00:00Deniz, deniz, deniz, deniz, deniz, deniz.
00:03Görüyoruz.
00:04Bu mor noktalar neyi işaret ediyor?
00:06Yukarıda baktığımız zaman 6 ile 6.9 büyük bir deprem aralığında meydana gelen depremler son 120 yılda.
00:12Ve Bergama tarafında olmuş 1939 ve 1945 yıllarında.
00:16Yine deniz ve Ege Denizi ve İzmir köflü açıklarında daha fazla olduğunu görmekteyiz.
00:20Yani bizler karaya biraz yönlenmeye çalışıyoruz.
00:23İşte karadaki faylara bakalım, karadaki faylar tehlikeli diyoruz ama
00:26son 30 yıla bakıldığında Ege Denizi diyor ki ya sen yanlış yöne bakıyorsun.
00:31Biraz daha beni incelemem lazım.
00:32Bundan 3 yıl önce maalesef 53.000'in üzerinde vatandaşımız resmi rakamlara göre hayatını kaybetti.
00:39Yaklaşık 107.000 vatandaşımız ciddi şekilde ağırlandı.
00:4211 ili etkileyen ve 14 milyon insanı tamamen birebir etkileyen bir afetti.
00:47Bu çok değişik bir depremdi.
00:50Yani belki sismoloji tarihinin en nadir depremlerinden bir tanesiydi karşımıza çıkan.
00:543 yıl geçti.
00:563 yıl üzerinde tabi ki belli başlı çalışmalar, belli başlı önlemler ve iyileştirme süreçleri oldu.
01:02Afetlere hazırlanma konusunda tabi birçok parametre var, birçok başlık var.
01:07Bunların başında tabi neler gelebilir?
01:11Bir eylem planı hazırlamamız lazım.
01:13Yani bu il bazında olabilir, ilçe bazında olabilir, ülke bazında olabilir.
01:16Eylem planı hazırlarken de her bölgenin kendine ait riskleri vardır.
01:20Risk tespiti ve risk azaltma çalışmalarına başlanması gerekiyor.
01:24Şimdi tehlike var mı? Var.
01:26Tehlike nedir?
01:27O coğrafyada herhangi bir şekilde bir afeti maruz, bir afeti geliştirecek, bir tetikleyecek bir durum varsa o tehlikedir.
01:35Evet ülkemiz bir afet tehlikesi ve deprem tehlikesi içerisindedir.
01:39Ama risk farklıdır.
01:40Risk tamamen çeşide göre değişir ve can kaybını artıracak tüm etkenlere biz riskleriz.
01:45İşte bu riskleri tespit etmek de bizim bölge bölge her coğrafyanın kendine ait has özelliğine göre değişebilecek bir durum olduğundan dolayı bizler ilil İstanbul'un ayrıdır, İzmir'in ayrıdır, bölge anlamında İç Anadolu bölgesinin ayrıdır.
01:59Bunların kendine ait risklerini tespit etme ve bundan dolayı risk azaltma çalışmalarıyla eylem planlarının hazırlanmamızı en önemli şeylerden bir tanesi olarak söyleyebilirim.
02:09O zaman bu zamana kadar tabii ki değişen bir şey oldu.
02:112023 Şubat'ta meydana gelen depremden sonra Nisan ayında bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle her ilçede bir afet işleri ve risk yönetim müdürlükleri kurulması zorunlu hale geldi.
02:23Ve tüm ilçelerimizde bu müdürlükler kuruldu.
02:27Artı AFAD olsun, akademik çevre olsun özellikle deprem üzerine ciddi çalışmalar yapılmış, mikro bölgeleme çalışmaları olsun veya zeminle ilgili incelemeler olsun
02:39veyahut da haritaların güncellenmesiyle ilgili olsun birçok hem akademik çevre olsun hem AFAD kurumumuzda ciddi çalışmalar yapılıyor.
02:47Bunlar zaten yakın bir zamanda tekrardan güncellenmiş bir şekilde bizim önümüze getirilecek.
