- 9 ay önce
✅ Sömürgecilik geri mi dönüyor?
📌 Venezuela'dan sonra sıra hangi ülkede?
📌 Çin'in Latin Amerika sahası daralıyor mu?
📌 ABD müttefiklerine de mesaj var mı?
Latin Amerika Uzmanı İmdat Öner, Candan Yıldız'a yorumladı.
📌 Venezuela'dan sonra sıra hangi ülkede?
📌 Çin'in Latin Amerika sahası daralıyor mu?
📌 ABD müttefiklerine de mesaj var mı?
Latin Amerika Uzmanı İmdat Öner, Candan Yıldız'a yorumladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Evet Venezuela'yı Amerika'nın Venezuela Devlet Başkanı Madura ve eşi Sicilia Flores'i kaçırmasının yankılarını konuşmaya devam ediyoruz.
00:14Akademisyen doktor İmdat Öner bizimle kendisi aynı zamanda Latin Amerika uzmanı ve 2014-2016 yılları arasında Venezuela'da sağ çalışmaları yapmış bir akademisyen.
00:26İmdat Bey hoş geldiniz. Şimdi şu saat itibariyle o görüntüleri mutlaka siz de görmüşsünüzdür.
00:32Madura ve eşi Flores önce New York'taki bir yerden helikopterle alındı ve ilgili adliyeye götürüldü ve oradaki görüntüleri görmüşsünüzdür.
00:47Yani bir devlet başkanının ve karısının böyle gerçekten bir hükümlü suçlu gibi Amerikan adaletine teslim ediliyor algısının yaratıldığı o görüntüler.
01:03Bütün dünya liderleri için hegemonik güç olan Trump dışındaki dünya liderleri için nasıl bir mesaj içeriyor sizce?
01:11Şimdi öncelikle şunu ifade etmek lazım. Bu Venezuela konusu dışarıdan baktığımız gibi değil aslında.
01:19Neden? Venezuela bu Trump'ın Monroe doktrini çerçevesinde özel bir sayfa ayırdığı bir konu.
01:28Neden bunu söylüyorum?
01:29Çünkü Trump ilk döneminde de, iktidara ilk geldi, 2017'de Venezuela'da Maduro'yu indirmek için, Venezuela bir rejim değişikliği yapmak için uğraştı.
01:40Bunu o dönem başaramadı. O dönemden bu yana devam eden bir arzusu vardı. Venezuela'da rejim değişikliği.
01:47İkinci dönemine başladığında bu kendi bu arzu ettiği Monroe doktrini çerçevesinde bunu gerçekleştirebilmek için, başarabilmek için gerekli, yani tabiri caizse tüm kozları oynadı.
01:58Şimdi Venezuela'da Maduro'nun bu hale düşmesinin iki sebebi var.
02:03Birincisi saray içi darbe diyebileceğimiz bir Venezuela iç politikasını ilgilendiren konu.
02:08İkincisi de Maduro'nun hem bölgede hem de Amerika'da meşru olmayan bir lider pozisyonuna sokulması.
02:17Bunu söylem bağlamında da düşünebilirsiniz.
02:19Gerçeklik bağlamında da özellikle geçen yıl ki Venezuela'daki başkanlık seçimlerinden sonra Venezuela'da Maduro'nun durumu çok kritik bir haldeydi.
02:31Saray içi darbe derken yani satıldığı anlamında mı söylüyorsunuz Maduro'a?
02:38Yani bu kadar ne derler tereyağından kıl çeker gibi bir operasyonun yapılması herhalde diğer taraf olmadan çok mümkün değil gerçekten değil mi?
02:49Kesinlikle kesinlikle.
02:50Şimdi bunu ben hem Venezuela'daki muhalif kanattaki kontaklarımdan hem de Amerika'da şu an medya yansıyan şeylerden takip ettiğim şey bağlamında söylüyorum.
03:00Maduro çok açık bir şekilde kendi rejim içerisinde aforoz edildi ve Amerika'ya teslim edildi.
03:06Şimdi bunun şöyle bir boyutu var.
03:09Şimdi Amerika'da Trump bu Venezuela rejim değişikliğini kafaya koyduktan sonra bildiğiniz gibi kara iplere Amerika'nın en büyük askeri birliklerini konuşlandırdı.
03:20Ve Panama'dan bu yana yani 1989'dan bu yana gördüğümüz en büyük askeri birlikler burada Venezuela'da bir rejim değişikliği için gün sayıyordu.
03:30Şimdi bunu gören rejim içerisindeki aktörler özellikle bu Dels Rodriguez şu an başkanlığı devralan isim ordunun başındaki Vladimir Lopez ile beraber böyle bir mutabakata gelmiş Trump'la ya da Trump yönetimiyle.
03:49Burada gördüğümüz hikaye bu.
03:51Şimdi Venezuela'da zaten Maduro bir koalisyonla iktidarın başındaydı.
03:56Nasıl bir koalisyon?
03:58Chavez öldükten sonra Maduro son derece popüleritesi düşük, karizması zayıf bir liderdi.
04:05O yüzden dışarıdan birilerinin desteğine ihtiyacı vardı.
04:09En başta da ordunun desteğine.
04:11Daha sonra yine Chavismo hareketin içerisindeki önemli kliklerin başındaki Dels Rodriguez gibi, Diasalo Cabello gibi, şu anki mevcut İçişleri Bakanı,
04:19bunların desteğiyle oluşmuş bir koalisyonun başıydı.
04:23Ve bu koalisyon 13 yıl başarılı bir şekilde yani herhangi bir şeye uğramadan Trump'ın yaptırımlarına, ambargosuna, farklı dışarıdan müdahalelere rağmen ayakta kalabildi.
04:33Ve Maduro hala bu kliğin kendisine desteğini devam ettireceğini, ordunun desteğini arkasına çekmeyeceğini düşünerek,
04:43bu Trump'ın ağır şeylerine karşı, söylemlerine karşı, hedeflerine, ne diyeyim ona, korkutmasına karşı, bu gerilimi artırmasına karşı geri adım atmadı.
04:57O hatırlarsınız dans ettiği sahneler, işi şakaya vurmalar falan, bunu bir blöf olarak düşündü.
