00:22Burada aşılı çekim olunca bu aşağıya inmeye başlıyor.
00:24Aşağıya inince deniz suyu buradan şu şekilde giriyor.
00:30Şu düşüm eğrisini yukarıya kaldırmak için.
00:33Tekrar denge haline geliyor.
00:35Fakat bu sefer senin yer altı suyun artık tuzlu su olmuş oluyor.
00:39Sen tuz çekiyorsun.
00:40Yer altı suyundan aşırı çekim yapmaya başladığımızda tuzlu su girişimi başlıyor.
00:45Burada potansiyometrik yüzey düşüm eğrisiyle beraber aşağıya iniyor.
00:49Dolayısıyla aşağıdan tuzlu su girişimi tatlı suya başlıyor.
00:53Dolayısıyla sizin artık yer altı suyundan tatlı su akiferinden çektiğiniz su tuzlu su haline gelmeye başlıyor.
00:59İklim değişikliği ve hızlı nüfus artışı, kentleşme, bu nüfusa yetmek için gerekli tarımsal ve sanayi endüstriyel faaliyet için yer altı suyu üzerinde ciddi bir baskı oluşmaya başladı açıkçası.
01:10Özellikle de kıyı akiferlerinin bulunduğu Antalya gibi şehirlerde deniz ve karanın birleştiği yerlerde yer altı suyunun aşırı çekimine bağlı olarak deniz suyundan yer altı suyuna tuzlu su girişimi başladı.
01:23Bu kıyı akiferlerinin olduğu birçok bölgede görülebilecek bir tehlike açıkçası.
01:27Dünyada da görülebilir.
01:28Bu Antalya, Mersin, Muğla, İzmir gibi kıyıya komşu olan kıyıla denizle temas olan yerlerde görülebilecek bir durum maalesef.
01:37Bu başladığında tuzlu su girişimi başladığında bu yer altı suyunun aşırı çekimi sebebiyle gerçekleşen bir durum.
01:46Aynı zamanda tabii iklim değişikliğiyle beraber deniz seviyesi de artmaya başladığı için bu doğal dengeyi bulmak için tuzlu su yer altı suyuna girişime başlıyor.
01:55Dolayısıyla burada tarımsal ürünün verimi düşmeye başlar.
01:58Çünkü siz tuzlu su çekmeye başlarsınız.
02:01Aynı şekilde içme kullanma suyu amacıyla çektiğiniz suda tuzlu su çekmeye başlarsınız.
02:06Tarımsal ürünün verimi düşer.
02:09Bir süre sonra burada tarım faaliyeti yapamamaya başlarsınız.
02:12Aynı zamanda toprağın tuzlanmasına neden olursunuz.
02:17En fazla tarımsal faaliyetin ve turizm faaliyetlerinin olduğu bölgelerde görürsünüz bunu çok fazla.
02:24Çünkü oralarda hem tarımsal ihtiyacı karşılamak hem turizmdeki ihtiyacı karşılamak için yer altı suyu üzerinde ciddi bir baskı oluşuyor.
02:32Dolayısıyla bunu Gazi Paşa'dan Kaş'a kadar tarımsal ürünün, tarımsal yoğunluğun çok olduğu, turizm yoğunluğun çok olduğu bölgelerde görürsünüz.
02:40Sadece tarım sorunlu değil burada.
02:42Aynı zamanda turizm ama bunlar ikisi de aslında sebebi değil.
02:47Bu insan eliyle sebebi olmuş.
02:48Çünkü havzadaki su potansiyeline göre planlama yapamadığımız için kaçak kuyularla vesaire aşırı çekim sebebiyle bu karşımıza çıkıyor normalde.
02:57Yoksa bunu planlı olarak yapıyor olsak tarımın da turizmin de böyle bir etkisi olmaz.
03:01Bunu öngörmek gerekiyor.
03:02Bunu planlamak gerekiyor.
03:04Son yıllarda bu artmaya başladı.
03:06Çünkü özellikle yağışların, hem yağmur hem kar yağışlarının düşmesi, yer altı suyunun beslenmesindeki sorun, nüfus artışıyla beraber ve nüfus hareketliliğiyle beraber buradaki ihtiyacın artması sebebiyle yer altı suyundan çekim fazlalaşmaya başladı.
03:22Geçtiğimiz yıllarda daha fazla bu işi konuşmaya başladık.
03:27Bu sorun daha fazla gündemimize geldi.
03:29Dünyada çok bölgede bu daha önceleri görülmüştü ama Türkiye'nin de kimi bölgelerinde deniz suyu girişimi, tatlı suya karşımıza çıkmaya başladı.
