00:00From farm to table, technology is making agriculture smarter and more efficient.
00:05Ngayong araw, pag-usapan po natin ng isang makabagong innovation na naglalayang mas mapabilis
00:10at mapadali ang trabaho ng mga magsasaka.
00:14Makakasama po natin ngayon si Dr. Jennifer R. Sinogaya para ibahagi ang manga system,
00:21isang automated system na nag-grade ng manga para sa domestic at export markets.
00:28Good morning at welcome sa Rise and Shine, Pilipinas.
00:31Dr. Jennifer, Dr. Jennifer.
00:34Good morning po. Magandang umaga, Pilipinas.
00:38Good morning, Sir. Diane at Audrey po ito.
00:40Ano nga po ba itong proyektong Manga Automated Neural Net Generic Rate Assigner o Manga?
00:46At paano nga po ba ito nagsimula?
00:49Yes, Diane. Itong proyektong ito ay isa sa mga outputs namin
00:54ng UP Cebu Center for Environmental Informatics.
00:59Nung kami po ay nagiging recipient ng National Research Council of the Philippines RD Lead Program
01:08na kung saan si Dr. Dandred Juanico ng Technological University or Technological Institute of the Philippines
01:17ay nagsiserve as our RD leader.
01:19Now, ito po ay naglalayong ma-improve ang proseso ng pag-susort ng mga karabaw-manggos
01:27na talagang galing dun sa farm gate.
01:32Sa pamamagitan ng pag-automate ng tradisyonal na puraan,
01:36of course, itong manumanong pag-susort ng manga.
01:40Ginamit namin dito yung advanced na sistema,
01:43yung Artificial Intelligence o EI,
01:47kung saan otomatikong aayusin ang mga manga
01:51base sa kanilang hitsura,
01:53kabilang ang laki, kulay, hogis, tekstura,
01:57at mga depekto sa balat ng manga.
02:00Layunin din ng EI neto na ma-improve ang efficiency at accuracy
02:04ng pag-susort ng manga.
02:05At tinitiyak na tanging ang pinakamagandang kalidad
02:09na mangga lamang ang makakarating sa ating industrial markets.
02:15At sa pamamagitan ng makabagong teknoliyan na ito,
02:18ang pag-proseso ay mapapadali
02:23at mababawasan ang pangailangan sa manual na trabaho
02:28at ma-minimize ang human error.
02:31Well, sir, sino po ba yung mga nasa record ng proyektong ito?
02:34Anong organization?
02:36At ano rin po yung naging bahagi ng DOST
02:39sa inisiyatibong ito?
02:44Okay, yung proyektong nito ay
02:48pinunduhan po ng Department of Science and Technology,
02:56specifically the Philippine Council for Agriculture, Aquatic and Natural Resources Research and Development
03:04or PICARD.
03:07At yung core namin dito,
03:15of course, I act as the project leader
03:20and yung naman si Dr. Juanico po ay
03:26naging assistant project leader nito.
03:31And yung core namin ay
03:33nag-consist po ng tatlong electronic and communications engineer.
03:39May staff din kami.
03:42Of course, mayroon kaming consultant na isang mangu expert.
03:46Sir, paano po ba gumagana ang proyekto na ito?
03:52Okay, Diane, itong proyekto nito ay
03:56bali,
04:01gagamit kami ng AI, no?
04:07artificial intelligence sa pagsusort.
04:09At, of course, itong AI na ito ay
04:13gumagamit ng deep learning or
04:16convulsional neural network or CNN.
04:21Sinasanay ang AI
04:23gamit ang libu-libong images
04:26o larawan ng mangga
04:27mula sa iba't ibang anggulo
04:30upang matutong kilalanin
04:32ang mga katangian na may kilalaman sa kalidad.
04:35May tatlong method na pagsusuri ang mangga system.
04:41Isa po ay ang size estimation model.
04:44Ito po ay tinitukoy ang laki ng proporsyon ng mangga.
04:47Ang kalawa ay itong kinatawag nating
04:50multi-input CNN
04:52para sa quality grading.
04:55Sinusuri po ang panlabas na kalidad
04:58batay sa kulay,
05:00hugis, tekstora,
05:01at mga depekto sa balat
05:02upang malaman kung ito ay
05:04pang-export,
05:06lokal,
05:06or itong mga reject.
05:08At,
05:09ang katakto ay itong CNN model
05:11para sa maturity detection.
05:14Tinitukoy kung ang mangga
05:15ay mature o hindi pa
05:17batay sa itsura nito.
05:19Well, pakipaliwanag nga,
05:21Doctor,
05:21kung paano nito matutulungan
05:24yung mga magsasaka po natin
05:26na nagaani ng mga mangga
05:29sa traditional
05:30o yung natural na pamamaraan?
05:35Sa
05:36proyektong ito,
05:39mapadali yung
05:41pagsusort.
05:43At,
05:44sabi ko kanina,
05:44maiwasan yung
05:45human error.
05:47And,
05:49kasi ngayon,
05:50ang nangyari dito kasi,
05:51may mga middlemen tayo
05:54at,
05:55hindi talaga patas yung
05:57pagbibigay ng presyo
05:59ng mangga.
06:00So,
06:01layunin ng proyektong ito
06:02na
06:02mabigyan ng patas
06:04na,
06:05ano,
06:07presyo
06:08yung mga,
06:10ano natin,
06:10yung mga mango farmers natin
06:12sa pamamagitan ng
06:13itong automation
06:15na
06:16technology.
06:17Siguro yung iba,
06:18gusto rin gamitin po ito.
06:20Papaano po sila,
06:22siguro,
06:22makikipag-ugnayan din sa inyo,
06:24o sa mga organizations
06:25behind this project
06:26para
06:27makabeneficio rin po
06:28sa innovation na ito?
06:31Pwede silang
06:32makikipag-ugnay
06:34sa amin.
06:35Maring
06:36visit tayo
06:37yung
06:37Center for Environmental
06:39Informatics
06:40Office
06:40ng
06:41UP Cebu
06:42na matatagpuan
06:44dito sa
06:45Technology
06:46Innovation
06:47Center Building.
06:49Meron din kaming
06:49Facebook page,
06:51UP Cebu Center
06:51for Environmental
06:52Informatics
06:53or CENBI.
06:54Or pwede
06:56kayong
06:56makipag-ugnayan
06:58sa
06:59CIP
07:01fellow namin
07:02na si
07:02Inger
07:03Ladinon Banuag
07:04sa
07:05hcbanuag
07:06at
07:07UP
07:07edu.ph
07:08para sa
07:09anumang
07:09katanungan.
07:11Alam mo,
07:11Diane,
07:11marami
07:11ng mga
07:12banyaga
07:12o mga
07:13foreigners
07:13na nagsabing
07:15ang mangga
07:16ng Pilipinas
07:16ay isa sa
07:17pinakamasarap
07:19sa buong mundo.
07:20Sa tulong
07:21ng innovation
07:21ito,
07:22hopefully,
07:23mas mapapabilis
07:24yung pag-aanin
07:25ng ating
07:26mga magsasaka.
07:27Maraming salamat
07:27po sa pagbahagi
07:28sa amin
07:29ng bagong
07:29kaalaman,
07:30Dr.
07:30Jennifer R.
07:32Sivagaya.
07:33Thank you, sir.
07:33Maraming salamat.
Comments