05:04Ama Venezuela'nın o rejimin içerisindeki diğer aktörler bunu bir tehlike olarak algıladı.
05:11Ve tüm rejimin birden çökertecek bir tehlike olduğunu düşünüp Maduro'yu aslında Amerika'ya kurban verdiler.
05:18Ve zaten bu D.S. Rodriguez'in dün, iki gün önce biz emperyalizme kurban gitmeyeceğiz söyleminden,
05:26dün Amerika'yla iş birliği yapmaya hazırız söylemine gelmesi aslında bunun en açıkta işareti.
05:31Zaten o başka bir ülkedeydi değil mi bu operasyon yapıldığında?
05:36Şimdi o söylendi, ben de paylaşmıştım onu hatta.
05:38Rusya'da olduğu söylendi ama bunun da aslında bu operasyonun bir parçası oldu anlaşıldı.
05:43Rusya'da değilmiş. Muhtemelen Venezuela'da güvende bir yerde bekliyordu bu şeyin olacağını bildiğince.
05:49Aynı zamanda ordu da yani bir tek kurşun sıkmadan, herhangi bir konfrontation'a girmeden askeriye çatışmaya
05:57doğrudan bu resmen hava sahasını ABD uçaklarına, helikopterine açtı.
06:03Şu Delta şehit takımı resmen Lille bulmuş gibi Maduro'nun saklandığı yeri buldu.
06:10Buraya girdi herhangi bir yine çatışma oldu. Sadece bu Kübalı şeyler, Kübalı askerler ya da istihbarat biriminden kişilerin bir karşı koyduğunu görüyoruz.
06:22Böyle bir karşı koyma hadisi yaşandı ve bugün Küba açıkladı yaklaşık 40 kadar Kübalı hayatını kaybetmiş Kübalı asker.
06:30Yani Kübalılar sadece, zaten Maduro'nun Küba ile yakın ilişkisinin sonucu da oydu yani Kübalılar Maduro'yu özel bir koruma sağlıyordu.
06:38Yani bu hayatını kaybeden 40 Kübalı da aslında bu çatışmanın sonucu.
06:42Çünkü Venezuelalılar doğrudan zaten çatışmaya girmemiş.
06:45Yani muhtemelen Vladimir Lopez, Savunma Bakanı ve Genelkurma Başkanı bu operasyonun geleceğini bildiği için talimat, askere herhangi bir talimat vermemiş.
06:55Yani doğrudan gelip Maduro'yu eliyle koymuş gibi bulup oradan alıp geldiler.
07:01Ve Küba yani korumasını sağlayan 40 Kübalı askerin hayatını kaybettiği bu operasyon sırasında Küba tarafından da teyit edilmiş oldu.
07:13O zaman Küba'dan devam edelim.
07:15İşte Küba devrimi 1950'lerdeki Küba devrimi sonrası işte bir tür ne derler sosyalizmin, real sosyalizmin yaşadığı tek yani Çin'i ve Kuzey Kore'yi saymazsak ki bence sayılabilecek ülkeler değil.
07:34O yüzden hani sosyalizmin yaşatıldığı tek bir coğrafya olarak herkesin aslında bir yanıyla da yüzünü döndüğü bir ideolojik ne derler kazanılmış bölge olarak da anlamı olan Küba'nın da tehdit aldığında olduğunu görüyoruz.
07:52Nereden görüyoruz?
07:53Zaten bunu açık açık söylüyorlar.
07:55Zaten Trump ve ekibinin böyle gizli saklı satır arası falan yok.
07:59Yani her şey açık açık söylüyorlar.
08:01O zaman ne olacak yani Küba tehdit altında mı gerçekten ya da Meksika tehdit altında mı Kolombiya'yı yine tehdit etti Trump?
08:14Biri taraftan mesela Şili ve bunlar gerçekten askeri darbelerle yorulmuş coğrafyalar ve diktatörlüklerle yorulmuş coğrafyalar.
08:26Ne bekliyor gerçekten bundan sonra Latin Amerika'daki o önemli ülkeleri?
08:34Küba'dan başlayalım.
08:36Şimdi Küba burada en önemli ülke.
08:39Bahsettiğiniz gerekçeler var.
08:41Ama neden Küba hani doğrudan hedefe oturdu şu an?
08:44Birincisi bildiğiniz gibi bu Trump'ın Latin Amerika politikasını şekillendiren çok önemli bir isim var.
08:50Hepimizin bildiği bir Dışişleri Bakanı Mark Rubio.
08:52Ben şu an bulunduğum üniversitede doktoramı yaptığım sırada Mark Rubio'nun ders verdiği bir şeyde alanda kendisine araştırma görevliliği de yapmış oldum.
09:04Ve kendisini yakından tanıyorum ve yakından çalışmalarını takip ettim çok uzun süredir.
09:08Onun Küba'ya karşı olan, Küba rejimine koyan alerjisi, Küba'da rejim değişikliği öngörüsü, beklentisi çok uzun yıllara gidiyor.
09:17Zaten kendisi Kübalı bildiğiniz gibi. Kübalı bir ailenin çocuğu. Amerika'da doğmuş ve bu hep...
09:23Yani bir Küba devrimi nefreti mi var kendisinde böyle mi anlıyorum?
09:28Evet, kesinlikle. Çünkü evet o dönem ailesinin o dönem gelmiş olması.
09:32İşte Castro rejimde yani özellikle Miami'de Little Havana dedikleri, Küba'dan kaçıp gelen o rejimden kaçıp gelenlerin oluşturduğu mahallelerde büyüyen, yetişen eğitim alan.
09:42Ve hep aynı o eco-chamber içerisinde birbirlerini besleyen, rejimin bir gün yıkılacağı ve tekrar işte bir ülkelerine geri dönecekleri o özlem şey bunlardan bir travma etkisi de yaratmış.
09:56Bekleneceği gibi.
09:58Şimdi tabii bu Rubio'nun her zaman kafasındaki bir projeydi yani.
10:03Küba'da bir rejim değişikliği.
10:05Peki neden Venezuela ile alakalı?
