00:00Merhaba, ya hiç düşündünüz mü?
00:022500 yıl önce söylenmiş...
00:05...bir söz, nasıl olur da bugünün gazete manşetlerinden bile daha taze, daha güncel...
00:10...kalabilir. Bugün tam olarak bunu konuşacağız.
00:12Antik Çinli Bilge Konfüçyus'un fikri...
00:15...modern bir yorumcu olan Yusuf Dülger'in penceresinden bakacağız ve bu fikirlere...
00:20...aslında ne kadar da bugüne ait olduğunu göreceğiz.
00:23Hadi, şöyle bir zaman makinesini...
00:25...atlayalım ve bu sarsıcı bilgelikle yüzleşelim.
00:28İşte, Konfüçyus'un neden...
00:30...zamanının çok ötesinde hatta devrimci bir düşünür olduğunun kanıtı bu cümlede saklı.
00:35Dersenize bir, kadınların, alt sınıfların, yani toplumun büyük bir kesiminin adeta yok sayıldığı bir...
00:40...çağda yaşıyorsunuz ve biri çıkıp diyor ki...
00:42...hayır, eğitim, cinsiyet ya da sınıf tanımaz...
00:45...herkesin hakkıdır.
00:46Bu, bu sadece ileri görüşlülük falan değil.
00:48Bu bildiğiniz bir isyan.
00:49O yüzden...
00:50Konfüçyus'u anlamak için yola tam da buradan başlamak gerekiyor.
00:54Peki...
00:55Bugünkü yolculuğumuzda rotamız nasıl olacak?
00:58Şöyle...
00:59Önce Konfüçyus...
01:00Neden bu kadar zamansız bir bilge?
01:02Ona bir bakacağız.
01:03Sonra onun o meşhur...
01:05Üstün insan tanımının derinliklerine ineceğiz.
01:07Oradan da çok kritik bir konuya...
01:09Servet ve...
01:10Adalet ilişkisine geçeceğiz.
01:11Ardından bütün bunları bir ülkenin yönetimine taşıyıp...
01:15İyi bir yönetimin ölçütü ne olabilir?
01:17Onu sorgulayacağız.
01:18Ve en sonunda...
01:19Her şeyin temelini...
01:20Oluşturan o tek kelimeye geleceğiz.
01:22Güven.
01:23Evet.
01:23İlk durağımız burası.
01:25Gelin Konfüçyus'u o tozlu tarih sayfalarından bir çıkaralım.
01:28Ve fikirlerinin...
01:29Yani o...
01:30Binlerce yıllık sözlerinin...
01:31Neden bugün hala bu kadar güçlü...
01:33Bu kadar geçerli olduğunu...
01:35Anlamaya çalışalım.
01:36Gerçekten zamansız bir bilge miydi?
01:38Yoksa sadece kendi çağının koşullarını...
01:40Bir ürünü müydü?
01:41İşte bu sorunun cevabını arayacağız.
01:43Konfüçyus'un felsefesinin özü...
01:45Aslında çok basit bir fikre değeniyor.
01:47Dünya bir bütündür...
01:48Ve her şey birbirine bağlı...
01:50Yazar Yusuf Dülger de...
01:52Tam olarak bu noktaya dikkat çekiyor.
01:54Yani Konfüçyus'a göre...
01:55Mutluluk...
01:55Öyle tek başına peşinden koşulacak bir şey değil.
01:58Asıl mutluluk...
01:59O bütünün.
02:00Yani ailenin, toplumun, doğanın...
02:02Kısacası her şeyin uyumunu korumaktan geliyor.
02:05Bize sanki şöyle fısıldıyor...
02:07Kendi mutluluğunu mu arıyorsun?
02:09O zaman işe...
02:10Etrafındaki dünyayı onarmakla başla.
02:12Peki bu büyük uyumu...
02:15Bu dengeyi kim sağlayacak?
02:17İşte burada Konfüçyus sahneye...
02:19Üstün...
02:20Üstün İnsan kavramıyla çıkıyor.
02:21Gelin şimdi...
02:22Neymiş bu üstün insan?
02:24Bir bakalım.
