:04:01Dolayısıyla kendisi için bir takım kriterler geliştirmiş.

01:04:05Yani benim kendi analizim.

01:04:06Yani uzun süreli mücadeleyle başarı ve uzun elimle iktidar ortaya koyan insanların güçlü olduğuna inanan bir duruşu var.

01:04:16Yani Cumhurbaşkanımızın uzun yıllardır tekrar tekrar seçilmesi, bu kadar sıkıntılı bir bölgede bir istikrar hafızası oluşturmaya liderlik etmesi…

01:04:27Cumhurbaşkanının da bir sürü badiredin üstesinden gelmesi.

01:04:31Tabii tabii. Yani orada bir aynilik kuruyor.

01:04:34Yani Cumhurbaşkanımız yani her türlü şey oldu.

01:04:38Yani mahkemeler, darbeler, öldürme tehditleri…

01:04:44Yani uzun yıllardır birçok sıkıntıyı ve imtihanı kendisi taşıdı.

01:04:50Şimdi bununla ayakta kalan ve muzaffer olan siyasi liderlerin aslında etrafta saygı uyandırması fevkalade normal.

01:04:59Özellikle batı dünyasında biliyorsunuz liderler genelde çok uzun ömürlü olmuyorlar.

01:05:04Yani gerçekten çok çalkantılı bir siyasi ortam var.

01:05:08Sistem onların uzun süre orada kalmasına izin vermiyor.

01:05:12Bu mücadeleden sonra ayakta kalan bir lidere duyulan bir saygı…

01:05:17Saygı duyuyor yani diyorsunuz.

01:05:19Peki, muhalefetin de mesela son zamanlarda geliştirdiği şöyle bir söylem var.

01:05:25Diyorlar ki Erdoğan Trump'a muhtaç.

01:05:30Yani işte Kasım'da seçim var, Trump biraz o seçimde güç kaybederse göreceğiz biz Erdoğan'ı…

01:05:39Yani sanki Erdoğan Trump sayesinde ayakta duruyormuş gibi bir takdim tarzı var.

01:05:47Buna ne diyorsunuz?

01:05:49Ben ya dehşetle irkiliyorum yani bu takımdan.

01:05:55Şunun için yani ciddi olarak yani bir ülkenin muhalefet partisi şudur.

01:06:00Yedek kulübesinde oturan yönetim takımı.

01:06:03Yani bu takım giderse başka bir takım gelip bu ülkeyi yönetecek.

01:06:07Yedek kulübesinde oturan yönetim.

01:06:08Evet.

01:06:09Evet.

01:06:10Şimdi Trump nerede bizimle şeyin içerisinde?

01:06:17Yani Gazze'deki ateşkes, Suriye'deki olan gelişmeler, Ukrayna'da ortaya konan duruş ve Türkiye'nin Trump politikalarıyla örtüşmesi ve işbirliği yapması olabildiği kadar.

01:06:30Yani bu Sayın Erdoğan'ın kisi olarak lehine olan bir şey mi?

01:06:35Yani bu milleti, bu devleti bizim âli çıkarlarımızı ilgilendiren stratejik konular.

01:06:40Yani şimdi bu stratejik konular.

01:06:43Ben şimdi demokraside tabii modern demokrasinin ciddi bir kriterinin yapılması gerekiyor.

01:06:50Bunu yapanlar var ama yani bir erken hani deneme yapacak olursak bunlardan birisi de yani şu kötü bir duygu.

01:07:00Ben muhalefetteyim iktidardaki adamın ülkemin aleyhine de olsa başarısız olmasını görmeyi dilemek durumundayım.

01:07:09Böyle zannediyorlar muhalefet olmayı.

01:07:12Yani şimdi siyasi mücadele, muhalefette durmak sizi bu noktaya getiriyorsa yani burada çok ciddi bir şey var, sıkıntı var.

01:07:21Dolayısıyla ben burada yani Cumhurbaşkanımıza bu dış politikadaki genel uyum konuları beraber hareket etme,

01:07:29bundan dolayı bölgesel liderliğine olan gösterilen saygı ve oradan bir uyum çıkmasının ülkemize kazandırdığı menfaat veya gelmesini önlediği diğer sıkıntılar dışında ne katkısı var şahsı olarak Cumhurbaşkanımıza?