10:08Marco Rubio'ya göre ve Küba'daki rejimin yıkılmasının tek yolu Venezuela'da Maduro'nun yıkılmasıydı.
10:16Çünkü uzun yıllardır Maduro ile Küba arasında özel bir ilişki vardı.
10:22Özellikle Chavez öldükten sonra yerini Maduro'ya bırakınca Küba özel bir şey koruma sağladı Maduro'ya.
10:28Kübalı işte bu istihbarat ajanları, koruma, özel korumalar.
10:33Mesela Maduro'nun etrafındaki güvenlik şeridi büyük bir oranda Kübalılardan oluşuyordu.
10:40Hatta mesela Maduro orada bile Venezuela'lara güvenmiyordu belli noktalarda.
10:45Çünkü her an saf değiştirebileceği, can tehlikesi yaşayabileceği.
10:48O yüzden Küba özel olarak bu şeyi sağladı.
10:51Askeriyede çok ciddi tasfiyeler yaşandı 2013'den bu yana.
10:55Ve genelde hep bu işte Küba radarına takılan isimlerin yani Amerikancı görülen ya da Amerika'ya yakın görülen isimler tasfiye edildi.
11:03Yani o yüzden Küba'nın özel bir şeyi var Venezuela'da.
11:06Ki bunun karşılığında Venezuela ne yaptı?
11:08Venezuela'da Küba'ya petrol ticari ihracatı yaptı.
11:14Herhangi bir karşılık almadan ya da bu materyal destekler olmadan güvenlik vesaire gibi herhangi bir para almadan Küba'ya bu tarz şey petrol ihracatı sağladı.
11:24Şu an bildiğiniz gibi Küba'da ciddi bir ekonomik kriz var.
11:27Ve bu ekonomik kriz tek belki toler eden şeydi bu Venezuela'dan gelen petroldü.
11:32Ama bu yaptırım ve ambargolardan kaynaklı bir ekonomik kriz değil mi?
11:37Ambargolarda yani Amerikan'ın koyduğu yıllardır orada koyduğu ambargolarla ilgili bu.
11:41Tabi yani şeyde içeride artık Castro sonrası bazı esnekler yapıldı.
11:47Yeni gelen ektidarlar doğal olarak hani krizden sonra belli noktalar alan açtığı,
11:53iş ticaretle belli esneklere gidildiği açıcı doğal olarak hani dünyayla entegre olma bağlamında Küba'da bu tür gelişmeler yaşandı.
11:59Ama o ne yani şey olan, oturmuş olan o şey ki şu an o kadar farklı bir Küba rejim.
12:08Şimdi Venezuela'dan gelen bu petrolde bu ülke yaşandı gayet iyi, rejimin ayakta kalmasını da bir şey sağladı, destek sağladı.
12:15O yüzden rövizyonun ana hedefi, ondan önce Maduro'yu indirmek burada, sonrasında da Küba'daki rejime hedef, hedefleri o tarafa yönelik.
12:25Çünkü bu en kısa süre içerisinde biz, Küba'nın Amerika'nın dinlemine gireceğini görüyoruz.
12:30Çünkü Küba konusu Amerika için bir travma.
12:32Diz gibi domuzlar, körsüzlüğü, daha sonrasında yapılan işte operasyonlar ve bunların hepsinin başarısız olması,
12:39yaşandı bir atışı için, iller için, Küba'da bir rejim değişikliği yapmak içerisinde, yani Sunamizi çok çok büyük bir şey.
12:49Başarı, yani bir zafer, hem de bir zafer olarak.
12:55Peki imdat öner kolay olur mu?
12:58Yani Venezuela kadar kolay olur mu?
13:00Olası bir Küba'ya operasyon ya da rejim değişikliği denemesi.
13:06Şimdi şu Venezuela'da yaşanan senaryoyu, Küba'da da yaşanabileceğini düşünebiliriz.
13:13Neden?
13:14Çünkü bu rejimler çok uzun süredir ayakta ama belli yorgunluklar var.
13:18Rejim içi farklı fraksiyonlar, şeyler oluşuyor, klikler oluşuyor.
13:24Hani şu an mesela evet hala güçlü bir rejim ama mesela içeriden Amerika ile iş birliği yapacak aktörleri,
13:32mesela bir Delce Rodriguez gibi bir aktörün çıkıp çıkmayacağını bilemiyoruz.
13:35Yani bugün şeyin yine Karayipler'deki o donanmanın doğrudan Küba'yı hedef aldığını düşündüğünüzde içeriden birilerinin saf değiştirip değiştirmeyeceğine emin olamayız.
13:46Ve zaten Trump'ın bütün meselesi bu.
13:49Benim diyor Latin Amerika, yani Amerikalarda, arka bahçemde kullanabileceğim en güçlü silahım nedir?
13:55İşte askerim, askeri seçeneklerim, işte use of force, güç kullanma.
14:01O zaman diyor neden ben bunu kullanmıyorum?
14:03Madem biz bunu Irak'ta, Suriye'de, Afganistan'da kullandık, yanı başımda işte Venezuela gibi, Küba gibi ülkeler karşı neden kullanmalıyım?
14:12Kullanmayayım.
14:12Çünkü onlar benim için doğrudan bir tehdit diye bunu piyasaya sürüyor.
14:17İşte açıklamalarında bunu kullanıyor.
14:20O yüzden o Trump'ın zihin dünyasında bu Monroe doktrinin, özellikle yeni duyurduğu stratejik dokümanında, güvenlik strateji dokümanında bu mesajı açıkça veriyor.
14:30Burası benim arka bahçem, burada istediğim kararları alırım, buradaki yönetimlere istediğim şekilde yönlendirmeler yapabilirim.
14:39Bunun örnekleri de gördük.
14:40Arjantin'de, Miley'nin ara seçimlerinde doğrudan maddi destek sağladı.
14:46Bolivya'da muhalif adayı, sağcı adayı doğrudan destek verdi.
14:51Honduras da yine bir eski uyuşturucudan yakalanmış devlet başkanını affetti.
14:57Onun aynı partisinden olan adayı destek verdi.
15:00Yani burada baktığımız mesele Venezuela bunun ilk test ayağıydı.
15:05O başarıla gerçekleşti.
