00:00Tebrik ederim.
00:19Hayırlı sabahlar, hayırlı seneler diliyorum tekrar
00:22hepinize. Iıı yılda bir burada bir toplantı yapıyoruz sizlerle.
00:28Geçen sene yapmıştık. Bu senede ııı bir aradayız. Hepinize
00:32hoş geldiniz diyorum. Bir genel değerlendirme ııı hem iki bin
00:37yirmi beşle ilgili geçmiş performans hem de iki bin yirmi
00:41altıya ilişkin bazı değerlendirmeleri sizlerle
00:45paylaşacağım. Bir sunumumuz var. Onu gerçekleştireceğim.
00:49Ardından ııı soru cevap şeklinde devam edeceğiz. Iıı bu arada tabii
00:57iki gün sonra gazeteciler günü onu da şimdiden tebrik
01:01ediyorum. Bütün gazeteci arkadaşlara bu önemli görevlerinde
01:07başarılar diliyorum. Iıı hemen sunumuza geçelim fakat
01:12kaybetmeden. Iıı yirmi üç yılın genel görünümü var. Dünya ne oldu?
01:18Türkiye'de ne oldu büyümeler? Iıı genel tabloya baktığımız
01:23zaman dünya büyümesi son yirmi üç yılda ortalama yüzde üç buçuk
01:27olmuş. Türkiye'nin ortalama büyümesi yüzde beş nokta dört
01:31olmuş. Tabii yıl yıl değişiyor bu oranlar. Bu yıllık ortalama
01:35rakamımız. Bunun anlamı şu Türkiye dünyadan her yıl her yıl
01:41bir nokta dokuz puan daha fazla büyümüş. Demek ki dünya
01:45ekonomisinde aldığımız pay yükselmiş. Bu anlama geliyor bu. Iıı
01:50bir nokta dokuz puan bir yıl için çok yüksek bir rakam olarak
01:54görülmeyebilir. Ama yirmi üç yıl boyunca dünyadan bir nokta dokuz
01:59daha fazla büyümeniz çok anlamlı. Bu kalkınma literatüründe
02:04yakınsama diyoruz. Iıı gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler
02:09arasındaki farkı kapatma. Bu noktada işte bu bir nokta dokuz
02:13puan çok ciddi bir etki yaptı ve şu anda ııı Avrupa Birliği
02:18ortalamalarına olsun OECD ortalamalarına olsun baktığımızda
02:22Türkiye aşağı yukarı üçte birlik bir seviyeden kişi başına
02:26gelir olarak üçte ikilere yükseldi bu sayede. Daha alacak
02:31yolumuz var ama son yirmi üç yılda çok ciddi bir dönüşüm ve
02:35Türkiye'nin konumunda çok ciddi bir iyileşme olduğunu
02:39görüyoruz. Son yirmi üç yılın performansı çok açık. Türkiye son
02:44yirmi üç yılda büyük bir dönüşüm, değişim ve gelişim
02:47yaşadı. Ama aynı zamanda tabii beklentiler de yükseldi, çıta da
02:51yükseldi. Farklı bir yere gelmiş oldu. Bu büyük başarıyı, bu
02:56büyük dönüşümü hatırlatmakta fayda var. Özellikle iki bin
03:00yirmi yirmi dört dönemine dikkatinizi çekmek isterim. Bu
03:04pandemi sonrası ekonomi dönemi diyebiliriz buna hem eee dünya
03:09ekonomisinin hem Türkiye ekonomisinin bu dönemdeki
03:12performansına baktığımızda kümülatif olarak yani bu beş yılda
03:16iki bin yirmi yirmi dört döneminde dünya ekonomisi otuz puan
03:22büyümüş. Yani iki bin on dokuzu yüz kabul ederseniz iki bin yirmi
03:27yirmi dört döneminde yüz otuz olmuş ııı Türkiye ekonomi ekonomisi
03:32dünya ekonomisi ise yüz on beş olmuş. Dünya ekonomisi yüzken yüz on beş
03:38olmuş bu beş yılda. Türkiye ekonomisi yüzken yüz otuz küsur bir
03:44rakama gelmiş. Yani dünyanın iki katı kadar daha fazla
03:48büyümüşüz. Son beş yılda. Bu zorlu bir dönem. Dünyadaki
03:52ekonomik performansın da düştüğü bir dönem. Türkiye bu
03:57dönemi en iyi yöneten ülkelerden biri oldu. Kim ne
04:00derse desin rakamlar ortada ııı dünya ile mukayese
