- 5 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İNTRO
00:00Sevgili izleyiciler Cumhuriyet TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:16Amerika Birleşik Devletleri Devlet Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletleri alternatif olarak yeni bir yapı kurmaya çalışıyor.
00:24Adına da Barış Kurulu diyor efendim.
00:26Bunun üzerine konuşacağız.
00:28Cumhuriyet Halk Partisi Diş Politika Koordinatörü Prof. Dr. İlhan Uzgek yayınımızın konuğu.
00:34İlhan Hocam hoş geldiniz yayınımıza. Merhaba.
00:37Merhabalar hoş bulduk.
00:39Hocam öncelikle bu Barış Kurulu'nu biraz anlatalım. Nedir yani bu Barış Kurulu?
00:46Trump seçim kampanyasında da sonrasında da dünyadaki sorunları ben çözerim, çatışmaları bitiririm gibi bir iddiayla geldi.
00:54Yani bazı çatışmaların sona ermesinde girişimde bulundu gerçekten.
01:00Ama hani böyle bir bu iddianın altını dolduracak çok fazla bir başarısı da yok.
01:06Yani mesela Ukrayna Savaşı sürüyor.
01:08Hindistan-Pakistan arasındaki çatışma iki tarafın iradesiyle oldu.
01:13Yani Hindistan ve Pakistan'ın dolayısıyla da hani bir katkısı olmadı çok fazla.
01:18Ama bunlardan bir tanesi Gazze Savaşı'ydı ve hani burada krediyi kendisi toplamaya çalışıyor çok açık bir şekilde.
01:28Şimdi yaptığı şeylerden biri kendisini bu sürecin merkezine yerleştirmek.
01:36Diğeri de bir dünyadaki bu otoriter siyasi eğilimin uzantısı olarak uluslararası kurum ve kuruluşların değerini, etkinliğini azaltmaya çalışıyor.
01:51Yani dikkat ederseniz kendisini herhangi bir kural, norm ve hukuk sistemiyle bağlı kılmıyor.
01:59Ve dünyanın da böyle bir yer olmasını istiyor.
02:01Evet beni durduracak tek şey kendi ahlakı mı diyor.
02:05Evet ki o da çok fazla yok.
02:07Onu biliyoruz.
02:08Dolayısıyla da hani şöyle hani çok etik ilkeleri gelişmiş biri olsa hani dersiniz ki dünya zaten düzensiz.
02:19Etik ilkeleri çok hani üst seviyede olan birisi.
02:22Bunun yerine kendi etik ilkelerini hani Emanuel Kant'tan falan söz etmiyoruz işte Trump yani.
02:28O yüzden genelde de öyleydi zaten.
02:31Yani Amerika'nın önünde duracak bir güç yoktu.
02:33Hani ilk defa Amerika uluslararası hukuku ihlal ediyor değil.
02:36İşte Irak Savaşı'ndan başlayın Vietnam'a darbe dünyadaki darbelere kadar hani bir geçmişi var ilk defa olmuyor.
02:43Ama Amerikan başkanları en azından Amerikan sistemi en azından bazı ilkelere dikkat ederlerdi.
02:48Yani mesela Birleşmiş Milletler önemliydi falan.
02:50Şimdi Trump yönetimi uluslararası alanda herhangi bir kurum, kuruluş, ilke, uluslararası hukuk, çok taraflılık denen hani müttefiklerinin de yani görüşlerini alma gibi politika ve ilkeleri tamamen dışlıyor.
03:05Dışlıyor hani bu çok burada aslında daha şeffaf davranıyor.
03:09Şimdi şeyin Barış Kurulu'nun birkaç tane hedefi var.
03:14Hani bir tanesi bu yani uluslararası alanda bir kural kuruluşu olmasın.
03:20Birleşmiş Milletler'e dayalı olarak yalnız onu söyleyeyim Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına dayalı olarak kuruldu Barış Kurulu.
03:27Ama tabii oradan koptu.
03:29Hani Trump kendi gündemini empoze etti.
03:32Başında kendisi var.
03:34Hani ben çok detaylı okudum.
03:36Mesela bir şey hazırlanmış.