01:07:46Cumhurbaşkanımızın bu türden şeylere ihtiyacım var bir de.

01:07:50Yani ortaya koyduğu bütün liderlik bu devletin, bu milletin daha iyi bir noktaya gitmesi.

01:07:55Hatta onun ötesinde yani bölgesel bir sorumluluk ve vicdan taşıyor kendisi.

01:08:00Şimdi Gazze'deki meselede bütün sıkıntılara rağmen hala bir şeyler olabilir diye orada bir şey yapılmaya çalışması,

01:08:08Suriye'de belli konuları uhuletle suhuletme götürülme meselesi, Ukrayna meselesinde savaşın önlenme.

01:08:15Yani ben açıkçası bu konuların ne kadar büyük bir başarıyla götürüldüğü bir yerde bu türden bir dili açıkçası uygun bulmuyorum yani.

01:08:25Yani Trump-Erdoğan ilişkisinden doğan neticeye bakalım diyorsunuz siz.

01:08:32Bir, iyi kötü Gazze'de kan durdu.

01:08:37Yani işte Suriye'de Türkiye'nin lehine gelişmeler yaşandı.

01:08:43Bölgenin lehine.

01:08:44Bölgenin lehine hatta gelişme.

01:08:47Hatta orada yaşayan Kürt halkının lehine.

01:08:49Yani bu ilişkiden bu doğdu diyorsunuz.

01:08:52Türkiye'nin iç siyasetine, içerisine yönelik bir şey doğmadı ki.

01:08:56Kafkaslar'da işte ki barışa verilen destek, Azerbaycan'la ilişkilerin normalleşmesi, Arminize.

01:09:02Yani bunlar hem bizim hem bizim önem verdiğimiz mücavür alanlardaki örtüşme.

01:09:08Bu hani bu devletin lehine olan konular yani.

01:09:12Milletin de.

01:09:13Milletin de tabii.

01:09:14Peki 19 Şubat var önümüzde şimdi.

01:09:19Orada bir Gazze zirvesi düzenlenecek Amerika Birleşik Devletleri'nde.

01:09:24Bu bir liderler zirvesi deniyor.

01:09:27Herkesin merak ettiği soru şu.

01:09:29Cumhurbaşkanı Erdoğan bu liderler zirvesine katılacak mı?

01:09:32Yoksa sizi, sizi mi görevlendirecek, siz mi katılacaksınız?

01:09:36Bu konuda bir karara varıldı mı?

01:09:37Bu konuda Cumhurbaşkanımız hala hazırda bir karar ifade etmediler.

01:09:45Kendisine hafta sonu bu konuda bir bilgilendirmede bulundum açıkçası.

01:09:51Şimdi biliyorsunuz 19 Şubat Ramazan'ın ilk günü İslam dünyasından da davet edilen diğer liderler de var.

01:09:58Biz oradaki Dışişleri Bakanı arkadaşlarla da konuşuyoruz.

01:10:02Yani belli ülkelerden katılmama durumu olabilir.

01:10:05Oradaki veriyi de topluyoruz.

01:10:07Cumhurbaşkanımızla tekrar konuyu arz edeceğiz.

01:10:11Henüz planlanmadığı bir karar verecekler.

01:10:13Çünkü davetiye kendilerine, kendisi bir karar verecekler.

01:10:18O zaman Cumhurbaşkanı'nın kararı bekleniyor bu konuda.

01:10:22Avrupa Birliği ile ilgili son zamanlarda önemli gelişmeler yaşanıyor.

01:10:26Temaslar daha doğrusu diyelim.

01:10:28İşte genişlemeden sorumlu komiser COS geldi.

01:10:33Ne oluyor? Yeni bir şey var mı?

01:10:34Yeni bir şey şöyle.

01:10:39Burada ikimizin de şikayet ettiği konu şu.

01:10:41Şimdi aslında merhale merhale bakarsak yani son birkaç yıldır ortaya konan çalışmalarla

01:10:46AB Türkiye ilişkileri daha kötüye gitmiyor.

01:10:49En azından daha iyi götürmenin yolları aranıyor.

01:10:53Daha iyi götürmenin yolları arasında bizim için şu anda öncelikli olan gümrük birliği,

01:10:57vize serbestliyesi gibi konuların ilerletilmesi var.

