00:00Türkiye'ye saldırır mı? Başlıklı bir köşe yazısı kaleme alındı.
00:06Deniz Zeyrek, ABD'nin İran'a olası askeri bir müdahalesinde Washington'un Türkiye'nin hava sahasıyla incirlik ve küreciği kullanmayı talep edebileceğini yazdı.
00:18Böyle bir durumda Tahran yönetiminin ABD'nin hedef alma gerekçesiyle kürecik radar üstünü vurabileceğini,
00:26Türkiye'nin ise bunu doğrudan kendisine saldırı sayarak misliyle karşılık vereceğini öne sürdü.
00:32Haber merkezimizden Yusuf Ozan Demir bu durumu askeri uzmanlara sordu.
00:38Kaynaklarımız Deniz Zeyrek'in senaryosunun gerçekçi bir uyarı içerdiğini fakat Türkiye'nin NATO üyeliği, konvansiyonel üstünlüğü ve caydırıcılığı gibi nedenlerden dolayı İran'ın bunu asla göze alamayacağını söylediler.
00:56İran Türkiye'ye saldırır mı?
01:04Bu ifade gazeteci Deniz Zeyrek'e ait.
01:08İran Türkiye'ye saldırır mı? başlıklı bir köşe yazısı kaleme alan Deniz Zeyrek,
01:13ABD'nin İran'a olası askeri bir müdahalesinde Washington'un Türkiye'nin hava sahasıyla incirlik ve küreciği kullanmayı talep edebileceğini yazdı.
01:22Zeyrek, İran'ın ABD'ye hedef alma gerekçesiyle kürecik radar üstünü vurabileceğini, Türkiye'nin ise bunu doğrudan kendisine saldırı sayarak misliyle karşılık vereceğini öne sürdü.
01:34Peki İran'ın Türkiye'ye ya da ülkemizdeki Amerika NATO tesislerine saldırması mümkün mü?
01:41Bu soruyu sorduğumuz askeri kaynaklarımız dikkat çekici değerlendirmelerde bulundular.
01:46Askeri kaynaklar teknik ve operasyonel olarak evet mümkün dedi ancak eklediler.
01:52Stratejik olarak düşük ihtimal ve yüksek riskli.
01:55İran Türkiye gibi güçlü bir devlete hedef almayı göze alamaz.
02:00Yanlış bir anlaşılmanın önüne geçmek için bu gerçekleri önden verdik.
02:05Şimdi devam edelim.
02:08İran'ın askeri kapasitesi
02:11İran orta menzilli balistik ve seyir füzeleriyle Türkiye topraklarını vurabilecek güce sahip.
02:18Malatya'daki kürecik radar üssü Tahran için sembolik ve stratejik bir hedef olabilir.
02:23Çünkü bu NATO erken uyarı radarı İran'ın füze faaliyetlerini izliyor.
02:28Amerika NATO füze savunma sistemine veri sağlıyor.
02:34İncirlik ise daha ağır korunaklı ve lojistik açıdan kritik.
02:38Fakat İran'ın hassas vuruş kapasitesi sınırlı.
02:41Askeri uzmanlara göre İran doğrudan Türkiye'ye saldırı ilan etmeden
02:45Amerikan varlığını hedef alma gerekçesiyle sınırlı bir saldırı düzenleyebilir.
02:50Kaynaklarımız bu vekalet savaşlarında sık gördüğümüz
02:54Placeable Deniability taktiği olur diyorlar.
02:57Placeable Deniability makul inkar edilebilirlik anlamına geliyor.
03:02Yani saldırıyı yapan devlet
03:04Eylemden haberdar olmadığını veya yetkisi olmadığını inandırıcı biçimde iddia edebilir.
03:09Bu taktik genellikle istihbarat, siyaset ve askeri operasyonlarda kullanılıyor.
03:14Öte yandan tüm bunların olması son derece düşük ihtimal.
03:19Neden düşük ihtimal?
03:21Türkiye NATO üyesi.
03:23Böyle bir saldırı NATO anlaşmasının madde beşini işletir.
03:26Bu madde üye devletlerden birine yapılmış saldırıyı
03:29tüm NATO birleşenlerine yapılmış sayıyor.
03:32Yani böyle bir saldırı
03:33Amerika NATO'nun doğrudan müdahalesine yol açar.
03:37İran zaten ekonomik askeri olarak zayıf konumda.
03:41Böyle bir genişleme Tahran için felaket anlamına geliyor.
03:45İran'ın ana önceliği rejimin hayatta kalması.
03:49Türkiye ile doğrudan çatışma kuzey sınırında yeni bir cephe açar.
03:52Zaten zayıflamış olan İran'ın
03:54Hizbullah Husiler gibi vekil güçlerini çok daha zayıflatır.
03:57İran, İsrail ile bile doğrudan saldırılarında sınırlı ve hesaplı davranıyor.
04:03Türkiye gibi büyük güçlerle doğrudan çatışmayı göze alamıyor.
04:07İran teknik olarak Türkiye'deki küreciye hedef alabilir.
04:10Fakat İran'ın gerçekçi hesapları bunu engeller.
04:14Bu gerçeklere rağmen Türkiye'nin böyle bir riske karşı şimdiden önlem alması gerektiği vurgulanıyor.
04:20Riski minimize etmek için katmanlı caydırıcılık, diplomasi ve teknik hazırlık kombinasyonunun hayata geçirilmesinin
04:27yerinde olacağı söyleniyor.
04:29Böyle bir riskin baş göstermesi durumunda toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı veya güvenliği tehdit altında olduğu gerekçesiyle
04:36Türkiye dördüncü maddeyi işleterek NATO konseyi toplantısı talep edebilir.
04:41Amerika ile ikili görüşmelerde topraklarında üstler için kullanım izni kısıtlaması koşulunu gündeme getirebilir.
04:47Özetle askeri uzmanlara göre Deniz Zeyre'nin senaryosu gerçekçi bir uyarı içeriyor.
04:54Fakat Türkiye'nin NATO üyeliği, konvansiyonel üstünlüğü ve caydırıcılığı bu riski büyük ölçüde bertaraf ediyor.