- 7 saat önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Müzik
00:00Sevgili izleyenler, Cumhuriyet TV kanalına hoş geldiniz.
00:17Efendim Suriye'yi konuşmaya devam ediyoruz.
00:19Bugün sizler için uzun zaman, uzun yıllar Orta Doğu hakkında, dış politika hakkında, güvenlik konularında haberler üretmiş çok değerli meslek büyüğüm Musa Özurlu'yu ağırlıyorum.
00:29Hoş geldiniz.
00:32Merhaba, iyi yayınlar.
00:34Şimdi hemen bir ek de yapalım.
00:35Tabi Tele 1'e kayyum atandıktan sonra siz de ekibinizle birlikte Tele 2'de YouTube'da yayınlara devam ediyorsunuz.
00:41Orada da meslektaşlarınızla birlikte aslında bu konuları dinleyebilirler.
00:45Şimdi hemen Suriye'ye gelmek istiyorum.
00:47Musa Bey, şöyle bir durum vardı aslında.
00:49Biraz meseleyi oradan açacağım ben.
00:51Şimdi SDG'nin biz çok hızlı bir şekilde şu andaki HTŞ yönetimini, HTŞ ordusuna bir anlamda yenildiğini gördük.
01:00Ama uzun zaman özellikle de Türkiye'de çözüm süreci başladığında SDG'nin çok güçlü bir ordusu olduğu,
01:0630 bin kişilik, 100 bin kişilik bir orduya sahip olduğu,
01:08asla Suriye ordusuna entegre olamayacağı gibi bir propaganda vardı.
01:12Bu içeriye dönük neden söylendi?
01:15Böyle bir gerçeklik var mıydı sahada?
01:19Şöyle bir cevap verebiliriz buna.
01:21Yani SDG'nin, evet yaklaşık bir 70-80 bin mevcudiyetinin olduğu doğru.
01:30Fakat SDG sanki sadece Kürt edip taşıyormuş gibi bir yanlış algı vardı.
01:41Yani sadece YPG'den oluşuyormuş gibi bir algı vardı.
01:45Fakat bu algı yanlıştı.
01:47Bunların içerisinde, yani bu 70-80 binin içerisindeki kendileri 100 bin diyorlar.
01:51Ama ben şahsen tam olarak ne kadar olduğunu bilmiyorum.
01:55Hani şeylere, çeşitli kaynaklara baktığım zaman 70-80 bin civarında olduğunu düşündüğüm için 70-80 bin diyorum.
02:02Bunların neredeyse yarısı aslında Arap aşiretlerden oluşuyordu.
02:07Zaten SDG sadece Kürt unsurlardan oluşmuyor.
02:12Arap aşiretler var.
02:13İçinde başka bir takım, daha çok azınlıkta olan bir takım gruplar var.
02:20Ama Arap aşiretler vardı.
02:23Ve eğer dikkat edecek olursak, o son çekilmede, yani Fırat hattından Haseke'ye doğru geri çekildikleri zaman Deirizor ve Rakka'yı kaybetmelerinin en önemli sebebi,
02:34o bölge bir biçimde Arap aşiret militanlarının olması ve onlarında taraf değiştirmesi oldu.
02:44Dolayısıyla geriye ne kaldı?
02:46Aslında o bahsedilen 70-80 bin değil, belki 30-40 bin kaldı.
02:50Bir eklemek lazım.
02:51Bunların hepsinin profesyonel yıllardır işte sahada olan, savaşan insanlar olduğundan emin değiliz.
03:01Yani çok gençleri de var içlerinde.
03:04Kadınlar var, 7-8 bin kişilik YPG var.
03:07Yani YPG'nin bir kolu olarak kadınlar da bunun içinde sayılıyordu.
03:13Şimdi bu unsurları, yani mesela kadınları hani ayrı tutmak lazım bundan ve geriye de yine bu rakamı da düştüğümüz zaman, bu sayıyı da düştüğümüz zaman çok az bir şey kalıyor.
03:24Hani gerçekten işte savaşabilecek militanlık özelliğini kazanmış bu şeyi, yani bu savaşı sürdürebilecek insan sayısının gittikçe azaldığını görüyoruz.
03:40Dolayısıyla o anlatılarının işte aslında bir gerçeği yansıtmadığı da böylece ortaya çıkmış oluyor.