01:10:59Tabii Avrupa Birliği için önemli olan Martakos'un bir diğer görevi de bağlantısallık projelerinden sorumlu komiser.

01:11:07Hem genişleme hem de bağlantısallık.

01:11:09Bağlantısallık deyince yani Avrupa'nın kıta dışına çıkması deyince önemli aktörlerden birisi de Türkiye ve bulunduğu coğrafya.

01:11:16Biliyorsunuz bir doğu batı aksı vardı kuzeyde.

01:11:23Bu Ukrayna savaşıyla bu doğu batı aksı ortadan kalktı.

01:11:26Yani hem batıdan doğuya gidiş Rusya, Rusya topraklarından Asya'ya giden bir aksı vardı.

01:11:34O ortadan kalktı.

01:11:35Şimdi Türkiye'nin bulunduğu coğrafya bağlantısallık açısından daha da önemli hale geldi.

01:11:43Hem orta koridorun olması hem Avrupa Birliği ülkelerinin Orta Asya'ya, İleri Asya'ya daha ciddi mal ve…

01:11:54Peki bakışları değişti mi bu durumda Avrupalı?

01:11:57Şöyle burada yani herkes kendi sorumluluk alanı ile ilgili çalışıyor.

01:12:02Şimdi burada bağlantısallıkla ilgili çalışırken diğer alanda başka konularımız da var.

01:12:06Şimdi bizim belli konuları ilerletebilmemiz için diyelim gümrük birliği güncellemesi meselesi.

01:12:15Burada içeride belli ülkelerin rezervini kaldırması gerekiyor.

01:12:19Oy birliği ile bu türden konuları.

01:12:20Şeyde çok çaba sarf ediyor.

01:12:22Türk İş Dünyası da bayağı atak yapıyorlar.

01:12:25Gazetelere ilan veriyorlar, toplantılara katılıyorlar.

01:12:28Gümrük Birliği için.

01:12:29Revize edilmesini istiyorlar.

01:12:31Evet, çünkü ortada şu anda bizim Avrupa Birliği ile Ahmet Hakan Bey 230 milyar dolar civarında bir ticaretimiz var.

01:12:42Ve bu da çok dengeli bir ticaret.

01:12:44Her iki tarafın da lehine.

01:12:46Şimdi sağlıklı bir güncelleme olursa bu ikimisine çıkabilir.

01:12:52Bu Avrupa'nın da lehine, Türkiye'nin de lehine.

01:12:54Özellikle pazar daralmalarının ve sınırlamalarının yaşandığı bir iklim de bu her iki tarafın da lehine.

01:13:00Şimdi Avrupa Birliği'ndeki kahir eksiyet bunun yapılmasından yana.

01:13:07Fakat dediğim gibi bu oy birliği ile alınan bir karar alanı.

01:13:12Başta Kıbrıs Rum kesimi olmak üzere bunlar istemiyorlar ve engelliyorlar.

01:13:17Bunun aşılması konusunda ne türden yöntemler Avrupalılar kendi içinde geliştirirler.

01:13:23Onu göreceğiz.

01:13:24Çarşamba günü Miçotakis gelecek.

01:13:26Belki bu konuyu konuşma fırsatı da olur.

01:13:28Olur. Cumhurbaşkanımız muhakkak bunu gündeme getireceklerdir.

01:13:33Bakalım diğer konular arasında.

01:13:35Yani Yunanistan'la sorunları çözebilecek nitelikte bir görüşme trafiği Yunan Başbakanı ile Miçotakis ile olur diyor musunuz?

01:13:46Olumlu mu bakıyorsunuz?

01:13:47Yoksa yine işte gelecek gidecek diye mi bakıyorsunuz?

01:13:51Şimdi esas itibariyle ben her zaman gerçek değerlendirmelerimi söylüyorum.

01:13:56Ben hem Başbakan Miçotakis'in hem Dışişleri Bakanı Yorga Geripatrides'in bu sorunu çözecek niyet ve kapasiteye sahip olduklarına açıkçası inanıyorum.

01:14:09Yani meseleyi daha da ilerleye götürecek ama.

01:14:11Kapasiteye sahipler diyorsunuz.

01:14:12Kapasiteye sahipler, niyete de sahipler. Ben gerçekten o niyete ve kapasiteye sahip olduklarını düşünüyorum.

