- 2 ay önce
Youtube kanalımıza abone olun: ►https://goo.gl/USTWfS
Whatsapp iletişim Numaramız: ►+90 530 850 4500
Asker TV Canlı Yayın: ►http://www.askertv.com/canli-yayin
Instagram: ►https://www.instagram.com/askertv
Facebook: ►https://www.facebook.com/AskerTV
Twitter: ►https://twitter.com/askertv
Telegram: ►https://t.me/askertv
İnternet sitemiz: ►http://www.askertv.com
Haber sitemiz: ►http://www.asker.tv.tr
Whatsapp iletişim Numaramız: ►+90 530 850 4500
Asker TV Canlı Yayın: ►http://www.askertv.com/canli-yayin
Instagram: ►https://www.instagram.com/askertv
Facebook: ►https://www.facebook.com/AskerTV
Twitter: ►https://twitter.com/askertv
Telegram: ►https://t.me/askertv
İnternet sitemiz: ►http://www.askertv.com
Haber sitemiz: ►http://www.asker.tv.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Aferin takım!
00:01Aferin takım!
00:02Aferin takım!
00:03Aferin takım!
00:04Aferin takım!
00:25Sevgili seyirciler yeni bir 5D Birkan programına hoş geldiniz.
00:29Bugün karşınıza belgesel tadınla bir programla gelelim istiyoruz.
00:34Biliyorsunuz son 3-4 aydır korona belası bütün dünyanın gündeminde olduğu gibi bizim de gündemimizi işgal etti.
00:41Korona yüzünden birçok konuyu bir kenara ettik.
00:44Oysa bu konular hayati konulardı.
00:46Kimi zaman dış politika, kimi zaman iç politika, kimi zaman da Türk savunma sanayine dair pek çok konuyu konuşmamız, tartışmamız gerekiyordu.
00:54Özellikle bu hafta yavaş yavaş koronanın bütün bu konuların üzerine örten örtüsü yavaş yavaş açılmaya başlandı.
01:02Ve raflara kaldırdığımız, buzdolabına koyduğumuz konularda yeniden önümüze geldi.
01:08Bunların başında Türk savunma sanayinin geleceği, daha doğrusu milli savunmanın geleceği konuşuluyor, tartışılıyor.
01:15Özellikle ABD'de uzun süre gündeme gelen S-400 projesi ya da F-35'lerde Türkiye'nin rolü, gelecekteki rolü, geçmişteki rolü yeniden konuşulmaya, tartışılmaya başlandı.
01:29Görünen o ki önümüzdeki günlerde daha çoğu okta konuşulacağa benziyor.
01:33O yüzden isterseniz biz size bugün bütün bu konunun biraz arka planını anlatalım.
01:38Nereden nereye gelindiğini görünce eminim sizin de kendinize bir güven gelecek.
01:43Bugüne kadar konuştuğumuz, tartıştığımız bu önemli konuya bambaşka bir perspektiften bakacaksınız.
01:49Bugün sizlere Türk silah sanayini, savunma sanayini anlatmak istiyoruz.
02:05Görüntülerini izlediğiniz bu silahlar ve araçlar Türk savunma sanayinin gözde eserleri.
02:10Bugün savunma da ordunun en ön saflarında kullanılıyor.
02:13Türkiye'de halen bir savunma sanayi varsa bu biraz zorluklar ve biraz da zorunluluklar nedeniyle oluşmuş demektir.
02:21Uygulanan ambargolar, tehditler ve şantajlarla geçen yılların başına gittiğinizde uzun savaşlardan çıkmış genç cumhuriyetin kurucularının vizyonuyla karşılaşıyorsunuz.
02:30Kurtuluş Savaşı'nda en büyük ihtiyaçlardan birisi kuşkusuz silahtı.
02:42Bu sebeple 1921 yılında askeri fabrikalar ümum müdürlüğü henüz cumhuriyet ilan edilmeden önce kuruldu.
02:50Bu kapsam doğrultusunda Ankara ve Kırıkkale çevresinde fişeklen mühimmata, barüt fabrikasından top fabrikasına, çelik fabrikasından kapsüllere kadar o dönemin şartlarında birçok fabrika ardı ardına açıldı.
03:02Açılan bu fabrikalar Türk askerinin silah mühimmat ihtiyacını karşılamaya cumhuriyet ilan edilmeden önce başladı.
03:0850'li yıllarda bu kurum tüm tesis ve fabrikalarıyla birlikte Makine Kimya Endüstrisi Kurumu olarak anılacaktı.
03:25İkinci Dünya Savaşı'na Türkiye Cumhuriyeti girmedi.
03:29Girmeli değil, girmemek için çok büyük bir mücadele verdik ve netice itibariyle de başardık.
03:34İnönü'nün rahmetli çok güzel bir sözü var.
03:40Burada ekonomik açıdan çok büyük sıkıntılara maruz kalıyoruz.
03:45Nedir bu yapılanlar dedikleri zaman bir cevabı var.
03:48Evet, haklısınız ama babasız kalmadınız demiştir.
03:51Yani bizim İkinci Dünya Savaşı'ndan şu veya bu şekilde iyi bir politika ile çıkmış olmamız,
03:59Türkiye Cumhuriyeti'nin gerçek anlamda bekası ile ilgili de çok ciddi bir sonuç vermiştir.
04:06Bunu böyle görmek lazım.
04:07Ama o tarihte bizim ordumuz çok perişan durumdaydı aslında.
04:11Dünya devleriyle mukayese edildiği zaman silah sistemlerimiz çok zayıf durumdaydı.
04:17Tabiatı ile bir İstiklal Savaşı'ndan sonra yaratmaya çalıştığımız orduya büyük paralar harcayabilecek bir konumlara değildik.
04:26Ekonomimiz de o nispet de güçlü değildi.
04:28Dolayısıyla savaş sırasında da bize en büyük baskıyı size silah verelim.
04:34Ama bizim istediğimiz silahların bütününe baktığımız zaman da onların bize verecekleri silahlarla herhangi Almanlara karşı bir mücadeleye girebilme şans ve ihtimalimiz olmayacağı da net ortaya çıkmıştı.
04:48Türkiye yıllar içinde sadece mühimmat üretmekte kalmadı.
04:51İkinci Dünya Savaşı yıllarında kendi uçağını da üretmeye çalıştı.
04:551944 yılında alınan bir kararla yerli bir eğitim uçağı üretme çalışmaları başladı.
05:00Bu üretimde 1944'den beri temel eğitim uçağı olarak kullanılan Miles Magister model uçak esas alındı.
05:07Uğur 44 adı verilen bu uçaktan 100 adet sipariş verilmişti.