04:04ettiğinizde çok daha iyi yöneten büyük olduğumuzu rahatlıkla
04:09buradan rakamlardan da ifade edebiliriz. Milli gelirimiz işte
04:14bu son yirmi üç yıldaki büyük performansla birlikte ııı iki bin
04:20yirmi beş yılında milli gelirimizin bir buçuk trilyon
04:24doları aşmasını bekliyoruz. Iki bin iki yılında bu rakam iki
04:28yüz otuz sekiz milyar dolardı sadece. Şu anda bu yıl sonu
04:32itibariyle bir buçuk trilyon doları aşan bir ekonomi
04:36olacağız ilk defa. Bir trilyon doları iki bin yirmi üçte
04:40aşmıştık. Iki bin yirmi beşte de bir buçuk trilyon doları
04:44aşmış olacağız. Bunu bekliyoruz. Kişi başına gelirimiz
04:48de on yedi bin doların üstünde OVP rakamını söyleyecek
04:52olursam on yedi bin yedi yüz kırk sekiz. Iıı henüz milli
04:56gelirde son çeyrek çıkmadı biliyorsunuz. O yüzden bu bütün
04:59bu rakamlarımız beklentilerimizi tahminlerimizi ortaya
05:04koyuyor. Iıı Mart ayında çıkacak değil mi? Üçüncü,
05:07dördüncü çeyrek Mart ayında çıktığında bunlar bütün bu
05:11rakamlar netleşmiş olacak. Son iki yılda üç yılda en önemli
05:17gelişmelerden biri ne oldu derseniz cari işlemler açığımız
05:21düştü değerli arkadaşlar. Ne demek cari işlemler açığı? Bütün
05:26dünyaya sattığınız mal ve hizmetler ve bütün dünyadan
05:29aldığınız mal ve hizmetleri ııı hesapladığınızda ııı arada
05:34çıkan fark cari açığınızı oluşturuyor. Ve bunu bir şekilde
05:38finanse etmeniz gerekiyor. Iıı dolayısıyla cari açığın
05:43düşmesi dış finansman ihtiyacının düştüğü anlamına
05:47geliyor. Cari açık düşünce dış finansman ihtiyacınız düşmüş
05:51oluyor. Ve Türkiye bunu başardı. Son dönemde ciddi anlamda bir
05:56cari açık düşüşü oldu ve bu yıl bir yüzde bir nokta dört
05:59civarında bir cari açık bekliyoruz. Bundan sonraki yıllar
06:04içinde yine benzer seviyelerde bir beklentimiz var bire doğru
06:07inen. Bu son derece önemli. Çünkü bizim kalkınma
06:11tarihimizin en önemli meselesi cari açık meselesidir. Cari
06:15açığı düşürürseniz riskleri düşürmüş oluyorsunuz. Çok daha
06:21yönetilebilir bir ortam oluşmuş oluyor. Dolayısıyla bunu
06:24başarmamız orta vadeli program açısından en önemli
06:29başarılardan biri diye ifade etmek isterim. Iki bin yirmi
06:32beş yılında ihracatımız iki yüz yetmiş üç virgül dört milyar
06:37doları buldu. Çok olumsuz bir küresel ortamda olduğumuz
06:41halde dünyada belirsizliklerin yükseldiği tarife savaşlarının
06:46korumacılığın arttığı bir dönemde olmamıza rağmen jeopolitik
06:50gerilimlerin olduğu bir bölgede olmamıza rağmen ihracattaki bu
06:53performans gerçekten çok etkileyici ve orta vadeli
06:58programımızla da tamamen uyumlu fazlasıyla uyumlu doğrusu. Iki
07:03yüz yetmiş üç nokta sekiz mi demiştik? Yani iki yüz yetmiş üç
07:07nokta sekiz yazmıştık OVP'ye iki yüz yetmiş üç virgül dört olmuş. Iıı
07:12oldukça ııı uyumlu bir sonuç çıktığını ifade edebilirim
07:17ihracat tarafında. Ihracatçılarımızı yürekten tebrik
07:21ediyoruz. Dünyada şu anda devletlerin en büyük problemlerinden
07:26biri nedir derseniz gelişmiş ülkeler dahil olmak üzere yüksek
07:31kamu borç stoku derim ben duyuruz. Özellikle pandemi bunu
07:34daha da arttırıcı bir etki yaptı. Iıı hem gelirleri azaldı
07:39devletlerin hem giderleri arttı. Borçlanmaları yükseldi.