03:47Evet.
03:48Peki, şu anda sahadaki son durumu biraz anlatmanızı rica edeceğim bizler için.
03:53Son yapılan anlaşmayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
03:56Bundan sonra bölge en azından bu iki aktör arasında yeniden çatışmalara sahne olur mu sizce?
04:04Yeniden çatışmaların olmasını artık düşük bir ihtimal olarak görüyorum.
04:10Bu biraz da zorunluluktan kaynaklanıyor.
04:12Yani iki tarafın da, özellikle tabii SDG tarafının az önce bahsettiğimiz o nicelik içerisinde sayısının hani çok düşmüş olması,
04:22ama daha önemlisi siyasal desteğini kaybetmiş olması.
04:26Yani ABD tarafından verilen, daha önceki uluslararası kendilerine bir güç sağlayan,
04:33ve hatta yerel olarak da Türkiye'ye karşı da bir koruma kalkanı olarak görülen,
04:38TŞ'nin de kendilerine saldıramayacağının garantisi olarak görülen o siyasal destek kalkınca,
04:44artık şu anda girecekleri herhangi bir savaşta arkalarında kimse olmayacak.
04:50İkincisi, askeri açıdan baktığımız zaman da, işte o hani az önce bahsettiğimiz sayılarının çok düşmüş olmasının yanı sıra,
04:59artık çekildikleri bölgeler, şehirlerin olduğu, yerleşim birimlerinin olduğu bölgeler,
05:05yani artık halkla iç içeler, şimdi daha mahal dışında bir takım yerlerde, kırsallarda, arazide vesairede savaşlardan bahsedebilirdik,
05:16ama şu anda artık şehir savaşları olacak eğer savaş olursa, ve bu da sivillerin doğrudan tehlike altına girmesi demek.
05:25SDG'nin ben bu şekilde bir riski göze alacağını düşünmüyorum.
05:29Bir de zaten artık konjonktür tamamen aleyhlerine, dolayısıyla böyle bir durumda savaşmaları intihar olabilir.
05:40Ha yani kendileri tabii bunun bir onur savaşı olduğunu düşünüp böyle bir şeyi belki yapmak isterler,
05:49ama yine galip geleceğini düşünüyorum.
05:52Yani daha sakin davranımın ve bundan sonra siyasal bir mücadele verme düşüncesinin ağır basacağını düşünüyorum.
06:02HTS açısından baktığımız zaman da aslında şu anda istediklerini almış durumdalar.
06:06Özellikle bu Ateşkes Anlaşması ile beraber, birincisi bu 18 Ocak Anlaşması,
06:14ki ta aslında geçtiğimiz yılın 10 Mart Anlaşması'na dayanan bir anlaşma ve devamı,
06:18ve hatta onun öncesinde Ahmet Eşan'ın çıkartmış olduğu kararnamenin de devamı olarak görülebilir.
06:26Bu anlaşmaya SDG itiraz ettiği için son günlerdeki o çatışmalar yaşandı,
06:31ama sonra...
06:32...ve hatta dediler ki SDG açıklamasında,
06:36bu anlaşma zemininde bir takım açılımlar sağlanabilir, bu geliştirilebilir.
06:40Bu demektir ki şu ana kadar SDG uzun zamandır, yani yıldan fazladır ısrarcı olduğu bir takım kırmızı çizgilerden vazgeçti.
06:52Zaten ETS tarafının da istediği buydu.
06:55Dolayısıyla onlar da istediklerini almış oldukları için,
06:59bundan sonra SDG'ye yönelik olarak öngörülenin dışında herhangi bir hamlede bulunmayacaklar.
07:05Öngörülerden kastım da şu, SDG'nin herhangi bir şekilde, Haseke ve çevresinde,
07:11Batı'da hala, yani bölünmüş durumda, Batı'da bir yer ayıracaklar mı bilmiyorum ama,
07:16özellikle Haseke üzerinde, Kamuştu üzerinde durmak lazım, Cezire bölgesi üzerinde durmak lazım.
07:21O bölgede yaşayacakları, zaten işte o kararnamede de,
07:26bu şeyde 13 maddelik, ya 14 maddelik anlaşmada da öngörüldüğü gibi,
07:32kendilerine, yerel işte bir inisiyatifin verileceği bir şey olacak, bir süreç olacak.