05:11Ancak maliyet kaygıları yüzünden sayı azaltıldı.
05:141955'den 57'ye 2 yıl içinde toplam 57 tane Uğur 44 uçağı üretildi.
05:20Üretilen bu uçaklardan 3'ü ilerlenen yıllarda Ürdün'e hediye edildi.
05:24Tek motorlu MKEK-44 Uğur uçağı 1963 yılına kadar kullanıldı.
05:30Ardından da emekliye ayrıldı.
05:411930 ekonomik buhranı ve İkinci Dünya Savaşı yıllarında dünyada yaşanan kriz Türkiye'yi savunma sanayinde vurdu.
05:48Dönemin Amerikan Başkanı George Marshall kendi müttefiklerine İkinci Dünya Savaşı sonrasında bir yardım paketi hazırladı.
05:55Bu pakete Marshall Yardımı adı konuldu.
05:58Bu kapsamda 15 Avrupa ülkesi ve Türkiye bu yardımdan faydalanmaya başladı.
06:11Şimdi ki Dünya Savaşı bittiği zaman 3 tane çok önemli gelişme ile karşılaştık.
06:17Birincisi biz savaşın bitimine doğru Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşik Devletleri'nin kuruluşu için ön ayak olduğu San Francisco Konferansı filan bunlar bitmişti.
06:29Ve Birleşik Devletleri'ye üye olabilmek için mutlaka her ülkenin savaş ilan etmesi gerekiyordu Almanlara.
06:35Veya başka bir ifadeyle Alman ve müttefiklerini.
06:40Türkiye Cumhuriyeti de Şubat ayında bu ilanı yapmıştır.
06:46Birleşik Devletleri de bu şekilde girebilmiştir.
06:49İkinci husus savaştan hemen sonra Soğuk Savaş'a doğru yönelinmeye başlandı.
06:57Ve bu da sonuç itibarlı Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasındaki bir güç dengesi ve buradan kaynaklanan bir karşılıklı olarak bilek güreşi şekline dönüşen bir sürecin adıydı.
07:11Bu bir savaş getirmezdi, getiremezdi.
07:15Çünkü bir denge politikası üzerine bina edilmişti.
07:18Ve bunun da temeli esas itibariyle uzun yıllar nükleer silahlanma yetiyordu.
07:23Türkiye Marshall yardımları çerçevesinde 70 milyon dolar hibe aldı.
07:27Farklı miktarlarda da kredi kullanıldı.
07:29Marshall planı doğrultusunda askeri yardımlar da yapıldı.
07:32Bu dönemde Amerikan askeri yardım çevresinde Türkiye'ye verilen malzemenin bakım ve yedek parça giderlerinin Türkiye bütçesinden karşılanması planlanmıştı.
07:39Ancak bu o dönem için büyük paraydı.
07:42Ekonomi de sıkıntıya neden oldu.
07:44Amerika'dan gelen yardım bakım ve yedek parça için Türkiye'nin bütçesinden yılda yaklaşık 145 milyon dolar ayrılması gerekti.
07:51Bu durum Türkiye'nin 2. Dünya Savaşı sonrasında elinde bulundurduğu döviz stoklarını da eritti.
07:57Türkiye ekonomik bir buhrana biraz da bu yardımlar nedeniyle sürüklendi.
08:03Sadece bu da değil Marshall yardımlarının bir başka kullanım önceliği vardı.
08:071947 yılında yapılan bu anlaşmaya göre silahlar Amerika Birleşik Devletleri'ne aitti ve Amerika'nın izni olmadan hiçbir şekilde hiç kimseye karşı kullanılmıyordu.
08:20Ben OEC'de büyük elçilik yaptım biliyorsunuz.
08:24OEC'di bunun ilk adı.
08:26Ve bu Marshall yardım ve Truman doksinin ilgili ülkelere dağıtımının organize edilmesi amacıyla kurulmuş bir teşkilattı.
08:34Başka bir deyişle Amerika yıkılmış perişan vaziyetteki Avrupa'yı tekrar ayağa kaldırarak ekonomik açıdan da kendi menfaatleri ve aynı zamanda o denge politikası üzerinden yeniden o ticaretin yolunu açmak,
08:48ekonomide yatırımlar ve karşılıklı iş birliğinin yolunu açmak suretiyle kendi ekonomisine aslında yardımcı olabilecek bir politika geliştirmişti.
08:59Truman doksinin ve Marshall yardımına da sonuç itibariyle bunun adıdır.
09:04Burada Türkiye'yi de dahil ettiler.
09:06Ama çok gene bir anekdot olarak basit bir şey söyleyeceğim.
09:11Türkiye ne ihracat yapıyordu doğru dürüst ne ithalat.
09:14Türkiye'den dörtlü ana taram ürününün ithalatı yapılıyordu dünya çapında.
09:18Biz ihracat yapmıyorduk da onlar ithalat.
09:20Bizden ödemeler dengemizi istediler.
09:23Ne verebileceğimizi tespit edelim diye.
09:25Biz bilmiyorduk ödemeler dengesinin ne olduğunu.
09:28OEC'den o zaman OEC'den ödemeler dengesi nedir diye sorduk.
09:33Onlar da kağıtlarını gönderdiler.
09:35Onları olsa olsa diye doldurduk.
09:37Ve Amerikalılara 15 gün sonra biz bundan bir şey anlamadık diye Türkiye'ye geldiler.
09:42Casmet vesaire filan bütün Ankara'da kurumlar hepsi yani Amerika'nın Türkiye'ye ilk yerleşimi de bu şekilde hayat bulmuş oldu.
09:50Şimdi o noktaların itibaren de Türk ordusunun NATO standartlarına kavuşması için bir yandan talimnameler dediğimiz orduyu standart olarak yukarıya taşıyacak bütün o kaideler bütünü bize verildi.
10:07Ve bunlara uyum sağlayabilmemiz için de yardımlar yapıldı.
10:10İkincisi de bize 2. Dünya Savaşı'nda aslında kullanılmış olan hack malzeme dediğimiz.
10:16Yani artık savaş bitti ama ellerinde Amerikalılarına çok fazla malzeme var.
10:21Bu malzemeleri Türkiye ile paylaşmak cihetine gittiler.
10:23Bize verdikleri silah sistemleri Türkiye için çok modern o günkü koşullarda ama netice itibariyle 2. Dünya Savaşı görmüş kullanılmış malzemelerdi.
10:34Gemisinden tutun uçağına kadar hepsi böyleydi.
10:36Sevgili seyirciler 1974 yılına kadar iyi kötü Türkiye savunma sanayinde özellikle de Amerika Birleşik Devletleri'ne göbeğinden bağlı bir şekilde geldi.
