- 1 gün önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Tansiyon yüksek dedik, gelişmeler yaşanıyor dedik. Şimdi bu gelişmeleri kıymetli bir konukla değerlendireceğiz.
00:07Akademisyen yazar Abdülkadir Şen bizlerle olacak. Sayın Şen hoş geldiniz yayınımıza.
00:14Hoş bulduk, teşekkür ediyorum. İyi yayınlar.
00:16Teşekkürler efendim, size de iyi yayınlar diliyorum. Az önce de bahsettik, haberlerimizde de geçti.
00:21Gerçekten Suriye'de şu anda geniş bir operasyon var. Aslında tansiyon çok yüksek.
00:28Hatta son saatlerde de yine yeni genişmeler yaşandı.
00:31ABD Başkanı Donald Trump bir görüşme gerçekleştirdi Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet Elşara ile.
00:38Bunun dışında YPG terör örgütü DAEŞ'lı teröristleri hapishanelerden saldı dedik.
00:45Ve bölgeye yeni bir operasyon başlatıldı.
00:48Bu konulardan başlayarak Suriye'deki yaşanan son gelişmeleri silen alabilir miyiz?
00:54Evet, Suriye devriminin başından itibaren PYD dönemin işte rejimi tarafından, Beşşar Esed rejimi,
01:06İran ve Rusya tarafından bilinçli olarak Kürt bölgelerine yönetici olarak tayin edildi.
01:13Ve rejim, oradaki dindar Kürtleri ve Barzani yanlısı ya da devrim yanlısı Kürtleri tasifiye etti, tutukladı, katletti.
01:24Ardından bu bölgelerden çekilerek bu bölgeleri PKK destekli PYD örgütünün inisiyatifine bıraktı, otoritesine bıraktı.
01:33Ondan sonra da zaman zaman eş güdümlü olarak PYD ile rejim arasında işbirlikleri gerçekleşti devrime karşı.
01:42Şüphesiz bu Suriye devrimi çok zorlu dönemler yaşadı, çok krizler yaşadı.
01:48Fakat en nihayetinde 2014 yılında devrim gerçekleşti ve Suriye'deki nizam halkın rejine değişti.
01:572014 yılında IŞİD'in ortaya çıkması PYD'ye IŞİD'den karşı savaşan meşru güç olma retoriğini ve söylemini kazandırdı ve örgüt Amerika başta olmak üzere uluslararası koalisyonla bir iş birliği gerçekleştirdi.
02:15Ve kendisini Orta Doğu'da batıcı ve demokrat bir güç olarak tanıttı.
02:23Akabinde Amerika ve Avrupa'nın askeri destekleriyle Kürtlerin de yaşamadığı tamamen %100 Arap nüfusun yaşadığı Rakka gibi, Deirizdor gibi şehirleri de ele geçirip oraları kontrol etmeye başladı.
02:40Bu organik bir büyüme değildi, inorganik bir büyümeydi.
02:45Zira PYD'nin demografik açıdan ve örgütsel açıdan bu bölgeleri yönetebilmesi mümkün değildi.
02:54Ne halinde?
02:56Son 48 saatte gördüğümüz şey PYD'nin yönetemeyeceği kadar toprağı ancak dış destek sayesinde askeri güç ile, baskı ile yönetmeye kalkıştığı, Deirizdor gibi, Rakka gibi tamamen Arap olan bölgelere,
03:13Abdullah Öcalan posterlerini meydanlara asmak da dahil olmak üzere kendi ideolojik rengini yansıtmaya çalıştığını görüyorduk.
03:22Buna Arap aşiretler bundan iki yıl önce yine bir isyan etmişlerdi ve bu isyanın neticesinde PYD güçleri Arap aşiretlere çok sert karşılık vermişti ve bir kan davasına da dönüşmüştü.
03:38Ve en nihayetinde son 48 saatte yaşanan olaylar PYD'nin bütün dünyaya tanıttığı, kendisini 100 bin kişilik bazen 150 bin kişilik bir ordu, bir askeri güç olarak ve meşru bir güç olarak gösterdiğinin hilafına
03:56gerçekte böyle bir halk desteğinin olmadığını ortaya çıkardı ve hızla Arap dominant bölgelerde örgüt güç kaybetmeye başladı.
04:08En nihayetinde de büyük bir çöküş yaşandı.
04:12Şu anda bu çöküşün travmalarını, yan etkilerini görüyoruz ve PYD daha fazla Kürt nüfusun daha kalabalık olduğu bölgelere geri çekilmiş vaziyette yapılan bir anlaşma vardı.
04:25Dün itibariyle bu anlaşmaya da bugün uymadığını ilan etti ve yeniden çatışmalar başladı.
04:33Şu andaki durum bu şekilde.
04:36Evet aslında bölge gerçekten çok hareketli şu anda işte sizin de ifade ettiğiniz gibi daha dün bir anlaşmaya varıldı ve bugün yine çatışmalar yaşandı bölgede.
04:46Az önce de ifade ettiğimiz gibi DAEŞ'lı teröristler hapishanelerden salındı vesaire gibi gelişmeler sürekli yaşanıyor.
04:54Peki benim merak ettiğim aslında şu var 8 Aralık devriminde de aynı durum yaşandı.
05:00Bugün de aynı durum yaşandı.
05:01Biz bu gelişmeleri tabii ki gururla sevinçle karşılıyoruz ama şöyle bir gerçek var ortada.
05:09İşte 48 saat gibi bir sürede birçok bölgeyi temizledi Suriye ordusu.
05:14Bunun yanında YPG'li teröristler uzun zamandır o bölgedeler ve yerleşikler yani kısa bir sürede Esed'de olduğu gibi Esed'in askerleri de kısa sürede kaçmıştı.
