00:01Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depreminin üzerinden 3 yıl geçti.
00:0753.000'den fazla yurttaşımız yaşamını yitirdi resmi kayıtlara göre.
00:12Binlerce yurttaşımız yaralandı ve büyük mağduriyetler yaşandı.
00:18Yaşanmaya devam ediyor.
00:20Diyarbakır'da depremin yaşandığı illerdendi.
00:23Diyarbakır'da 414 yurttaşımız yaşamını yitirdi.
00:27912 yurttaşımız yaralandı.
00:3226.000'a yıkıldı deprem sırasında.
00:37Ve 4.612 bina ağır hasar gördü.
00:423.428 bina orta, 46.000'den fazla bina da az hasarlı olarak teşbit yapıldı.
00:49Bu gördüğümüz yer Diyarbakır'ın merkezi olan dağ kapıya çok yakın Diyar Galeriya'ydı.
00:57Bu binada da 89 yurttaşımız yaşamını yitirdi.
01:03Ben yaşamını yitiren bütün yurttaşlarımıza Diyarbakır'dan Allah'tan rahmet diliyorum.
01:09Yine bütün yurttaşlarımıza sabır ve bas sağlığı diliyorum.
01:13Bu travmanın etkileri halen devam ediyor maalesef.
01:203 yıl içerisinde hükümet açıklıyor işte konutlar yapıldı, yardımlar yapıldı.
01:25Ama biliyoruz ki bunun yarattığı travma ağır bir travmadır.
01:31Ve bu travmayı da kolay kolay atlatmak mümkün değil.
01:34Neden bunları söylüyorum?
01:35Çünkü Türkiye bir deprem coğrafyası üzerinde ve olası depremin her an olması mümkün.
01:45Ve bu deprem de beklenen bir depremdi.
01:47Bilim insanları o hat üzerinde bir depremin olabileceğini ifade etmişlerdi.
01:53Peki depremi önleyebilir miyiz?
01:55Hayır.
01:55Ama depremin ağır sonuçlarını önleyebiliriz.
01:59Bu kadar ağır kayıpların olmadığı, bu kadar yıkımın olmadığı bir Türkiye buna bağlı dirençli kentler yaratabilirdik.
02:07Ama olmadı.
02:08Niye bunları söylüyorum?
02:1199'da Marmara depremini yaşadık.
02:14Büyük travmaydı, büyük yıkımdı.
02:17Ve o depremden sonra dersler çıkarmamız gerekiyordu.
02:21Bir deprem vergisi geçici olarak çıkarıldı.
02:25O zamanki hükümet tarafından.
02:27Süresi 3 yıldı.
02:293 yıl bitince o deprem vergisi yasası kalıcı hale getirildi.
02:35Yani yurttaşlarımız, bütün yurttaşlarımız 99'dan bu zamana kadar her ay düzenli olarak ödedikleri faturalarla, telefon, elektrik faturalarıyla düzenli olarak vergi ödüyorlar.
02:50Şu ana kadar 40 milyar dolardan fazla vergi toplanmış.
02:57O deprem yasası diyordu ki bizlere bu toplanan para genel giderlere harcanmaz, olası bir depremin risklerini azaltmak için harcanır.
03:08Ama ne yaptı hükümet, sonuçta 23 yıldır Adalet ve Kalkma Partisi Türkiye'yi kesintisiz yönetiyor.
03:17Ne yaptı hükümet, o paraları maalesef depremin kalıcı sonuçlarını azaltmak yönünde harcamadı.
03:27Gitti, başka yerlere harcadı.
03:30Ben Diyarbakır Milletvekili olarak şunu ifade etmeliyim.
03:37Sormuşum, o zaman da Mehmet Şimşek Maliye Bakanı 2011'de, şimdi de Maliye Bakanı.
03:44Demişim ki ya bu deprem vergileri ne oldu, ne yaptınız?
03:48Deprem için mi harcadınız, neye harcadınız?
03:50Cevap vermiş, cevap vermiş.
