00:00Herkese merhaba. Bazen diplomaside gördüğümüz parlak bir an, aslında arkasında inanılmaz karmaşık, düğüm düğüm olmuş bir tarih saklar.
00:08İşte bugün tam da böyle bir konuya dalıyoruz.
00:11Görüntüde basit bir madalya töreni var ama biz bu törenin arkasındaki 100 yıllık hikayeyi, unutulmuş kahramanları ve evet o rahatsız edici çelişkileri deşifre edeceğiz.
00:22O madalyanın gerçek anlamı ne olabilir?
00:25Hazırsanız hemen başlayalım.
00:27Olay yeri İstanbul Dolmabahçe Sarayı Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ürdün Kralı 2. Abdullah'ın elinden bir devlete verilebilecek en yüksek onuru yani Hüseyin bin Ali nişanlı alıyor, kameralar kayıtta ve bu an iki ülke arasındaki güçlü dostluğun bir sembol olarak kayıtlara geçiyor.
00:44Ortam oldukça sıcak, samimi, yapılan açıklamalarda Türkiye-Ürdün ilişkilerinin ne kadar güçlü olduğundan, bölgesel barış için birlikte çalıştıklarından bahsediliyor.
00:54Yani ilk bakışta her şey kusursuz bir diplomatik uyum içinde gibi görünüyor.
01:00Ama madalyanın bir de öbür yüzü var değil mi?
01:02Herkes bu dostluk mesajlarına odaklanmışken gözden kaçan bir detay var.
01:07Madalyanın üzerindeki o isim, Hüseyin bin Ali.
01:11İşte bu isim bizi tam bir asır öncesine Osmanlı'nın en sancılı, en çalkantılı dönemlerinden birine ışınlıyor.
01:18Peki kim bu Hüseyin bin Ali ve bu ismini ardında nasıl bir hikaye yatıyor?
01:24Gelin bu tarihsel düğümü hep birlikte çözelim.
01:28Evet bu ismi anlamak için zamanda şöyle bir yüz yıl kadar geriye, Birinci Dünya Savaşı'nın o tozlu, dumanlı cephelerine gitmemiz şart.
01:36Çünkü tam o yıllarda Osmanlı İmparatorluğu'nun kaderini kökünden değiştirecek ve hafızalarda derin yaralar bırakacak bir olay yaşandı.
01:44Büyük Arap isyanı.
01:44Ve işte karşınızda hikayemizin ana karakterlerinden biri Şerif Hüseyin.
01:49Kendisi Mekke emiri ve peygamber soyundan geldiği için şerif ünvanını taşıyor.
01:54Ve evet İngilizlerin de desteğini arkasına alarak Osmanlı'ya karşı o meşhur isyan bayrağını açan kişi de ta kendisi.
02:01Şu zaman çizelgesine bir bakın, olayların akışı ne kadar hızlı ve ne kadar dramatik.
02:05Ama en ilginç nokta ne biliyor musunuz?
02:07Şerif Hüseyin'in oğlu Abdullah.
02:09Bu adam önce geliyor İstanbul'da Osmanlı mevzusu oluyor.
02:12Yani devletin bir parçası oluyor.
02:15Yıllar sonra bir bakıyorsunuz babasının Osmanlı'ya karşı başlattığı o büyük isyanın komutanlarından biri.
02:21Ve en sonunda ne oluyor?
02:22Kendi krallığını kurup Ürdün'ün ilk kralı oğlu veriyor.
02:25Yani düşünün sadakatten isyana, isyandan krallığa.
02:29İnanılmaz bir yolculuk değil mi?
02:30İşte isyanın fitilini ateşleyen o meşhur bildiri.
02:34Şerif Hüseyin isyanını meşrulaştırmak için dini bir kılıf bulmaya çalışıyor.
02:39Türkler dinden çıktı diyor ve Osmanlı'ya karşı cihat çağrısı yapıyor.
02:44Tabi bu çağrı bölgedeki Müslümanlar arasında çok derin bir ayrılığa sebep oluyor.
02:49Peki bu isyanın bedeli ne oldu?
02:51Kurkunç, on binlerce Osmanlı askeri o Arap çöllerinde can verdi.
02:56Ve bu olay Türk milletinin kolektif hafızasında öyle derin bir yara açtı ki
03:01nesiller boyu devam edecek olan o meşhur, arkadan hançerlendik anlatısı işte tam da burada doğdu.
