00:00İran, Amerika İran'a bir askeri harekat yapacak mı yapmayacak mı konusu.
00:06Siz bu konuyla çok yakından ilgilisiniz ve son derece içtenlikli ve samimi bir şekilde
00:13böyle bir harekatın yapılmaması için en baştan çaba sarf eden bir Dışişleri Bakanı'sınız.
00:22Bugün de az önce sanıyorum çok kısa bir süre önce İran Dışişleri Bakanı Arakçı ile bir telefon görüşmesi yaptınız.
00:33İsterseniz en sıcak taraftan başlayalım. Ne konuştunuz İran Dışişleri Bakanı ile?
00:39Evet söylediğiniz gibi İran meselesi bugünlerde gerçekten gündemimizi çok meşgul ediyor.
00:45Yani bölgede çıkacak yeni bir savaşı, bölgeni kaldıracak hali yok.
00:49Yani Cumhurbaşkanımız da bu konuda maksimum hassasiyet içerisindeler.
00:54Dolayısıyla olası bir savaşı önlemenin bütün imkanlarını kullanmak istiyoruz.
01:01Şimdi biliyorsunuz iki gün önce Unman'da bir araya geldi Amerikalılar ile İranlılar.
01:08Dolaylı görüşme yaptılar Unmanlı ara bulucu ile beraber ki bu var olan modaliteydi.
01:15İranlı arkadaşımız Zayn Abbas Arakçı yani oradaki müzakerelerle ilgili bilgi verdi.
01:24Biz Amerikan tarafından da onları dinledik.
01:29İki tarafla da görüşüyoruz.
01:30Evet, evet. İki tarafla da görüşüyoruz.
01:32Güzel olan şey...
01:32Olumlu mu Arakçı'nın?
01:34Şöyle, tabii çözülmesi hemen neticeye ulaşılması zor bir konu.
01:40Ama bizim iyi bulduğumuz, sevindirici bulduğumuz husus tarafların müzakere etmeye devam etme konusunda bir irade koymuş olmaları.
01:50Ve uzun bir aradan sonra yaptıkları bu ilk temasta ki hani onu İstanbul'da biz mümkün kılmıştık böyle bir kararın alınmasını.
01:58Bir araya gelişte olumlu bir hava çıkması bizim için önemli.
02:02Sadece Arakçı değil, Amerikan tarafı da mı müzakerenin devam etmesi konusunda irade sahip?
02:09Yani şu anda, şu anda görünen o ki taraflar bizim sürekli biliyorsunuz bir daha yaratıcı çözüm bulmamız gerekiyor.
02:18Bu kilitlenmeyi ortadan kaldırmamız için çağrısı.
02:22Gerçekten yankı ve karşılık buldu gibi taraflar yaratıcı olmaya çalışıyorlar.
02:29Gerçekten çözmeye yönelik bir irade varsa onun etkisini görüyorsunuz.
02:34Bizim için önemli olan hani konuşmanın belli bir somut neticeye doğru giderken savaş tehdidinden de giderek uzaklaşmamız yani.
02:42Şu anda en azından ani bir savaş tehdidi yok gibi duruyor.
02:48Bu çok güzel bir şey ya.
02:50Bu hani ani bir savaş tehdidinin bile ortadan kalkması çok önemli.
02:56Çünkü biz her akşam tarafsız bölgede ha bugün vurdu, ha bugün yarın vurdu diye konuşurken bu nefes aldırıcı bir haber.
03:05Yani şunu söyleyebilir misiniz?
03:11İran'a yönelik askeri harekat olasılığı, müzakereyle çözülme ihtimali arttı diyebilir misiniz?
03:23Bir ihtimal var diyelim, bir ihtimal var.
03:26Bu ihtimali ilerletmeye çalışıyor taraflar.
03:28Kapı aralandı.
03:29Kapı aralandı. Yani bizim 30 Ocak'ta İstanbul'da yaptığımız görüşmelerden sonra her iki tarafla da bir müzakere kararının alınması ve nükleer dosyadan başlanması, ilk önce bunu çözelim diye başlanması önemli bir karardı.
03:45O da sizin öneriniz değil mi? Siz böyle tek tek konu konu gidilsin demiştiniz.
03:50Evet, evet.
03:50Yani o yaratıcı çözüm dediğiniz o mu?
03:52Onlardan biri o. Yani İranlılara dört maddeyi aynı anda al veya terk et demek gerçekçi bir çözüm arayışı değildi.
04:02Bunu Amerikalı dostlarımıza da anlattık.
04:04Ve İranlı kardeşimizle de konuşurken aslında sadece nükleere odaklanılacak bir irade olduğunu gördüğümüz zaman bunu Amerikalılara da söyledik.
04:16Yani burada böyle bir irade var. Buradan gidilmesi daha iyi olur.
04:19Yani şunu diyorsunuz siz. Önce nükleeri konuşun, sonra balistik füze, sonra bilmem diğer aranızdaki ihtilaf konularını halledin. Bunu mu diyorsunuz?
04:28Ben şunu söylüyorum. Nükleer konu en önemli konu. Çünkü orada onu deme hakkım şu şekilde yok benim.
04:34Şimdi İranlıların tartışmak istedikleri konu adediyle Amerikalıların tartışmak istedikleri konu adedi aynı değil.
04:42Yani burada kesecen küme biraz daha dar.
04:44İran tek bir konu konuşmak istiyor.