05:27Şunu sormak istiyorum Suriye hükümeti şu anki Şam hükümeti nasıl bu kadar hızlı hareket edebiliyor bölgede nasıl hızlı başarılara ulaşabiliyor?
05:36Şimdi başından itibaren Suriye'de belirli bölgeleri yöneten yani bütün Şam'ı, Halep'i, Lazkiye'yi ve diğer bölgeleri yöneten Beşar Esed rejimi ve babası Hafız Esed.
05:49Ve aynı zamanda onların vekili olarak Rakka, Deirizor ve Amerika'nın vekili olarak Rakka, Deirizor ve diğer bölgeleri, Haseke bölgelerini yöneten PY'de meşruiyete dayanmıyordu.
06:02Halk meşruiyetine, halk sevgisine dayanmıyordu.
06:05Bu güçler, uluslararası güçlerin desteği yani İran'ın, Rusya'nın, Amerika'nın yani harici güçlerin askeri ve ekonomik destekleri, politik destekleri ile ayakta duruyorlardı.
06:22Dolayısıyla bu rejimin sadece birkaç gün içerisinde, on gün küsur içerisinde, on dört gün içerisinde yıkılması Suriye rejiminin buna şaşırmamak lazım.
06:33Rejim birincisi on dört yıl artı on dört gün içinde devrildi.
06:38Yani bu devrimin on dört yıllık bir tarihi mazifesi var.
06:41Bunu yok sayıp sanki bir anda devrildiğini söylemek doğru olmamakla birlikte eğer şaşıracak bir şey varsa bu rejimin ve PYD'nin bu bölgelerde nasıl bu kadar uzun süre buralara hükmedebildiği tartışılmalıdır.
06:57Burada şöyle bir gerçeklik ortaya çıkıyor.
07:00Biz bu gerçekliği Afganistan'da da gördük.
07:02Burası Orta Doğu'dur.
07:04Burası İslam dünyasıdır.
07:06Burada yabancı güçlere, işgalcilere, harici güçlere dayanarak buranın insanına karşı savaş verilmez.
07:15Bunu verenler Afganistan'da olduğu gibi, işte Suriye rejiminde olduğu gibi ve Suriye'nin şu anda Hasekir, Deir, Ruzor gibi, Rakka gibi bölgelerinde olduğu gibi bu güçlere dayananlar.
07:28Eninde sonunda bu güçler aradan çekildiğinde yapayalnız kalıyorlar.
07:33Haliyle Suriye ordusuna gelince, Suriye ordusu 60 yılın ardından ilk defa bütünleşik bir Suriye kurmak üzere ve bu hayal, bu ülkü gerçekleşmek üzere haliyle halk Suriye'de, Suriye'nin kurtuluşunun ancak bütün Suriye topraklarına egemen bir devlet anlayışıyla olabileceğinin farkında ve bundan ötürü devlete çok ciddi destek veriyorlar.
07:59Ve Suriye ordusunun bünyesinde olan kimseler, askerler ideolojik manada, itikat manasında bir ülkeye inanıyorlar ve bu ülkü için ve bu ülke için ellerinden geldiği kadar risk de alıyorlar, savaşıyorlar.
08:16Fakat SDG'nin emri altında bulunan askerler, savaşçılar aydan aya aldıkları maaşlara göre savaşıyorlar.
08:26Bu maaşlar kesildiğinde ya da daha büyük bir ölüm riski ortaya çıktığında savaşmıyorlar, savaşmak istemiyorlar.
08:31Diğer bir mesele de bu bölgelerdeki aşiretlerin etkinliği ve bu aşiretlerin tamamen Araplardan müteşekkil olması.
08:40Zaten uzun dönemdir yani birkaç aydır aşiretler Suriye hükümetine baskı yapıyorlardı.
08:46Artık buralara gelin ve biz bunu başlatalım diyorlardı.
08:49Evet, şu an aslında SDG dün varılan ateşkesi ihlal etti.
08:56Saldırılara tekrar başlandı, bölgede tansiyon tekrar yükseldi.
09:00Ben burada şunu merak ediyorum, bu saldırılar bu süreç devam eder mi?
09:05Yani yine bir anlaşmaya varılır mı arada ateşkes anlaşmasına yoksa SDG terör örgütü bölgeden tamamen temizlenir mi?
09:13Şimdi şöyle gerçekçi bir tahlil yaparsak, Rakka'da, Deirizdor'da ve Hasekin'in önemli bir kısmında gerçekleşen çözülme ve dağılma süreci
09:25Aynül Arap, Kamışlı, Amude gibi bölgelerde yaşanmaz.
09:31Oralarda ve Hasekin'in belirli bir bölgesinde, PYD'nin Kürt dominant, Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde belirli bir derecede hazırlığı, destekçi kitlesi var.
09:44Ve oralarda halkın önemli bir kısmı bu örgütü benimsemese de önemli bir kısmını da doktrine etmiş görünüyor.
09:53Haliyle buralarda direnmeye çalışacaktır.
09:56Benim kanaatim eğer bu mevcut anlaşmaya uymazlarsa bile Suriye hükümetinin hazikini arttıracağı ama Kürt dominant bölgelere henüz girmek istemeyeceği yönünde.
10:11Çünkü Suriye hükümeti başından beri halklar arasında bir husumet oluşmadan da ve PYD'nin Kürt halkını Suriye hükümetine karşı kışkırtmadan, yanlış yönlendirmese fırsat vermeden suhuretle çözüme uğraşmak istiyor.