03:55O cevap da diyor ki, 5018 sayılı kanun kapsamında bütçe geliri olarak kaydedilen tutarlar, yani deprem vergileri, depremde dahil olmak üzere planlanan ve ihtiyaç duyulan kamu giderleri için harcanmıştır.
04:12Yani bizlerden deprem için toplanan paralar başka kamu giderleri için harcanmış.
04:20Ne demişti o zaman Sayın Bakan, işte yol yaptık, duble yol yaptık, havalimanı yaptık, şunları yaptık, bu da işte harcama değil mi?
04:32Bunu ifade etmişti.
04:36Bu açıkça yine ifade ediyorum, sonuçta görevi kötüye kullanmadır.
04:41Deprem vergilerinin deprem için harcanması lazımdı.
04:44Ayrıca Adalet ve Kalkınma Partisi döneminde 8 imar hafı çıkarıldı.
04:51Bu imar haflarının çıkarılmasının nedeni de sonuçta direnişli kentler yaratmaktı.
04:57Onlardan da 26 milyar dolar para toplandı.
05:01O paralar da sonuçta direnişli kentler için, kentlerin dönüşmesi için, kalıcı ve hasar yaratmayacak konutlar için maalesef harcanmadı.
05:11Şimdi Diyarbakır'da ne oldu?
05:13Hiç bilmiyoruz.
05:15Gerçekten ağır hasarlı binaların kaç tanesinin yıkıldığını, kaç tanesinin dönüşüme uğradığını, orta hasarlı binalar için ne yaptığını bilmiyoruz.
05:24Evet, Oğlaklı'da işte 16-17 bin tane konut yapılıyor, ifade ediliyor.
05:306 bin konuta yurttaşlarımız taşınmışlar, eksikleri var onları ifade ediyorum.
05:36İşte yapılanlar var, bunlar doğru.
05:39Ama peki kent içerisinde, özellikle bağların üç mahallesinde yüzde doksan hasar yaratan bu binalarla ilgili ne yaptınız?
05:50Kentin diğer yerleri bakımdan ne yaptınız?
05:53Gerçekten orta hasarlı, ağır hasarlı binalarla ilgili ne yaptınız?
05:57Hiçbir açıklama yok şu ana kadar.
05:59En azından bugün itibariyle valilik bu açıklamayı bizlere yapmak durumunda.
06:05Hangi planlama yapmış Büyükşehir Belediyesi'yle beraber bunları açıklamak zorunda.
06:10Bir de şu var, Diyarbakır'ın da içinde bulunduğu bütün bölge bakımından.
06:13Bir hibe yapıldı, kentsel dönüşüm için, yerinde dönüşüm için.
06:18Hibe yapıldı ama o hibenin tarihi 30 Ağustos 2015'te bitti.
06:23Neydi o?
06:24750 bin lira hibe, 750 bin lira kredi.
06:28Yani konutlarını dönüştürmek isteyenler bakımdan.
06:31O da kaldırıldı.
06:33Dolayısıyla bunların yeniden gündeme girmesi lazım.
06:36Ayrıca önleyici bir devlet anlayışının yurduya girmesi lazım.
06:41Bilimsel ve şeffaf bir planlamanın olması lazım.
06:44İnsan yaşamını esas alan bir kent planlamasının olması lazım.
06:50Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve yerinden yönetim esaslarının hakim olması lazım bu planlar bakımından.
06:56Ve katılımcı ve hesap verilebilir bir yönetim anlayışının yürürlüğe girmesi lazım.
07:02Ben Diyarbakır'dan tekrar yaşamını yitiren bütün yurttaşlarımıza rahmet diliyorum.
07:08Bu acıyı halen yaşayan yurttaşlarımıza sabır diliyorum.
07:13Ve birlikte hem Diyarbakır'ı hem bütün bölgeyi, bütün Türkiye'yi dirençli hale getirmek için,
07:19olası depremlerin sonuçlarını en aza indirmek için birlikte çalışma davetini buradan yapıyorum.
07:26Hepinize Diyarbakır'dan selam ve sevgiler.
Yorumlar