02:25Aslında bu soruyu sadece onun öğrencisi sormuyor.
02:28Bu soru hepimizin, hayatımızın...
02:30Bir noktasında kendimize sorduğu o temel soru değil mi?
02:33Yani nasıl daha iyi bir insan...
02:35Üstün İnsan olmak ne demek?
02:37İşte şimdi Konfüçyus'un bu soruya verdiği...
02:402500 yıllık cevaba kulak vereceğiz.
02:43İşte size Konfüçyus'un adeta...
02:45Bir insan turnusol kağıdı.
02:46Bakın ayrım ne kadar net.
02:48Bir tarafta konuşmadan...
02:50Önce yapan, sözüyle eylemi bir olan...
02:52Üstün İnsan var.
02:54Onun derdi...
02:55Sadece kendi sokağı, kendi mahallesi değildir.
02:58Onun düşüncesi evrenseldir.
03:00Diğer tarafta ise küçük insan var.
03:02O, başkaları tarafından kullanılan bir...
03:05araç gibidir.
03:06Düşüncesi de yereldir.
03:07Kendi küçük dünyasıyla sınırlıdır.
03:09Konfüçyus'a...
03:10Bütün fark burada yatıyor işte.
03:12Vizyonda ve iradede.
03:15Kendi binasının mimari iken...
03:17Diğeri o binadaki herhangi bir tuğla olmaktan...
03:20Öteye gidemiyor.
03:21Peki, bir insanın karakterini o bütün çıplaklığıyla...
03:25Nerede görürsünüz?
03:26Hani o en gerçek haliyle?
03:28Konfüçyus'a göre cevap çok net.
03:30Servet ve güçle karşılaştığı anda...
03:33İşte bu, bir insanın hayattaki...
03:35en büyük sınavıdır.
03:37Ne kadar zarif ama bir o kadar da...
03:40Fokat gibi bir söz değil mi?
03:41Uçuşan bulutlar.
03:43Yani diyor ki Konfüçyus...
03:45O adaletsiz yollarla elde ettiğin zenginlik...
03:48O mevki, o makam...
03:50Benim gözümde gökyüzünde süzülüp giden bulutlardan farksızdır.
03:54Evet uzak...
03:55Belki güzel görünürler.
03:56Ama bir an varlardır, bir an sonra yok olurlar.
03:59Tutamazsın.
04:00Sahip olamazsın.
04:01Neden?
04:01Çünkü temelleri çürüktür.
04:03İşte yaza Yusuf Dülger de...
04:05tam olarak bu antik bilgeliği alıp...
04:07günümüzün hassas terazisine koyuyor.
04:09Ve diyor ki...
04:10Bu terazi şaşmaz.
04:11Bir kefeye hak etmeyenlerin servetini koyduğunuzda...
04:14O kefe ağır...
04:15Barbasar ve diğer kefedeki halk...
04:17yani yoksulluk ve adaletsizlik...
04:19kaçınılmaz...
04:20olarak yukarı fırlar.
04:21Bu adeta bir fizik kanunu gibi işler.
04:23Ve binlerce yıldır maalesef...
04:25hiç sekmedi.
04:26Tamam.
04:26Bireyin sınavını gördük.
04:28Şimdi çıtayı biraz daha yükseltelim.
04:30ve toplumun...
04:30yani yönetimin sınavına geçelim.
04:32Bir ülkenin iyi mi...
04:33yoksa kötü mü yönetildiği...
04:35anlamanın basit bir yolu var mıdır?
04:37Yani o ülkenin karnesine şöyle bir bakıp...
04:39notunu verebilir.
04:40İşte bu.
04:41Konfüçyus'un belki de en sarsıcı...
04:44en düşündürücü...
04:45tespiti.
04:45Lütfen dikkatle dinleyin.
04:47Diyor ki...
04:48iyi yönetilen bir ülkede...
04:50yoksulluk...
04:51utanç vericidir.
04:52Çünkü bu...
04:53sistemin bir başarısızlığıdır.
04:55bir ayıbıdır.
04:56Ama...
04:57kötü yönetilen bir ülkede ise...
04:58zenginlik utanç vericidir.
05:00Çünkü halk sefalet içindeyken...