10:31Bu bağlamda adım adım, aşama aşama süreç takip edildiğinde her bir ay, her bir anlaşmada Suriye hükümetinin ağırlığını daha fazla arttırdığını, daha fazla bir kazanım elde ettiğini ve SDG projesinin de son derece hızlı bir biçimde çöküyor olduğunu görüyoruz.
10:54Halil'e benim kanaatim Suriye hükümeti zaman zaman yapabilirse yine bazı ara anlaşmalar ile tanki nihai bir anlaşmaya varıncaya kadar bir yandan askeri tazikini ve baskısını arttırıp öte yandan anlaşma yolunu tercih edecektir diye düşünüyorum.
11:13Umarız bölgede en kısa sürede bu terör örgütü temizlenir, entegrasyon sağlanır.
11:18Ama tabii şu da merak ediliyor, bu yapıların Suriye ordusuna entegre edilmesi, Suriye devletine entegre edilmesi, ileride yine bir isyan, yine bir hareketlilik, yine bir tansiyon yükselmesine neden olabilir mi?
11:33Bunun önüne nasıl geçilebilir?
11:35Şimdi Suriye hükümetiyle SDG ya da PYD arasındaki müzakere ve tartışmalarda en esas maddelerden biri PYD'nin bir tümen halinde, tümenler halinde askeri varlığını sürdürmesi,
11:55Suriye hükümetine kendisini adeta fesh etmeden dahil olması ya da olmaması tartışması.
12:02Suriye hükümeti SDG'nin tümen bazında, Tugay bazında yani binlerce SDG'liden oluşan gruplar halinde ama kendi içinde bağımsız ve özerk askeri birlikler olarak entegrasyonunu kabul etmiyor.
12:18Suriye hükümeti bütün SDG üyelerinin bir güvenlik soruşturmasından geçmesini ve bu güvenlik soruşturması neticesinde SDG yani daha doğrusu SDG unsurlarının Arap olsun, Kürt olsun bunlar arasında belirli kimselerin orduya dair edilmesini kabul ediyor.
12:41Bunu güvenlik soruşturması kaydına bağlıyor, bireysel bir biçimde ordunun görevlendirdiği herhangi bir yerde ve birbiriyle iletişimi kopuk bir vaziyette görev almalarını istiyor.
12:54Dolayısıyla blok halinde bir katılımı kabul etmiyor.
12:58Evet, burada aslında merak edilen konulardan birisi de şu, bu yapı ABD tarafından desteklenen bir yapı ve bugüne kadar bu şekilde devam etti.
13:09Silah yardımlarıdır, lojistik yardımlardır vesaire gibi şeylerle ayakta kaldı.
13:15Burada da aslında korkulan şeylerden birisi bu.
13:18ABD bu çatışmaya dahil olur mu sizce veya olursa ne zaman olur?
13:23ABD bu çatışmaya Suriye hükümetiyle askeri bir eskalasyon bağlamında dahil olmayacağını düşünüyorum.
13:33Elbette ABD bu bölgelerde Suriye hükümeti değil de SDG'nin egemen olduğu bir Suriye ülküsü amacı için gayretler gösterdi, yatırımlar yaptı, askerler eğitti, PYD'yi destekledi, SDG'yi destekledi.
13:50Bugün mevcut olan Suriye yönetimini, yani bu Suriye yönetimini oluşturan devrimci güçleri zayıflatmak için yılları alan ABD'nin çabaları sahada oldu.
14:02Ama bütün bu çabalar meyvesini ABD açısından onun lehine vermedi ve nihayetinde Türkiye'nin de desteğiyle bir devrim yaşandı.
14:11Yaşanan bu devrim Suriye halkının gerçek sahipleri tarafından dışarıdan desteklenen ve ihraç edilen bir devrim değil, gerçek sahipleri tarafından yapılan bir devrimdir.
14:25Bu alamda ABD açısından SDG ile ilişki temelde en önemli maddesi DAEŞ terör örgütüne karşı mücadele idi.
14:38Amerika ışığı yenebilmek için SDG'yi bu süreçte sahaya sürdü ve bir miktar destekledi.
14:47Elbette ileride Türkiye'ye karşı ya da bölgeye karşı kullanma planı da vardı ama bu planlar zaten 7 devrim sırasında, 2024 devrim sırasında akamete uğradı.
15:04Halide Amerika şu aşamada Suriye'de direkt Suriye'de askeri bir eskalasyona girecek bir süreçten uzun zamandır kaçınıyor.
15:17Bunun sebepleri var.
15:18Bunun sebeplerinden biri bunun Suriye'de öyle ya da böyle kurulmuş olan statü koyup bozacağından ve bunun ileride kontrol edilemeyen bir bölgesel çatışmaya dönebileceğinden endişe ediyor.
15:31Amerika çok uzun yıllardır artık Orta Doğu'ya bir askeri güç indirmek, göndermek konusunda isteksiz.
15:38Amerika Çin'e yönelmek istiyor.
15:40Amerika Birleşik Devletleri aynı zamanda İsrail'in güvenliği için bölgede daha fazla risk almak da istemiyor.
15:48Yani Yahudi lobisinin Amerika üzerinde, Amerikan dış politikası üzerindeki etkisinin de günden güne Gazze Savaşı sonrası eridiğini görüyoruz.
15:59Halide Amerika burada kendi uluslar çıkarlarını, Türkiye ile ilişkilerini gözetiyor.
16:06İran'ın, Hizbullah'ın zayıflatıldığı, zayıfladığı bir aranada buradaki yeni normali bozmak istemiyor.
16:14Evet, burada aslında benzer bir soru yine.
16:17Türkiye için sorayım aynı soruyu.