10:46Geldi gelmesine ama milli meselelerle diğer ülkelerin menfaatleri bir anda çatışmaya başladı.
10:53Türkiye bir yol ayrımına geldi.
10:55Özellikle 60'lı yıllarda başlayan 1974'e kadar gelen Kıbrıs krizi Türkiye savunma sanayini çok derinden etkileyecek yepyeni bir krizin de kapısını araladı.
11:071974'te artık bıçak kemiğe dayanmıştı.
11:10Türkiye öyle ya da böyle Kıbrıs'taki soydaşlarını kurtarmak için bir müdahale planladı.
11:17Bu müdahale kolay olmayacaktı.
11:19Zira Türkiye'deki silah ya da silah alt yapısının büyük bir çoğunu Amerika Birleşik Devletleri'ne bağımlıydı.
11:25Amerika Birleşik Devletleri ise böylesine bir sınır ötesi operasyona, Kuzey Kıbrıs'a yönelik bir operasyona kesinlikle olumsuz bakıyordu.
11:34Türkiye ise her şeye rağmen soydaşlarının yanında duracaktı.
11:39Bedeli ne olursa olsun.
11:49Türkiye krizlerle dolu çalkantalı bir döneme 60'lı yılların başında girdi.
11:5427 Mayıs ihtilaliyle ordu Türkiye'de yönetime el koydu.
11:58Bir yandan iç siyasette zor bir dönem yaşanırken yavru vatan Kıbrıs'ta kaynamaya başlamıştı.
12:04Türkiye'ye savunma alanında özellikle 70'li yıllarda önemli miktarda kaynak ayırmaya biraz da bu nedenle başladı.
12:10Kıbrıs Adası'nda yaşanan krizlerden sonra da Türkiye Kıbrıs'a çıkartma yapma kararı aldı.
12:151974 yılında alınan bu karar kolay iş değildi.
12:18Zira Türkiye'nin silah envanterinde bir çıkartma gemisi bile bulunmuyordu.
12:22Biz aslında savaş için değil, barış için.
12:27Yalnız Türklere değil, Rumlara da barış getirmek için adaya gidiyoruz.
12:31Bu çıkartmanın da etkisiyle Türkiye askeri ve savunmaya en çok para harcayan ülkelerin başında geldi.
12:37Kıbrıs meselesi, haşhaş ekimi ve Amerika'nın iç siyasetinde yaşanan gelişmeler,
12:41Amerika'nın 1974 yılı sonrasında 3 yıl boyunca Türkiye'ye silah ambargosu uygulamasına yol açtı.
12:48Sadece silah ambargosu da değil, 1947 yılında maaş yardımıyla alınan silahların da kullanılması yasaklanmıştı.
12:55Biz hep bağımlı yaşadık ve Kıbrıs'a çıkarmayı yaptık.
13:02Mesela 1964'de Kıbrıs'a çıkamadık.
13:06Neden?
13:06Çünkü Amerikalılar Johnson mektubunu gönderdiler, Başkan Johnson.
13:10Benim size verdiğim malzemelerin hiçbirini Kıbrıs'ta kullanamazsınız dedi.
13:16Bunu dediği andan itibaren ne donanmam gidebildi, ne orada savaşabilecek imkan kabiliyetim kaldı.
13:21Yani başka bir deyişle ne kadar dışarıya bağımlı yaşamaya başlarsanız,
13:27sonuç itibariyle bunun sizin üzerindeki etkileri,
13:31fevkalade zamanı geldiğinde ihtiyacınız olduğunda olumsuz oluyor.
13:35Türk Uçak Sanayi Ananım Ortaklığı, yani TUSAŞ,
13:381973 yılında Türkiye'nin savunma sanayinde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla işte o yıllarda kuruldu.
13:451974 yılında Kıbrıs Barış Harekatı, Türk ordusu için kritik bir dönüm noktası olmuştu.
13:51Harekat sonrasında Türkiye'ye karşı başlatılan ambargolar, farklı çözümleri Türkiye'ye mecbur kıldı.
13:56İşte Aselsan'da böyle bir atmosferde doğdu.
13:59Kıbrıs Harekatı'nın özellikle birliklerin arasındaki haberleşme konusunda büyük bir zafiyet yaşanmış,
14:04Kocatape gemisi Türk uçakları tarafından vurulmuş ve konu yıllarca Türk kamuoyundan saklanmıştı.
14:10Türk ordusu o yıllarda neredeyse tamamen NATO'ya bağımlıydı.
14:13Hem bu bağımlılığın etkisini azaltmak hem de o yıllarda giderek yarginleşen olası Türk-Yunan çatışmasına müdahale etmek için
14:20Ege ordusu 1975 yılında NATO'dan bağımsız olarak kuruldu.
14:26Bir diğer hamle de askeri tecizat alanında yaşandı.
14:28Aselsan ilk olarak haberleşme sistemleri üzerinde yerli malzeme geliştirmeye ve üretmeye başladı.
14:3378'de Aselsan'ın Macunköy tesislerinde ilk binalar tamamlandığı faaliyet başladı.
14:3880'de ise ilk sırt ve tank telsizleri Türk Silahlı Kuvvetleri'ne teslim edildi.
14:44İlk el telsizi 1981'de üretilirken 83 yılında da ihracatı gerçekleştirildi.
14:50Bu dönem Türk Hava Kuvvetleri'nin ihtiyaçları karşılanması için Havelsan'ın da kurulduğu yıllardı.
14:5580'li yıllara gelindiğinde özellikle savunma sanayinin en büyük hedefi
14:58Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki askeri araç ve gereçlerin modernizasyonuydu.
15:03Bu süreç sonrasında savunma sanayine önemli bütçeler ayrıldı.
15:06Aselsan 86'da geliştirdiği elektronik harp ve data terminal cihazlarıyla
15:11Türk Silahlı Kuvvetleri'ne destek oldu.
15:13Aselsan 1987'de Stinger füze üretimi için 4 NATO ülkesinin katıldığı ortak bir projeye de dair oldu.
15:201988 yılında F-16 programı için cihaz üretti.
15:241989'da Pakistan'a ilk transfer yapıldı ve Aselsan lisansı ile telsiz imalatı başladı.
15:33NATO şemsiyesi altında bir güvenlik sağlama oluşturdu.
15:38Türkiye tamamen Batı Biloğunun vereceği silahlara ya da yapacağı askeri yardımlara bağımlı hale getirildi.
15:47Nereye kadar?
15:491964'e kadar.
15:501964'de meşhur 5 Haziran 1964 Johnson mektubu.
15:56Türkiye'nin, Amerika'nın ve NATO üyelerinin verdiği silahı kullanamayacağı Kıbrıs'a müdahale için.
