- 9 ay önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:30Merhaba dedik daha doğrusu 8 Ocak Cuma gününe merhaba dedik.
00:33Bu vesileyle Cuma gecenizi de tebrik ederek gece ajansına sıcak gelişmelerle başlıyoruz.
00:39Suriye'de olağanüstü durumlar yaşanıyor ama öncesinde İran'a bakacağız.
00:44İran'da sokaktaki protestolar gitgide büyüyor.
00:48Şimdi güncel görüntüler gelecek ekranlarınıza kıymetli izleyiciler.
00:53İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan ve rejim karşıtı eylemlere dönüşen gösteriler.
00:5812. gününde de sürüyordu 13. gününe sarkmış durumda.
01:03Kirmanşah'taki gösterilerde iki askerin hayatını kaybettiği öne sürüldü ve ülke genelinde internetin kesildiği ve yahut da yavaşlatıldığı da öne sürülen bilgiler arasında kıymetli izleyiciler.
01:18Öte yandan Trump ABD Başkanı Donald Trump İran'daki protestolara müdahalede sivillere yönelik şiddetin sürmesi halinde Amerika'nın Tahran yönetimine sert karşılık vereceğini belirtti kıymetli izleyiciler.
01:34Tahran, Tebriz, Kereç, Abadan, Reşt, Sistan, Belucistan, Şiraz, Kirman, Burucert ve Kirmanşah'ta sokaklarda rejim karşıtı gösteriler yapıldı.
01:46Görüntüler güncel olarak ekranlarınıza geliyor AKİT TV ekranlarında.
01:50Gece Ajansı programında kıymetli izleyiciler.
01:53İşte protestocular sokakları böyle ateşe verdi ve bu gösterilerde müdahaleler sırasında iki askerin İran rejimi askerinin hayatını kaybettiği öne sürüldü.
02:05Gürgan kentindeki valilik binası ateşe verilirken Tahran'da Settarhan Köprüsü civarında göstericilerin polis araçlarını ateşe verdikleri görüntüleri sizler de şu anda izlemektesiniz.
02:18Bazı bölgelerde gösterilere müdahale eden emniyet güçlerinin gözyaş artıcı gaz kullandıkları bazı noktalarda eylemcilere ateş edildiği de öne sürüldü.
02:28Teslim haber ajansına göre Kirmanşah'taki gösterilerde devrim muhafızları ordusuna bağlı iki asker hayatını kaybetti ve Kazvin kentindeki gösterilerde de devrim muhafızları ordusuna bağlı bir milis gücü üyesi eylemciler tarafından darbedilerek ağır yaralandı.
02:44Öte taraftan şu anda an itibariyle İran'da telefon ve internet hattının kesildiği iddia edilmekte ve ABD Başkanı Donald Trump da İran'a tehditlerini yineledi.
02:56Ve bu noktada tepkimiz sert olur İran'daki vatandaşlar zarar görürse İran'a tepkimiz ve yöntemimiz sert olacak ifadelerini kullandı.
03:10Tehdidini devam ettirdi İran'a karşı Donald Trump kıymetli izleyiciler.
03:15İran'daki son duruma baktık şimdi Suriye'deki son duruma bakıyoruz.
03:25Zira Suriye'de Halep'te Suriye ordusu YPG'li teröristlerle teröristlere karşı başlattığı operasyonu aralıksız devam ettirmekte ve son gelen bilgilere göre Halep'teki Eşrefiye mahallesi kontrol altına alındı.
03:43Şeyh Maksut'taki müdahalelerde sürüyor.
03:47Oradaki kontrol de yakın zamanda sağlanacak ibareleri kullanılmakta kıymetli izleyiciler.
03:54Suriye'nin Halep kentinden 142 bin sivilin ayrıldığı bildirildi.
03:58Suriye basını Suriye ordusunun SDG'ye yönelik operasyon başlatacağını duyurarak
04:03sivillerin Şeyh Maksut ve Eşrefiye'yi terk etmesini istemesinin ardından 142 bin sivilin bölgeden ayrıldığı duyuruldu.
04:14Tahliye için 80 nakliye aracın görevlendirildiği ve 12 geçici barınağın açıldığı da belirtildi.
04:21Suriye ordusunun Eşrefiye'yi son gelen bilgiler ışığında büyük oranda kontrol altına aldığı duyuruldu.
04:27Şeyh Maksut ve yine Eşrefiye mahallelerindeki mevzilere yönelik operasyonlar devam etmekte.
04:34Çatışmalarda şimdiye kadar 16 kişinin hayatını kaybettiği 39 kişinin de yaralandığı söyleniyor.
04:41Ve en az 42 YPG'li, SDG'li teröristin de teslim olduğu gelen bilgiler arasında kıymetli izleyiciler.
04:57Yakın bölgelerimizdeki, komşularımızdaki bu sıcak gelişmeleri birazdan Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger Hocamızla konuşacağız.
05:06Ama öncesinde gelişen haberleri de bu konularla ilgili aktarmak istiyoruz sizlere.
05:11Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Suriye'deki son gelişmeleri değerlendirdi.
05:15Hedefinde terör örgütü SDG vardı.
05:17Bakan Fidan, SDG'nin teröre ve ayrılıkçılığa artık veda etmesi gerekmektedir ifadelerini kullandı.