16:20Türkiye bu olaylara fiziki olarak destek olur mu?
16:23Tabii ki manevi olarak sürekli destek oluyor.
16:27Bugün de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kabine toplantısı sonrası yaptığı açıklamalarda Suriye'nin yanında olduğunu,
16:34işte Suriye'nin Suriyelilerin olduğunu, tüm halkıyla birlikte Suriyelilerin olduğunu vs. bunları ifade etti.
16:42Bununla birlikte bir askeri yardım, destek gelir mi?
16:46Şu anda bugünkü yapılan açıklamalar da Türkiye'nin bu Suriye'de yaşanan olayları Suriye devletinin bir iç meselesi olarak görme eğiliminde olduğunu,
17:02böyle yansıtma eğiliminde olduğunu gösteriyor.
17:05Türkiye'den yapılan açıklamada da yaşananlar Suriye'nin iç meseleleridir şeklinde bir açıklama yapıldı.
17:12Çünkü Suriye ordusu, Suriye yönetimi, PYD meselesiyle baş etmek, SDG meselesini çözümlemek için dışarıdan bir ülkenin Türkiye'de dahil olmak üzere askeri desteğine ya da müdahalesine ihtiyaç duymuyor.
17:29Görüldüğü üzere askeri şartlarda, askeri sahada Suriye ordusu ciddi manada niteliklerini ve gücünü arttırmış vaziyette,
17:40kabiliyetlerini arttırmış vaziyette ve SDG'nin Suriye ordusunun karşısında çok zayıf kaldığı, aciz kaldığı görülüyor.
17:49Haliyle Suriye ordusunun ciddi bir aşiret desteği, halk desteği var.
17:55Hatta Kobani ve Kamışlı gibi bölgelerde de yine Suriye ordusunun bu bağlamda Suriye devletinin ciddi bir destekçi kitlesi olduğu görülüyor.
18:07Haliyle ben olayların Türkiye'nin de meseleye dahil olacağı bir yere şimdilik gitmeyeceği düşüncesindeyim.
18:15Ama mesele Kamışlı ve Aynıl Araba geldiği vakit, Kobani'ye geldiği vakit Amerikan üslerinin burada bulunduğunu
18:25ve buralara yaklaştıkça Amerika'nın sürece bir şekilde askeri olmasa da siyasi bağlamda müdahil olabileceğini düşünüyorum.
18:37Haliyle şu aşamada Suriye hükümetinin birinci önceliği bu bölgeleri ele geçirmek değil,
18:44Arap yoğunluklu bölgeleri tamamen ele geçirmek, tamamen kontrol sağlamak,
18:48oralarda asayişi sağlamak, petrol kuyularında üretime başlamak.
18:53Bütün bunlar da biraz zaman alacak.
18:56Haliyle ben Suriye hükümetinin, Suriye ordusunun bu bahsettiğimiz alanlara girmek konusunda aceleci davranmayacağını düşünüyorum.
19:04Evet, bölgede bir de şöyle bir şey var Suriye özelinde, yeni kurulmaya çalışan, yeni kurulan bir devlet ve sürekli bir karmaşa, bir karışıklık oluyor.
19:16İşte bir yandan İsrail saldırı düzenliyor aralıklarla, SDG-YPG tartışması zaten uzun süredir devam ediyor.
19:24Bölgede la olmak istemiyorlar, yok olmak istemiyorlar vs.
19:28Şimdi bunların çerçevesinde baktığımız zaman, Suriye'de kalıcı bir çözüm için hangi adımların atılması lazım sizce?
19:36Tabii şimdi Suriye'de sürekli bir istikrarsızlaştırıcı güç olarak, daha öncesinde Rusya ve İran vardı.
19:48Ardından da İsrail bir istikrarsızlaştırıcı güç olarak devreye girdik ve Amerika Birleşik Devletleri vardı.
19:55İstikrar yalnız güçler olarak ise Türkiye ve Katar vardı.
20:00Fakat şu anda İran'ın, Lübnan Hizbullah'ın ve Irak'ın zayıfladığı, yani Şii Hilali'nin zayıfladığı bir aradayız.
20:08Türkiye'nin onların zayıfladığı bir süreçte hem askeri kabiliyetlerinin bu kadar arttığı, hem de politik kabiliyetlerinin, bölgedeki nüfusunun bu kadar arttığı bir dönemde,
20:20Türkiye bu bölgelerde oyun kurucu bir güç olarak tekrar kendisini gösteriyor.
20:26Haliyle İsrail, Süreyya üzerinden ve hatta SDG üzerinden Suriye'yi istikrarsızlaştırmaya çalışsa da aslında bu yaşananlar İsrail'e de bir mesaj oluyor.
20:39Çünkü İsrail, Suriye'de SDG'ye güvenerek, oradaki PYD'ye güvenerek Suriye'de devrimi tersine çevirmek ya da Suriye'yi bir iç savaşa sevk etmek gibi planlarının başarılı olamayacağını pek ağla takip ediyor ve görüyor.
21:00Bu bağlamda son dönemde İsrail'in bölgedeki yayılmacı politikaları, hatta Somali'yle andığı bir devlet olarak tanımak gibi radikal adımları Suudi Arabistan ile Türkiye'yi de yakınlaştırıyor.
21:14Suudi Arabistan ile Türkiye'nin yakınlaştığı bir serüvende Türkiye aynı zamanda Mısır ile ve Bahreyn ile Kuveyt ile daha iyi ilişkiler kurar.
21:24Ve bu da son birkaç haftada bizim gördüğümüz bir süreç.
21:30Halide bu süreçte yani içinde bulunduğumuz safhada Suriye'de SDG bölgelerindeki dağılma ve çöküş İsrail açısından da İsrail planlarının da akamete uğradığı çöktüğü manasına geliyor.