16:04Hatta ve hatta eğer bunu yaparsa herhangi bir Sovyet saldırısında NATO'nun 5. maddeyi çalıştırmayacağını yazan mektubun
16:121966'da ortaya çıkmasıyla beraber bir parça Türk dış politikasında öncelikle kırılma oldu.
16:19Tabi bu savunma sanayiyle yansıdı.
16:23Ama süreç, Soğuk Savaş boyuncaki süreç üretimden ziyade tedarik yöntemiydi.
16:33Ve öyle bir şey ki siz bunların tamir yetkisini bile alamıyordunuz.
16:37Gönderiyorsunuz, yenisi geliyor ya da tamir edilip geliyor.
16:42Bu şekilde bir süreç oluşturdu.
16:45Fakat Türkiye adına hamleler yok muydu?
16:49Vardı ama küçük konvansiyonel silahlar üzerine vardı.
16:52Ama şunu da söyleyeyim, örneğin piyade silahı bile üretmekten yoksun bir ülke konumundaydık.
16:59Ta ki işte Tay'in'in, Türk Havacılık Sanayi'nin Turgut Özal döneminde açılmasıyla başladı olan.
17:10Evet F-16 üretildi ama sonuç itibaren üretilen F-16'larda Türkiye'nin en azından bir yan sektör oluşturduğunu içerisinde gördük.
17:21Ve bu süreç bugünlere büyük yansımaları oldu.
17:25En azından şunu gördük, biz de bir şeyler yapabiliriz.
17:29Yani bu teknik bilgiye de sahibiz, bu mühendislere de sahibiz, bu teknolojiyi de üretebileceğimiz bir teknoloji olduğunu gördük.
17:37Savunma sanayi şu demek, bağımsızlığınızın mührü demektir.
17:42Dolayısıyla savunmada bağımsız olmanız, savunma sanayinde bağımsız olmanız, bir yerlere bağlı olmamanız, ülkenizin yapacağı politik hamlelerin de bağımsız olmasını sağlar.
17:57Bu açıdan önemli.
17:5880'li yılların sonlarında Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı olan Savunma Sanayi Müsteşarlığı kuruldu.
18:03Ayrıca özel teşebbüslerle bu dönemde askeri araç ve silah üretimine de başlandı.
18:12Kıbrıs çıkartması Türkiye'ye bir şey gösterdi ki, ki meşhur Johnson mektubu da aslında bunun bir parçasıdır.
18:20Resmen Johnson mektubunun aslında özeti şuydu.
18:23Benim verdiğim silahlarla ancak düşmanını ben seçerim.
18:27Böyle bir mektuptu aslında bu. Böyle bir ültimatondu Türkiye'ye.
18:31Aslında bence 90'lardan sonra bir kalkınmaya geçtik ama ben Türk silah sanayinin büyük kalkınma hamlesinin felsefi olarak,
18:39psikolojik olarak başlamasını aslında 74'lerden sonra gördüm.
18:42Yani harekattan sonra görürüm.
18:44Çünkü o bağımlılığın ne demek olduğunu net bir şekilde Türkiye gördü.
18:48Tabii 90'lardan sonra ama bunun temelleri 80 sonrası da atılmaya başladı aslında.
18:5386-87 gibi.
18:55Türk silah sanayinde hem bireysel savunma hem ordu savunması,
19:00konvansiyonel silahlarda ciddi anlamda bazı teşvikler verilmeye başladı.
19:05Hem özel sektöre hem devlet ortaklığı ile birlikte kurulmuş olan bazı büyük firmalara.
19:10Hala da bunlar bugün Türkiye'nin çok büyük firmalarıdır.
19:14Özerk görünse de yani devletin de ciddi teşviği arkalarında mevcuttur, vardır.
19:19Ve bu firmalar ciddi anlamda ilk etapta sadece teşvikle klonlayarak ama daha sonra argelerine de çok önem vererek
19:28baya baya kendi noktalarında kendilerini çok geliştirmeye, çok üste çıkmaya, çok ciddi verim almaya başladılar.
19:36Nitekim bugün geldiğimizde tabii ki yanlış anlaşılmasın.
19:39Kastım bir Amerika, bir Rusya veya bir Çin savunma sanayiyle kıyaslamıyorum.
19:43Hala dışarıya belli oranda bağımlı durumdayız.
19:46Ama bir yerden başlamamız gerekiyor.
19:47Bugün tanktan gemilere, bu çok önemlidir bireysel savunmadan, artık Türkiye'de yapılan bireysel savunma tabancalarda bile
19:56tamam belki hala Avrupa'daki kaliteyi tam tutturamamakla beraber bundan 20 sene öncesinden de çok farklı durumdayız.
20:04Yani çok iyi bir gelişme var.
20:05İnsansız hava araçlarından tutun, daha birçok noktaya kadar Türkiye savunma sanayine çok çok ciddi önem veriyor.
20:1290'lardaki belki mali teşviklerin dışında, devletin bu konudaki yaptırımların dışında en önemli faktör aslında şuydu.
20:20Arge'ye önem vermeye başladı.
20:21Ve bugün Türkiye belki belli noktada, büyük silahlar noktasında dünyadan hala tedarik etmekle belli oranlarda mecbur durumda olsa da
20:31birçok ülkesine de satış yapar ülke durumunda.
20:34Bu da önemli bir noktadır.
20:35Ama tabii ki bahsettiğimiz mesele, bunun başlayışı işte hep siz de dediğiniz gibi 90'lardan ele alıyorsunuz.
20:41Şunun şurasında işte 30 yıl ancak, oldu olacağı 30 yıl.
20:44Dolayısıyla bunun çok daha gelişmesi, çok daha ileri gitmesi lazım ama çok doğru yolda, çok iyi şekilde gidiyor Türkiye.
20:51Ve bir noktadan sonra da şu anki mevcut ürünlerini dışarıya sattığında bu yelpazesini de genişletip,
20:58bu alanda da hem kendi bağımsızlığı yolunda ama bunun ötesinde ticari anlamda da dünyada önemli bir rol oynayacağı kanaatindeyim.
21:06Sevgili seyirciler, bütün bu ambargonun etkisi yıllar içinde iki ülkenin beraber ortak çıkarlarından dolayı azalmaya yavaş yavaş da geçmeye başladı.
21:1690'lı yıllar Türk Silah Savunma Sanayi'nin büyük bir modernizasyonunu yaşadığı yıllardı diyebiliriz.
21:21Ancak 1994'te başlayan PKK ile mücadeleyle Türkiye'deki silah sanayilerinde bambaşka bir açıdan bakma gerekliliği doğdu.