01:14:17Ama içerideki siyasal ortamın…

01:14:19Dendias diye bir adam var mesela.

01:14:21Yani o var, onun hitap ettiği kitle var, onun dışındaki başka insanlar var.

01:14:26Yani bu siyasal ortamın ve siyasal rekabetin maalesef Yunan siyasetinde bu türden stratejik sorunları çözmeye elverişli bir ortam pek oluşturmuyor.

01:14:37Yani gelen liderler bu tarihi sorunu çözmekle siyasi bedel ödemek arasında sürekli bir ikilem içerisindeler.

01:14:46Ama liderlik de o bedeli ödeyeceksin, tavrını koyacaksın.

01:14:50Onu gerektiriyor. Bizim de her neslin yöneticileri olarak aslında ortaya koyacağımız daha yaratıcı, daha pozitif, daha ilerletici çalışmalarla bir sonraki bu cevabı verecek olan liderin işini biraz daha kolaylaşacak hale getirmek.

01:15:04Yaratıcı çözümler. Hep oraya dayanıyor.

01:15:07Tabii tabii. Yani bu konuda çok yaratıcı çözümler biz sunduk onlara ve konuşuyoruz da gayris mi toplantılarda.

01:15:13Bu aslında niyet beyanını da ortaya koyan bir şey.

01:15:16Sayın Bakanım, şu Türklerin vize sorunu var Avrupa'yla.

01:15:20Şu Avrupalı muhataplarınıza biraz sert çıksanız, bunu çözmelere gerekiyor artık.

01:15:28Böyle ikili görüşmelerde falan, çözün şunu demiyor musunuz bunlara?

01:15:33Yani bu en çok konuştuğumuz konuların başında geliyor.

01:15:37Yani bunun aslında kalıcı çözümü vize serbestliyesiyle ilgili sorunun ortadan kalkması.

01:15:43Biliyorsunuz AB'ye aday ülkelerle yürütülen süreçlerdeki aşamalardan biri bu.

01:15:48Üye tam üye olmadan önce vize serbestliyesi sağlanıyor.

01:15:51Bizim dışımızdaki üye ülkeleri bu sağlandı.

01:15:54Bizde ise 2019'da dondurulan süreçten sonra bu aşılamayan bir husus oldu.

01:15:59Şimdi biz birkaç tane husus yaptık.

01:16:01Birincisi bunu tekrar tartışmanın gündemine aldık.

01:16:04Şu anda gündemde yani.

01:16:05Gündemde.

01:16:06İkincisi Avrupalılar buradaki sorunu anladılar.

01:16:11İki tane sorun var.

01:16:13Yani birincisi vize serbestliyesine gelmeden önce.

01:16:15Vize ile ilgili COVID'den sonraki kapasitenin yeniden güncellenmesi ve eski haline getirmesi meselesi.

01:16:21Bununla ilgili eksikliklerinin farkına vardılar ve bunu kapatmaya yönelik gidiyorlar.

01:16:24Yani sürelerin kısaltılması.

01:16:25İkincisi idari işlemlerle ilgili bir ara karar aldılar.

01:16:29Bu da daha önce çoklu vize almış olan vatandaşlarımıza vize vermede tekrar kolaylık getirdiler.

01:16:36Bir önceki uygulama bunu sürekli baştan yapma şeklindeydi.

01:16:41Yani buralarda aslında bir şey var.

01:16:43Bizim şeyimiz yani çok şükür yani müteşebbis sayısı artıyor.

01:16:48Seyahat eden turist sayısı artıyor.

01:16:49Orta sınıf yükselmiş durumda.

01:16:51Seyahat etmek istiyor.

01:16:52Eğitim almak istiyor.

01:16:53Sanat yapmak istiyor.

01:16:55Ve sürekli Avrupa ile çok yoğun bir etkileşim var.

01:16:59Avrupa yani vize talepleri gerçekten Türkiye'den çok artmış durumda Avrupa'ya.

01:17:06Ama Avrupa'nın şöyle bir problemi var.

01:17:10Türkiye dışındaki diğer ülkelere de vize uyguladığı ülkelere de aynı yaklaşımı geliştiriyor.

01:17:15Yani vize politikalarında Avrupa'da çok ciddi bir şey var.

01:17:18Sıkıntı var.