21:45Ve ben SDG meselesi çözülür çözülmez Süreyya meselesinin de çözüleceğini düşünüyorum.
21:54Bu konuda bazı görüşmeler de yapılıyor İsrail tarafıyla.
21:57İnşallah kısa sürede çözüme ulaşır o zaman.
22:00Şimdi Orta Doğu dediğimiz zaman tabii ki büyük bir coğrafya ve sürekli tansiyonun yüksek olduğu bir coğrafya.
22:06Suriye gibi bir şey özür dilerim İsrail gibi bir belanın olduğu bir yerde zaten bunların yaşanması normal bölgesel tehdit olduğunu zamanla kanıtlamış bir yapı.
22:18Devlet değil yapı terör örgütü.
22:20Bunun beraberinde İran'da da bazı gelişmeler yaşandı.
22:24Bir iç ayaklanma yaşandı İran'da.
22:27Bunun sonrasında ABD sürece dahil oldu.
22:31Eğer provokatörlere herhangi bir eylem olursa, idam olursa, saldırı olursa biz de saldırı yapmaktan geri durmayız dediler.
22:40Vesaire vesaire böyle İsrail'in de içinde olduğu, ABD'nin de içinde olduğu büyük bir olay yaşandı İran'da.
22:46Hatta Türkiye'den de bazı isimler bu provokatörlere destek verdi vesaire.
22:52Geniş bir olay yaşandı ve bir süre sürdü.
22:55Son 1-2 gündür yavaşladı bu süreçler, bu gelişmeler duruldu diyebiliriz.
23:01Buradaki gelişmeleri, İran'daki ayaklanmayı nasıl görüyorsunuz?
23:05Şimdi öncelikle İran'da muhtemel bir rejim değişikliği, yani bir çöküş.
23:12Her şeyden önce Türkiye, Afganistan ve bütün bölge için son derece olumsuz ve zararlı sonuçlara neden olur.
23:21Bu bir, yani bu enkazın altında ya da bu patlayan barajın altında bölge halkları kalır, zarar ederler.
23:30İkincisi, tabi Amerika'nın bölgede emperyal planları var.
23:34Amerika'nın bölgedeki emperyal planları, İsrail'i desteklemeye yönelik düşmanca tutumları ve faaliyetleri,
23:42bize İran'ın bölgede Yemen'den Irak'a, Lübnan'a kadar geniş bir coğrafyada,
23:51yıllarca Amerika ile birlikte hatta yaptığı ihlalleri, yaptığı katliamları, işbirliklerini
23:59ve İran'ın bölgedeki istikrarsızlaştırıcı askeri, siyasi ve ideolojik rollerini unutturmamalı.
24:06Ama bununla birlikte İran'ın bu bölgelerde yaptığı istikrarsızlaştırıcı hamlelerin, adımların,
24:14Suriye'de yaptığı katliamların, İran'da bir Amerikan destekliği, İsrail destekliği savaşları da meşru kılmaması lazım.
24:25Bizim tutumumuz bölgede hem Türkiye lehine hem İslam dünyası lehine olan tutum,
24:31İran'ın Amerika ya da İsrail tarafından devrileceği bir senaryoya asla destek olmamak,
24:39bunun bölge için ne kadar zararları olduğunu ifade etmek ve buna engel olmaktır.
24:45Ama İran'daki tartışmalar, ben bazı İran uzmanları bunu teslim etse ve ifade etse de,
24:55genel olarak Türkiye'de biraz da İsrail'in istediği gibi bence,
25:00sanki İran'da rejim devrildi devrilecek ve Amerika rejimi yıkacak gibi bir algıyla,
25:06algıyla ve beklentiyle incelendiğini görüyorum ki bu da gerçekçi değil.
25:11Yani İran gibi 85 milyonluk bir ülkeyi devirmek için bu protestolar yeterli değil,
25:17hava saldırıları da yeterli değil.
25:20Sahaya belki yüz binlerce Amerikan askerinin inmesi ve İran'daki muhalefetin yekvücüt hale getirilmesi,
25:29İran'daki bazı silahlı grupların tepeden tırnağa desteklenmesi lazım.
25:34Bu birkaç yıl sürecek bir işlemdir.
25:37Amerika'nın böyle bir hazırlığının ya da böyle bir niyetinin olmadığını düşünüyorum.
25:42Peki Amerika ne yapmak istiyor?
25:44Amerika, İran'ı felçli bir halde tutmak istiyor.
25:48Nükleer silahlarını, yani nükleer silah üretmesini engellemek istiyor.
25:52Nükleer programına ek olarak balistik füze kabiliyetinin ve kapasitesini de yok etmek istiyor.
26:00Halil Amerika'nın yaptığı İran'ı 8-10 sene daha yine toparlanamayacağı bir seviyede zayıf tutmaktır.
26:07Yani geçmiş yıllarda, geçmiş 10 yıllarda Amerika ile İran gerek Irak gerek Afganistan işgallerinde çıkarları uyuştuğu için işbirliği de yaptılar.
26:19Ama bu işbirliği ve uzlaşma geçtiğimiz sene itibariyle sona erdi.
26:25Ve taraflar yine gerçek manada bir düşmanlık tutumuna girmiş vaziyette.
26:30Bu süreçte Amerika, İran'ı ama zayıflatmak istiyor.
26:34Fakat İran rejimi, İran yönetimi Amerika'nın hava bombardımanlarıyla yıkılabilecek bir rejim değil.
26:41Son derece güçlü, kuvvetli, askeri istihbarat bağlamında ciddi bir güvenlik mimarisine sahip bir yönetimdir.