05:24Halep'teki olaylar maalesef son bir yıldır uyardığımız, tekrar tekrar defaatle dile getirdiğimiz hususun tecelli etmesi.
05:34SDG'nin zamana oynamak yerine bölgede sahici bir kendi ülkesinde entegrasyon sürecini hayata geçirmeye başlamış olsaydı bunların hiçbirini biz görmeyecektik.
05:46Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye hükümetinin Halep'te terör örgütü SDG'ye yönelik başlattığı operasyon sonrası son durumu değerlendirdi.
05:55Şimdi zaman ulusal birlik zamanıdır. SDG'nin bu noktada üzerine düşeni yapması lazım.
06:02Fakat onun yerine İsrail'le bir koordinasyon içerisinde İsrail'in bölgemizde yürüttüğü böl palçala yönet politikasına alet olacak bir aktöre dönüşmesi de maalesef tesadüf değil.
06:16Fidan, Uman Dışişleri Bakanı El Busaidi ile düzenlediği ortak basın toplantısında verdi bu mesajları.
06:23Bakan Fidan, Umanlı mevkidaşını Ankara'da ağırladı. Fidan'la Busaidi ikili görüşmelerinin ardından kameraların karşısına geçti.
06:31Evvelce varılan mutabakatlarda uygun şekilde SDG unsurlarının Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinden çekilmesi ve bu mahallelerin ağır silahlardan arındırılması,
06:41hükümetin görev ve sorumluluklarını şehrin tamamında yerine getirebileceği bir ortamın hayat bulması suretiyle Halep'teki durumun normalleşmesini temenni ediyoruz.
06:54Bakan Fidan, terör örgütü SDG'yi uyardı.
06:56Artık bu paralel yapıdan SDG'nin kendisini çıkarması gerekiyor.
07:02SDG yürüyen bütün süreçlerin olumluluğuna rağmen pozitif adım atmakta direniyor, atmıyor.
07:08Umarım yani İsrail'le koordinat etmekten bir an önce vazgeçerler, bölgenin asli unsurlarıyla bu işi çözerler.
07:20Milli Savunma Bakanlığı'ndan da bu konuyla ilgili önemli açıklamalar geldi.
07:25Milli Savunma Bakanlığı kaynaklarından yapılan açıklamada Halep'te devam eden çatışmalar için Suriye isterse yardıma hazırız denildi.
07:34Ve ayrıca Ukrayna'ya asker gönderme konusunda da bu konuya da olumlu bakıldığı görüşü paylaşıldı.
07:43Suriye harekat alanlarında imha edilen tünel uzunluğu, Membiş'te imha edilen 2 km tüneliyle birlikte 743 km'ye ulaşmıştır.
07:52Suriye'de devam eden tünel imha süreçlerini paylaştı.
07:56Halep'te terör örgütü YPG PKK'ya düzenlenen operasyona dikkat çekildi.
08:01Milli Savunma Bakanlığı haftalık bilgilendirme toplantısı yaptı.
08:07Yazılı açıklamada ülkemiz tek devlet, tek ordu ilkesi doğrultusunda Suriye'nin birliği ve toprak bütünlüğü temelinde terör örgütleriyle mücadeleyi desteklemektedir.
08:17Bu kapsamda Suriye'nin yardım talep etmesi halinde Türkiye'ye gerekli desteği sağlayacaktır denildi.
08:23Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar da YPG'nin Suriye'de geleceğinin olmadığını ifade etti.
08:35İllegal yasa dışı silahlı gruplar, PYD, YPG adı ne olursa olsun PKK'nın uzantısı olan gruplar orada maalesef hala varlıklarını sürdürmeye çalışıyorlar, direnmeye çalışıyorlar.
08:47Buna karşı da Mehmetçik elinden geçen ele gelen gayreti gösterdi, gösteriyor.
08:51Ve buna biz hiçbir zaman müsaade etmedik, müsaade etmeyeceğiz.
08:55Oradaki illegal grupların mutlaka mutlaka yük olması lazım.
08:58Ayrıca Ukrayna'ya asker gönderme konusuna olumlu bakıldığının altı çizildi.
09:03Açıklamada ülkemiz Rusya-Ukrayna Savaşı'nda kalıcı bir ateşkesin sağlanması amacıyla yürütülecek her türlü yapıcı girişime katkı sağlamaya hazırdır denildi.
09:18Evet kıymetli izleyiciler az önce de anons ettiğim gibi bu bölgemizdeki komşularımızdaki sıcak gelişmeleri kıymetli bir isimle ele alacağız.
09:27Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger bizlerle olacak.
09:30Sayın Ülger hoş geldiniz yayınımıza.
09:32Merhabalar iyi yayınlar dilerim.
09:34Teşekkür ediyorum ben de sizlere iyi yayınlar diliyorum.
09:37Siz hangi konudan başlamak istersiniz? İkisi de çok sıcak. İran mı Suriye mi? Size sormak istiyorum kıymetli hocam.
09:44Zira ikisi de sıcaklığını soruyor.
09:45Taktır sizin ikisinde konuşabiliriz tabi ki.
09:48İran'dan başlayalım o zaman. Zira İran'dan son haberler geliyor.
09:53Ne yazık ki ölüm haberleri geliyor askerlerin öldüğüne dair devrim muhafızlarının ve karşılıklı ateş açıldığı çatışmaların çıktığı ortaya çıkıyor.