01:17:20Çünkü merkez sağ ve sol hükümetleri göçmen sorunundan dolayı politik zemini aşırı sağa kaybetmiş durumdalar.

01:17:32Onu kurtarmak için de bu konuda zaptırat.

01:17:34İnanılmaz.

01:17:35İnanılmaz bir şey koyuyorlar.

01:17:37Fren ortaya koyuyorlar.

01:17:37Ama Türkiye'ye bir ayrıcalık tanımasını sağlamak.

01:17:40İşte onu ada ülke stasyonundan hareketle pozisyonumuzu ilerletip içerideki bize olan bir iki muhalefet başta Kıbrıs'ın bir eski sesimi olmak üzere belki daha dediğim gibi farklı çözümlerle bu işleri.

01:17:52Son soru bitiriyoruz.

01:17:54Şimdi siz çok etkin bir dış politika izliyorsunuz.

01:18:02Belki bunun reklamını çok yapmıyorsunuz ama gözlemliyoruz.

01:18:06Yani neye nasıl gözlemliyorsun diye soracak olursanız hani sizi gözlemlediğimi söylemeyeceğim.

01:18:16Sonuçları gözlemliyorum.

01:18:17Yani elde edilen sonuçlar.

01:18:19Yani şimdi Rusya-Ukrayna savaşı iki tarafla da görüşüyor olmak.

01:18:25Belki Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çizdiği çerçeve açısından da bu politikaların yürütülmesi mümkün olabiliyor.

01:18:33İşte Gazze'de iyi kötü bir noktaya gelinmesi, Suriye'nin durumu, Azerbaycan-Ermenistan meselesinin çözülmesi bunlar hep tarihsel sorunlar.

01:18:44Yani çok sanki kolayca çözülmüş gibi düşünülüyor ama bunların bizde yarattığı bir sürü travmalar da var.

01:18:54Şimdi burada acaba bizim savunma sanayimiz de güçlü, güçleniyor.

01:19:00İşte sürekli konuşuyoruz savunma sanayisinde elde edilen başarılar falan.

01:19:06Bunun bir etkisi var mıdır?

01:19:08Sizi rahatlatan bir etkisi var mı?

01:19:10Sizin dış politikayı oluştururken buna yaslanıyor musunuz?

01:19:15Tabii ki bizim dış politika etkinliğimizi artırmada biz dış güvenlik ve dış politika bunlar bizim ana sorumluluk alanımız.

01:19:24Ayrılmaz parçası.

01:19:25Tabii yani dış işleri bakanlığı bizim milli güvenlik sistemimizin bir parçası.

01:19:30Şimdi burada dış güvenlik, dış politika sorumluluğu taşırken bizim savunma sanayinde geliştirdiğimiz yeteneklerin kullanılması birkaç yerde bize ciddi alan sağlıyor.

01:19:42Birincisi klasik işte terörle mücadele gibi problemli bir alanlarda, sınır ötesindeki sorunlarımız da inanılmaz derecede bize oyun değiştirici bir çarpan etkisi getiriyor.

01:19:54Bir de biz mevcut harekatlarda, sıcak operasyonlarda geliştirdiğimiz bütün yetenekleri, silahları, mühimmatları, SİHA'ları, İHA'ları hep kullandığımız için sisteme yaptığımız geri beslemeler var.

01:20:07Yani Milli İstihbarat Teşkilatı'ndayken de uzun yıllar yani 13 yıl boyunca…

01:20:11Sisteme yaptığımız geri besleme ne demek?

01:20:13Şu demek şimdi SİHA aldığınız, uçuruyorsunuz, operasyonda kullanıyorsunuz, ondan diyelim Rokestan'ın ürettiği mühimmatı atıyorsunuz.

01:20:23TB2'den veya Akıncı'dan veya Aksungur'dan veya Anka'dan.

01:20:28Bu gelen mühimmatı atıyorsunuz, işte mühimmata ilişin geri besleme yapıyorsunuz, uçaklara ilişin geri besleme yapıyorsunuz ve uçak harp şartlarında bütün sistemler kendilerini güncelliyor.

01:20:38Ve ürün mükemmelleştirmesi dediğimiz bir ana ulaşıyorsunuz.