02:51Tabii bu eylem planlarının da sadece devlet tarafından değil ilçe belediye, yerel beledileri anlamında da çalışılması gerekiyor.
02:57Artı arama kurtarma ekipleri ve iyileştirme çalışmaları, evet AFAD öncesini biz tespit edelim ve azaltalım diyoruz ama AFAD sonrasında da ciddi bir güce de ihtiyacımız var.
03:07Bundan dolayı hemen hemen her belediye arama kurtaran ya da resmi kurumlar arama kurtarma ekipleri üzerine çalışmalarını devam ettirdiler.
03:14Bu 3 yıl içerisinde ciddi şekilde akratite çalışmaları oldu.
03:17Bilincin ne kadar önemli olduğunu bildiğimizden dolayı temel afet bilinci eğitimlerini verme çalışmaları oluyor.
03:23Mahalle sadece bu ne kadar arama kurtarma ekibi olsa da bunların tabii bir ön bir çalışması da gerektiği için mahalle bazında da bu tarz kendine o mahalleyi bilen ve gönlülük esasına dayanan vatandaşlarınızın da oluşturduğu destek afet gönüllüleri çalışmalarının da yapılması gerekiyor.
03:42Bizler ne diyoruz? Evet deprem çok önemli bir kaynak ama o deprem sadece bir araç gibi.
03:49Yani deprem zaten olacak ama insanlarımızı can kaybına neden olan binaların durumu.
03:55Ondan dolayı ne yapılması gerekiyor?
03:56Tabii yapı sütloğunda ciddi bir şekilde inceleyip ona göre doğru bir şekilde revize edilerek yenilenmesi gerekiyor.
04:03Bu çalışmaların yapılması lazım. Hatay İskenderun tarafına gittiğimde 6 Şubat'ta orada 6 ay önce, 6 ay önce, 1 yıl önce yapı kullanma almış binaların tamamen yıkıldığını gördük.
04:16Bu da ne anlama geliyor?
04:17Bu proje anlamında değil ama imalatla ilgili ciddi bir denetim sıkıntısının olduğu anlamına geliyor.
04:23Bu da bizlerin denetim faktörünün ne kadar önemli olduğunu gösterdiğinden dolayı özellikle proje aşamasında yani ruhsat aşamasında proje denetlemelerinde zemin etütlerindeki jeoloji ve jeofizik mühendislerinin denetimi çok önemli olduğu için de her belediyede jeoloji ve jeofizik mühendislerinin olması, istihdam edilmesi önem kazanıyor.
04:44Ülkemizde maalesef yerel belediyelerde jeofizik mühendislerinin eksikliğini ciddi şekilde yaşıyoruz.
04:49Yaklaşık 950 bine yakın bir yapı stoğumuz var İzmir'de. Hadi 1 milyon diyelim düz bir hesap olarak.
04:55Bunun çoğu yani ciddi bir kısmı 2000 öncesi yani 98 öncesi yapılar olarak söyleyebiliriz.
05:02Yani 1975 ve 98 deprem yönetmeliklerine göre yapılmış binalar.
05:07Bakıldığı zaman 40 yaş ve üstü.
05:09Artı İzmir'in coğrafi yapısına baktığımız zaman baya dolgu alanın üzerine ya da alüvyon tabakının derin olduğu yerlerde çok fazla yapılaşmanın ve bu yapılaşmanın da zemin artı 8 kat yani normalde 9 katlı yapıların olduğu ve demin de bahsettiğim gibi 40 yaş üzerinde olduğunu düşünürsek büyük bir depremde yine büyük bir deprem derken işte 6.5 6.6 6.9 büyük bir depremde can kayıplarının daha fazla olma ihtimali yüksek.
05:37Ki kaçak yapıların da fazlalığında söylersek yani mühendislik yapısı mühendislik hizmeti almamış yapıların da çoğunluklu olduğunu görürsek 6.5 üzeri meydana gelecek bir depremde maalesef acı deneyimlerimiz 2020-30 Ekim 2020'ye göre daha fazla olacak olarak söyleyebiliriz.