03:08Yıllarca ders kitaplarında okuduk, siyasi söylemlerde duyduk.
03:11Ama biliyorsunuz tarihin hiçbir zaman tek bir hikayesi olmaz.
03:16Şimdi madalyonun öbür yüzünü çevirelim ve bu Arap ihaneti anlatısına karşı çıkan,
03:21farklı bir yoruma kulak verelim.
03:23Acaba her şey göründüğü kadar siyah beyaz mıydı?
03:26İşte burada tarihçiler ikiye ayrılıyor.
03:28İki farklı bakış açısı resmen çarpışıyor.
03:31Bir yanda o geleneksel, hepimizin bildiği arkadan hançerlendik anlatısı var.
03:36Yani diyor ki bu isyan olmasaydı biz o topraklarda yenilmezdik, ana sebep buydu.
03:41Ama öbür tarafta daha yeni tarihçiler var.
03:44Onlar da diyor ki bir dakika bu ihanet hikayesi biraz abartı.
03:48Onlara göre o zamanki Jön Türk yönetimi zaten Arap topraklarından çekilme niyetindeydi.
03:53İsyan bu süreci sadece hızlandırdı, bir nevi tetiği çekti.
03:57Anlatabildim mi?
03:58Yani isyan ana sebep miydi yoksa sadece tuzu biberi mi oldu?
04:03İşte bu tarihçilerin bugün bile tartıştığı bir konu.
04:05Ve şimdi geldik hikayeyi günümüze bağlayan o en şaşırtıcı kısmı.
04:10Çünkü bu isyanın karşısında dimdik duran bir Osmanlı kahramanı var.
04:15Ve bu kahraman yıllar sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sözleriyle adeta yeniden canlanacak.
04:21Karşınızda çöl kaplanı Fahrettin Paşa.
04:24Türk tarihinin en yiğit komutanlarından biri.
04:26Medine'yi en zorlu şartlar altında aylarca hatta yıllarca isyancılara karşı savunan
04:32ve bu inanılmaz direniş ile efsaneleşen o büyük asker.
04:36Tarihleri şöyle bir ileri saralım, 2017'ye gelelim.
04:39Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanı Fahrettin Paşa'yı eleştiren bir şeyler paylaşıyor
04:44ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan gelen cevap işte bu kadar sert ve net oluyor.
04:49Erdoğan, Paşa'yı ve onun o destansı Medine müdafasını ne kadar tutkuyla savunduğunu açıkça gösteriyor.
04:56İşte düğümün çözüldüğü yer tam da burası.
04:58Erdoğan'ın kahraman ilan ettiği, savunduğu Fahrettin Paşa kime karşı savaşıyordu?
05:04Bizim en başta anlattığımız o büyük Arap isyanının ordularına karşı.
05:09Peki o isyan ordusunun lideri kimdi? Şerif Hüseyin.
05:13Orduları kimler komuta ediyordu? Oğulları.
05:16Yani Cumhurbaşkanı Erdoğan'a verilen o madalyaya adını veren ailenin ta kendisi.
05:21Gelin şu ironiyi adım adım görelim.
05:231- Cumhurbaşkanı Erdoğan, Medine kahramanı Fahrettin Paşa'yı canla başla savunuyor.
05:292- Fahrettin Paşa'yı kuşatanlar Arap isyanı güçleri.
05:333- Cumhurbaşkanı Erdoğan, tam da o isyanı yöneten ailenin adını taşıyan madalyayı bir dostluk nişanesi olarak kabul ediyor.
05:41İşte tarihle diplomasinin kesiştiği o en karmaşık, en rahatsız edici nokta bu.
05:45Bütün bu tarihsel parçaları birleştirdiğimizde ortada cevaplaması gerçekten çok zor, kocaman bir soru kalıyor.
05:53Zaten bizi de bu analizi yapmaya iten temel soru tam olarak bu.
05:57İşte bu soru tarihin, diplomasinin ve milli hafızanın nasıl iç içe geçtiğini ve bazen nasıl da çelişkilerle dolu olabildiğini yüzümüze çarpıyor.
06:07Demek ki bir madalya sadece parlak bir metal parçası değilmiş.
06:12Bazen dostlukla düşmanlığın, kahramanlıkla ihanetin arasındaki o ince çizgide kalmış, unutulmuş hikayelerin en sessiz ama en güçlü taşıyıcısı olabiliyormuş.
Yorumlar