01:20:43Başkası sizin ürününüzü aldığı zaman aslında en az 1000 operasyonda denenmiş, mühimmat atma, mühimmatı, atlı hedefi vuran, uçağın hiçbir sistemi sıkıntısı olmadan şey yapan,

01:20:56payload'uyla uçak arasında hiçbir sorunu olmayan, arayüzleri tamamıyla iyi yazılmış, donanımı yazılımı iyi bir sistem ortaya çıkıyor.

01:21:04Aynı şekilde bu diğer ateş destek unsurları için de, yani başta topçu üniteleri, tank üniteleri olmak üzere, elektronik harp üniteleri…

01:21:14Siz yani biraz da MIT'te bunu yaşadınız değil mi?

01:21:16Tabii tabii.

01:21:17Bizzat yaşadık.

01:21:17Bizzat, bizzat yaşadık.

01:21:19Yani bundan da büyük aslında biz ben gerçekten bir sorumluluk içerisinde, memnuniyet içerisinde yapıyordum.

01:21:26Bazen hatta ben hiç unutmam, şimdiki Savunma Sanayi Başkanımız o zaman Asal Sanayi Başkanı'daydı.

01:21:32Evet, şeye getirirdik MIT'teki operasyon odasına, yani işte hangi mühimmat nasıl gitti, ne oldu, işte şu operasyon da şöyle oldu, böyle oldu.

01:21:43Yerinde incelerdik.

01:21:44Arkadaşlarıyla, o zaman Savunma Sanayi'ne yeni geçmişti, arkadaşlarıyla beraber gelirdi.

01:21:49Yani Roketsan'dan, Aselsan'dan arkadaşlar gelirler, genel müdürler, operasyon odasında bizzat görürlerdi.

01:21:55MIT'te.

01:21:56MIT'te, yani işte şu hedefe, şu operasyonu yaparken şöyle bir şeyimiz var, ürün oradan alınır.

01:22:02Yani arkadaşlar gerçekten o noktada çok şeyler.

01:22:05Terörle mücadelede de büyük başarı elde edilmesinde bunun payı büyük.

01:22:09Yani bu aradaki diyalog, işbirliği ve görev ruhu, yani bütün arkadaşlar en az benim kadar, başka yerlerde de olsa, sivilde, fabrikada da olsa, Baykar'dadır, TUSAŞ'tadır, Havelsan'dadır veya üniformalıdır, istihbaratçı gibi üniformasızdır.

01:22:29Yani herkesin aynı ruhla, aynı istikamete gitmesi önemli.

01:22:33Şimdi savunma sanayini, biz bakanlık içerisinde yeni bir birim kurduk.

01:22:38Dışişleri Bakanlığı.

01:22:39Dışişleri Bakanlığı'nda.

01:22:40Yani ikili savunma işbirliğinden sorumlu bir genel müdür yardımcılığı.

01:22:45Önceden biz sadece uluslararası güvenliğe bakıyorduk.

01:22:47Şimdi başka ülkelerle olan savunma sanayi işbirliğimiz, askeri işbirliğimiz artık dış politikamızın önemli bir alanı oldu.

01:22:55Hayır, siz işbirliği yapan bir birim mi oluşturdunuz başka ülkede?

01:23:00Tabii bu işbirliğini ülkelerle dış politikasını takip eden, bunu pratikte yapan silahlı kuvvetler.

01:23:07Ama bizim artık bu dış politikada bir parça.

01:23:10Yani biz teknolojiyle ilgili oluşturduk, burayla ilgili oluşturduk, finansla ilgili oluşturduk.

01:23:15Yani bunlar artık modern diplomaside olmazsa olmaz alanlar.

01:23:20Enerjiyle ilgili var zaten.

01:23:22İnsan hakları ile ilgili var.

01:23:23Bağlantısallıkla ilgili şimdi kuruyoruz bugünlerde yeni müstakil birimler.

01:23:29Şimdi savunma sanayinde Afrika'dan birçok ülke sizden savunma sanayi ürünü almak istiyor.

01:23:37Savunma işbirliği yapmak istiyor.

01:23:39Askeri tatbikat yapmak istiyor ve terörle mücadele de yanınızda olmanızı istiyor.

01:23:44Giderek bu küme artıyor.

01:23:46O da diplomasinin konusu değil mi?

01:23:48Tabii.

