00:00Uzay bomboş bir yerken sıcaklık nasıl ölçülüyor?
00:03Yani sıcaklık dediğimiz şey atomların titreşmesiyle ilgili ise
00:06atomların olmadığı bir yerde nasıl olur da uzay eksi 270 Celsius diyebiliyoruz?
00:11Burada kafaları en çok karıştıran nokta şu.
00:14Uzay aslında tam olarak soğuk değildir.
00:16Çünkü soğuk bir şeyin enerjisini alacak bir ortamı ifade eder.
00:19Uzayda ortam yok.
00:21Yani ısıyı çekip götürecek hava molekülleri yok.
00:23Bu nedenle uzayda bir termometre bıraksan o termometre hemen donmaz.
00:27Çünkü ısısını alacak bir şey bulunmaz.
00:29Bizim eksi 270 Celsius dediğimiz değer aslında uzay boşluğundaki
00:33kozmik mikrodalga arka plan ışımasının ortalama sıcaklığıdır.
00:37Yani evrende her yönden gelen zayıf atomların enerjisini temsil eder.
00:41Bu ışımalar çok düşük enerjili oldukları için uzayın genel sıcaklığı yaklaşık 2.7 Kelvin.
00:47Yani eksi 270.45 Celsius olarak ölçülür.
00:51Kısacası uzay o kadar da soğuk olduğu için değil, enerjisi çok az olduğu için bu değere sahiptir.
00:56Asıl mesele o boşlukta enerjiyi nasıl kaybedip nasıl koruduğundur.
01:00Yani ne kadar enerji?
01:01O kadar sıcaklık.
01:02Peki enerji nasıl oluşur?
01:04Mesela güneş dünyayı nasıl ısıtıyor?
01:06Arada uzay boşluğu varsa biz nasıl ısınıyoruz?
01:09Bunun cevabı fotonlarda gizli.
01:11Güneşin merkezinde hidrojen atomları nükleer füzyonla helyuma dönüşür.
01:14Hepimiz biliyoruz.
01:15Bu süreçte muazzam miktarda enerji açığa çıkar.
01:18Açığa çıkan bu enerji ışık parçacıkları olan fotonlar şeklinde dışarı doğru yayılır.
01:23Fotonlar enerjiyi uzay boşluğunda taşırlar.
01:26Yani enerji iletimi için ortama gerek duymazlar.
01:29Bu fotonlar güneşin yüzeyinden ayrıldıktan sonra yaklaşık 8 dakika 20 saniye içinde dünyaya ulaşır.
01:34Atmosfere girdiğinde bir kısmı yansır.
01:37Bir kısmı da yüzey tarafından emilir.
01:39Yüzeye ulaşan bu fotonlar atomlara enerji kazandırır.
01:42Yani onları daha hızlı titreştirir.
01:44İşte bu yüzden güneş ışığı tenimize vurduğunda sıcaklık hissederiz.
01:48Peki fotonlar uzay boşluğunu neden ısıtamıyor?
01:50Sonuçta güneşin etkisinin olduğu bölgelerde sıcaklık artmalı gibi geliyor değil mi?
01:55Aslında bu noktada önemli bir fark var.
01:57Fotonlar enerjiyi taşır ama boşluğu ısıtmazlar.
02:00Çünkü boşlukta o enerjiyi soğuracak madde yoktur.
02:03Yani fotonlar uzaydan geçerken herhangi bir şeye çarpmaz.
02:06Sadece yollarına devam ederler.
02:08Ancak bir cisme örneğin bir uzay aracına, gezegen yüzeyine ya da vücudumuza çarptıklarında enerjilerini o cisme aktarırlar.
02:14Bu yüzden güneşin ışığı uzayda boşa gider gibi görünür.
02:18Ama aslında fotonlar hedef bulduklarında ısıya dönüşürler.
02:21Boşlukta hiçbir şey olmadığı için fotonlar enerjilerini aktaracak atom bulamaz.
02:25Dolayısıyla uzay boşluğunun kendisi ısınmaz.