10:03Ve Trump'ın güncel son dakika açıklamaları var.
10:06Yine tehditvari açıklamalar bunlar.
10:08İran'da şu soru soruluyor artık sıcağı sıcağına ve çok artık gerçekçi gelmeye başladı bu soru.
10:15İran'da bu rejim düşecek mi diye sorular geliyor akıllara.
10:21Siz nasıl görüyor ve yorumluyorsunuz?
10:23Evet bunu net olarak bilmiyoruz daha henüz yani bu konuda somut emareler ortaya çıkmış değil.
10:31Fakat rejime karşı güvensizliğin olağanüstü boyutlarda arttığı muhakkak.
10:36Şimdi ben bu rejimin nasıl iş başına geldiğini de hatırlıyorum.
10:411 Şubat 79'da biz ortaokuldayken adeta Türkiye'de ve tüm İslam coğrafyasında İran'daki bu devrim büyük yankı uyandırmıştı.
10:51Ve İran İslam Cumhuriyeti rejimi kurulduktan sonra aynı anda 22 dilde yayın yapıyorlardı.
11:01Türkiye'de de geniş biçimde bu radyo dinleniyordu.
11:05O zaman tabii ki imkanlar bu kadar geniş değildi.
11:09Sada'yı İnkılav-ı İslami İran yani İran İslam Cumhuriyeti'nin sese radyosu.
11:15Sovyetler için de yayın yapıyorlardı o tarihte.
11:18Çünkü Azerbaycan gibi böyle Kafkas ülkeleri, Orta Asya Cumhuriyeti'nin o tarihte Sovyet devletinin bir parçasıydı.
11:27Bu devrimin kötü numune olmasından endişe eden ABD, Batılı güçler, Saddam Hüseyin'i işte tahrik ederek İran'a 22 Eylül'de bir saldırı 1980'de yapmasını sağladılar.
11:41Bu savaş 8 sene sürdü. Her iki taraftan 1 milyondan fazla kişi hayatını kaybetti.
11:47Ve Ayetullah Humedi'nin hayatta olduğu dönemde yani 10 yıl boyunca İran rejimi İslam dünyasında popülerdi.
11:57Humedi'den sonra işte Rafsan Cani ve diğer liderler, dini lider olarak tabii Ali Hameli'ye geçti.
12:04Fakat siyasi liderler olarak Rafsan Cani ve radikal, biraz olumlu çizgide farklı yöneticilerle İran uluslararası siyasal sistemde yön arayışı içerisine girdi.
12:19Tabii bir taraftan da yaptırımlar, tecritler, ambargolarla karşı karşıya kaldı.
12:24Şimdi bugün itibariyle baktığımızda gördüğümüz manzara şu, yani rejim bekleyencileri karşılamaktan uzak bir fotoğraf veriyor.
12:37Sosyal adaleti sağlama, refah topluma, yayma, İslami usullere dayalı bir idare kurma bunları sürekli gündemine tutuyor.
12:46Fakat pratik bundan çok farklı. İran zaten tecrit altında ve sınırlı ölçüde elde ettiği kazancı da şia hilali oluşturmak için dış dünyada İran'ın etkisini, nüfuzunu artırmak için kullanıyorlar, halka yansıtmıyorlar şeklinde bir takım suçlamalarla karşı karşıya.
13:10Ve bu genel olarak kabul de görüyor. İran'ın doğal kaynaklarına bakalım.
13:18Şimdi 34 trilyon ametreküp İran'da doğal gaz rezervi var. Rusya'dan sonra ikinci sırada Rusya 39 trilyon ametreküp.
13:29Petrolde de 3 yahut da 4. sırada. Yani Venezuela, Suudi Arabistan'ın hemen arkasından galiba Kanada, İran'ın önünde olabilir.
13:39Ama 155 milyar baril bir rezervi var. Fakat bu zenginlikler bir türlü halka yansımıyor. İran'da bugün diğer yer.
13:54Elektrikler kesiliyor. Benden sıkıntısı yaşanıyor.
13:58Yüksek bir enflasyon var. İran parası, dolar ve diğer para bilimleri karşısında hızlı bir şekilde değer kaybediyor.
14:07İran rejimiyle bu toplumun huzur ve sükun bulacağı şeklindeki kanaat kitlelerde artık bir kabul görmüyor.
14:20Ve buna rağmen dış saldırı olduğu zaman kendi aralarında görüş farklılıkları olmasına karşılık yekpare bir duruşta ortaya koyuyorlar.
14:33Haziran ayında İsrail saldırısı esnasında bunu gördük.
14:38Rejime sert eleştiriler ortaya koyanlar bile bu dış saldırı karşısında devletin, milletin yanında yer aldılar.
14:49İran tabii kendi içinde zamanla her devrimde olduğu gibi evlatlarını da yedi.
14:55Mesela Cumhurbaşkanlarından bir tanesi Paris'e gitmek durumunda kaldı.
15:02Ebul Hasan Beninsadır.
15:04Yine entelektüellerden Abdülkerim Suruş yani rejim karşıtı ilan edildi.
15:11O da ülkeyi terk etti.
15:13Devrimden sonra tabii bir milyondan fazla bir göç olmuştu.