26:54Bu yönetimin öyle kolay kolay devrileceğini düşünmüyorum.
26:57Amerika'nın da böyle bir riske gireceğini de düşünmüyorum.
27:00Ve bölge halkları, bölge ülkeleri, Suudi Arabistan'dır, Pakistan'dır, Türkiye'dir ve diğerleridir.
27:07Bu ülkeler de böyle bir işgal girişimini şiddetle reddediyorlar.
27:12Peki İran'ın bu kadar süredir, çok büyük bir zamandır ABD tarafından bir yaptırma uygu, ekonomik yaptırma uğruyor İran.
27:22Ve bunun yanında işte zaman zaman askeri saldırılar vesaire yaşanıyor.
27:26Bunlar karşısında hala İran'ın bölgede söz sahibi olması, güç sahibi olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
27:33Bu gücü neye borçlular?
27:34Şimdi İran yönetimi zaman zaman ambargolar gevşetilse de çok uzun yıllardır ambargoya uğruyor İran yönetimi.
27:46Fakat İran'ın çok ciddi manada yer altı kaynakları yani petrolü ve petrolüne ek olarak demiri, doğalgazı bulunuyor.
27:56Halide İran içerisinde çok mevsimin yaşandığı, çok bereketli, verimli bölgelerin ve toprakların olduğu, çok zengin bir coğrafya.
28:08Ülke olarak da çok kadim bir geleneğe, bir imparatorluk geleneğine dayanıyor.
28:15Halide İran halkı psikolojik eşiği çok güçlü, direnç eşiği çok güçlü bir ülkedir.
28:22Milliyetçiliğin son derece kuvvetli olduğu bir ülkettir.
28:26Amerikan saldırıları İran'da genelde tersten etki yapıyor ve halk kendi yönetimini belirli açılardan benim istemese bile yönetime daha fazla destek veriyor.
28:39Halide bir de İran'ın muhtemel bir çöküşünü istemeyen Rusya ve Çin gibi ülkeler de var ve bu ülkeler İran'dan kapalı kapılar ardında olsa, gizlice de olsa da petrolü alıyorlar.
28:55İran petrolünü ambargolarına rağmen satın alıyorlar ve İran'a yönelik ambargoları çeşitli yöntemlerle deliyorlar ve İran rejiminin, İran yönetiminin iktisadi manada nefes almasını da sağlıyorlar.
29:11Haliyle bir husus daha var.
29:14Yani Amerikan ambargoları uygulanıyor ama bu ambargoların önemli bir kısmının da bölge ülkeleri tarafından kabul edilmediğini, icraatta uygulanmadığını da eklemek lazım.
29:25Ama bu ambargolardan İran yönetiminin büyük zarar gördüğü aşikar.
29:29İran normalde çok çok zengin olabilecek bir ülkeyken bu ambargolar nedeniyle içinde bulunduğu iktisadi sorunları yaşıyor.
29:38Evet şimdi Orta Doğu dediğimiz zaman aslında biz Müslümanların özellikle en büyük gündem maddelerinden birisi tabii ki de Gazze.
29:47Biz Gazze'de yaşanan soykırımı hiçbir zaman gündemden düşürmek istemiyoruz.
29:52Bu yaşanan Suriye'deki gelişmeler, İran'daki protestolar vesaire vesaire dünyanın neresinde bir gelişme yaşanırsa Gazze'deki gündem düşmesin diye, Gazze gündemden düşmesin diye mücadele veriyoruz.
30:07Bu konuyu da tabii ki değinmek isterim sizinle çünkü siz Orta Doğu konusunda büyük bir bilgi birikimine sahipsiniz.
30:14Gazze'de şu anda bir ateşkese varıldı, sözde bir ateşkese varıldı.
30:20Her ne kadar ateşkes olsa da katliamlar devam ediyor çünkü bunun için bu ifadeyi kullanıyorum.
30:25Bunun yanında şimdi Trump'ın açıkladığı bir liste vardı.
30:29Barış kurulu, yürütme kurulu vesaire gibi.
30:32Burada iki isim yer aldı.
30:33ABD Başkanı Donald Trump bir mektupla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı burada kurucu üye olmaya davet etti.
30:41Bunun dışında yanlış hatırlamıyorsam ismini yürütme kurulunda da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan vardı.
30:49Bu gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
30:52Önce Gazze'yi bir ele alalım.
30:54İsrail'in yayılmacı politikaları ne zaman sona erer?
30:57İsrail ne zaman tabiri caizse yaramaz çocuk rolünü bırakıp uslanır ve Türkiye'nin bu sürece dahil edilmesi, Erdoğan'ın kurucu üye olarak çağrılması neyi ifade ediyor?
31:10Bize ve dünyaya neyi gösteriyor?
31:12Bu gelişmeleri konuşabilir miyiz?
31:14Evet şimdi Gazze'de iki yılı aşkın çok yoğun, çok korkunç yoğunlukta bir savaş yaşandı.
31:23Bu yaşanan savaşta İsrail ile Gazze savaşı olarak bunu tanımlayamayız.
31:29Bu savaş İsrail'e destek veren ABD, Hindistan, Avrupa ülkelerinin çoğu ve başka bazı müttefiklerin desteğiyle yürütüldü.
31:39Yani aslında fiili olarak baktığımızda, yani teoride baktığımızda dünya nüfusunun neredeyse yarısı İsrail'i destekledi.
31:49Peki geride kalan yarısı, yani bir buçuk milyar Hindistan, İsrail'i destekledi.
31:55Beş yüz milyonu aşan nüfusu, beş yüz milyonu aşan Avrupa, Amerika, bunlar da İsrail'i desteklediler.