21:32Bir de buna özellikle Kardak kriziyle büyüyen Yunanistan'daki Ege krizi, Ege sağlığı krizi eklenince Türkiye milli silah projelerine öncelik vermeye başladı.
21:43Atak helikopteri, Milgen projesi hem denizde hem havada hem karada Türkiye'ye yeni alanlar açmaya başladı.
21:52Bu alanlar Türkiye'nin belki de bugünlere getiren en önemli hamlesinin de ilk adımları oldu.
21:58Türk Savunma Sanayi özellikle son yıllarda büyük bir atılımla girişti.
22:16Hem yerden atılan silahlar ve zırhlı araçlar hem de hava için üretilen birçok ürün şimdiden Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmiş durumda.
22:24Sakarya'da üretilen Altay tankı da Türk mühendisler tarafından tasarlanan önemli savunma silahlarından bir tanesi.
22:36Bir diğer milli üretimde Atak helikopteri oldu.
22:40Tamamı Türkiye tarafından üretilen helikopterler Pakistan gibi ülkelere de ihraç edilmeye başlandı.
22:45Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Özden Örneğin öncülüğünde Deniz Kuvvetleri içinde projeler üretildi.
22:55Bunlardan en önemlisi kuşkusuz Milgen projesiydi.
22:58Milli gemi projesi kapsamında üretilen harp gemileri %65'inden fazlası Türk üreticileri ve mühendisleri tarafından yapılmıştı.
23:06Ebelahada korveti de Milgen projesi kapsamında görevine başladı.
23:092015 yılında sınır ihlali yapan bir Rus uçağının düşürülmesinin ardından Moskova'nın Suriye'ye S-400 büze sistemi yerleştirmesi Ankara'yı da hava savunma sistemleri konusunda harekete geçirdi.
23:21Bu olay üzerine aynı yıl Türk Silahlı Kuvvetleri'nin envanterine giren Aselsel yapımı Koral Yerli Savunma Sistemi Suriye Sınır Hattı'nda aktif hale getirildi.
23:30Ocak 2018'de Hatay'dan Afrin sınırında kurulan Kayı Sınır Güvenlik Sistemi Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından geliştirildi.
23:38Sisteme entegre edilen ASELSAN üretimi Sarp ise hedefe verilecek komutla nokta atışa yapabilme özelliğine sahipti.
23:45Bir diğer savunma sanayi araçlarından biri olan insansız hava araçları TUSAŞ tarafından üretilen Anka ve Bayraktar Makine tarafından üretildi.
24:08İHA'da özellikle Doğu'da ve Suriye'de Fırat Kalkanı operasyonlarında etkin bir biçimde kullanılmaya başlandı.
24:15Sevgili seyirciler özellikle PKK ile mücadele Türkiye'nin silahlanmasının ya da savunma sanayinin ana damarlarından biri oldu.
24:43Yıllar boyunca da bu böyle devam etti.
24:45Yıllar boyunca da Türkiye özellikle haber almak için, istihbarat için yabancı ülkelerin teçhizatına ihtiyaç duydu.
24:54Kimi zaman Amerikalılar, kimi zaman İsrail'liler, kimi zaman zorluk çıkartarak, kimi zaman da isteyerek Türkiye ile PKK ile mücadelede iş birliği yaptılar.
25:04Gelin görün ki bu iş birliği çoğu zamanda tökezledi.
25:07Türkiye'nin aleyhine bir pozisyon yarattı.
25:10İşte bu pozisyonun değişmesi için de bundan 10 yıl önce genç bir mühendis ilginç bir öngörüyle öne çıktı.
25:19Türkiye bu noktada 5 sene içerisinde şu proje desteklenirse, insansız hava araçlarının ortasında bu proje veya bunun gibi projeler desteklenirse,
25:275 sene içerisinde dünyada bir numara olabilir.
25:30Çok rahat olabilir ben size söylüyorum.
25:31Çünkü 10 sene sonra girecek şeyi ben yapıyorum veya benim gibi arkadaşlar yapıyorum.
25:35İşte bu öngörü yıllar içinde bir gerçekliğe dönüştü.
25:40Bugün bilmem farkında mısınız Güneydoğu'dan eskisi gibi çok büyük çatışma haberleri gelmiyor.
25:45Kuşkusuz bunun farklı nedenleri var.
25:48Hem diplomatik olarak hem siyaset olarak.
25:51Ancak şunu da yatsınmamak gerekiyor.
25:52Türkiye'nin özellikle İHA ve SİHA projeleri bir anlamda Türk ordusuna alanda büyük bir hava hakimiyeti yarattı.
26:01Bu hakimiyetin sonucunda da bir anlamda PKK Türkiye sınırlarından neredeyse çekilmek zorunda kaldı.
26:07Peki bu hakimiyet nasıl oluştu?
26:10Ne oldu da sahiden Türkiye bir anda İHA ve SİHA'da hem Türkiye'de kullanılan hem de sınır ötesinde Libya'da farklı ülkelerde kullanılan bir teçhizata kavuştu?
26:20Bunun arkasında ilginç bir hikaye var.
26:23Üç mühendis gencin azimli çalışması diyebiliriz.
26:27Baykar Teknik aslında bütün bu hikayenin de lokomotifi diyebiliriz.
26:31Haluk Bayraktar da Baykar Teknik'in genel müdürü.
26:35Kenan Taş ve Fatih Özdürk Haluk Bayraktar'la bizzat bu İHA'ların, SİHA'ların üretildiği o fabrikada görüştü.
26:50Türkiye'de 2000'li yıllara kadar hazır alıma dayalı bir savunma sanayi yapılanması vardı.
27:03Yurt dışından ürünler, teknolojiler hazır olarak tedarik edilip en fazla burada montajı yapılmak suretiyle bir kullanım gerçekleşmekteydi.
27:11Ancak 2000'li yılların sonrasında ithal edilen savunma sanayi ürünlerinin aleyhimize diplomatik koz olarak kullanılması,
27:19Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bu anlamda zaafa uğratılma teşebbüsleri,
27:23ülkemizde bu alanda millileşme yerleşme politikalarının güçlenmesini doğurdu.
27:30Ve özellikle 2004 yılından sonra Türkiye'de hazır alım birçok proje iptal edildi.
27:35Örneğin hazır alım insan savaşları, hazır alım tank, hazır alım helikopter projeleri gibi projeler iptal edilerek
27:42bunların tamamında yerleşme vizyonu ortaya kondu.
27:46Tabii bu savunma sanayi ürünleri biliyorsunuz derinlemesine, teknolojisine sahip olmanız gereken alanlar,
27:54sürdürülebilirlik, uzun vadeli stratejiler kritik önem arz ediyor.