03:37Medyaya sızdırıldı.
03:38Ama daha resmen hani teyit edilmedi.
03:42Tabii çok korkunç.
03:43Yani bütün yetkiler Trump'ta.
03:45Dünya hani Birleşmiş Milletler'in yapısal kuruluşu hani çok adil değil diyorduk.
03:54Beş tane daimi üye vetö etkisi veriyor.
03:59Burada bir tek kişiye.
04:01O da Trump'a ve ömür boyu da kurulun başında olacak.
04:05Yani bir yani bu boyutu var.
04:07İki tane bir dediğim gibi uluslararası alanda kurum kuruluşlarının etkinliğini zayıflatma.
04:11İki, Trump'ı bir dünyada sorun çözen lider gibi onun merkezine oturtma.
04:18Üç, yani Gazze'yi bir ticari saha olarak, bir emlak olarak yani görme.
04:27Şimdi oraya şey yapacaksınız.
04:31Tatil köyü vesaire.
04:35Şimdi bu şeyle beraber Steve Witkoff ve Jared Kushner'le birlikte yürütüyorlar bu süreç.
04:40Yani bir taraftan Barış Kurulu, bir taraftan da Gazze Projesi.
04:44İkisi birleşiyor aslına bakarsanız.
04:46Şimdi bu da korkunç.
04:47Yani şimdi o kurulda yani bir şey var, Barış Kurulu var.
04:52Bir de yönetim kurulu var.
04:53O kurula işte biliyorsunuz Hakan Fidan girdi.
04:57Bir milyon, bir mil pardon.
04:59İlk üç yıl para ödemeseniz oluyor.
05:02Hani ödeseniz daha iyi.
05:04Ama üçüncü yıl sonra devam etmek için bir milyar dolar ödeyeceksiniz.
05:08Mesela hükümetin bu konudaki şeyi, bu ucunu açık bırakması, işi kamuoyuyla paylaşmaması doğru değil.
05:19Hani buradan bir daha sesleniyorum.
05:21Hani şeffaflığa ihtiyaç var.
05:23Türkiye hangi koşullarda bu kurula girdi?
05:27Bunu açıklamak zorunda.
05:28Yani ne tür pazarlıklar yapıldı?
05:30Üç yıl sonra bir milyar dolar ödemeyi düşünüyor mu Türkiye?
05:33Bunun getiresi nedir?
05:34Burada ve dördüncü en önemlisi, burada Filistinlere dair bir şey yok.
05:40Yani Filistin adı geçiş, Filistin adı yok.
05:43Zaten kurulu en büyük destekleyenlerden biri İsrail.
05:47ABD ile ortak olarak kurulu oluşturdular.
05:50Yani şimdi bu inanılır gibi değil.
05:52Kimse Filistinlere, yani siz burada ne istiyorsunuz diye sormuyor.
05:55Yani bir kurul ki, şey, manda yönetimi gibi.
05:59Yani atanmış.
06:01Yani Trump'ın emlak sahası gibi.
06:04Yani Steve Bidkoff da emlakçı.
06:06Trump emlakçı.
06:08Tom Barak emlakçı.
06:10Jared ailenin işlerini yürüten damat.
06:15Emlak işlerini yürüten.
06:16Yani şimdi bu kadar, tamam yani 7 Ekim'den sonraki can kaybı kalmadı.
06:24Bir de İsrail vuracak yazdı.
06:26Vuracağı yer yok.
06:27Hamas tasfiye edildi neredeyse.
06:30Geçen gün Ankara'daydı.
06:32Orada Türkiye kritik rol oynuyor.
06:33Yani İsrail'e diyorlar ki Hamas'ı şimdi biz halledelim.
06:36Siz şey yapmayın, bize bırakın onu.
06:38Yani Türkiye'den istiyorlar.
06:39Onun için büyük bir diplomasi yürütüyormuş gibi falan.
06:42Sonuçta Amerikan projesinin Orta Doğu'daki işlerini yapan bir ülkeye döndük biz aslına bakarsanız.
06:50Yani bir tanesi biraz yok.
06:52Yani biz bu kurul...