15:06Şimdi genel şeyde, Monroe doktrinin perspektifinde yeni yeni operasyonlar göreceğiz.
15:12Eğer operasyon olmasa bile bir seçim mühendisliği yaşanacak.
15:16İşte benim Kolomya'da ayı sayıda seçimler olacak.
15:19Petro'dan nefret ediyor.
15:20Petro bilgis gibi çok hani böyle eski bir solcu, gerilla hareketi üyesi olduğu için
15:25bugün çok ciddi böyle agresif de bir çıkış yapmış Trump'a karşı.
15:30Mesela Trump bu konularda çok hassas.
15:33Yani böyle liderleri kesinlikle tolora etmek istemiyor.
15:36Yani hatta şu an askeri operasyon ihtimali bile düşünüyordur.
15:39Ama tabii ki bu Amerika'daki iç dengelerden dolayı, kongre vesaire bu kolay bir şey olmayacak.
15:43Yani Venezuela'ya girdiği gibi Kolombiya'ya giremez.
15:46Kolombiya'da sonuçta demokratik seçilmiş bir lider var.
15:49Yani meşruiyeti tartışmalı değil, ticari ilişkileri iyi.
15:53Sonuçta Kolombiya, Amerika'nın en güçlü müttefiklerinden biriydi Petro iktidara gelene kadar.
15:59O yüzden böyle bir askeri operasyon falan bekleyemeyiz.
16:01Ama bir seçim mühendisliği son derece mümkün.
16:04Yani muhtemelen şu an Trump yakında bu seçim öncesi.
16:08Petro zaten aday olmayacak şeyinden dolayı, görev süresinden dolayı.
16:14Petro zaten gidiyor.
16:15O yüzden hani bu agresif söylemlerinin bir sebebi de o yani.
16:17Gider ayak hani bu şeyleri artırıp biraz daha kendisinden sonra gelen solcu adaya da şey sağlamak.
16:24Hani bu anti Amerikancı şeyle destek toplayabilmek.
16:28Trump da bunun tam karşılığında rakibi sağcı adaya destek vererek
16:33Petro şeyin Kolombiya'da bir sağcı iktidarın gelmesini istiyor.
16:37Bu Şili'de gerçekleşti bildiğiniz gibi.
16:39Geçen ay iki seçimlerde Şili'de soldan sağa hatta aşırı sağa bir geçiş yaşandı.
16:43Bolivya'da yaşandı.
16:45Peru'da yaşandı.
16:46Peru'da yine seçim olacak.
16:47Şu an ara bir yönetim var.
16:49En son Brezilya kalıyor.
16:50Yani Brezilya'da Lula hala iktidarda ama Lula güçlü bir karizmatik bir lider olduğu için
16:55hani kolay bir lokma değil Trump için.
16:57Trump o yüzden yaptırımlar falan uyguladı yılbaşında ama geri çekti.
17:01Çünkü Brezilya'yla ciddi ticari ilişkileri var.
17:04Bunlar zarar görüyor.
17:05O yüzden Lula'ya bu kadar rahat şeyler yapamaz.
17:08Brezilya ayrı bir şey, chapter Trump için.
17:11Meksika'yla da, Meksika'da devlet başkanı Trump'ı idare etmeye çalışıyor.
17:16Shane Baum çok akıllı bir kadın.
17:20Mümkün onunca suyuna gitmeye çalışıyor.
17:22Özellikle bu gümrük konusundan dolayı bir süre ciddi bir sorunlar yaşadılar.
17:25Ama hemen bir telefon diplomatistleri çözmeye çalıştı.
17:28Onu da nereden anlıyoruz?
17:29Trump'ın açıklamalarından çok iyi bir kadın, çok hoş bir kadın, güzel çalışıyoruz vs.
17:34Yani anlaşılan suyuna giderek Meksika'daki bu gerginliği, Meksika-Amerika arasındaki gerginliği artırmak istemiyor.
17:41Yani bu Venezuela gibi bir şey hani burada bekleyemeyiz.
17:44Şu olabilir, yalnız Meksika'da öyle bir şey açayım parantez.
17:47Bildiğiniz gibi bu Venezuela'ya karşı kullandığı şey uyuşturucu meselesiydi.
17:52Yani buradan fent geliyor, kokain geliyor.
17:54Şimdi asıl kokain Meksika'dan geliyor.
17:56Yani bildiğiniz gibi Meksika'da çok ciddi karteller var.
18:00Sinaloa gibi, Halisco gibi bu karteller tonlarca kokaini Amerika'ya taşıyor.
18:04Çok uzun yıllardır.
18:06Ve Trump'ın bir şeyi de gerekirse sınır ötesi operasyon yapabiliriz söylemiydi Meksika'ya karşı.
18:12Şu an Meksika Değerli Başkanı bunu Trump'la müzakere ediyor.
18:17Yani önümüzdeki dönemde böyle bir operasyon gerçekleşebilir.
18:21Belki hani sınırlı bir, koordineli bir şey bekleyebiliriz.
18:25Kara operasyonu bekleyebiliriz Meksika'da.
18:27Ama tabii bunların hepsi yani Amerika'daki gelişmeleri de bağlı.
18:31Yani kongrenin tutumu, cumhuriyetçilerin kendi içerisinde özellikle Maga tabanının tutumu.
18:36Yani pek çok faktör var bunu açıklarken.
18:39Ama dediğim gibi Küba şu an ilk hedef.
18:42Özellikle Rubio'dan dolayı Rubio buna bastıracaktır.
18:45Trump'ı bu konuda ikna etmek için elinden geleni yapacaktır.
18:48Bir diğer şey de işte belki Kolombiya'da bir seçim mühendisliği, diğer ülkelerle bir seçim mühendisiyle
18:54bütün kıtayı, bütün Latin Amerika'yı sağcı iktidarların olduğu,
18:58Trump'ın rahatlıkla çalışabileceği liderlerle donatmak.
19:02Trump'ın asıl niyeti bu.
19:03Peki yani çok enteresan hani gerçekten bu uluslararası dengeler, uluslararası ya da egemenlik çıkarları vesaire ya da Amerika'nın hegemonik güç olması meselesi,
19:18bunun yeniden belki canlandırma arzusu, bütün bunlar bir gerekçe.