15:17Bu göç zamanla daha başka iktisadi sebeplerle bu zamana kadar aslında devam etti.
15:24Şimdi İran'ın biraz da demografik yapısına bakalım.
15:28Nüfusu Türkiye kadar.
15:29Türkiye'den biraz fazla.
15:3188-90 milyon civarında.
15:33Nüfusun yüzde 51'i Acemlerden, Farslılar'dan oluşuyor.
15:39Kayda değer bir Azeri nüfusu var.
15:43Azerilerin İran'daki varlığı 1828'deki Çarlık Rusya'sıyla İran Şahlı arasındaki anlaşmaya dayanıyor.
15:54Türk-Menceye anlaşmasıyla Azeriler ikiye bölünmüştü.
15:57Bir kısmı Çarlık'ta kaldı.
15:58Bir kısmı İran'da kaldı.
16:01Şimdi bu sonra Sovyetliği Birliği döneminde yine Azerbaycan Sovyetlerin parçası olmaya devam etti.
16:0891'den itibaren bağımsızlık kazandı.
16:10İran'ın içerisinde 35 milyon bir Azeri nüfusu var.
16:15İran'ın Kürdistan diye bir bölgesi var.
16:18Ve burada 5 milyon civarı Kürt yaşıyor.
16:21Kuzistan'da 2 milyon Arap yaşıyor.
16:24Balugistan'da Birliği'cüler yaşıyor.
16:26Türkmenistan sıra yakın yerlerde Türkmenler yaşıyor.
16:29Ve İran'da 30 bin civarı bir Yahudi nüfus da var.
16:34Bunlar parlamentoda iki milletvekiliyle temsil ediliyorlar.
16:38Ermeni nüfus da var yine azınlık olarak.
16:41Böyle heterojen bir yapıda.
16:42Fakat İran'daki Azerilerin hepsi böyle Azerbaycan'la aynı çizgide değil.
16:50Bir kısmı İslam devrimi ideallerine inanmış.
16:54Mesela şu an baktığımızda hem dini lider Ali Hameney Azeri hem de Cumhurbaşkanı
17:03en son reisinin helikopter kazasında ölmesinden sonra seçilen Cumhurbaşkanı
17:10kendisi de bir Azerbaycan Türk'ü.
17:16Yani dini liderlik ve siyasi liderlik Türklerin elinde.
17:20Fakat onlar tabii İran rejimine, İran devrim ideallerine bağlı çizgideler.
17:30Dini lider için bunu kesinlikle söyleyebiliriz.
17:33Mesut Pezeşkihan biraz daha pragmatist bir çizgide gözüküyor.
17:40Yani spontan olarak zaten bir hoşnutsuzluk var.
17:45Ve Gazi savaşı esnasında Orta Doğu'da İran'ın etkisi nüfusu önemli ölçüde kırıldı.
17:54Fakat İran bir türlü bu tecrüdyi aşamadı.
17:59Rusya için ile yakın ilişkileri var.
18:03Bizimle ilişkilerimiz ise zaman zaman gerilim olmakla birlikte temelde iyi komşuluk
18:09çerçevesinde yürüyor.
18:101638 Kaslı Şir'in anlaşmasından beri bizim İran'la sınırımız değişmedi.
18:19Özellikle böyle Tahran'a kadar olan bölgede çok geniş bir coğrafyada Türklerin yoğun bulunduğu yerlerde
18:28aslında İran'ın büyükçe bir kısmında Türkçe konuşarak rahatlıkla günlük hayata adaptasyon, uyum sağlayabilirsiniz.
18:36Şimdi bu tabi gösterilerin spontane bir çerçevede başladığını söylemek lazım.
18:44Ama öte taraftan dışarıdan İran rejimine karşı hasmane tutum içerisinde olan aktörler bunu örtülü açık destekliyorlar.
18:55Avrupa'da benim bilebildiğim kadarıyla İran rejimiyle diyalog kuntak kuran iyi ilişki içerisinde olan tek ülke Fransa diğerlerinin durumu farklılık gösteriyor.
19:07Az önce Avrupa Parlamentosu Başkanı'nın bir açıklamasını okudum.
19:15Roberta Messoli bir bayan ve İran'da bu halkın direnişine destek verdiğini falan söyledi.
19:26Trump da yine bugün Şah'ın oğlu ile görüştüğünü, görüşeceğini falan ifade etmiş.
19:34Bir taraftan bir takım hesaplar tabi ki dünyanın değişik coğrafyalarında konuşuluyor.
19:41Peki bu noktada kıymetli hocam Trump konusuna geldiğimizde Trump'ın Venezuela'da yeni bir darbe girişimi oldu ve bunu gerçekleştirdi hukuksuzca.
19:53Aynı şeyleri bahane ederek İran'da da bunu yapabileceğini düşünüyor musunuz?
19:58Yoksa İran çok farklı bir nokta mı? İran'dan önce şu anda asıl meselesi Güney Amerika olarak mı düşünmektesiniz?
20:05Trump gerçekten İran'a tekrardan B2'leri yollayabilir mi?
20:09Veya savaş uçaklarını yollayabilir mi? İran'a müdahale edebilir mi şu kertede?
20:13Önce mesela bu Haziran ayındaki müdahaleyi konuşalım.
20:18Orada uranyum zenginleştirme faaliyeti yürütülen tesisleri, santralleri bombardıman yaptı ve bir anlamda çatışmayı durdurdu Trump.