06:52Ya siz hiç pazarlık yapmıyor musunuz?
06:54Yani bir kurul kuruluyorsun.
06:55Burada Filistinli yok.
06:57Evet.
06:57Yani koşa koşa giriyorsunuz bu kurulu.
07:00Yani kim adına giriyorsunuz?
07:02Size bu yetkiyi kim verdi?
07:03Politikada en çok söylenenlerden biri de işte Filistin'e örnek gösteriyorlar.
07:08Filistin'e yardım ediyoruz diyorlar ama kurulan kurulda Filistin'in envaresi okunmuyor ne yazık ki.
07:14Belki.
07:15Yani Filistin halkına dair bir şey yok burada.
07:17Ha oraya...
07:19Ya şimdi tabii ki öyle bir ikilem ki burayı hani bomba mı gelsin yoksa şey bir hani turistik tesis yapılsın mı diyecek.
07:27Hani bizi o ikileme bu bu bu kabul edilebilir bir ikilem değil.
07:30Hayır çıkıp Türkiye'nin şey demesi lazım.
07:33Hayır buraya sizin...
07:34Ya kimin yurduna...
07:37Ya orada yetmiş bin kişi öldü.
07:39Onun üstüne sen şey yapacaksın.
07:41Disko kuracaksın ve şey ondan sonra gece şey mi yapacaksın?
07:45Dans mı edeceksiniz?
07:46Yani bu nasıl bir anlı?
07:47Bu nasıl bir vahşettir?
07:49Yani tabii ki savaş bitmeliydi.
07:51Yani yetmiş bin kişiyi yukarıdan atılan bombalarla, savaş gemilerinden top atışı tanklarla yıktınız.
07:58Öldürdünüz çoluk çocuğu.
08:00Üstüne tatil yeri yap.
08:02Sen de o kurulun başında ol.
08:04Yani bu mudur dış politikadaki en büyük şeyiniz, başarınız yani dış politika, dış politika dediğiniz şey bu mu?
08:09Dolayısıyla da dediğim gibi bunun burada hiçbir itiraz yok, hiçbir eleştiri yok.
08:14Dikkat ederseniz kendi medyasında da Barış Kurulu'na dair hiçbir eleştiri yok.
08:19Yani CHP girse şey yaparlar, topa tutarlardı.
08:23Mesela böyle bir şeyin içinde CHP olsa Barış Kurulu'nu desteklesek falan yanmıştık.
08:29Ya ki mümkün değil.
08:30Dolayısıyla da yani bir tane ya kardeşim burada Filistinliler var.
08:34Ya bu Barış Kurulu'nda yani sembolik olarak hiç olmazsa Abbas'ı hani Filistin yönetiminin devlet başkanı Mahmut Abbas'ı koyun bari bile diyememişler yani.
08:48O yüzden de çok şey buluyorum hani Türkiye'nin bu konuda hani şeyin giden akıntıya kendisini onu bir parçası kıldı.
08:56Peki hocam burada mesela şimdi İspanya kesin olarak reddetti buraya katılmayı.
09:03İngiltere, Fransa, Almanya, Yunanistan, işte Avrupa Birliği, Çin, Rusya, Norveç buraya Davos'taki o toplantıya temsilci göndermedi.
09:15Ama zaten az önceden beridir konuşuyoruz.
09:17Türkiye, İsrail, Azerbaycan, Arjantin efendim böyle ülkeler de temsilci gönderdiler Trump çağrı yapınca.
09:26O sava yani Trump'ı sevenler kulübü yani Trump'ı sevenler kulübü aydatını Trump'ı ve İsrail'i memnun etme kulübüne çevirdiler.
09:36Aydatı da bir milyar dolar.
09:38Önce bedava girin sonra devam için sizden bir milyar dolar isteyeceğiz.
09:43Şimdi böyle bu siyasetin parçası olunur mu?
09:47Yani burada niye mesela Türkiye bütün o Arap ilgi var, İslam İşbirliği Teşkilatı niye onları organize edip yüksek bir ses çıkarmıyor?
09:56Kardeşim buraya niye Filistinliler gelmiyor?