07:38Bu yüzden HTS'nin de bundan sonra saldırması için herhangi bir sebep yok.
07:42Eğer SDG bu 4 günlük ateşkes süreci sonunda herhangi bir şeyde bulunmazsa,
07:50yani bir saldırıda bulunmazsa, zannediyorum şey olmayacak.
07:55Daha sonra bir yumuşama dönemine gireceğiz, öyle görünüyor.
07:59Peki sizce, şurada bir çelişki yaşanacak mı?
08:03Şimdi biz daha önce HTS'nin Alevilere yönelik katliamını da Suriye'de gördük.
08:07Bu saldırılar sırasında da, yine Kürtlere yönelik, hatta sivillere yönelik,
08:12çeşitli işkence görüntüleri medyaya yansıdı.
08:15İddia düzeyinde olabilir, belki dezenformasyon da olabilir ama,
08:18siz elbette sahayı daha iyi biliyorsunuz.
08:21Şimdi orada SDG'nin uzun yıllardır bir seküler yapı kurmuş olduğunu biliyoruz.
08:26HTS yönetimi bunun çok da karşı tarafında kalıyor.
08:29Dil halklarının, kültürel halklarının tanınacağı söyleniyor ama,
08:34bu iki yapı arasında bu açıdan en azından bir çatışma,
08:38yani askeri düzeyde de olmasa yaşanır mı ilerleyen günlerde?
08:41Askeri bir çatışma olur mu bilmiyorum artık ama bir çatışman da olacağı kesin.
08:49Yani bu sadece SDG bölgesi için geçerli değil.
08:54Dürzilev için de geçerli, Alevi bölgeleri için de geçerli.
08:57Çünkü HTS'nin kendi anlayışı Suriye toplumuyla sorunlu bir anlayış.
09:02Yani Suriye toplumu daha önce bilinenin aksine sert ve katı fundamentalist bir toplum değildi.
09:15Yani Hamas'ı da dahildi buna, Kumus'u da, Deirizor'u da ve hatta Deirizor ve Aseke taraflarında
09:24küçük Moskova diye tabir edilen bir takım yerler de var.
09:28Yani insanlar layık yaşam tarzını benimsemişlerdi.
09:34Yani o kadar ki İrem Hanım, bir örnek vereyim geçmişten,
09:38bu savaşlar devam ederken Suriye'de Humus'a gitmiştik ve Rakka'dan,
09:46Rakka şeyin elindeyken, IŞİD'in elindeyken,
09:49Rakka'dan insanlara şöyle izin veriyorlardı.
09:52İşte mesela baba gidecek, kızını ya da eşini orada rehin tutuyorlar.
09:57Hani gelin ölmesini sağlamak için vesaire.
09:59Ama izin veriyorlar, insanlar Humus'tan çıktıkları zaman sakallarını kesiyorlardı
10:05ve Humus'ta bir iki gün şey yapıyorlar, yiyorlardı, içiyorlardı.
10:10Hatta birisine sormuştuk, yani sen niye ölmüyorsun bugün?
10:14Dedi ki ben bugün şey yaptım, içki içtim, şey olmasın, yarın gideceğim gibi.
10:19Şimdi insanlar Suriye'de aslında şey değiller, yani katı bir toplum yok.
10:27Elbette bunu savunanlar da var ama bu toplumun %4'ü 5'ini geçmez.
10:31Ve dolayısıyla şu anda HTS'nin anlayışı Suriye toplumuyla uyuşan bir anlayış değil.
10:39Şimdi Kürtler özeline gelecek olursak, Kürtler Orta Doğu'daki layık dinamiklerden bir tanesi.
10:47Ne olursa olsun.
10:47Dolayısıyla bu süreçleri sadece işte HTŞ, SDG ya da Suriye işte ordusuyla SDG arasındaki bir süreç olarak değil,
10:59aynı zamanda bir düşünce tarzının, düşünce yapısının, düşünce yapılarının savaşı olarak da görmek lazım.
11:06Bu anlamda gerçekten de bir uyumsuzluk olacağı kesin.
11:10Şimdi dün mesela Suriye Vakıflar Bakanlığı, bizdeki Diyanet İşleri Başkanlığı'na denk gelen bir şeydir.