20:30Trump pragmatist bir anlayışa sahip bir konuşmasında şunu da söyledi.
20:37İran'a yaptırımların kaldırılması lazım.
20:40Tekrar 2015 anlaşmasına dönmelerini destekliyorum.
20:46Kendisi bu anlaşmadan ayrılmıştı.
20:49İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine uluslararası denetim getiren anlaşma kaduk hale gelmişti.
20:55Ve bunu bahane ederek İsrail müteahhit defalar İran'ı çatışmanın içine çekmeye çalıştı.
21:03Biliyoruz işte Şam'daki konsolosluğunu bombaladı.
21:07Ve Haziran ayında da kesif yoğun bir saldırı yaptı.
21:10Tabi burada ABD'nin dikilecek bir tutumu var.
21:12Bir taraftan Trump hükümeti, öbür taraftan da askeri cenah, Pentagon.
21:17Onlar İsrail'le iş birliği yapıyorlar.
21:19Bu saldırıda İran'a saldırıyı gerçekleştiren uçaklara havada ekimali.
21:26Tabi Amerikalılar yaptı.
21:28İran ve Trump idaresi bir noktada Haziran ayında iş birliğine gittiler.
21:34O da şu.
21:35Yani taraflar topyekun bir savaşı kendi çıkarlarına uygun görmüyorlardı.
21:41İran İsrail'e karşı çok daha etkili bir füze saldırısı yapabilirdi.
21:49Fakat bunu yaptığı takdirde çatışma Netanyahu'nun kurduğu tuzağa yönelecekti.
21:56Çünkü Netanyahu bir İran-Amerikan savaşı çıkmasını istiyordu.
22:00Bu sebeple İran kapasitesini gösterdi.
22:03Ve Trump da ne derece gerçekleşti bilmiyoruz.
22:07Oradaki uranyum zenginleştirme tesislerini imha ettiğini açıkladı.
22:15Şimdi yani şu an itibariyle ABD'nin temelde Venezuela kadar bu İran'daki gelişme deliri
22:26angaja olacağı kanatında değilim.
22:29Öteki Amerika yani derin Amerika askeri cenah İran rejiminin yıkılmasını istiyor.
22:35Tabi İsrail de bu rejimin ortadan kalkmasını istiyor.
22:3979 öncesinde ABD'nin Orta Doğu'daki en önemli müddetliklerinden biriydi.
22:44İşte bir numara İsrail'de iki numara.
22:46İran'da üç değişiyor bazen işte.
22:48Mısır falan da olabiliyordu.
22:50Yani bu çerçevede baktığımızda ABD yönetimi açısından İran'daki bu direniş hareketine
23:02angajmanın biraz daha sınırlı kalacağı kanatındayım.
23:06Çünkü Venezuela'yı ABD batı yarımkürede kendisinin arka bahçesi olarak görüyor.
23:13İran konusunda ise derin Amerika'nın kurgusunu biliyoruz.
23:17İran'ı bu coğrafyada etki ve nüfus alanı bakımından sınırlandırmak,
23:23İsrail için bir tehdit oluşturmaktan uzaklaştırmak bu iki şekilde yapılabilir.
23:30Bir, İran'ın parçalanması yoluyla.
23:32İki, İran'la uzlaşmaya gitme yoluyla.
23:34Trump'ın kendisi İran'a yaptırımları kaldırmak ve bu kanaldan iktisadi fayda sağlama perspektifiyle hareket ediliyor.
23:44Fakat öteki Amerika'nın gündemi İsrail ile örtüşüyor.
23:49Yer yer işte onların da etkisinde, baskısı altında İran'a yönelik sert açıklamalar yapabiliyor.
23:56Ben Trump'ın yani ticari, merkantilist bakış açısına dış politikada tebelli olarak gördüğü kanaatındayım.
24:04Yani herhangi bir meseleye angajı olduğu zaman buradan Amerika ne kazanacak buna bakıyor.
24:13Merkantilist, tüccar, pragmatist bir anlayış ile hareket ediyor.
24:19İran politikasında da farklı açıklamalar yapmakla birlikte temel belirleyici olanın, yani Trump'ın yaklaşımının iktisadi saygı olduğu kanaatindeyim.
24:31Fakat Trump bugün var, yarın yok diyebiliriz.
24:34Çünkü şu an itibariyle Venüsü'yle operasyonu Demokratlar'da ve ABD içerisinde büyük tartışma yarattı.
24:43Başkan'ın yani yitki almadan, kongreden yitki almadan bir askerli operasyon düzenli bir şeklinde suçlamalar var.
24:54Az edilmesi mümkün.
24:56Yani özellikle Kasım ayında ara seçimlerden sonra temsilciler meclisi ve senatoda eğer çoğunluğu kaybederse bir asil durumuyla karşı karşıya kalacak.
25:09Bu durumda tabi seçim yapılmayacak yerine başkan yardımcısı J.D. Vance görev cüresinin sonuna kadar Amerikan başkanlığını yürütecek.
25:19Yani Trump'ın gazi meselesinde, Suriye meselesinde, İran meselesinde görüşleri derin Amerika'dan kıtmen farklılaşıyor.
25:30Onların baskısıyla karşılaştığında bazen onların görüşlerini savunma cihetine gidiyor.