09:58Siz hangi halkın adına karar veriyorsunuz buraya ne yapılacağını?
10:03Yani bir proje şu eğer o da hayata geçerse buraya bir turistik teşhiler yapacaksın.
10:10Batılı zenginler gelecek Filistinliler de komi olacak.
10:14Yani ayakçılarını yaptıracak.
10:15Kafalarındaki proje bu.
10:18Hani siz ölmediniz.
10:20Bakın işte orada da hani belki küçük evler yaparlar.
10:23Bu mudur yani Filistin halkı bunun için mi direndi?
10:26gitmemek için direndiler.
10:28Ölümü göze alarak direndiler.
10:30Bombalanmayı, soğuğu açlıkla terbiye edildiler.
10:34Aç bırakıldılar.
10:36Açlıktan ölenler oldu.
10:37Hastalıktan ölenler oldu.
10:39Eee biz buraya tesis yapacağız.
10:40Yerle bir ettik.
10:42Yerine tesis yapacağız.
10:43Burayı emlak gibi görüyoruz.
10:45İsrail'in güvenliğinin haması da ortadan kaldırırız.
10:47Burada bir tane silah kalmasın.
10:49Yani şeyin tatil beldesi olsun.
10:53Bu mu yani şey?
10:54Bunun için miydi?
10:55Buna bir tane ses çıkmaz mı yani hükümetten?
10:59Peki hocam az önce saydım ya işte temsilci gönderenler göndermeyenler.
11:04Bu biraz da hani yeni dünya düzeni kuruluyor.
11:07ABD'nin hegemonyası zayıflıyor falan diyoruz ya biz.
11:11Burada artık taraflar belli olmaya başladı gibi ama
11:14Türkiye'nin yer aldığı taraf neler kaybettirecek Türkiye'ye?
11:19Nerede taraf alması gerekiyordu?
11:20Nerede durması gerekiyordu Türkiye'nin?
11:22Kendi başına durması gerekiyor.
11:24Denge politikası izlemesi gerekiyor.
11:26Bir yerden taraf olmaya gerek yok.
11:28Amerika evet eski gücünde değil.
11:30Ama Orta Doğu'da etkili Amerika.
11:31Yani Amerika bir şey yapmak istediğinde Orta Doğu'daki bağlantıları çok güçlü.
11:35Ama genel olarak baktığınızda dünyada bütün ülkeler neredeyse Türkiye büyüklüğünde,
11:41Türkiye gücündeki ülkeler aşağı yukarı hepsi dış politikalarını çeşitlendirdiler.
11:47Yani çok kutupluluğa doğru bir gidiş var.
11:50Bunu zorlamak, buradan devam etmek yerine Türkiye'ye hani Trumpçılıkta karar kıldı Erdoğan dönemi.
11:59Yani bu dönemde Trump'ın iktidarı gelmesiyle.
12:02Peki yani kişisel bağımız çok kuvvetli diyor ya mesela iki tarafta.
12:06İşte Donald Trump Recep Tayyip Erdoğan'ı övüyor, Recep Tayyip Erdoğan Donald Trump'ı övüyor ve bir ahbap ilişkileri var aralarında.
12:13Onun ötesinde, onun ötesinde iktidarda kalma yolu olarak Trump'a tutunmayı gördüler.
12:18Avrupa'ya güvenlik veririz, Trump'la da, Trump'la da şeyin Orta Doğu'da işlerini yaparız.
12:23Yani o çok güçlü bir bağ değil, ben size söyleyeyim.
12:26Evet ideolojik bir ortaklık var, Trump otoriter liderlerle iş yapmayı tercih ediyor.
12:31Ama sen bu politikanın dışına biraz Trump'ın çıkınca korkuyorlar.
12:35Yani çünkü ayakları üzerine durabilecek toplumsal tabanları yok.
12:38Yani eskisi gibi değil.
12:40Yani yüzde otuzun altına inmiş durumda içeride.
12:43Dolayısıyla gelecek seçimde dış desteğe ihtiyaç duyuyor.
12:46CHP'yi dış destek arıyorsun, dış destek arıyorsun.