04:46İki konu konuşmak istiyor. Birisi uranyum zenginleştirilmesiyle ilgili şey ne olacak?
04:52Mevcut uygulamanın keyfiyeti ne olacak?
04:56İkincisi ise daha önceden zenginleştirilmiş olan %60'a oranındaki bunların kilosu 400 kilo vesaire civarında bir şey.
05:06Bu uranyum ne olacak? İki tane konu var nükleer dosyayla alakalı.
05:09İran bunu sadece bunu konuşmak istiyor. Amerika ise palistik füzeyi de konuşmak istiyor.
05:15Çevredeki güçlerini de konuşmak istiyor. İran'ın rejimini de konuşmak istiyor filan herhalde değil mi?
05:23Evet bunlar daha önceden deklar ettikleri konulardı.
05:26Ama biz hep şunu söyledik. Zaten bu konuda bir çözüm olursa diğer konuları da daha sonra masaya getirmede.
05:34Çünkü burada iki tane konu var. Aslında nükleer mesele direkt Amerika'nın ulusal güvenliğiyle ilgili, küresel güvenlikle ilgili bir konu.
05:45Diğer bölgesel proksiler veya füze meselesi Amerika'nın kendi güvenliğiyle birebir ilişkili konular değil.
05:52Bunlar daha çok İsrail'in güvenliği.
05:53İsrail ve bölgesel güvenlikle alakalı. Yani birçok aslında İran destekli gruplar yani İsrail'de durmuyorlar.
06:02Yani İsrail dışındaki bölge ülkelerinde de duruyorlar. Bunlar biraz daha hani bölge ülkelerinin sorunu.
06:08Ama nükleer konuda bir çözüme gidilip her iki tarafı da tatmin eden bir anlayış ortaya çıkarsa,
06:13bundan sonraki oluşacak ortamda, güven ortamında diğer sorunların daha rahat çözülebileceğine ilişkin bizde bir kanaat var.
06:23Bu kanaatı taraflarla paylaşıp buradan yürüme konusunda bir usül ihdas edelim istedik.
06:31Peki, şimdi sizin izleniminizi merak ediyorum.
06:36Taraflar sizce bir gelmekte olan bir saldırı konusunda zaman kazanmaya mı çalışıyorlar?
06:48İkisi de aslında bir saldırının, bir askeri harekatın geleceği konusunda emin.
06:55Biraz bunu zamana yaymak mı istiyorlar? Bu mu?
06:58Bu, yoksa içtenlikli bir müzakere arzusu içindeler mi? Hangisi?
07:04Yani biraz kuantum cevabı olacak her ikisi.
07:08Her ikisi de?
07:09Her ikisi.
07:10Yani şöyle, şundan dolayı bu bir sürpriz değil. Aslında stratejinin kuralı bu.
07:14Yani bu türden düşmanlıkların olduğu yerlerde, bu türden görüşmelere girdiğiniz zaman,
07:19diğer senaryonun hazırlığı olur, yapılır. Yani her iki taraf da bunu kontrol eder.
07:24Bu müzakerenin başarısı diğer senaryoyu ortadan kaldırabilir de, kaldıramayabilir de.
07:29Tabii, tabii.
07:30Bu müzakereye bağlı.
07:31Ama öbür senaryo paralelde her zaman canlı tutulur.
07:33Bu hep gündemde vardır.
07:34Bir taraflar yokmuş gibi davranılar. Amerika burada biraz daha açıktan baskı, unsuru gösterme konusunda bir metot benimsiyor.
07:41Yani bölgeye büyük filoların gönderilmesi, bombardıman uçaklarının gönderilmesi, stratejik güçlerin kaydırılması, İran'ın sürekli füze adedini çoğalttık demesi.
07:56Bunlar aslında şeyi gösteriyor.
07:57Yani her iki tarafın da muhtemel bir saldırının iki taraf için de sıkıntılı olacağı konusunda ipuçları veriyor.
08:05Bu işin doğasında var Ahmet Ağabey.
08:08Güç göstermek mi bu biraz?
08:09Güç göstermek bir, hazır olmak iki. Yani şimdi bu türden hassas bir konuda daha önce bir de İran'ın şöyle bir tecrübesi var.
08:15Daha önce konuşurken saldırıya uğramış İran.
08:19Yani biliyorsunuz bir önceki 12 gün Haziran Savaşı'nda bir gece biz telefon aldık Marko Rubia'dan.
08:27Dedi ki İranlılara söyle önümüzdeki birkaç saat içerisinde her şey olabilir.
08:32Doğru.
08:33Evet.
08:33Dolayısıyla İran böyle bir hazırlık içinde. Amerika da bir hazırlık içinde.
08:36Ben İranlı meslektaşımla o gece konuştuğumda dedi ki ya nasıl olur dedi. Biz dedi pazar gününe şeyi verdik.
08:43Randevu tarihi verdik.
08:44Görüşmek için ummandı.
08:47Yine aynı.
08:49Tabii ama vuran bu sefer yani görüşen Amerikalar ama vuran İsrail'di.
08:52İsrail'di.
08:53Şimdi burada durum biraz daha farklı olabilir.
08:58Dediğim gibi yani bize düşen görev bölgenin hani daha büyük sıkıntıya girmesine yol açacak bir felaketi önleyici tavır içerisinde bulunmak.
09:09Onunla elimizden geleni yapıyoruz.
09:10Şöyle benim yadırgadığım bir şey oldu.
09:13Yani...
Yorumlar