19:23Ama biri taraftan da liderlerin psikolojisi, o ilkeye dair duygusal dünyası vesaire.
19:31Bunların da etkili olduğu bir garip dönemden geçiyoruz.
19:36Bütün bu açıklamalarınızdan anladım.
19:38Peki şunu merak ediyorum ben.
19:40Şimdi biz bu Venezuela ve sonrasında Latin Amerika arka bahçeyi mi ben kendime göre yeniden dizayn edeceğim derken
19:49Trump, Çin'den mi çok korkuyor?
19:53Yani Çin'in bu kadar etkili olmasından mı çok korkuyor?
19:57Yoksa gerçekten başka nedenler var mı?
19:59Bir de şunu merak ediyorum.
20:01Şimdi böyle bir meşruiyet derdi de yok ya Trump'ın.
20:06Sadece işte belki hafif olarak şunu diyebiliriz meşruiyet arayışında.
20:12Narko terörle mücadele ediyorum.
20:14Çünkü benim ülkeme işte binlerce ton uyuşturucu giriyor bu ülkelerden.
20:20Velev ki diyelim bunun da etkisi varsa biraz da olsa.
20:24Belki de meşruiyeti buradan kurmak için bunu gerekçelendiriyor ama.
20:29Bu narko dünyada bir değişim olabilir mi?
20:33Bütün bu saha dizayn çabalarının ardından.
20:37İki sorun var arka arkaya zorunda.
20:38İki sorun var.
20:39Çin konusu.
20:40Önce Çin'e başlayayım.
20:41Çünkü çok isabetli bir nokta.
20:43Asıl mesele zaten bu.
20:44Yani Trump'ın ilk geldiğinde hemen bu Trump şey, Monroe doktorunun şeyini yeniden canlandırma figri.
20:51Sonrasında Marco Rubio'yu Dışişleri Bakanı atama meselesi.
20:55Bunlarla ilgili.
20:56Yani ben mesela Rubio'yu ilk seçimde, Dışişleri Bakanı'na da Trump'ın bir seçimde geçtiğinde bunu söyledim.
21:00Yani Trump doğrudan buraya hedef alacak.
21:03Latin Amerika, Amerikalar kakasını, Batı yarım küreği öncelikle ve Orta Doğu, Uzak Doğu tarafa bir mola versen.
21:11Ve dediğim gibi yaptı.
21:13Zaten Rubio'nun gelmesi, İspanyocu bilen ilk İspanik Dışişleri Bakanı.
21:17Ve bütün bu şey de Çin'e karşı, Çin'in buradaki ülkeler içine karşı bir ön alma girişi.
21:23Çünkü Çin bildiğiniz gibi Latin Amerika'da şu an çok arttı.
21:27Yani hem altyapı yatırımları hem enerji yatırımları bu Amerika'yı korkutuyor.
21:32Şu an pek çok ülkeyle ikili dış tigaret hacmi Amerika'yı geçti.
21:38Yani Amerika'nın hemen yanı başındaki bir bölgede neredeyse diğer bütün ülkelerle Amerika'dan daha fazla ticaret yapıldı.
21:45Buradaki altyapı yatırımlarının direkt Çin'in üstleniyor.
21:50İşte 5G gibi internet yatırımları, network yatırımları, onun düşünce teknoloji yatırımları, hepsi şu an Çin'in elinde.
21:59Bu Trump'ın kabul edemeyeceği yani kendi şeyin, fundamental dünyasında o Batı yarım yükselencilerinde, Amerika'yı 14 yılında kabul edilemez bir şey.
22:09Bu benim Arta Bahçem, burayı ben dizayn ediyorum.
22:11Aynı zamanda o 1823'te Monroe, başka Monroe'nun yaptığı gibi, Spanya'ya, Kortegül'de dediği gibi, buraya giremez.
22:19Bu kadar Çin ve Trump, Çin'in buradaki etkisini kırmaya çalışıyor.
22:25Hatta Venezuela'yı biz yöneteceğiz açıklamasının arka planı da bu.
22:30Yani Çin'e giden, şu an Venezuela'daki üretilen petrolün %80-85'i Çin'e gidiyor.
22:36Trump şunu diyor, Venezuela'yı biz idare edeceğiz, Çin'e giden petrolü biz alacağız.
22:42Yani kimin, Venezuela'nın kime petrol göndereceğini, kiminle ticaret yapacağına ben karar vereceğim diyor.
22:49Yani o Amerika'nın Venezuela'yı yöneteceği söylemi, Trump'ın buna bağlı.
22:54O da yani oradan Çin'i hedef alan bir konu.
22:56Yani Çin artık buradaki ağırlığını, özellikle siyasi anlamındaki ağırlığını bir noktada nüfuzunu yitirecek.
23:04Bunu daha çok böyle ticari yollarla, hani o da belki Trump'ın işte, Trump'ın kendi mantalitesine göre açıklıyorum.
23:09Hani benim müsaade ettiğim ölçüde Çin, Latin Amerika'yla ticaret yapabilir.
23:14Noktasına getirmek.
23:15Şimdi, öne giden de şunu göreceğiz.
23:18Muhtemelen Washington'la Pekin arasında bir mutabak, yani bu müzakereler olacak.
23:23Yani Latin Amerika'da işte ticaretin paylaşılması, işte Çin'in belki ileri gittiği noktalar varsa,
23:31orada biraz daha geri adım atması, alanı biraz daha Amerika'ya bırakması.
23:35Bunun örneğini nerede gördük?
23:36Panama kanalını hatırlarsınız.
23:37İlk Trump geldiğinde Panama kanalını geri alacağım demişti.
23:40Buradaki direkt mesaj Çin'e karşıydı.
23:42Çin çünkü orada, ya Hong Kong, Hong Kong'daki bir şirket aracılığıyla Panama kanalının üstündeki şeyi vardı, nüfuzu vardı.
23:52Trump bu Çin'in bu etkisini kırmak için Panama kanalını geri alacağım dedi.
23:55Ve bunun ardından Hong Kong'lu şirket çekildi ve Amerika'da bir şirket Panama kanalını aldı.