12:48Dış desteğe ihtiyaç duyan, dışarıdan meşbiyet arayan AKP iktidarıdır aslına bakarsanız.
12:53Trump'ın sözünden çıkamayan bir Türkiye görüntüsü var aslına bakarsanız.
12:57Dolayısıyla da iş böyle Trump'la Erdoğan arasındaki yani o liderden lideri olan yakının ötesinde
13:04Erdoğan'ın, Erdoğan iktidarının Amerika'ya duyduğu destek ihtiyacı yatıyor bunun altında.
13:12Bu meşruiyet açıklaması vardı Tom Barak'ın.
13:14Evet, evet.
13:16Erdoğan meşruiyet arıyor diyor.
13:19Başkan Trump'ını anladı diyor, ona meşruiyeti verdi diyor.
13:23Daha açık nasıl söylesinler?
13:24Eskiden bunları biz hani Trump olmasaydı, yani gene belki Erdoğan böyle yapıyordu ama
13:29Trump ve Tom Barak açık konuştukları için daha şeffaf işliyor diplomasıyla.
13:34Biz bunları görüyoruz.
13:35Hani ülkeni mahvederim mektubunda olduğu gibi, ekonominin yıkarım mektubunda olduğu gibi.
13:41Yani siz Türkiye'yi borca batırırsanız, toplumsal tabanıza zayıflatırsanız, hukuku bitirirseniz,
13:47yatırım gelmezse, emekliniz sürünürse, gençleriniz işsizse o zaman ne yapıyorsunuz?
13:53Mecburen dışarıya bakmaya başlıyorsunuz.
13:55Dışarıdan destek alır.
13:56Aman Avrupa'ya güvenlik sunabilir miyiz diye bakıyorsunuz ama ihtiyaçları olur.
14:01Türkiye'nin askeri kapasitesini Avrupa'ya güvenlik ihtiyacı için kullanmayı öneriyorsunuz.
14:07Trump'a biz Orta Doğu'daki işleri yaparız.
14:09İsrail'e sorun çıkarmayız.
14:11Biz Gazia'da da yanınızda oluruz.
14:12Suriye'de de yanınızda oluruz.
14:13Hani dış politikayı buna indirgediler.
14:17Başarı olarak sundukları şey bu sonuçta.
14:20Yalnız tabii hocam sadece şimdi Barış Kurulu'nu konuşuyoruz ama
14:23Trump orada bir konuşma yaptı.
14:25Oradaki konuşmasında da Avrupa Birliği'ne ve Kanada'yı çok sert eleştirdi.
14:30Kanada'yı adeta Amerikan mandası olmak gibi cümlelerle eleştirdi.
14:35Avrupa Birliği'ne de şunu söyledi.
14:37Eğer Amerika Birleşik Devletleri olmasaydı şu anda Avrupa'da Almanca ve Japonca konuşuyor olurdunuz dedi.
14:44Bu tutumu ne kadar devam edecek?
14:46AB ile arasındaki bu gerilim büyüyecek mi?
14:49Yoksa AB biraz daha ılımlı yaklaşmaya mı çalışacak Donald Trump yönetimine?
14:55Hayır artık eskisi kadar ılımlı yaklaşmıyor.
14:57Groundland kırmızı çizgiydi.
14:59Avrupa Birliği orada sert durdu.
15:02Yani Trump'a bir şey vermedi, prim vermedi ve veremezdi de.
15:06Avrupa Birliği ile Amerika'nın, yani Trump yönetiminin fikri şuydu.
15:10Avrupa Birliği'ni zayıflatırız kurumsal olarak.
15:13Çünkü birlik olduğunda Amerika daha çok zorlanıyor Avrupa ile ilişkilerde.
15:18Avrupa'yı kendisine tabi kılmak, bir tür vassal kılmak istiyor aslında Trump'ın politikası.
15:24Bu Avrupa'yı yok etmek değil.
15:27Avrupa Birliği'ni zayıflatmak, tek tek ülkelerle muhatap kılmak filan istiyor.
15:31Dolayısıyla da Avrupa'da buna şu an bir direnç var.
