Dünyada ve Türkiye’de tek kişilik hanelerin sayısı hızla artıyor. Türkiye’de doğurganlık hızındaki sert düşüş ise dikkat çekici boyutlara ulaştı. Evlilik ve anne olma yaşının yükselmesiyle birlikte nüfus yapısı alarm vermeye başladı. Öyle ki doğurganlık hızı, tarihinin en düşük seviyesine geriledi. Peki bu tablo Türkiye için hangi riskleri beraberinde getiriyor? Nüfusun yaşlanması, iş gücünde daralma ve sosyal güvenlik sistemine yönelik baskı gibi olası sonuçlar gündeme gelirken, CNN TÜRK ekibinden Ceren Meriç, bu kritik gelişmeleri ve olası etkilerini uzmanlara sordu.
00:30Maşallah, maşallah, maşallah. Üç kere mi söylüyorduk?
00:33Evli misiniz?
00:34Evliyiz de aramızı yedi.
00:38Kaç yaşında evlendiniz hemen?
00:3918.
00:40Kaç yaşındasınız?
00:4290.
00:43O kadar da göstermiyorsunuz aslında.
00:45Niye? Çalışmadan.
00:47Çalışmaktan.
00:48Tabii.
00:49Kaç yaşında evlendiniz?
00:50Hem mi?
00:5118.
00:5222.
00:5420 yaşındayım.
00:55Evlenmeyi düşünüyorum.
00:57Evlenmeyi şu an düşünmüyorum.
00:58Efendim kaç yaşındadın?
00:5945.
01:00Evlenmeyi düşünüyor musunuz?
01:01Hiç düşünmüyorum. Öyle mutluyum yani.
01:03Bir nesil sonra amca, hala, dayı, teyze kelimelerini kaybedeceğiz.
01:08Anne olma yaşı artıyor, doğurganlık hızı düşüyor.
01:11Türkiye'de nüfus yapısı değişiyor.
01:13Türkiye nüfusu açısından baktığımızda alarm çalıyor.
01:16Çünkü nüfusumuzun yüzde 10'undan fazlası 65 yaş üstü içinde bulunmakta.
01:21Aile ve sosyal hizmetler bakanlığının çalışmaları önlem alınmadığı takdirde Türkiye'nin hızla yaşlanan ve küçülen bir nüfusla karşı karşıya kalabileceğini ortaya koydu.
01:31Türkiye'de nüfus alarm veriyor, doğurganlık düşüyor.
01:34Öyle ki doğurganlık hızı tarihin en düşük seviyesine geriledi ve ne yazık ki hanelerin yarısından fazlası çocuksuz.
01:432001 yılında kadın başına 2,38 olan doğurganlık hızı 2024 itibariyle 1,48'e geriledi.
01:51Aynı dönemde yıllık doğum sayısı yaklaşık 1 milyon 323 binden 937 bine düştü.
01:57Bu seviye nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,10'un oldukça altında bulunuyor.
02:03Artık genç bir toplum değiliz ve istatistikler yaşlandığımıza işaret ediyor.
02:09Bu ne demek?
02:10Bu şu demek, şu anda hali hazırda gördüğümüz çocuk parklarını yıkacağız, yerine huzur evleri yapmak zorunda kalacağız.
02:20Okulların yerini huzur evleri alacak.
02:22Evlenmeyi şu an düşünmüyorum.
02:232 yaşında evlenmeyi düşünüyorsunuz. Var mı öyle bir plan?
02:26Yani şu an öyle bir planım yok ama olursa 30 falan yani şu an çok erken.
02:3030-31 yaşında evlendim. Daha erken anne olsaydım belki 2-3 tane daha çocuğum olurdu ama.
02:37Doğurganlıktaki düşüşle paralel olarak evlilik ve annelik yaşı da artıyor.
02:42Erkeklerde ortalama ilk evlilik yaşı 26'dan 28'e, kadınlarda ise 22'den 25'e yükseldi.
02:49Bizim nüfusumuzu tazelememiz, yenilememiz gerekiyor ki ileride etkin bir nüfusumuz olsun, çalışan bir nüfusumuz olsun, vergi veren bir nüfusumuz olsun,
03:00askere giden bir nüfusumuz olsun, bütün bunların yapılabilmesi için de doğurganlı kızının arttırılması,
03:07yani doğurganlı yaşı içinde olan kadınların en azından 2 ve üstü çocuk doğurması gerekiyor ki Türkiye nüfusu tazelenebilsin.