11:17Vakıflar Bakanlığı bir şey yaptı, bir genelge yayınladı ve dedi ki bundan sonra mezhepçi söylem camilerde ya da başka yerlerde kesinlikle kullanılmayacak dedi.
11:28Yani artık yeni bir anlayışa doğru gidiyoruz dediler.
11:30Ama bir taraftan da şeyleri de görüyoruz.
11:35Hakikaten işkence, hakikaten kötü muamele, mezarlarına karşı bile yapılan kötü muamele,
11:42öldürülen genç kadınlarının saçlarını kesilip koleksiyon yapılması ve hatta bunun övünç kaynağı olarak sağda solda gösterilmesi vs.
11:50bir takip şeyler görüyoruz.
11:51İşte burada siyaset, burada devlet ya da devlet teşkilatı değil bir anlayıştan bahsediyoruz.
11:57İşte bu anlayış yok olmadığı sürece elbette bu türden çatışmaların yaşanma ihtimali var.
12:04Peki bir yandan yine sahayı çok yakından takip ettiğiniz için soracağım.
12:09Yeni bir IŞİD tehlikesi var mı yok mu diye.
12:11Çünkü bazı hapishanelerden IŞİD tutuklularının bırakıldığına dair de iddialar, haberler düştü.
12:19Evet doğru.
12:21Hatta Amerika Birleşik Devletleri, CENTCOM'un dün bir açıklaması vardı.
12:25Şeylerin bazı hapishanelerden IŞİD mensuplarının Irak'a nakledileceği yönünde bir şeydi bu açıklamaydı.
12:37Ve onu da söyleyeyim iki gün önce Irak Başbakanı olağanüstü bir güvenlik toplantısı düzenledi.
12:43Çünkü bunun farkındalar.
12:44Yani El-Hol kampına yönelik o şeylerin saldırıların devam ettiği anda zaten yapılıyordu o toplantı.
12:51Çünkü biliyorlar oradan çıkacak olanlar şimdi değeri zor ve devamı öyle bir yer ki Şam'a ya da işte Suriye şehirlerine daha uzak.
13:04Ama Irak sınırına daha yakın.
13:06Yani oradan çok rahat bir şekilde geçirebilir.
13:08Bir de geçecekleri taraf Ambar Eyaleti ki orası Saddam Hüseyin taraftarlarının da olduğu bir yer.
13:17Yani işte Musul'a falan bakacak olursak IŞİD'i oradan çok zor çıkartmışlardı.
13:22İşin böyle bir tehlike söz konusu.
13:24Dolayısıyla bunların hani ne şekilde kullanılacağı, hangi istihbarat örgütü adına hareket edeceğini bilmiyoruz.
13:30Öyle olmasa bile kendi adlarına muhtemelen yeniden bir palazlanma çalışması içerisine girebilirler.
13:38Düyüme çalışması içerisine girebilirler.
13:40Ki ben eminim birçok hücreleri var.
13:42Yani uyuyan hücreleri var.
13:45Bunlar harekete geçebilir.
13:46Dolayısıyla bir IŞİD tehlikesi söz konusu olacak.
13:49Ama bir notu da düşmek lazım.
13:51Bu türden örgütler daima bir takım istihbarat örgütlerinin yönlendirmesiyle hareket ediyorlar.
13:57Şimdi mesela bir İran alternatifinden de bahsediliyor.
14:01Yani bunların kullanılabilmesi bakımından.
14:04Dolayısıyla nerede kullanılacaklarına bağlı olarak IŞİD'in hala işlevselliğini tırnak içinde sürdürdüğünü söyleyebiliriz.
14:13Evet.
14:14Zaten Türkiye'de bile çeşitli tehlike içeren yapılanmaları olduğunu yakın zamanda gördük.
14:19Doğru.
14:19Musa Bey son sorum olsun bir yandan.
14:22Şimdi Türkiye'de de önemli yansımaları oldu bütün bu yaşananların.
14:26Hem o bahsettiğimiz katliamlar Türkiye'de yaşayan Kürt nüfusu da çok incitti.
14:31Tepkiler göstermelerine neden oldu.
14:33Bir yandan iktidar HETŞ'e olan desteği nedeniyle, GOLENİ'ye olan desteği nedeniyle bu yaşananları bir zafermiş gibi aslında kendi medyası aracılığıyla sundu.