24:00Şimdi Latin Amerika'nın genelinde de kurmak istediği şey bu, aa bu yani.
24:03Venezuela'daki petrolün kime gideceğine ben karar vereceğim.
24:07İşte Şili'de bir altyapı yatırım yapılacaksa buna ben, öncelikle benim Amerikalı şirketim yapacak, kalırsa Çin'li bir şirkete verebilirsin.
24:16İşte Kolombiya'da bir şey yapılacaksa tünel, bunu ilk olarak Amerikalı şirket alacak.
24:21Yani bütün şey, mesele buraya bağlanıyor.
24:24Bu yüzden hani bu Monroe doktorunun yeniden canlanması ve 3 yıl boyunca yani Trump'un görev sonuna kadar biz bunu konuşacağız ya.
24:31Bu sürekli gündemde oluyor.
24:32Bu biraz da Amerikan'ın bu Washington'daki hani dış politika öncelikleri arasında uygun olduğu için yani onunla son derece yakın şeyde olduğu için.
24:42Buna DC yani Washington'daki elitler de bu projeyi onaylıyor.
24:47Yani evet Trump'e dolu işler yapıyor ama sonuçta Amerikan'ın kendi çıkarları, bu bölgedeki çıkarlarını biz ancak böyle, ancak böyle etkili kirebiliriz diye geçici bir onay da veriliyor.
24:58Ya şimdi tabii ki imdat, öner tabii ki dünya artık soğuk savaş döneminde değil.
25:06Dediğiniz gibi liberal dünyanın çöktüğü bir dönemde yaşanıyor bunlar.
25:11Yani uluslararası yani devletleri ya da süper güçleri bir tür ne derler çerçeveleyen, denetleyen kurumların da zayıfladığı bir dönemden geçiyoruz.
25:24Zaten biraz da hani buradan alınan güçle yani bu nedenle de bu hoyratça ya da pervasızca hareketler yapılıyor.
25:35Ama şimdi tabii ki Çin önemli bir güç o da Rusya evet ciddi anlamda yara aldı.
25:42Yani Suriye'den çekilmek zorunda kaldı uzun zamandır da işte zaten Ukrayna'daki savaşla şey meşgul durumda o kadar güçlü olduğunu söyleyemeyiz.
25:52Peki dünya gerçekten Amerika'nın, Amerika artık jandarmalık da yapmak istemiyor.
26:00Tamamen efendi beni ve dünyanın bu yeni hali benim istediğim şekilde şekillenecek ve aslında ulusal egemenlik dediğimiz şeyin kendisi de bakın ne kadar zayıfmış.
26:13Zaten içeride de çok ciddi dirençler görmüyoruz mu?
26:16Böyle bir dünyaya damayız artık.
26:18Şimdi orada bir parantez açayım.
26:21Yani bu en çok sorulan soru bu şu anda.
26:24Bu arada yani hem Amerika'da hem dünyanın geri kalanında yani biz bu yöne mi gidiyoruz?
26:29Ama ben hani Trump'ın bu Latin Amerika Stadiesi'ni çok yakından takip edip üzerine çok uzun yazıp okuduğum için orada şöyle ayrışıyorum.
26:37Şimdi Trump'ın mental dünyasında Amerikalar ayrı, dünyanın geri kalanı ayrı.
26:41Ben hani bu Amerikalarda yaptığım şeyleri aynı hoyratlıkla geri kalanında yapamam.
26:46Yani biraz Trump'ın şeyi şu.
26:49Çin kendi alanında şeyini, hegemonisini devam ettirsin.
26:53Rusya işte Ukrayna üzerinden orada hegemonisini devam ettirsin.
26:56Bu arada Ukrayna'yı yani Avrupa'yı orada yalnız bıraktı Rusya karşısında.
27:00Ve bunun da ben bir böyle karşılıklı mutabakat çerçevesinde olduğunu düşünüyorum.
27:04Yani Putin'le mesela sen Rus Venezuela'dan çekil.
27:06Ben de işte Ukrayna'ya belli kolaylıklar sağlayayım senin için.
27:10Böyle bir pazarlığım ile yapılmış olacağını tahmin ediyorum.
27:12O yüzden hani Trump'ın mentalitesinde biraz izolasyon o bölgelerden.
27:18Bütün ilgiyi bu tarafa aktarma.
27:19Burada istediğimi yapabilirim yalnız.
27:21Uluslararası hukuk dinlemiyorum.
27:22BMGK kararları dinlemiyorum.
27:24Ben burada istediğim gibi tazarlayabilirim.
27:26Çin'in o tarafına da çok karışmıyorum.
27:28Belli çıkarlarımı tehdit etmediğim müddetçe.
27:30Ama tutup da benim bir Irak gibi bir Afganistan gibi bir Suriye gibi buradaki bataklıklara batmama gerek yok.
27:36Burada oradakiler ne yaparsa yapsın.
27:38Hani benim çıkarlarımı tehdit etmediğim müddetçe kendi içinde olayları çözsün.
27:42Biraz bu tarafa doğru gittiğini düşünüyorum.
27:44Şimdi bu Çin'e de bir alan sağlıyor.
27:46Şimdi alan yani Çin burada Venezuela'da yaşananı gördükten sonra Tayvan karşısında boş duracak değil.
27:51Ya demek ki bu işler böyle yapılabiliyor deyip Tayvan'a karşı bir askeri operasyona girişebilir.
27:56Yani Rusya zaten hani Ukrayna'ya yapmıştı.
27:58Şu an Ukrayna'da daha da öteye gidebilir.
28:00Yani bu hani zaten Amerika'nın kendi öncülüğünde liberal dünya düzeni, uluslararası hukuka, kurallara dayalı dünya düzeni zaten çoktan yıkıldı.
28:09Biz yeni bir aşamaya geçtik.
28:11Ve bu aşamada bence bu şeylerin paylaşıldığı, nüfus alanlarının paylaşıldığı, herkesin kendi nüfus alanında istediği gibi at koşturacağı bir dünya düzenine doğru gittiğini düşünüyorum.
28:21Peki ulusal egemenlik, oradaki yaşayan halk, halklar?