05:55Bunu nasıl çözeceğiz? Tabii ki yapısı da onu tespit edeceğiz. Belki bölgesel veyahut da pilot bölgeleri seçerek yenilenmeyi ada bazında veya mahalle bazında kentsel dönüşüm yenilenmelerini hızlandırarak bu riski tamamen ortadan kalacak duruma getirebiliriz.
06:11Şimdi zemin çok farklı deprem dalgaları çok farklı yansıtıyor yapıya.
06:15Kayalık zemindeki deprem dalgaları daha farklı bir fazla yapıya vuruyor.
06:19Çakıllı zeminde daha fazla alüvyon veyahut da balçık zeminde daha fazla.
06:23Yani bakıldığında alüvyon tabakının daha derin olduğu veyahut da dolgunun veyahut da balçık zeminin olduğu bölgelerden geçen deprem dalgalarının binayı daha sert vurduğu,
06:32genliğinin artırdığından dolayı zemin etkisinden kaynaklı binayı daha fazla vurduğunu, daha fazla deforme ettiğini ve daha fazla zorladığını söylersek
06:41bu bölgelerde yapılabilecek çalışmaların yani hızlı dönüşümlerin can kayıplarını daha azaltacağını da ifade edebiliriz.
06:48Şöyle körfez kenarlarına bakıldığında biraz daha dolgu zeminin ya da alüvyon tabakının daha derin olduğu zeminlerin fazla olduğunu göz önünde bulundurursak
06:56o bölgelerde deprem dalgalarının binaya daha fazla deforme edeceğini veya daha fazla vuracağını da göz önünde bulundurduğumuzda
07:02o bölgelerde kentsel dönüşümün biraz daha hızlanması daha faydalı ve daha doğru bir çözüm olacağını düşünmekteyiz.
07:09Her kötü dediğimden biz ders çıkartıyoruz. Bu bir doğru.
07:1399'dan sonra da çıkardık. 30 Ekim'de de İzmir olarak çıkardık.
07:176 Şubat'ta da çok ciddi bir şekilde çıkardık.
07:20Bu ne anlama geliyor? Evet her deprem ya da her olumsuzluktan sonra bizler derslerimizi çıkartarak yenileyerek
07:25biraz daha hazırlık aşamasında bir üst basamağa geçiyoruz.
07:29Ama bizim amacımız bundan sonra olabilecek bir şeyde tamamen hızlı bir reaksiyonla can kayıplarını azaltmak daha hızlı olabilir.
07:37Yani hem kentsel dönüşüm çalışmalarının daha hızlı olması hem afet müdahale planlarının daha hızlı bir şekilde gerçekleşmesi hem eğitimlerin veya bilincin daha hızlı bir şekilde olması hem de inceleme ve araştırma çalışmalarının daha çabuk olması anlamında bizler böyle bir temennide bulunabiliriz.
07:56Ama bu olumsuz gidiyor anlamında değil.
08:00Tamamen bunların daha hızlı olarak olabilecek.
08:03Çünkü depremin ne zaman ve nerede olacağını bilmediğimiz için 3 bilinmeyen bir soru gibidir.
08:10Yani yeri, zamanı ve büyüklüğü belli olmayan.
08:13Ondan dolayı bizler ne kadar bunların hızlı reaksiyon gösterirsek o kadar iyi.
08:17Ama geçmişe göre her geçen gün daha iyi gidiyor diyebiliriz.
08:21Ama bunun hızı, ritmi daha hızlı olmalı.
08:24Burada özel örnek veriyorum.
08:262 katlı ya da hatta 3 kat demiş.
08:28Zemin kat tamamen yıkılmış.
08:30Üzerindeki 2 kat da kullanılmaz hale gelmiş.
08:33Ağır hasarlı bir şekilde.
08:34Bakın 1, 2, 3, 4, 5, 6.
08:376 katlı bir bina bakıldığında 2,5 metre yüksekliğe kadar çıkmış.
08:41Ve görüyorsunuz ne şekilde bu binanın da daha farklı bir yeri.
Yorumlar