05:02birilerinin zengin olması...
05:04adaletsizlik...
05:05en somut kanıtıdır.
05:07Şimdi durup kendinize şu soruyu sorun.
05:09Yaşadığımız...
05:10toplumda...
05:10hangisi daha büyük bir utanç?
05:12Yoksul olmak mı...
05:13yoksa zengin olmak mı?
05:15İşte bu sorunun cevabı...
05:17yönetiminde karnesidir.
05:19Peki karne kötü...
05:20ise...
05:20çözüm ne?
05:21Yusuf Dülger...
05:22Konfüçüs'ün felsefesinden yola çıkarak...
05:24bize üç adımlı...
05:25bir reçete sunuyor.
05:26Ama bu adımlar...
05:27birbirinden ayrı değil.
05:28Adeta...
05:29bir zindir.
05:30zincirin halkaları gibi.
05:31Birincisi...
05:32halkı iyi eğiteceksin.
05:33İkincisi...
05:34üret...
05:35sağlam bir ekonomi kuracaksın.
05:37Ve üçüncüsü...
05:38herkese bir sorumluluk bilinci aşırı.
05:40başlayacaksın.
05:41Bakın...
05:41bu üç halkadan biri bile kopsa...
05:43o zincir bir işe yaramaz.
05:45Ve şimdi...
05:46geldik her şeyin temeline.
05:48O en vazgeçilmez...
05:49o...
05:50olmazsa olmaz sütuna...
05:51bir devleti ne ayakta tutar?
05:53Güçlü bir ordu mu?
05:54Büyük...
05:55bir ekonomi mi?
05:56Sert yasalar mı?
05:57Konfüçyus'a göre...
05:58hiçbiri.
06:00bu kadar basit.
06:01Bu kadar net.
06:02Bir devlet ayakta duramaz...
06:04eğer halkını...
06:05yöneticisine güveni kalmamışsa...
06:07ordu, para, saraylar...
06:09bunların hepsi birer tefk...
06:10ferruattır.
06:10O güven bir kere sarsıldı mı...
06:12en sağlam sandığınız kaleler bile...
06:15bir kağıdından bir ev gibi yıkılır gider.
06:17Ve sakın bunun sadece...
06:18felsefi bir laf olduğunu...
06:20düşünmeyin.
06:20Yazar Yusuf Dürger'in de belirttiği gibi...
06:23tarih, halkının güvenini kaybetmiş...
06:25imparatorlukların, krallıkların...
06:27rejimlerin enkazlarıyla dolu...
06:28dev bir mezarlıktır.
06:30Yani Konfüçyus'un bu sözü...
06:32tarihin acı tecrübeleriyle...
06:34defalarca kanıtlanmıştır.
06:35bir gerçektir.
06:36Peki ya çözümün anahtarı?
06:38O da yine liderlikte saklı.
06:40Bakın, Konfüçyus öyle yasalarla...
06:42cezalarla toplumu hizaya getirebileceğinize inanmıyor.
06:45ona göre toplum bir aynadır.
06:47Lider neyse toplumda odur.
06:49Sorduğu şu...
06:50bu basit soru aslında bütün bir yönetim felsefesini özetliyor.
06:53Eğer sen halkı doğruluk...
06:55yönetirsen doğru davranmamaya kim cesaret edebilir ki?
06:58Çünkü adalet dediğiniz şey...
07:00yukarıdan aşağıya doğru sızar.
07:02Aşağıdan yukarıya doğru inşa edilmez.
07:04Ve bu yolculuğu...
07:05yazar Yusuf Dülger'in...
07:07hepimizin vicdanına sorduğu o yakıcı soruyla tamamlayalım.
07:10Konfüçyus'un binlerce yıl önce yaktığı bu bilgelik meşalesinin ışığında...
07:15dünyasındaki artan adaletsizlikler ve keyfilikler karşısında ne yapacağız?
07:18Bunu kim önleyecek?
07:20Sessiz mi kalacağız?
07:21Yoksa o meşaleyi devralık yolu aydınlatma sorumluluğu...
07:25Bu sorunun cevabı her birimizin kendi içinde.
Yorumlar