25:37İran konusunda da ben temelde yaptırımların kaldırılması ve İran'ı Rusya'nın elinden, Çin'in elinde çekip alma, iktisadi avantaj yakalama bakış açısıyla hareket ettiği kanaatindeyim.
25:56Ama öteki savaş lobisinin, askeri endüstriyel kompleksinin baskıları karşısında farklı bir tutum da izleyebilir.
26:06Fakat Irak'ta, 2003'te Saddam'a yönelik savaş boyutunda bir operasyon yapabilecekleri kanaatinde değilim.
26:18Bunu uluslararası çıkarları bakımından gerekli görmeyebilirler.
26:24Ama İran'ın yönetiminin değişmesini tabii ki daha böyle batıya açık, Amerikancı bir idarenin iş başına gelmesini Trump hükümeti de tabii ki ister.
26:38Peki, bir diğer önemli gündem maddesi şu anda komşumuz.
26:42Bizim de aslında yakinen ilgilendiğimiz bir komşumuz kalkınması adına.
26:47Suriye'de SDG'ye yani PKK'nın uzantısı olan SDG'ye verilen mühlet de sona gelindi.
26:5510 Mart mutabakatına uymayan SDG'ye Halep ilinde şu anda operasyon başlattı.
27:02Suriye ordusu ve son gelen bilgilere göre Eşrefiye mahallesi kontrol altına alınmış vaziyette.
27:09Şeyh Maksud ve Eşrefiye'ye müdahaleler devam ediyor.
27:12Ama Eşrefiye'nin büyük bir bölümünde kontrol ele alınmış vaziyette.
27:16Ve birçok terörist de aslında SDG'li 45'in üzerinde teslim oldu.
27:22Suriye ordusuna teslim olmuş vaziyette.
27:25Buradaki gidişatı, olayların gelişmesini nasıl izliyorsunuz?
27:29Yani SDG bile bile amiyane tabirle kendi ayağına sıkmadı mı?
27:35Bu geleceği görmüyor muydu SDG?
27:37Niçin böyle bir durağanlıkta kaldı ve mutabakata uymadı?
27:42Evet şimdi Bağat rejimi 8 Aralık 2024'te devrildi ve orada Ahmet El Şahra İdaresi'nde bir sivil yönetimi kuruldu.
27:56Son bir yıl içerisinde Türkiye güçlü biçimde yeniden yapılanmaya destek veriyor.
28:02Her alanda destek veriyor bir taraftan tabii ki.
28:06Sanırda tampon bölge oluşturduk.
28:09Bunu daha ileri aşamalara taşıyabilecek iken rejimin değişmesi Türkiye'yi bu konuda strateji değiştirmeye yönlendirdi.
28:18Yeni dönemde yani bu coğrafyadan İran tasfiye oldu, Rusya tasfiye oldu.
28:31Türkiye'nin önemli ölçüde etkisi nüfusu altında Suriye yeniden yapılanma çabalacını sürdürüyor.
28:3910 Mart mutabakatı Fırat'ın doğusunda Suriye Demokratik Güçleri PKK uzantısı olan örgüt ile Suriye yönetimi arasında sağlanan anlaşmanın bir nihayet tarihi vardı.
28:5631 Aralık'ta sona erdi.
28:59Taahhütlerini yerine getirmediler.
29:01İsrail'den destek beklentisiyle hareket ediyor.
29:07İsrail'in düzliler lehine bir takım bölgelerde Dera'da, Kuneytra'da devriye girmesinden cesaret alarak buradaki taahhütlerini aksattılar.
29:23Sıklıkla Türkiye'nin Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı, İstihbarat Teşkilatı Başkanı, TETİŞ terör örgütü uzantılarını uyaran açıklamalar, konuşmalar yaptılar.
29:39Yine sıklıkla karşılıklı ziyaretler oluyor.
29:42En son bu Şam'da bir toplantı yapıldı.
29:47Yani bu son tarih geçti.
29:49Bundan sonra ne yapılabilir diye bu Suriye Demokratik Güçleri adına Mazlum Abdi ve Suriye yönetiminin Dışişleri Bakanı, Savunma ve İstihbarat Teşkilatı Başkanları Şam'da toplantı yaptılar.
30:08Bu toplantıya Mazlum Abdi katıldı yanında işte bir takım ordu komutanlarıyla.
30:14Burada maksimalist talepleri ortaya koydular.
30:18Yani mutabakata uyumda adeta direnmeye devam ettiler.
30:24Silahlı yapılarını işte korumak istiyorlar.
30:27Şehir içerisinde özel bir yapılanma olmasını, fiili kontrollerin devam etmesini talep ettiler.
30:36Hatta komuta düzeyinde bir takım roller de istediler.
30:40Neden?
30:41Yani böyle aşırı bir taliple yönetimin karşısına çıkıyorlar.
30:49Burada iki faktör rol oynuyor.
30:50Birincisi İsrail'den destek beklentisi.
30:53İsrail açıklamalarıyla aslında buradaki Suriye içerisindeki azınlıkları tahrik ediyor yönetime karşı.
31:03Üniter bir yapı kurulmasına karşı dürüzlilerin bölgesinde geniş bir alanlı sahil adeta kontrol altında tutuyor.