28:26Tabii yani bu halk konusunu biliriz mi?
28:28Halklar bu ulusal çıkarlar, uluslararası çıkarlar bağlamında en son gelen şey.
28:33Yani halkların iadesi, halkların gösterdiği tepki bunlar kimsenin umurunda değil.
28:38Şimdi mesela çok açık da bir örnek vereyim.
28:39Yani Venezuela'da yaşanan, Venezuela'da normalde geçen gün seçimler oldu.
28:44Ve bu çok açık bir şekilde bunu muhalefet kazandı.
28:46Çünkü her şeyle, dökümanlarıyla döktü ortaya.
28:48Bunun karşısında Maduro hiçbir belge gösteremeden yüksek seçim kurulu ve anayasa makinesi aracıyla seçimleri kotardı.
28:53Şimdi orada muhalefetin adayı seçilmişti.
28:56Şimdi Trump'ın normalde ne yapması gerekiyordu Venezuela'da?
29:00Böyle bir durumda seçilmiş şeyi tekrar Venezuela'ya getirmesi, halkın iradesini yansıtması beklenirdi.
29:08Trump mesela bunu yapmadı.
29:09Trump mesela Maria Corina Machado'yu tamamen saf dışı etti.
29:13Bunun nedeni, mesela Trump zaten Venezuela'da demokrasi demedi.
29:18İşte insan hakları, demokrasi ya da şey bu ifadeleri hiç kullanmadı.
29:22Zaten öyle bir zihin dünyası yok.
29:25Müşturucu, göçmenlik, işte Çin'in, İran'ın vesaire diğer terör örgütlerinin burada konuşulması hep bu söylemler üzerinden gitti.
29:33O yüzden bu demokrasi vesaire halkın iradesi Trump için çok önemli değil.
29:37Sadece kendisiyle çalışabilecek, kendisinin sözünü yapabilecek.
29:41İşte mesela Dels Rodriguez gibi bir ismi o yüzden orada bıraktı.
29:44Yarın bir gün Dels Rodriguez işte derse ki ben senin şeyine boyun eğmiyorum, ikinci bir operasyon gelebilir diye tehdit ediyor.
29:50Şimdi böyle bir dünya yani.
29:52O yüzden halk iradesinin yansıması falan biz uzun süre bunu mesela bu bölgelerde göremeyeceğiz.
29:57Latin Amerika'da mesela dediğim gibi siyasi mühendislik yapıyor.
30:01Honduras'taki seçimlere müdahale ediyor.
30:02İşte Şili'deki seçimlere, Arjantin'deki işte seçimlere yani bunların hepsi de sonuçta halk iradesine karşı, egemenliğe karşı şeyler ama
30:11Trump'ın şey dünyasında, mental dünyasında bunların hepsi mümkün.
30:15Bu dünya öyle bir dünya.
30:16Onu şey bağlamında da sormuştum.
30:19Hani ne bileyim işte domuzlar körfezindeki Küba'nın direnişi, işte ÇE'nin o Latin Amerika ülkelerindeki o yerli halklarla başlattığı direniş vesaire.
30:33Böyle bir direniş geleneğinin yaşatıldığı bir coğrafyadan da bahsediyoruz ya.
30:37Hani ama işte bu direniş geleneği neydi?
30:41Bir tür aslında sömürgeciliğe ve devam ede gelen ki sömürgecilik bittiğimiz anlamda tabii ki bitti ama tabii ki başka vehçelerle de devam ediyor.
30:51Hani buna direniş de yok gibi görünüyor ya şu an.
30:55O bağlamda da sordum ben.
30:57Doğru, kesinlikle.
30:58Yani mesela soğuk savaş döneminde mesela kıyasladığımızla benzer şekilde yani Amerika'nın operasyonlarına karşı içeride farklı gerili hareketler ortaya çıkmıştı.
31:06İçeride farklı muhalif kesimler bu operasyonlara dışarıdan müdahaleye karşı çıkmıştı.
31:11Şu an Latin Amerika'daki tablo biraz daha farklı ve Trump da zaten bunun farkında.
31:15Özellikle bu Maduro gibi yani hani sosyalizm şeyiyle bahanesiyle sistemi biraz şey yapan, kullanan, sömüren bu şeyler, liderler sol için çok kötü bir örnek oldu.
31:29Ve bu Latin Amerika'daki sola karşı, Latin Amerika'daki sosyalizme karşı olan o şeyi de kırdı biraz.
31:36Sempatiği de kırdı.
31:37Yani o tabandaki şey biraz değişiyor.
31:39Biraz daha belki hani evrilmiş bir solculuk, evrilmiş bir sosyalizm görülebilir.
31:45Ama bu da güçlü bir damar değil.
31:47Eskiden olduğu gibi.
31:48O yüzden hani bu şeyin biz tabandan böyle bir tepkinin ben çok gelebileceğini tahmin etmiyorum.
31:54Mesela Venezuela'da asla böyle bir seçenek olmayacak.
31:56Hani dışarıdan atanmış bir şeye, içeriden alttan bir hani dokattan mesela hatırlarsınız.
32:02Chavez'in darbeyle yıkılması ardından üç gün sonra tekrar gelmesi şeyden dolayı, halkın tepkisinden dolayı.
32:072000'lerin başında yaşanmıştı.
32:09Şimdi öyle bir halkı.
32:09Chavez daha organik bir liderdi evet.
32:12Tabii bir de karizmatik lider.
32:13İşte bu yani karizmatik lider değilse, müşeruniyeti tartışmak gibi değilse ve bir ertesi düşünüyorsa ki genel olarak matemelerde de solcu liderlerin bir ertesi böyle.
32:23Karagua'da ortaya şu an iş ile beraber muhalif adayları hapse tıkmış.
32:28Ya Türkiye örneği gibi bir şey.
32:30Hani bu açıdan baktığınızda sempatiyi kaybetti.
32:33O desteği kaybetti.
32:34O yüzden tabandan böyle çok güçlü bir damarın işte bir tepki şeyinin gelmesini ben beklemiyorum.
32:39Evet.
32:40Peki ben son olarak şunu sormak istiyorum.