14:44Siz oradaki durumu bizim nasıl değerlendirdiğimize baktığınızda hangi kısımları sorunlu görüyorsunuz?
14:50Yani iktidar medyasına baktığımız zaman onların ne zamanlar ne kadar birbirinden farklı birbiriyle çelişen başlıklar attıklarını ya da yazılar yazdıklarını biliyoruz.
15:09O açıdan gerçekten gazetecilik Türkiye'de maalesef şu anda çok büyük problemler yaşıyor ki siz de hani takdir edersiniz bunu.
15:19Diğer taraftansa bu meseleye yaklaşımın Türkiye'deki süreç gözetilerek en azından, çünkü bir tarafta bir süreç yürüten iktidardan bahsediyoruz.
15:30Fakat bu süreci yürüten iktidarın medyası olarak evet buna daha sorumlu bir şekilde yaklaşılabilirdi.
15:38Yani şu göz ardı ediliyor, mesela Alevilere yönelik katliam olduğu zaman burada bir Troll ordusu Alevilerle ilgili her türlü hakareti yaparak, her türlü iftirayı atarak bir takım mesajlar atıyorlar ve harekete geçilmiyor.
15:57Medya keza aynı şekilde yani gazeteleri, televizyonları vesaire aynı şekilde yayınlar yapıyorlar, harekete geçilmiyor, şu göz ardı ediliyor.
16:06Sanki sadece Aleviler Suriye'deymiş gibi.
16:09Hayır, o Aleviler Türkiye'de, Türkiye toplumunun, Türk toplumunun bir parçası.
16:14Yani doktoruyla, mühendisiyle, askeriyle, polisiyle, herhangi bir şekilde esnafıyla bir parçası.
16:22Dolayısıyla toplumun bir tarafını yaralıyorlar ve bir tarafını da tahrik ediyorlar aslında.
16:28Bu daha keskin bir şekilde şimdiki bu günlerde mesela Kürtlerle ilgili olarak görüldü.
16:34Yani bunun sanki Suriye'deki Kürtler tamamen dünyanın öbür ucunda ve bizim hiç alakamız yokmuş gibi hareket ediliyor.
16:41Ve sanki Türkiye'de aynı Kürtleri savunan ve aynı Kürtlerle ilgili olarak bizzat iktidara şey yapan, tepki gösteren bir dem parti ya da bir taraf yokmuş gibi onlarla ilgili yine toplumu tahrik edici bir takım şeyler yazıyorlar.
17:02Halbuki akılcı yaklaşılması gerekir.
17:05Ne olursa olsun, yani sonuç itibariyle biz eğer bir kategorizasyona gideceksek çeşitli şekillerde yapabiliriz bunu.
17:13İşte HTŞ ile SDG, hükümet güçleriyle terör örgütü, Kürtlerle Araplar.
17:20Başka böyle birçok şey söyleyebiliriz.
17:22Ama burada yapılması gereken tanım bu değil ya da haberleri yaparken yapılması gereken bu değil.
17:28İki taraf var savaşan, somut olan bu ve bunlar içerisinde ne olduysa sadece onun yazılması, herhangi bir yönlendirme olmadan, herhangi bir düşmanlık yaratmadan, herhangi bir tarafı şeytanlaştırmadan yapılması gerekir.
17:44Ve haberlerin de, yorumların da ama biz de hani biraz reyting almak için, bir gazete daha satmak için, hatta siyasal parti liderleri bir oy daha alabilmek için maalesef bu türden söylemleri kullanmaya devam ediyorlar.
17:59Zarar gören kim? Hepimiz.
18:01Evet, peki.
18:03Musa Bey çok teşekkür ediyorum.
18:04İyi ki vakit ayırdınız.
18:05Ben teşekkür ederim.
18:07Görüşmek üzere.
18:08Kolay gelsin.
18:09Sevgili izleyenler, sizler için Suriye'yi konuştuk.
18:12Bugün yine efendim, değerli meslek büyüğü Musa Özurlu'yu konuk ettim.
18:17Kendisi bölgeyi çok yakından takip eden, uzun yıllardır bu konularda haberler, yayınlar yapan bir isim.
18:22Sizlere detaylıca anlattığı önemli başlıkları konuştuk.
18:25İlerleyen günlerde yine konuşuruz.
18:27Hoşçakalın.
Yorumlar