03:38Son yıllarda bunu çok fazla görüyoruz.
03:40Böyle devam ederse birincisi yer altı suyunda tuzlanma artmaya başladığında o kaynağı artık terk etmek zorunda kalırsınız bir süre sonra.
03:47Çünkü bunu arıtmadan kullanamayacak haline gelirsiniz.
03:50O zaman da desalinasyon yapmaya başlamanız lazım.
03:53Yer altı suyundan çektiğiniz suyu aynı denizden su almış gibi desalinasyon yani tuzsuzlaştırma yapacaksınız.
03:59Sonra kullanabilirsiniz.
04:01Yoksa ekosistem artık size dur demiş orada öldürmeye başlamışsınız sistemi.
04:05Dolayısıyla bunu yeniden canlandırmak için yapısal çözümler almak gerekir.
04:10Bu yer altı suyunu aynı şekilde çekmeye devam ederseniz tuzlu su girişiminin olduğu bölgelerde tabii girişim oranına bakmak lazım ama 5 yılı bulmaz.
04:20Çok hızlı ilerler çünkü bu.
04:22Yani çünkü siz bir yerde suyunuzu daha fazla çekmeye başladınız.
04:26Zaten oraya tuzlu su girişimi olmuş.
04:28Dolayısıyla bu tabii kesin bir tarih verememekle beraber önümüzdeki 5 yıl içerisinde onu tamamen öldürürsünüz.
04:35Bunda işte sadece suyu işte vatandaşımız işte tamam temkinli kullansın israf etmesin ama onun dışında da her havzanın biz suyu çünkü akarsu havzaları bazında yönetiyoruz.
04:46Türkiye'de 25 tane akarsu havzası var.
04:49Bu havzadaki su potansiyeline göre tarım yapılması lazım.
04:53Su potansiyeline göre turizm yapılması lazım.
04:56Su potansiyeline göre endüstri su potansiyeline göre kentleşme yapılması lazım.
05:00Bunu yapmadığınız süre içerisinde ne kadar çözüm bulsanız da bunlar palyatif çözümler olur.
05:06Çünkü bu planlama yapılmadan her şey bugünü kurtarır.
05:10Bizim yarını kurtarmamız lazım.
05:12Bu su kaynakları bize miras ve biz bunu miras bırakacağız.
05:15Bizim değil bu.
05:16Tamamen benim kullanımıma ayrılmış bir şey değil bu doğal kaynak değil.
05:20Dolayısıyla bunu düşünmek lazım.
05:22Bizden sonraki neslin de bundan faydalanabiliyor olması lazım.
05:26Bunun için de havza bazlı bütünleşik su yönetim planlarına hazırlandı.
05:32Bunlara uyulması gerekiyor.
05:34Tarımsal ürün deseninin havza su potansiyeline göre belirlenmesi lazım.
05:38Nüfus hareketliliği, şehirleşme, kentleşme, sanayileşme, turizm gibi faaliyetlerin de su potansiyeline göre yapılması lazım.
05:47Şimdi özellikle son yıllarda yaşanan iklim krizinin etkisi sonucu özellikle ülkemizin birçok sera üretim bölgelerinde yeraltı su kaynaklarının seviyelerinde ciddi değişiklikler meydana gelmektedir.
06:02Ve bu değişiklikler sonucu olarak yeraltı sularındaki birçok su parametresinde değişiklikler olabilmektedir.
06:09EC gibi, pH gibi faktörler ve tuz seviyeleri gibi burada bitkisel üretimin özellikle kalitesinde ve bitkinin veriminde olumsuzluklar meydana getirebilir.
06:21O nedenle özellikle üreticilerimizin bu bölgelerde her yıl su testleri yaptırarak bu analizler sonucunda gerekli önlemleri almasında fayda vardır.
06:32Aksi takdirde bitki gelişiminde olumsuzluklar yaşanabilir.
06:36Dünyada Türkiye açısından biz üçüncü sırada olan büyük bir üretici ülkeyiz.
06:41Ve ülkemizde de özellikle örtü altı için söylüyorum, Demre bu anlamda Antalya ilinin de en önemli üretici ilçesi konumunda.
06:50Ve bu bölgede eğer biber konusunda yaşanabilecek olumsuzluklar, tabii ki bizim hem iç piyatada hem de ihracatta olumsuzlukların yaşanmasına neden olabilir.
07:01Burada üretimde bir azalma olursa arz-talep dengesindeki bozulmaya bağlı olarak biber fiyatlarında artış olabildiği gibi ihracatımızda özellikle kapya ihracatında bu bölgenin önemi çok fazla, ihracatımızda da bir azalma yaşanabilir.
Yorumlar