32:41Bu uyuşturucu kartelleri meselesi, narko terör üzerinden gerekçelendirerek yaptığı bu operasyon.
32:49Yani bu kartel dünyasında bir değişim, dönüşüm bekler miyiz?
32:56Şimdi ben bu Latin Amerika'da uyuşturucu kartelleri vesaire konusunu özellikle Türkiye bağlamında çalışırken çok okuma fırsatım oldu.
33:05Evet Venezuela'dan gelen gemiler meselesi.
33:08Evet hem onlar hem yani Kolombiya'dan gelen gemiler özellikle bildiğiniz gibi Türkiye son 10 yılda bu kokainin ana hatlarından biri haline geldi maalesef.
33:16O yüzden bu kartellerin Türkiye'deki gruplarla, mafyalarla, çetelerle, iş birliği vesaire hatta Türkiye'den gelen çetelerin buradaki, Meksika'daki, Ekvador'daki çetelerle nasıl ilişkilere girdi vesaire bunları inceliyorum.
33:33Bu network'ü vesaire. Şimdi orada şöyle bir şey yaşanıyor.
33:37Bu çeteler hani böyle, daha doğrusu karteller hani böyle çok saf aktörler değil.
33:42Hani tamam hepsi eli silahlı şey ama kafası basan isimler, aktörler.
33:47Bunlar şunu yapıyor. Her bir yeni şeyde yönetime göre stratejilerini yeniden dizayn ediyorlar.
33:52Şu anki stratejiler mesela Amerika bunu çok öncelediği için Amerika kıtasına olan bu şey kokain şeyini, hattını mümkün olduğunca Avrupa, Orta Doğu ve Uzak Doğu'ya yönlendirmeye başladılar.
34:04Bu hat şu an orada gelişiyor. Yani mesela Türkiye'ye olan risk daha da artıyor bu bağlamda.
34:09Hani yine şeyin bir belli ölçüde Amerika'nın şeyi var bu hattı kırmak için ama bu farklı yöntemlerle bu kartellerde yeni yeni stratejiler, yöntemler geliştiriyor.
34:21İşte gemi ise gemiler yakalanıyorsa bunu hava yoluna, özel jetler aracı ile transfere dönüştürüyor.
34:28Hatta denizaltı, işte narko denizaltılarıyla mesela bunu yapıyor. Narko saplar diyorlar.
34:35Denizaltıları var yani. Denizaltı gemileri var.
34:38Tabii tabii. Mesela Meksika'da kartellerin ordusu var yani.
34:42O yüzden şu an Meksika'da bu çok yapsal bir sorun ve çözülemiyor.
34:45Trump'ın da işte bastırmasının sebebi bu.
34:47Orada diyor karteller var diyor. Kadın baş edemiyor diyor yani Meksika Değerli Başkanı için.
34:51Ben gidip yardım edeceğim, onu ben bitireceğim diyor mesela.
34:53Bu şeyin, Trump'ın girebileceği bir şey değil. Orası çünkü bambaşka bir dünya, kartellerin dünyası.
34:59Ama şey, bu kartellerdeki bu evrilme de bir gerçek.
35:03Doğrudan bu Avrupa'yı ve bizim Türkiye, Orta Doğu bu coğrafyayı hedef alacak artık.
35:08Trump muhtemelen yani bu şey, Amerika buna çok girmez bu topa.
35:12Mümkün olunca engelleme çalışıyor. Özellikle Venezuela'da mesela Delsiroz bir keze verdiği şeylerden birisi de bu.
35:18Ben buna artık talimat diyorum.
35:20Şeyi bitireceksin diyor, uyuşturucuyu Venezuela'da bitireceksin diyor.
35:24Çünkü Kolombiya'dan gelen uyuşturucu Venezuela üzerinden Avrupa'ya gidiyordu.
35:27O hattı kapatmak istiyor.
35:30Yani şimdi bu bir baskıyı göreceğiz ama bunun bu şeyin netice edeceğini düşünmüyorum ben.
35:35Uyuşturucu operasyonlarının şeylerin devam edeceğini, trafiğinin devam edeceğini, farklı coğrafiyle yayılacağını.
35:41Çünkü talep devam ettikçe bu piyasa bitmeyecek.
35:44Yani bu kesinlikle altının çizilmesi gereken bir nokta.
35:48Evet, Miktat Öner çok te...
35:50Ah, İmdat Öner çok Miktat Hoca da beni anıyor herhalde.
35:56Çok teşekkürler İmdat Öner.
35:58Gerçekten bu hani göreceğiz Madura herhalde zaten tutuklanacak öyle görünüyor.
36:03Yoksa niye bu kadar şey, ala ve vaylayla böyle bir operasyon yapılsın.
36:09Tabii ki bunun bir güç göstergesi olduğu ve bütün dünyaya bir mesaj olduğu, özellikle belirli coğrafyaların mesaj olduğu çok açık.
36:18Ve böyle hani devletlerin birbirlerinden öğrenme gelenekleri de var.
36:23Bundan sonra hani kim, Trump'tan ne öğrenecek ve bu gerçekten uluslararası ilişkileri nasıl yansıyacak göreceğiz ama
36:32herhalde Venezuela'yı ve sonrasında dediğiniz gibi Küba, Meksika vs.
36:37Latin Amerika'nın birçok ülkesinin nasıl etkileneceğini konuşmaya devam edeceğiz.
36:43Sizin de yayınlarımızda uygun olursanız konuk etmeye devam edeceğiz.
36:47Çok çok teşekkürler yorumlarınız için.
36:49Teşekkür ederim davetiniz için.
36:51Sağ olun.
36:52Evet sevgili TM4 takipçileri, Venezuela'yı anlamaya çalışıyoruz.
36:58Bu operasyonun anlamlandırılmasına çabalıyoruz.
37:02Başka bir yayında görüşmek üzere.
37:04Hoş kalın, hoşça kalın.
37:05YouTube kanalımıza kalın, beğenin, paylaşın, abone olun.
37:09Bağımsız Gazeteciliği destekleyin.
37:11İzlediğiniz için teşekkür ederim.
37:12Hoşçakalın.
37:13Hoşçakalın.
37:14Hoşçakalın.
37:15Hoşçakalın.