31:16Yani kolal tipilerinin etrafında yine geçtiğimiz hafta deviren rejimin uzantıları olarak kabul edebileceğimiz
31:26Nusairi'lerle temas kurdukları ortaya çıktı.
31:31Nusairi'ler sayden destek talep ediyorlar.
31:36Tabii en örgütlü, uzunca bir süreden beri,
31:40giriş coğrafyaları ABD desteğiyle kontrol altında tutan Suriyeli güçleri de tüm bunlardan cesaret alarak
31:4710 Mart mutabakatına karşı negatif bir yaklaşım, bir tutum içerisinde.
31:54Burada tabii ikilik, az önce de konuştuk.
31:57Gazze meselesinde olan Amerika'nın ikilecikliği tutumu.
32:01Suriye'de de var.
32:02Yani Pentagon, Askeri Kanat, Centcom, Öteki Amerika, Derin Amerika bunlar.
32:09Suriye'yi ve diğer bölgedeki İslam ülkelerini istikrarsızlaştırmak istiyorlar.
32:18Kendilerine bağlı bir idare oluşmasını yahut parçalanmasını istiyorlar.
32:25Bunu işte uzunca bir süreden beri yakından biliyoruz.
32:30Amerika, burada Fırat'ın doğusunda Suriye Demokratik Küşleri adını alan PKK uzantısı yapıya
32:4020 bin tır, 30 bin tır silah teçhizat cephane sağladı.
32:45Şimdi farklılaşan burada Trump.
32:47Dolayısıyla yani onlardan bir böyle destek bekletisiyle radikal bir çizgiler.
32:53Fakat Mazlum Abdi'nin biraz daha pragmatist bir tarafı var.
32:57Yani bir takım kanallardan ortaya çıkan bilgi şu şekilde.
33:04Kendisi Suriye rejimiyle bir normalleşmeyi prensip olarak kabul ediyor.
33:11Fakat örgüt içindeki radikal kanat, Ferman Hüseyin başkanlığındaki radikal kanat
33:20böyle bir şey olması halinde işte suikast daha önce tehdidinde bulunmuştu.
33:28Yine bunun benzeri sert açıklamalar yapıyorlar.
33:31Biraz daha şeyde SDG içerisinde örgüt mensuplarının radikal ve ılımlı kanatları arasında bir uzlaşı sağlanamıyor.
33:41Bu şeydeki görüşmede 4 Ocak'taki Şam'daki görüşmede aynı zamanda Halep'teki iki mahallede
33:53Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinde örgüt militanlarının oradan çekilmesi Suriye tarafından dile getirilmişti görüşmede.
34:03Fakat tam tersine terör unsurları orada daha fazla yoğunlaştılar.
34:09Son iki ay içerisinde 20-25 civarı asker ondan işte birkaç rakam daha düşük 19-20 civarı sivili
34:18buradaki terör unsurları çatışmalarda katlettiler ve bunun üzerine operasyon yapılmasına karar verildi.
34:27İşte bugün itibariyle Eşrefiye mahallesi tetişten terörden arındırılmış vaziyette.
34:35Yakında diğer öteki mahallede Şeyh Maksud mahallesi de böyle bir akıbet ile karşı karşıya kalacak.
34:46Acaba yani bunlar topyekun Fırat'ın doğusuna yapılacak bir operasyonun fragmanı mı?
34:56Yani böyle okuyabilir miyiz?
34:58Buradaki işte ortaya çıkan sonuç Fırat'ın doğusu bakımından da işte önümüzdeki zaman diliminde tekrarlanacak mı?
35:07Bu henüz daha belirsizliğini koruyor.
35:10Türkiye bu konudaki kararlılığını bugün bir kez daha ortaya koydu.
35:16Milli Savunma Bakanlığı adına yapılan açıklamada yardım talip edilmesi durumunda
35:22Türkiye'nin destek sağlayacağı ve terörün tetişin edimine edilmesinin Suriye içerisinde
35:30aynı zamanda Türkiye'nin güvenliğiyle de bağlantılı olduğu, bununla doğrudan ilimtili olduğu resmi açıklamada dile getirildi.
35:39Şimdi acaba bu tetiş örgütü, terör örgütü neden böyle radikal, sert bir çizgide?
35:48Şimdi bunun bir başka sebebi de 6 Ocak'ta Paris'te yapılan toplantı,
35:56Paris'te Amerika'nın ara buluculuğunda Suriye temsilcileriyle İsrail arasında bir görüşme yapıldı.
36:08Bu görüşmede Trump'ın ağırlığını koyduğunu görüyoruz.
36:14Yani İsrail kendisinden talep edilenlerin önemli bir kısmına karşı çıkmaya devam etti.
36:20Oradaki görüşmede işgal bölgelerinden ayrılmayacağını söyledi.
36:25Dürsi kontrol bölgelerinden, Süveyda tarafından.
36:29Çünkü bir taraftan Golan'ın etrafındaki tampon bölgeyi işgal etti.
36:35Öte taraftan Dürsi'lerin hamilliğine soyunluyor.
36:39Bundan vazgeçmeyeceğini söyledi.
36:42Öte taraftan Golan'da ve Süveyda'da askeri kontrolü de Suriye'ye bırakmayacağını söyledi.
36:49Buna rağmen Amerika'nın baskısı ile taraflar arasında bir iletişim hattı tesis edilmesi kararlaştırıldı.