15:35Yani kendi güvenlik yapılanmasını yeniden kurmaya çalışıyor.
15:38Buna yeter yetmez.
15:39Kendi dijital teknolojilerde geri kalmıştı.
15:42Bunu tekrar kurmaya çalışıyorlar.
15:43Dolayısıyla Avrupa'nın önünde bir yol var.
15:45O yoldan ilerleyecekler.
15:47Ama Trump'ın şeyi, stratejisi neydi derseniz, Avrupa'nın gidecek yeri olmadığını düşünüyorlardı.
15:53Siyaseten de Avrupa, Latin Amerika, Çin ve Hindistan'a açıldı.
15:58Aynısını Kanada'da yaptı.
15:59Kanada Başbakanı geçen hafta Çin'deydi ve çok yumuş sıcak mesajlar verdi.
16:04Ve hepsinin verdiği mesaj şu.
16:06Yani bir tek sen yoksun artık.
16:07Çok kutuplu bir dünya var.
16:08Biz gerekirse diş politikamızı, stratejimizi, ticari ilişkilerimizi çeşitlendiririz de.
16:15Bence Amerikan sistemi bu mesajı almıştır.
16:17Peki son olarak Sayın Uzgel, Gronland konusunda ne yapacak Trump?
16:22Çok ısrarcı, orayı inatla istiyor.
16:24Hatta en son orada yaşayan insanlara bir milyon dolar yanlış hatırlamıyorsam para teklif etti.
16:30Bir milyar dolar da olabilir.
16:31Tam rakamını hatırlayamıyorum.
16:33Ne olursa olsun Gronland'ı istediğini belirtiyor Donald Trump.
16:37Bu konuda yarın öbür gün Venezuela'ya yaptığı gibi bir operasyon mu yapar?
16:42Yoksa siyasi baskıyı artırmaya devam mı eder?
16:45Ne olur bu işin sonra?
16:46Bir şey yapamayacak.
16:50Anlaşacaklar ve oraya Amerika'ya geniş ayıcalıkları olan askeri üsler temin edecekler.
16:56Yapılacak şey yok.
16:57Trump pazarlığı yukarıdan tuttu.
16:58Bize verin dedi.
17:00Bunun olmayacağı çok belli.
17:01Yani şöyle bir şey yok.
17:02Buyurun alın evet Gronland'ı Trump her şeyi verirsen bir daha elini verirsen kolunu kurtaramazsın.
17:09Bunu biliyorlardı.
17:11Askeri bir boyutu olmazdı.
17:13Yani bir NATO ülkesinin toprağını Amerika asker çıkarmazdı.
17:18Dolayısıyla da hani o Trump'ın şeydi pazarlık taktiklerinden biriydi.
17:22Tabii ki askeri güç kullanmayacak Trump.
17:24Ama Avrupa'da uzlaşacak ve Amerika'ya belki egemen üs verebilirler.
17:30Yani Kıbrıs'ta İngilizlerin olduğu gibi falan.
17:32Hani belli bir toprak parçasını askeri olarak istediği gibi kullanması gibi.
17:37Yani bir arayol bulacaklar.
17:39Ama tabii ki Gronland şeyde kalacak.
17:42Sayın Hocam çok teşekkür ediyorum kırmadınız bugün bizi.
17:48İyi ki katıldınız ağzınıza sağ olun.
17:50İyi yayınlar ben teşekkür ederim.
17:51Evet sevgili Cumhuriyet TV izleyicileri.
17:55Cumhuriyet Halk Partisi Dış Politika Koordinatörü Profesör Doktor İlhan Uzgel yayınımızın konuydu efendim.
18:03Trump'tan bahsettik.
18:04Barış Kurulu'ndan bahsettik.
18:05Türkiye'nin yer aldığı pozisyondan bahsettik.
18:08Tabii bunları tartışmaya devam edeceğiz gibi duruyor.
18:11Çünkü dünyadaki gelişmeler her an değişiyor.
18:14Her an yeni gelişmeler oluyor.
18:15Ancak Cumhuriyet'te bu programın sonuna geldik.
18:18Başka programlarda yeniden görüşmek dileğiyle.
Yorumlar