32:02Peki Arap alemi ve İslam dünyası Gazze'yi destekledi mi?
32:07Maalesef hatta Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere bazı ülkelerin İsrail'e Gazze'yi bitirmesi, yok etmesi için ısrar ettiği, arka planda destek verdiği bile, finanse ettiği bile ortaya çıktı.
32:24Geri kalan ülkeler ise Türkiye, Katar gibi bazı ülkeler hariç.
32:29Onlar da Gazze'ye hiç destek olmadılar.
32:31İran belirli derecede Gazze'ye, İran destek oluyor, oldu.
32:36Sonuçta Gazze için bazı çatışmalar yaşandı.
32:40Gerek Lübnan İzmir'i olsun, gerek İran olsun.
32:44Onlar da Gazze'nin yanında yer aldılar.
32:47Şimdi burada Türkiye'ye gelince, Türkiye bölgede güçlü bir devlet.
32:54İsrail bu kadar güçlü devletleri arkasına, onların askeri imkanlarını arkasına alarak Gazze'de iki yılda hiçbir şey elde edemedi.
33:04Katliamlar yaptı ve bu katliamların neticesinde İsrail ekonomisi çok ciddi zarar gördü.
33:10İsrail'in dünyadaki imaja zarar gördü.
33:13Avrupa başkentlerinde ve Amerika'da İsrail lobileri zayıfladı.
33:17İsrail'e karşı nefret, hadsa, faaliyet tarihin en yüksek seviyelerine çıktı.
33:22Ordu, İsrail ordusu savaşı daha fazla devam ettiremez hale geldi.
33:26Ve savaş sonrası intiharlar, psikolojik rahatsızlıklar orduda yayıldı.
33:32Yorgun bir ordu ile şu anda süreçle baş etmeye çalışıyor.
33:39Birçok cephede savaşabilecek bir ordu değil İsrail ordusu.
33:44Hava gücüne büyük oranda dayanarak çeşitli ülkelerde, çeşitli bölgelerde ani saldırılar yaptı ve yapıyor.
33:51Şimdi bu Gazze olayları Amerika eşittir İsrail algısını da büyük oranda yıktı.
33:59Yani Amerika eşittir İsrail değil artık.
34:02Amerika içerisinde Trump da dahil olmak üzere önemli bir kitle artık İsrail'e verilen desteğin maliyetli olduğunu
34:11ve İslam dünyasını Amerika'nın karşısına almamak gerektiğini düşünüyor.
34:16Burada en önemli devlet olarak Türkiye ortaya çıkıyor.
34:19Çünkü Türkiye tartışmasız bütün İslam dünyasının askeri olarak, politika olarak, tarihi olarak ve ekonomik olarak en güçlü devleti.
34:30Yani gelişmiş ülkelerin 20'sinin içerisinde yer alıyor.
34:34Askeri olarak Türk ordusu dünya şeyinin şu anda ilk dokuzunda 10'unda yer alıyor.
34:43Dünyanın en güçlü orduları arasında ve kendi kendine yeterlilik oranı çok artmış vaziyette.
34:49Bütün silah ve envanterler %80 küsur oranında Türkiye tarafından yerli üretimle üretiliyor.
34:56Bölgesel nüfuzu ve bölgesel nüfuzunun dışında ahlaki manada, tarihi manada, kültürel manada etkisi ve psikolojik etkisi çok fazla.
35:05Haliyle bütün bunlar ABD açısından Türkiye'yi görmezden geldiği, gelebilerek bir siyaset yürütemeyeceğini ortaya koyuyor.
35:17Bu nedenle son dönemde özellikle Çin'in yükselişi, İran'ın bölgede zayıflaması, bütün bunlar da Türkiye'yi daha önemli ve daha etkili hale getiriyor.
35:29Rusya'nın Ukrayna'da aldığı darbeler de Türkiye'nin etkisini arttırıyor.
35:34Haliyle Türkiye artık Amerika istese de istemese de Avrupa'nın da bu kadar zayıfladığı bir süreçte ve Amerika ile Avrupa arasındaki ilişkilerin de gerginleştiği bir süreçte, zayıfladığı bir süreçte Türkiye bir bölgesel aktör olarak her geçen gün gücünü ve etkisini arttırıyor.
35:51Gazze gibi bir süreçte İsrail ne kadar istemese de Türkiye vardır ve varlığını gösteriyor.
35:58Amerika da bunu kabul ediyor.
36:00İsrail bunu kabul etmese de Amerika, İsrail'e de bunu dayatıyor.
36:04Şu anda gördüğümüz bu.
36:05Yoksa Netanyahu'nun ne Hakan Fida'nın ne de Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın bu Gazze konusundaki süreçte kurucu olmasına kesinlikle olumlu.
36:17Bu İsrail bakmıyor. Bunu asla istemiyor ama İsrail'in isteğinin rağmına bunlar gerçekleşiyor.
36:24Evet. Bir de son olarak şunu sormak istiyorum.
36:28Bunu biraz tabii ki geniş bir soru olacak ama Orta Doğu için siz geleceği nasıl görüyorsunuz?
36:36Genel Orta Doğu'da durum ne olacak gelecektir?
36:39Şimdi benim son 20 yılım Orta Doğu'daki çatışmaları takip etmekle geçtim.
36:46Ben başından itibaren Amerika Birleşik Devletleri'nin 2001 yılından itibaren Afganistan'daki işgaline şiddetle karşı çıktım.
36:55Konuda çeşitli çalışmalar yaptım.
36:58Yine Suriye devrimini başından beri takip ettim ve Suriye devrimine de ben başından beri destek oldum.