27:58Bu alanda da özellikle milli teknoloji hamlesi vizyonu,
28:02yani ülkemizin ekonomik ve teknolojik bağımsızlığı için kritik teknolojilerde atılım yapmasını ifade eden strateji çok önemliydi.
28:1115 yıl önce bu alanda bir vizyon ortaya konuldu.
28:14Kararlılık ve irade ile savunma geldi bu ve şu an bunun biz başarı örneklerini görüyoruz.
28:20Baykar 1986 yılında otomotif sektöründe yerleşmeye tabi parçaların imalatına yönelik faaliyet gösteren bir firma.
28:29Ancak ikinci nesil işte Selçuk Bayraktar, benim Özdemir Bayraktar ile birlikte 2000'li yıllarından sonra
28:36insansal araçlarının milli ve özgün olarak geliştirilmesi için ufak bir atölyede adeta bir girişim gibi
28:42mini sınıfı insansal araçlarının elektroniği ile yazılımı ile geliştirmek için kurduğumuz ufak bir ekiple çalışmalarına devam etti.
28:51Biz 2004 yılında 7 kişiyle insansal araçlı teknolojisinde çalışmalara başladık.
28:56Bugün o 7 kişi 800 kişi oldu.
28:59İşte o dönem 5,5 kiloluk mini sınıfı bir uçakla uğraşıyorduk.
29:03Ama şimdi 5,5 tonluk akıncı olarak isimlendirdiğimiz taarruzi insansal araçlı teknolojisini geliştiriyoruz.
29:09Tabii biz ufak bir ekiple başladık, mini sınıfı bir ürünle.
29:15Özellikle bir yandan atölye ortamında bu teknolojileri geliştirirken bir yandan da sahada askerimizle birlikte onun sahada uygulanmasını gerçekleştiriyorduk.
29:26Özellikle o dönemlerde maalesef ülkemizin kendi girişimcisinin böyle bir teknolojiyi geliştirilebilmesine yönelik inanç ve özgüven şu an olduğumuz bugünkü seviyede değildi.
29:38Bu anlamda birçok tabii ki badireler engellemelerle karşılaşıldı.
29:43Ama bu alanda tüm kurumların, silahlı kuvvetlerimizin, savunma sanayi başkanlığının, ülkemizde bu alana yönelik iradenin hep milli teknolojiyi savunması, savuna gelmesi sonuçta bizim bu badireleri aşıp bugünlere ulaşmamızı sağladı.
29:58Savunma sanayinde teknolojiler, üretim bizim tipik seri üretim mantığında ilerlemiyor.
30:03Daha butik, siparişe özel, özel mühendislik ürünleri.
30:08Dolayısıyla bir yandan da ürünlerin ana ürün seviyesinden alt ana birleşenlerle, alt ana birleşenlerden malzeme komponent seviyesine tüm yazılımlarıyla derinlemesine hakim olmanız gerekiyor.
30:19Örneğin bizim Bayraktar TB2 olarak adlandırdığımız, bugün itibariyle sahada 200 bin saate ulaşmış olan taktik sınıfı insan savaş sistemi içerisinde 16 bin tane birleşen var.
30:31Ve bütün bu alt ana sistemleriyle biz bu teknolojiyi burada derinlemesine geliştiriyoruz ve bağımsız bir şekilde bunu gerçekleştiriyoruz.
30:40Yani içerisinde yer alan tüm kritik elektronik alt birleşenler, tüm yazılım birleşenleri, farklı bilgisayarlarda koşan yazılımların tamamı bu bünyedeki mühendislerimizle gerçekleştiriliyor.
30:52Burada beş farklı mühendislik disiplinden teknisyen ve mühendis arkadaşlarımızla birlikte tüm mühendislik aşamalarını,
31:22tüm alt sistemlerin geliştirme aşamalarını yapıyoruz.
31:25Daha sonrasında bunlar uçak üzerinde entegre ediyor ve her bir alt birleşen üretilirken her birinin kendine ait test süreçlerinden geçiyor.
31:33Daha sonra hava aracı üzerinde bunlar birleştirildikten sonra yine tekrar fonksiyonel ve farklı testlerden geçiyor.
31:39Tüm testleri başarıyla geçtikten sonra ürün kabul aşamasına geliyor.
31:43Kabul aşamasında tüm süreçleri tamamladıktan sonra ürün silahlı kuvvetlerimize ve emniyet teşkilatımıza,
31:48emniyet teşkilatımıza, kullanıcı birimlere teslim ediliyor ve biz bunu kullanacak olan askerimizi, polisimizi tüm eğitim süreçlerinde bir yandan tamamlıyoruz.
31:56Dolayısıyla biz bir yandan teknolojiyi geliştiriyoruz, ürün haline getiriyoruz ve bunun teslimatı ve eğitimiyle birlikte kullanıcıya sunulmuş oluyor.
32:05Ama bunun sahadaki tüm kullanım aşaması, operasyonel anlamdaki tüm süreçler tamamen son kullanıcı yani polisimiz, askerimiz tarafından gerçekleştiriliyor.
32:15İnsan hava aracı teknolojisi havacılıkta paradigma kırılımını temsil ediyor ve gerçekten en ileri seviyede teknolojik birleşenler yer alıyor insan hava aracı sistemi içerisinde.
32:26Biz tabii böylesine bir teknolojiyi eğer kendimiz üretmezsek yurt dışından bunun bir muadilini satın almamız söz konusu değil.
32:35Zaten bunu sunmuyorlar, zaten böylesine gelişmiş de bir teknoloji şu an Türkiye dünyada bu seviyeye gelmiş ilk üç ülke arasında yer alıyor.
32:45Yani Türkiye hem kendi ihtiyaçlarını karşılıyor hem de bu teknolojiyi ihraç eder konuma yükseldi.
32:50Bu gerçekten çok büyük bir kazanımdır.
32:53Tabii Bayraktar TB2 özellikle son beş yılda terörle mücadele olsun, yurt dışı harekatlarda olsun yoğun bir kullanıma sahip.
33:01Yani adeta askerimizin havadaki gözü silahlı kuvvetler için, emniyet teşkilatımız için bir kuvvet çarpanı.
33:09Terörle mücadelenin yanı sıra son dönemde Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı Harekatı, Bahar Kalkanı Harekatı'nda çok kritik görevler icra etmiş bir sistem Bayraktar TB2.
33:20Ve tabii ki biz bunu kullanan askerimize, polisimize, sahada teknik destek sürekli ona veriyoruz.
33:30Onlardan aldığımız geri beslemeleri sistemi daha iyileştirmek için, çünkü teknolojik ürünler devamlı güncelleme, devamlı iyileştirme gerektiren ürünler.