03:1622 yaşında evlenmenin avantajları neler? Torunlarınızı gördünüz mü? Var mı torununuz?
03:22Var mı? Şöyle, çocuktan 17 tane torunum var.
03:2717 tane torununuz var mı?
03:28Gece evlensen 5 tane önce olursun.
03:30Öğrenme çağı zaten 24'tür. 24'ten sonra evlendiğin zaman yok işte derler ya,
03:37üzümün sapı, armudun çöpü bilmem ne derler ya.
03:39Dünya Aile Ajansı'nı İstanbul merkezli olarak kurarak hem doğunun hem batının buluştuğu İstanbul'umuzda Dünya Aile Ajansı'nı kurarak
03:51bu konudaki çalışmaların bu tek merkezden yürümesini sağlayabiliriz ve bu çalışmalara bir ivme kazandırabiliriz.
04:00İkincisi, Birleşmiş Milletler'in sürdürülebilir kalkınma amaçları arasına 18. amaç olarak sürdürülebilir ailenin korunması ve güçlendirilmesini ekleyebiliriz.
04:18Bekarım ama evlenmeyi düşünüyorum. Nişanım var 3 ay sonra.
04:2120 yaşında evlendim. 3 yaşında bir çocuğum var şu anda.
04:25Benimle birlikte büyüyor. Daha hani enerjim yerinde. Hani çocuk büyüdükten sonra daha çok rahat edeceğim.
04:312024 verilerine göre Türkiye'de hanelerin %57,2'sinde 0-17 yaş grubunda hiç çocuk bulunmuyor.
04:39Birleşmiş Milletler'in çok düşük senaryosuna göre Türkiye nüfusu mevcut eğilimlerin sürmesi halinde 2100 yılında 25 milyon seviyesine kadar gerileyebilir.
04:49TÜİK'in düşük senaryosu dahi nüfusun 54 milyon civarına düşeceğini öngörüyor.
04:54Bu durum uzun vadede iş gücü, sosyal güvenlik ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından ciddi risklere işaret ediyor.
05:01Eskiden aileler için daha büyük geniş aile kavramı vardı. Şimdi çekirdek aile kavramı var.
05:07Bu çekirdek aile de zaman içinde biraz parçalanıyor gibi. Tek ebeveynle ailelere doğru dönüşler var.
05:15Farklı aile modelleri deneyimleniyor. Nüfusumuzun tazelenmesi, yenilenmesi gerekiyor.
05:21Bunun için devletin çeşitli teşvikler de uygulaması gerekiyor.
05:25Ancak sadece ekonomik teşvikler yeterli olmayabilir. Kültürel bir takım dönüşümlerinde olması gerekiyor.
05:33Anne olmak çok çok çok çok güzel bir şey. Allah'ın bize bahşettiği bir lütuf.
05:40Anneanne olmak çok çok daha güzel bir şey.
05:42Kaç yaşında anneanne oldunuz?
05:4450 yaşında anneanne oldum. Ve torunumla da oynayabilecek imkanım oldu.
05:49Şimdiki anneler çocuklarından oynayamıyorlar ki çocukları torunlarından oynasınlar.
05:54Şimdi kocaman diri kanlı bir torunum var.
05:56İnsani gelişmişlik endeksindeki ilk 50 ülkenin tamamında, neredeyse tamamında kadın başına doğum oranları 2'nin altında.
06:06Kadın başına doğum oranı 2.1'in altına düştüğünde siz nüfusunuzu koruyamıyorsunuz demek.
06:14Yani insanlık mevcut gelişmişlik paradigmasında geliştikçe yok olmaya doğru gidiyor.
06:21Hayat çok güzel ama ne kadar olacağı belli değil. Onun için her şeyi zamanında yaşasınlar.
06:28Dükkan açmayı düşünüyorum. O yüzden şu anda evliliği ikinci adım olarak görüyorum.
06:31Önce kariyer mi?
06:32Aynen öyle. Önce kariyer.
06:33Her şeyim olsun ondan sonra evlenim demesinler. Çabaladıkça kazanmak çok güzel.
06:39Şimdi hepsini olup da evlendikleri için evliliklerinin de mutluluklarının da kıymetini bilmiyorlar.
İlk yorumu siz yapın