37:04Hatta bu konuda Suriye devrimiyle alakalı da Suriye devriminin tarihi diye bir kitap yazdım 2016'da 2.ci yılını 2018'de yazdım.
37:15Şimdi bu iki savaşa baktığınızda bu iki savaş pek çokları için imkansız zaferlerdi.
37:21Bu ikisinde de yani birinde Rusya'ya, İran'a, Hizbullah'a, Beşar Esed rejimine hatta Çin'in desteklediği Esed rejimine karşı Suriyeli devrimcilerin hiçbir gücü yok, hiçbir şansı da yok denildi.
37:37Benzer bir biçimde yine Afganistan'da Amerika ve NATO ittifakına karşı Afgan halkının bir başarı imkanı ve ihtimali yok deniliyordu.
37:45Fakat ben bu ikisinin de gerçekleşeceğini düşündüm ve öngördüm ve bununla alakalı literatür oluşturdum.
37:55Haliyle ben aslında Orta Doğu'nun geleceği konusunda, İslam dünyasının geleceği konusunda elbette sıkıntılar, sorunlar görüyorum, gözlemliyorum ama ümitsiz değilim.
38:06Bütün bu yaşanan gelişmeler dünyada bir güç değişimine, güç devirine, yeni bir dünya düzeninin kuruluşuna işaret ediyor.
38:17Amerika Birleşik Devletleri zayıflıyor.
38:19Trump'ın bazı hamleleri Amerika'yı kısa vadede güçlü gösterse ve uzun vadede zayıflatıyor.
38:26Avrupa'nın çok az ömrü kaldı.
38:28Yani 20 yıl öncenin alıp pası asla yok ve şu anda Trump Avrupa'dan toprak talep ediyor, Kronen'de diğer yerleri ve Avrupa'nın liderler çaresizce sigara içerek veya sarayın önünde kuraları teslim etmek zorunda kalıyorlar.
38:44Bir orduları yok, çok zayıfladılar.
38:47Şimdi böyle bir süreçte bir çok kutuplu dünya kuruluyor.
38:53Kurulmakta olan bu çok kutuplu dünyada Türkiye'ye çok imkanlar doğacak.
39:00Ben bunu görüyorum, bunu gözlemliyorum.
39:04Halde benim önümüzdeki süreçte İsrail'in giderek daha fazla zayıflayacağı,
39:10Suriye'nin güçlenmesiyle birlikte bölgede Müslüman ülkelerin,
39:14halkı Müslüman olan ülkelerin yeni bir pakt kurarak yeni bir dönüşüme, yeni bir ittifaka gireceklerine yönelik ümidim giderek daha fazla artıyor.
39:25İran bölgede çok zararlı işler yaptı, çok katliamlar gerçekleştirdi.
39:31Müslümanlarla savaşlardan gücünü meslek savaşlarında harcadı.
39:35Ama bütün bunlara rağmen en azından İran'la çok yakın bir müttefiklik ilişkisi o da mümkündür, olabilir.
39:45Ama en azından İran'ın da içinde olduğu bir paktın mümkün olabileceğini düşünüyorum.
39:52Evet, bir de son olarak şunu sorayım, kısaca toparlayalım böylelikle.
39:56Bu gece yaşanan gelişmeler, Suriye'de yaşanan gelişmeler nasıl yansır, nasıl sonuçlanır?
40:02Yani bu gelişmeler maalesef çözüm süreci açısından da, çözüm sürecini de ilgilendiren ve terörsüz Türkiye'ye sürecini ilgilendiren bazı yönlere sahip.
40:16Bu bağlamda son dönemdeki gerek KCK, gerek de SDM Parti'nin açıklamalarına bakıldığında,
40:252014 yılındaki gibi Türkiye'de de istikrarsızlığa neden olacak, protestolara, elemlere ve güvenlik sorunlarına neden olacak çağrıların yapıldığını ben gözlemliyorum.
40:38Herkesin sorumlu olması gerektiğini düşünüyorum.
40:40Ben özellikle Suriye satığında yaşanan gelişmelerin, Kürt halkının tarihten gelen, doğuştan gelen haklarının,
40:54yani dilleri gibi, kendi dillerinde konuşmaları gibi, kendi kültürlerini, tarihlerini öğrenmeleri gibi hakların verilerek,
41:02Suriye meselesinin çözülebileceğini, bizim bundan başka bir çaremizin de olmadığını,
41:08çünkü bu bölgedeki, bu coğrafyadaki, Türk'üyle, Kürd'üyle, Arap'ıyla ve diğer milletlerinin
41:15ancak bir arada ortak bir tarih şuuruyla, ortak bir bilinç ile ancak bir medeniyet şuuruyla güçlenebileceğini,
41:23yoksa her birimizin ayrı ayrı kölelere çevrilmek istendiğimizi ben görüyorum.
41:28Bu bağlamda bu son gelişmelerin, ben daha bir süre daha Türkiye ve Suriye'nin gündemini meşgul edeceğini öngörüyorum.
41:41Ama ben İsrail'in, burada Suriye'de yeni bir hamle yapabilecek imkanımın biraz zayıf olduğu kanaatindeyim.
41:48Haliyle şu aşamada gidişatın ve gelişmelerin, bölge halklarının lehine olduğu kanaatindeyim.
41:58Peki, akademisyen, yazar, Dr. Abdülkadir Şen bizlerleydi.
42:04Efendim çok teşekkür ediyoruz aktardığınız bilgiler.
42:06Ben teşekkür ederim.
42:08Sağ olun.
42:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
42:09Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
42:10Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
42:11Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
42:12Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
İlk yorumu siz yapın