33:40Ve bunları da biz askerimizle, polisimizle devamlı bir geri besleme içerisinde gerçekleştiriyoruz.
33:45İzlediğiniz için teşekkür ederim.
34:15Tabii ki hiç kolay olmadı. Her şey adım adım başlıyor.
34:25Bir şeyin gerçekleşmesi için, gerçekleşmesi yönünde onunla ilgili tüm parametrelerin size destek olması gerekiyor.
34:32Biz birçok badirelerle karşılaştık. Uçak yaptık, uçacak pist bulamadık.
34:37Akıllı bombasını, milli akıllı bombayı entegre ettik.
34:39Bombayı atacak test ortamı oluşturulmadı.
34:43İşte ürünü tamamen kendi öz kaynaklarımızla hiçbir destek olmaksızın bir teknolojiyi geliştirdik.
34:50Ama yıllarca bekletildi.
34:52Hiçbir şey bir anda en iyiye ulaşmıyor.
34:55Her şey adım adım gerçekleşiyor.
34:57Her şey belli zorlukları aşağı aşağı gerçekleşiyor.
34:59Biz de bu anlamda birçok zorluklarla gerçekleştik.
35:03Ufak bir atölyeden şu anda bulunduğumuz bu tesise birçok badireler atlatıldı.
35:09Her birinde tabii ki en önemli husus ülkemizin, milletimizin bu işlere olan inancı.
35:16Mühendisimizin, teknisyeninin kendine olan özgüveni.
35:18En önemli husus bu.
35:20Ve biz bunu şu an yakalamış durumdayız.
35:22Yani Türkiye başarabiliriz, yapabiliriz, en iyisini yaparız.
35:27Bir engel yok.
35:28Yeter ki doğru organize olalım.
35:29Yeter ki böyle bir irade olsun.
35:32Bunu başarabiliriz duygusu oluşmuş oldu.
35:34Ama tabii ki hiçbir şey bir anda mükemmele ulaşmıyor.
35:37Biz de bu anlamda birçok sorunla karşılaştık.
35:40Şimdi tabii gerçekten insansız sistemler teknolojisinde Türkiye
35:44işte 15 yıl önce ortaya konulan iradeyle, stratejiyle ve süreklilikle çok iyi bir noktaya geldi.
35:51Ama tüm buna rağmen ben yine bizim en büyük katkımızın insan sistemler yapmak değil,
35:57insanımıza olan katkı olduğunu değerlendiriyorum.
36:01Milli teknoloji hamlesi stratejisi ülkemizin ekonomik ve teknolojik bağımsızlığı için kritik önem arz ediyor.
36:09Öyle bir nesil yetişiyor ki ülkesi ve insanlık için çalışan,
36:13sermayesini değil katma değeri büyütmeye odaklı,
36:16sermayeyi para olarak görmeyen en büyük kıymetin insan olduğunu bilen yeni nesil bir Türk girişimcisi.
36:23Ve bizim 15 yıl önce savunma sanayi alanında atılan adımlar.
36:27Yani yerlilik oranı %20'lerdeydi, şimdi %70'lere dayanmış durumda.
36:32Savunma sanayinde çalışan firma sayısı 17 idi, şimdi 600'ü geçmiş durumda.
36:3760 proje vardı, şimdi 600 projeyi geçmiş durumda.
36:41Savunma havacılık uzay alanındaki Türkiye'nin en büyük sanayi kümelenmesi sağ İstanbul gibi,
36:46bünyesinde 430 firma, 13 üniversite gibi açılımlar.
36:49Teknofest gibi insanımızı, milletimizi, gençliğimizi havacılık, uzay ve teknolojiyle buluşturan
36:56dünyanın en büyük festivali.
36:59Tüm bunlar işte o 15 yıl önce atılan kıvılcımla gerçekleşiyor.
37:03Doğru strateji, sürdürülebilirlik ve kararlılıkla gerçekleşiyor.
37:09Ve bunu başarmış oluyoruz.
37:17Sevgili seyirciler, kuşkusuz İHA'lar, SİHA'lar önemli.
37:21Ancak günümüz dünyasında daha önemli olan farklı projeler de var.
37:26Hemen önümüzde S-400 krizi henüz halledilmemiş.
37:29Kutularında duruyor o kriz.
37:30Önümüzde ise biraz ileride baktığımızda hala F-35 krizi var.
37:35Türkiye sadece havada değil, denizde, karada da büyük bir modernizm,
37:40modernleşme ve millileşme hikayeleri yaratıyor.
37:44Yaratmak zorunda kalıyor.
37:46Peki önümüzdeki zaman diliminde ne olacak?
37:48İşte bu soruları Savunma Sanayi Başkanı İsmail Demir'e sorduk.
37:52İsmail Bey bir anlamda Türkiye'nin gelecekteki milli savunma konseptini bizlere anlattı.
37:56Türk Savunma Sanayi'nde çeşitli dönemler var.
38:06Savunma Sanayi Başkanlığı, Müsteşarlık döneminden beri yapılanmasıyla beraber önemli bir rol üstlendi.
38:13Burada da rolün ana mihberi millileşme ve yerleşme.
38:17Tabi bunda da çeşitli dönemler görüldü.
38:21Bu dönemlerin bir kısmı doğrudan alımlarda belirli offset uygulamalar yapmak,
38:27belirli montaj testleri kurmak,
38:30her projeden yerli sanayiye ne kadar katkı verilir diye bazı modelleri ortaya koymak,
38:35daha sonra uluslararası çeşitli işbirliklerine gitmek ve
38:40çoklu ortaklı projelerde yer almak gibi adımlar atıldı.
38:44Daha sonra özgün prototipler geliştirmek üzere çalışmalar başladı.
38:49Bunların seri üretimleri derken şu andaki dönemde artık millilik ve yerlilik vurgusu ile
38:56Türkiye'de savunma sanayi bağımsız ve başkalarından etkilenmeyen bir yapı üzerine oturmak yönünde bir gayret içinde.
39:06Bunu yaparken de sürdürülebilirlik ekseninde ihracatı ve çoklu ortaklıkları kendi bünyesinde oluşturacak bir yapıya gidiyor.
39:16Önemli konu burada teknolojik yetkinlik.
39:19Türkiye'de milli ve yerli ürünler hamlesinin liderliğini savunmasına yapıyor diyebiliriz.
39:25Ancak global sistemde bir ürünün her noktasına kadar yerli yapma gayretinin nihayetinde çok verimli ve optimal bir yapı çıkartmayacağı bir gerçek.
39:37O açıdan önceliğimiz özellikle teknolojik ürünler, stratejik önemi olan ürünlerde tamamen bağımsız hale gelmek.
