00:00Obruk denli mi? Aklınıza Karapınar geliyor.
00:04Karapınar bölgesinde biliyorsunuz ki Türkiye'nin, yani obruk sayısının büyük bir bölümü Karapınar bölgesinde.
00:11Ama tabii sadece Karapınar'da değil, yaptığımız geçen yıl yaptığımız çalışmalarda,
00:17bunun Çankırı'da da, Denizli'de de, Amasya'da da, Sivas'ta da, yani birçok Eskişehir bölgesinde de,
00:24birçok ilimizde yine bu tür obruk oluşumlar, yani küçük de olsa obruk oluşumlarını gördük.
00:29Tabii ki obruklar tamamen birinci faktör olarak, bugün iklim değişimle alakalı bir durum.
00:36Yani iklimin giderek ısınması, yani burada yağışların azalması, bölgedeki yeraltı suyunun,
00:43yani yüzey sularının tamamen yok olması, yeraltı sularında aşağı doğru hızlı bir şekilde çekilmesinden kaynaklanan bir durum var.
00:51Bu suların çekilmesiyle daha önce su ile dolu olan boşluklar, bugün ne yapıyor? Boşalıyor.
00:57Böyle boşaldığı zaman da, boşlukların üzerindeki bizim şapka dediğimiz,
01:02veyahut da örtü dediğimiz birimin, birimin altındaki bir aslında hidrolik destek kalkmış oluyor.
01:07Bu şekilde, eğer ki bu boşluklar yüzeye doğru yaklaşırsa, her an çökme ihtimali oluyor.
01:12Ve bugün çöküyor, birçok yerde çöküyor.
01:15Ve çökmeye de devam edecek.
01:16Baktığımızda, havzanın kenar bölgeleri aktif faylarla çevrili.
01:21Yani bizim Konya bölgesinde kapalı havza, aslında fay kontrollü bir havza.
01:26Bu kenar, havzanın kenarlarında zaten depremler oluyor.
01:30Tabii bu sismik aktivite de obruk oluşumu için bir faktör.
01:34Yani ne yapıyor? Bu titreşimden dolayı da, zaten çökmeye hazır olan obrukların çökmesine,
01:40veyahut da altlarının biraz daha boşluğun büyümesine sebep olabiliyor.
01:45Bundan dolayı da biz, Konya havzasındaki örtü birimin kalın olmasından dolayı,
01:51biz havza merkezinde değil de, havza kenarlarında daha çok obruk oluşumu görüyoruz ve bekliyoruz.
01:57Bu da aslında beklediğimiz bir obruk oluşumu.
02:00Oldukça büyük bir obruk.
02:02Şimdi hemen bunun, obruğun biraz batısına baktığımız zaman,
02:05aslında obruğun bir dere içinde olduğunu görüyoruz.
02:07Şuradaki derede su görmüyoruz ama,
02:10yüzeyden gelen toplanan sular aslında alttan bir akış var.
02:13Buradaki, yüzeydeki su, bizim buradaki gevşek sedimanı,
02:17alttan da olsa bu alttaki boşluklara transfer edebiliyor.
02:21Ve transfer ettiği zaman da, bizim bu genç sedimanların içerisinde,
02:24büyük boşluklar gelişebiliyor.
02:26Ve daha sonra bunların çatı dediğimiz veyahut da örtü dediğimiz kısımları,
02:30çöktüğü zaman da bunun gibi obruklar oluşabiliyor.
02:33Hemen arkamızda gördüğümüz zaman,
02:35aslında bazı karbonatlı seviyeler görüyoruz.
02:37Bunlar karasal karbonatlı, yani kaliç dediğimiz,
02:40yüzey sularından oluşan bir karbonaç içti.
02:42Onlar biraz daha mukameti yüksek,
02:45çevresindeki kayıya göre.
02:46O yüzden bazen bunlar köprü oluşturur ve çökmeyi engeller.
02:49Ama üstteki ağırlık arttığı zaman,
02:51özellikle kış aylarında, yağmurun ve suyun ağırlaştırmasıyla arttığı zaman da,
02:55bu bölgeler çökebiliyor.
02:57Ve biz Konya bölgesinde veya merkezi yakın bölgelerde,
03:01Havza kenarlarında burada olduğu gibi,
03:03işte Eribayat'ta olduğu gibi,
03:05Kızılçakuyu'da olduğu gibi,
03:06genelde Havza kenarlarında bu gibi obruk oluşumdan bekliyoruz.