37:03Ve bu hat üzerinden çatışmaların engellenmesi, önlenmesi ve ileride bir barış anlaşmasına gidilmesi öngörülüyor.
37:13Amerika'nın talebi bu şekilde.
37:17Yani rejim, pardon, Suriye'deki yeni yönetim ile İsrail arasında 6 Ocak'ta ABD baskısıyla bir temas kuruldu normalleşme konusunda.
37:30Önemli bir adım aslında arkası gelir gelmez.
37:34Fakat buradan şöyle bir sonuç çıkıyor.
37:36Tetiş örgütü, terör örgütü, Suriye Demokratik Küşleri ayaklarının altındaki halının kaydığının farkındalar.
37:46Trump idaresi üriter, yekipare bir Suriye istiyor.
37:52Bunu Thomas Barak, Ankara Büyükelçisi, Suriye Üzer Temsilcisi tüm konuşmalarında açıklıkla dile getirmekten kaçınmıyor.
38:03Öteki Amerika askeri kanat, bu bölücü yahut da Suriye'nin parçalanması faaliyetlerini önümüzdeki zaman diliminde de sürdürecek gibi gözüküyor.
38:15Bunun ebaresi 2026 yılı bütçesi.
38:19Çünkü bütçeden Suriye Demokratik Küşlerine 130 milyon dolar bir kaynak ayrıldı.
38:27Bu parayı neden veriyorsunuz?
38:30Çünkü DAEŞ diye bir örgüt var.
38:33Buradaki bizim koalisyon ortağımız Suriye Demokratik Küşleri DAEŞ ile mücadele ediyor.
38:39Bu kalemde Savunma Bakanlığı bütçesinden bu fonun 2026 yılında Suriye Demokratik Küşlerine verilmesi planlanmış vaziyette.
38:50Trump yine bugün yaptığı açıklamada üniter, yekipari bir Suriye'den yana olduğunu söyledi.
39:01Şimdi terör örgütünün son günlerde sivil vatandaşlara ve Suriye askerlerine yönelik saldırılarının yoğunlaşmasının bu iki mahallede bir sebebi de bu.
39:15Yani bir mağduriyet algısı yaratmaya çalışıyorlar.
39:20O mahallelerde Kürtlerin dışında Hristiyanlar da yaşıyor.
39:25İşte Ezidiler falan gibi bir takım azınlıklar da var.
39:29Kendilerine yönelik bu çatışma esnasında sivil kayıpların olması ve buradan bir mağduriyet algısı yaratmayı hedefliyorlar.
39:39Fakat beklentileri şu ana kadar sahaya yansımadı.
39:44Benim görebildiğim kadarıyla ne Amerika'dan ne Avrupa başkentlerinden Suriye hükümetinin, Suriye ordusunun Halep'teki operasyonuna yönelik olarak bir negatif açıklama falan gelmedi.
40:01Tek açıklama yine İsrail'den geldi.
40:04Gideon Sağar Dışişleri Bakanları Suriye rejiminin azınlıkları kitlesel olarak ortadan kaldırma eylemine girişmekle suçladı.
40:17Suriye demokratik güçlerine işte onların emhasına izin verilmemeli falan bu mealde bir açıklama yaptı.
40:24Şimdi önümüzdeki zaman diliminde bu fragmanın acaba Fırat'ın doğusuna ne şekilde yansıyacak bir taraftan da uzlaşı diplomasiyle mesafe alınma çabaları sürüyor Türkiye.
40:40Türkiye periyodik olarak 10 Mart mutalakatının gereğinin yerine getirilmesi için çağrılarını tekrarlıyor ve gerektiğinde Türkiye nihai adımı da atabileceğini aslında sürekli gündemde tutuyor.
41:03Evet önümüzdeki zaman diliminde acaba diplomasiyle mi Fırat'ın doğusunda bir mesafe alınacak yoksa Suriye ordusunun bir müdahalesi mi olacak?
41:17İkinci seçeneğin devrede olması durumunda Özgür Suriye ordusu başta olmak üzere Suriye içerisindeki bizim tampon bölgedeki askerlerimiz ve onun ötesinde zaten silahlı kuvvetlerimizin destek vermesi bekleniyor.
41:34Zaten askeri işbirliği anlaşması bunun hukuki altyapısını da oluşturmuş, tesis etmiş durumda.
41:45Peki. Bölgemizdeki son gelişmeler bu şekildedir. Bilhassa Suriye'deki güncel yorumlarınızı bizlerle paylaştınız. Ben teşekkür ediyorum ve hayli geceler diliyorum sizlere.
41:56İyi akşamlar. Sağ olun.
41:58Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger bizlerleydi kıymetli izleyiciler. Komşumuz Suriye'de ve İran'da neler oluyor yorumladı kıymetli hocamız bizlere.
42:07Kendisine bir kez daha teşekkür ediyoruz ve bugünlük de gece ajansının sonuna gelmiş bulunuyoruz.
42:149 Ocak Cuma gününe merhaba dedik gece ajansında birlikte bu vesileyle evvela Cuma gecenizi tebrik ediyorum ve yarınki Cuma bayramınızı da tebrik ederek sizlere, sizleri Allah'a emanet ediyorum.
42:29Öldürmeyi geri kesin, öldürmeyi çok iyi bilin.