01:23:48Afrika'daki adam ülke sizinle temas kurarak mı?

01:23:52Şöyle yani askeri bir unsurlarımız fiiliyatlı harekete geçmeden önce siyasi görüş alıyorlar.

01:23:58Yani biz burada böyle bir hareketi yapmalı mıyız, yapmamalı mıyız?

01:24:02Şimdi biz bu verileri toplayıp bakıyoruz.

01:24:04Genel büyük siyasi resim içerisinde.

01:24:05Çünkü Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanı'nın siyasi vizyonunu hayata geçirmek ve koordinatmekten sorumlu.

01:24:12Kanunen bir makam.

01:24:13Şimdi bizim dış politika alanlarımız var, enerji var, savunma var, istihbarat var, finans var, ticaret var, sanat var, eğitim var.

01:24:24Bütün bunların bütüncül bir resim içerisinde Cumhurbaşkanı'nın koyduğu dış politik resimde nereye oturuyor?

01:24:32Nereye oturmalı? Hangisi ne zaman öne gidip, kimin nerede kalmalı?

01:24:37Bunun envanterini tutan, planlamasını yapan Dışişleri Bakanlığı.

01:24:43Biz de burada açıkçası şunu görüyoruz artan bir şekilde.

01:24:46Artık savunma sanayi ve savunma işbirliği bizim vazgeçilmez bir dış politika alanımız.

01:24:52Tıpkı ticaret gibi.

01:24:54Sadece alanınız mı, asetiniz de mi?

01:24:57Çok büyük aset.

01:24:58Çok büyük aset.

01:24:59Yani bu bizde çok ciddi alan ilerleten bir yer.

01:25:02Yani siz bir ülkeye gittiğiniz zaman sadece oradan pazar talep etmiyorsunuz.

01:25:07Adam diyor ki ya benim burada teröristim var, baş edemediğim organize suç örgütleri var.

01:25:12Bakın Ahmet Hakan Bey biz...

01:25:13Bana savunma sanayinizin ürünlerinden verin, satın mı diyor.

01:25:18Mesela var benim burada teröristim.

01:25:20Bunu diyor değil mi yani?

01:25:21Yani sizin verdiğiniz 6 SİHA ile yani Milli Güvenlik Mimarisi değiştirişen ülkeler var Afrika'da.

01:25:28Biz bunu kendimiz yaşadık.

01:25:30Diyelim SİHA'lar çok daha erken gelselerdi, biz görüntü istihbaratına ve havadan müdahale imkanlarına daha erkenden sahip olsaydık,

01:25:40daha erken bu terör illetinden kurtulma imkanımız olacaktı.

01:25:44Ama gerçekten...

01:25:47Çünkü bunu bilen ülkeler vermiyorlar, müttefikiniz de olsa.

01:25:50Amerika vermedi bunu bize.

01:25:52İsrail satmıştı uzun yıllar önce, bir müddet kullanıldı sonra şey olmadı.

01:25:56Ta ki Baykar TB2'leri sisteme sokana kadar.

01:26:01Yani böyle bir yeteneğimiz bizim olmadı.

01:26:03Bu arada Özdemir Bayraktar'ın vefat yıl dönümüydü Baykar'ın kurucusu.

01:26:08Allah rahmet eylesin.

01:26:11Çok da güzel bir belgesel hazırlamışlar.

01:26:15Bu dünyadan bir akıncı geçti.

01:26:19Gördünüz mü başlığını?

01:26:20Gördünüz mü.

01:26:20Çok güzel başlattı değil mi?

01:26:21Ya da gökyüzünden bir akıncı geçti.

01:26:23Hangisiydi bilmiyorum.

01:26:24Kendisi bir serden geçtiydi Allah rahmet eylesin.

01:26:27Çok büyük bir heyecanla ve tutkuyla bunu ibadet ruhuyla yapan birisiydi.

01:26:33Ben 30 yıl öncesinden tanırım.

01:26:35Siz de mutlaka çok önceden tanışıyorsunuzdur.

01:26:37Buradan ona rahmet dileyerek bitirelim mi?

01:26:40Allah rahmet eylesin.

01:26:41Çok teşekkür ederim.

01:26:42Ben teşekkür ederim.

01:26:43Kırmadınız, geldiniz ve sorularımızı cevapladınız.

01:26:46Sağ olun.