07:43Dünyada çok ciddi bir borç sorunu var. Özellikle kamu borç
07:47sorunu var. Türkiye böyle bir soruna sahip olmayan nadir
07:52ülkelerden bir tanesi. Bu da geleceğe yönelik olarak bize
07:57büyük bir güç veren bir unsur diye ifade etmek istiyorum. Iıı
08:02inşallah bu ııı bunu önümüzdeki yıllarda etkilerini daha
08:06fazla göreceğiz. Ha konjonktürel olarak depremin
08:09getirdiği ekstra yükler var. Ama onlar geçici. Yapısal bir
08:14bozulmaya sebep olmuyor. Birkaç yıllık bir ııı nakit
08:17ihtiyacınızı arttırıyor. Borçlanma ihtiyacınızı arttırıyor.
08:21Ama yapısal bir mesele değil. Iıı sonuçta şehrinizin,
08:26şehirlerinizin, ülkenizin direncini arttıracak harcamalara
08:30kullanılıyor. Esas bakılması gereken rakam bu. Uzun vadeli ve
08:35burada da çok iyi bir durumda olduğumuzu ifade etmek
08:37istedim. Iki bin yirmi altı hedeflerimize gelecek olursak ııı
08:42geçen yıl ııı daha doğrusu iki bin yirmi beş yılında ilk dokuz
08:46ayda üç nokta yedi büyüme kaydettik. Tarımdaki o
08:49olumsuzluğa rağmen üç nokta yedi büyüme kaydettik. Yıl
08:53genelinde üç nokta üç gibi bir tahminimiz var. Iıı gelecek yıl ııı
08:58büyüme biraz daha ivmelenecek diye bekliyoruz. Üç nokta sekiz
09:02oranında bir real büyüme beklentimiz var. Iıı tahminlerimizin
09:07gerçekleşmesi halinde iki bin yirmi altı yılında ııı toplam
09:13milli gelirimizin bir virgül yedi trilyon dolara ulaşmasını,
09:18yaklaşmasını bekliyoruz. Ve kişi başına gelirimizin on dokuz
09:21bin dolarlara yükselmesini bekliyoruz. Az önce bahsettim.
09:25toplam bal ve hizmet ihracatımızın dört yüz on milyar
09:29dolara ulaşacağını tahmin ediyoruz. Turizm gelirimizin
09:33altmış sekiz milyar dolara yükselmesini bekliyoruz. Yedi yüz
09:38bini aşan ilave istihdam öngörüyoruz. Işsizlik oranının
09:42yine sekiz nokta dört gibi ııı tekhaneli düzeylerde kalmasını
09:46öngörüyoruz. Yıllık enflasyonumuzun ise yirminin altına
09:50inmesini ııı hedefliyoruz. Bu iki bin yirmi altıya ilişkin ııı makro
09:56çerçevemiz diyebilirim çok özet olarak.
Yorumlar