39:47Bunu yaparken de özgün ürünleri ortaya çıkartıp aynı zamanda teknoloji olarak kabiliyetlerini uluslararası arenada da gösteren,
39:58ispat eden ve satış ve ihracat imkanları olan bir yapı olması gayreti.
40:04Bütün bunları söylerken geleceğe yönelik çok yetkin ve teknolojik özellikler öne çıkmış bir savunma sanayinden bahsediyoruz.
40:11Bunu oluşturmanın da ana unsurları tabii ki bilime önem vermek, teknolojiye önem vermek, daha da bunun üstünde insan kaynaklarımızı buna göre yetiştirmek.
40:22Bu açıdan gençlikte heyecan oluşturmanın önemini çok iyi biliyoruz.
40:27Bu anlamda programlar yapılması, çeşitli uygulamalar oluşturulması ile ilgili çalışmalar içindeyiz.
40:33Türkiye'nin güvenliği ve savunması dediğimizde de sadece silah, araç ve gereçlerinden bahsetmemek gerektiğini,
40:41ülkenin güvenliğinin ve savunmasının çoklu unsurlar içerdiğini,
40:46bunlara ulaşım, iletişim, enerji, tarım, sağlık gibi bir rızı konuyu ekleyebilirsiniz.
40:52O açıdan savunma sanayinde üretilen teknolojilerin ve yetkinliklerin diğer alanlarda da kullanılması
40:58veya diğer alanlardaki yetkinliklerimizin ülkenin savunmasında etkin bir şekilde kullanılması
41:05ve toplumun güvenliğini sağlayacak adımları atılması yönünde denklemler kurabiliriz.
41:11Bu açıdan bir sanayi ekosistemi içinde savunma sanayini bir öncü role soyundururken,
41:20bu ekosistemin çeşitli parametrelerini ve teknolojik temellerini de sağlam atmak gerektiğini düşünüyoruz.
41:25Bu açıdan da çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının,
41:30üniversitelerin, bilimsel çalışmalarımızın toptan bir entegrasyon içinde olması gerektiği muhakkaktır.
41:38Son zamanlarda çıkartmaya başladığımız ürünlerin adları zaten kamuoyu tarafından bilindiğini biliyoruz.
41:44Bu ürünler gelmeye devam edecek.
41:46Bu ürünlerin çoğu dünyada etkinliği olan ülkelerin ürettiği ürünler seviyesinde olacaklar.
41:52Tabi adım adım gittiğimiz noktalar var.
41:54Türkiye'nin uzayda etkin olması, siber güvenlik alanında etkin olması,
42:01çeşitli balistik sisteme korumalara karşı etkili sistemler kurması,
42:07elektronik teknolojilerinde etkin olması,
42:11çeşitli yazılımlar üretmesi, simülasyon sistemlere girmesi,
42:14akıllı sistemlere girmesi, yapay zekaya girmesi,
42:17insansız sistemlerde, sade hava araçları değil, kara deniz, denizaltı araçlarında artık kullanılır olması,
42:24bunların entegre operasyon ortamında kullanılır olması gibi bir dizi unsur önümüzde duruyor.
42:30Bir taraftan bazı teknolojilerle ilgili geriden gelip yakalamaya çalışırken,
42:36bir taraftan da mevcut teknolojilerde ve yetkinliklerde treni kaçırmamak,
42:41şu anda yeni ortaya çıkan, gelişmekte olan teknolojilerde de önde olmak gerektiği görülüyor.
42:48Bunun bir örneği, mesela insansız sistemlerde Türkiye artık dünyada önder ülkeler arasına girme iddiasında
42:56robotik sistemler olur, kara deniz hava sistemleri olur ama çeşitli ortamlarda bu iddialı olduğumuz bir alan.
43:04Bunun yanında elektronik harp yöntemleri olsun, uzun menzilli sistemler ve onlara karşı korumalarla ilgili çalışmalar olsun,
43:14siber güvenlik alanı olsun, bunlarla ilgili çalışmalar devam edeceğini söyleyebiliriz ama
43:19tekrar belirtmeliyim ki bunlara giden yolda insan kaynaklarını yetiştirmek,
43:26gençlikteki heyecanı sürekli canlı tutmak ve bu heyecanı ürüne çevirmek, bir çıktı oluşturmak ana unsurlardan birisi.
43:36Bu yönde de çeşitli eğitim sistemleri, projeler, yarışmalar canlı tutulup
43:41üniversitelerle, çeşitli eğitim kuruluşlarla, dirsek temasının her ortamda sadece savunma sanayi olarak değil,
43:47her ortamda devam ettirilmesi ve kuruluşlarımızın teknoloji odaklı çalışmayı sürdürmelerini bekliyoruz.
43:54Türkiye'de savunma sanayi iddialı olarak devam edecek,
43:57iddiamızın sürdürülebilmesinin bir bacağı da sürdürülebilir savunma sanayi.
44:02Bunun da iki temel unsuru var, birisi çoklu kullanım, diğeri de ihracat.
44:07İhracat alanında da savunma sanayi sadece ticari unsurların etkin olmadığı bir alan dış ticarette.
44:15Çok çeşitli unsurlar bu alanda etkin ama en önemli unsur da ürününüzün kalitesi, yetkinliği,
44:22fiyat ve teknolojik yetkinlik açısından kendini ispatlayabilmesi ki,
44:25çeşitli operasyonlarda ürünlerimiz kullanıldıkça, kendilerini ispat ettikçe,
44:30ihracat alanında da önemli atılımlar olacağını bekliyoruz.
44:33Sevgili seyirciler sizlere zaman zaman güncel haberlerle geliyoruz.
44:59Daha doğrusu çoğu zaman güncel haberlerle geliyoruz.
45:01Dünyanın farklı yerlerine bağlanıyoruz.
45:02Ancak zaman zaman da haberciliğin olmazsa olmazı bu tür araştırma dosyalarını ekrana getirmeye özen gösteriyoruz.
45:105N1K tam 20 yıldır biraz da bu tür dosyalarla sizin gönlünüzde taht kurdu diyebiliriz.
45:15Sevgili seyirciler az gittik uz gittik bir 5N1K'nın daha sonuna geldik.
45:19Önümüzdeki programlarda yepyeni gündemlerle karşınızda oluncaya kadar ben Cüneyt Özdemir.
45:24Hepinize iyi akşamlar, iyi geceler diliyorum.
45:32İzlediğiniz için teşekkür ederim.
45:41İzlediğiniz için teşekkür ederim.
45:56İzlediğiniz için teşekkür ederim.
45:58Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
Yorumlar