01:26:47Teşekkür ederim.

01:26:47Şimdi bu akşam bizim Ankara stüdyosundan konuğumuz, dışişleri bakanımız Sayın Hakan Fidan'dı.

01:26:56Gerçekten verimli bir sohbet yaptık.

01:26:59İyi oldu.

01:27:00Ama tarafsız bölge bitmiyor.

01:27:05Benim İstanbul'daki can dostlarım oradalar.

01:27:08Onlar devam edecekler.

01:27:10Fulya, Fulya Öztürk çok sağ olsun nöbeti devraldı her zaman olduğu gibi.

01:27:16Fulya'ya da çok selam.

01:27:18Birazdan Fulya Öztürk ve konuklarıyla CNN Türk'te tarafsız bölge devam edecek.

Yorumlar

Yorumunuzu ekleyin

Önerilen

Türk askeri Gazze’ye gidecek mi? Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'dan önemli açıklamalar

CNN TÜRK

3 ay önce

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: Herkesin önünde fırsat var

CNN TÜRK

7 ay önce

SON DAKİKA HABERİ: Amman'da Suriye toplantısı! Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'dan önemli açıklamalar

CNN TÜRK

11 ay önce

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, dış politikada 2025'e damga vuracak gelişmeleri Tarafsız Bölge'de anlattı

CNN TÜRK

1 yıl önce

Dışişleri Bakanı Fidan, Irak'a gidecek

CNN TÜRK

1 yıl önce

Kendi kendine yaptığı Heimlich manevrası yapıp kendi canını böyle kurtardı!

Haber3.com

7 saat önce

Ahmet Hakan ile Bakan Hakan Fidan arasında dikkat çeken mimikler!

Haber3.com

14 saat önce

''Mesut'un'' siyasi akıbeti belirsiz...

Sözcü Gazetesi

2 saat önce

Yolun sonu Mansur Yavaş'a mı çıkacak?

Sözcü Gazetesi

2 saat önce

Almanlar Türk askerini görünce gözlerine inanamadı

Sözcü Gazetesi

2 saat önce

SON DAKİKA HABERİ: Ayşe Barım'a ağırlaştırılmış müebbet talebi

CNN TÜRK

51 dakika önce

SON DAKİKA | Cumhurbaşkanı Erdoğan, DEM Parti heyetini kabul edecek

CNN TÜRK

1 saat önce

Örgü bebek tasarımcısı Seda Şahin Aktaş'ın üretim yolculuğu

CNN TÜRK

2 saat önce

Ponpon sanatçısı Beste Karadağ'ın girişimcilik öyküsü

CNN TÜRK

3 saat önce

Takı mı, yatırım mı? | Ustasından uyarı: Altın alırken işçiliğe dikkat!

CNN TÜRK

4 saat önce

SON DAKİKA | Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: 'PKK/YPG sorunu sürerse çözüm askeri harekat!'

CNN TÜRK

1 yıl önce

SON DAKİKA HABERİ: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'dan net mesaj: Suriye'de terör örgütlerine yer yok

CNN TÜRK

1 yıl önce

İran Dışişleri Bakanı Arakçi Ankara'da I Masadaki başlık 'Suriye'... Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: Bölgede olağanüstü gelişmeler var

CNN TÜRK

1 yıl önce

SON DAKİKA... Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: Nükleer savaş riski var

CNN TÜRK

1 yıl önce

SON DAKİKA HABERİ: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: Suriye'yi yakından takip ediyoruz

CNN TÜRK

1 yıl önce

Dışişleri Bakanı Fidan: Türkiye, Esad'ın devrilmesi sürecinin parçası olmadı

Haberler.com

1 yıl önce

Dört gün sonra emekli olacaktı... Polis memurunun kahreden sonu

Haber3.com

1 gün önce

Çocuğa vuruyormuş gibi numara yaptı, köpek o çocuğu adama karşı böyle korudu

odatv

2 yıl önce

Senegalli göçmenden 'Fransa' isyanı: "Petrol, demir, pırlanta... Ama her şer Fransız sömürgesi"

odatv

2 yıl önce

Mihalgazi Belediye Başkanı Zeynep Güneş, gözyaşlarıyla konuştu: Çiftçi olmak, başörtülü olmak ayıp mıdır?

CNN TÜRK

4 saat önce