- 7 ay önce
Gündemi sarsan narkotik operasyonları, bağımlılıkla mücadelede atılması gereken adımları yeniden tartışmaya açtı. 81 ilde 120 Yeşilay şubesi bağımlılıkla mücadelede hangi eğitim ve faaliyetleri yürütüyor? Toplumun hangi kesimleri bu çalışmalara dahil ediliyor? Ünlü isimlerin yer aldığı uyuşturucu haberlerinde, medya nasıl bir dil kullanmalı? Tütün kullanımıyla ilgili yeni düzenlemeler yolda mı? Çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin düzenlemeler neyi hedefliyor? Hakan Çelik 'Hafta Sonu'nda sordu, Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Çok önemli, giderek de önemi artan bir konuyu konuşmak istiyorum.
00:34Yeşilay Genel Başkanı, Doçent Doktor Mehmet Dinç konuğum.
00:38Hoş geldiniz Sayın Başkan.
00:40Aynı zamanda Gaziantep'te Hasan Kalyoncu Üniversitesi öğretim üyesi.
00:45Bir bölümün başkanlığı görevini sürdürüyorsunuz.
00:49Bu konunun neden önemli olduğunu biraz yayının girişinde vurgulamaya çalıştım.
00:53Sadece son gelişmeler değil, ülkemizde çokça gündem konusu olmaya devam etti.
00:58Ama dünyada da çok kritik bir konu.
01:02Bağımlılıklar, zararlı alışkanlıklar, madde kullanımı.
01:06Madde kullanımı dediğimizde, zararlı alışkanlıklar dediğimizde neleri kastettiğimizi anlatarak programa başlayalım.
01:13Fakat ben sizden yaşça biraz daha büyüğüm Sayın Başkan.
01:18Benim gençlik yıllarımda da, şu anda da çok yaygın kullanılıyor mu bilmiyorum ama
01:22yeşil aycı olmak diye bir kavram vardı.
01:25Tabii, hala kullanılıyor.
01:26Böyle bir toplum içine gidildiğinde, size bir ürün ikram edildiğinde, bir şey ikram edildiğinde,
01:32daha çok böyle tütün muamülleri veya alkollü bir şey önerildiği zaman,
01:38ben yeşil aycıyım derdi insanlar ve onu nazik bir şekilde geri çevirirlerdi.
01:43Dolayısıyla yeşil ayın bizim toplum hayatımızda da, hafızamızda da önemli bir yeri var.
01:47Ciddi ve saygın bir kurumdur, çalışmaları itibariyle.
01:51Biraz siz bu konuları anlatarak lütfen bize başlayın.
01:54Kaç yıllık bir kurumdan bir kere bahsediyoruz?
01:56Göklü bir kurum dedin ama.
01:57Çok, tabii. 105 yıllık bir kurum var.
01:59Ben de şöyle bir şey yaşadım yakın zamanda.
02:02200 sene kadar önce Amerika'ya gittim.
02:04Amerika'nın Bitaşra kasabasında bir arkadaşımı ziyaret ediyorum.
02:07Oraya 20-30 sene önce gelmiş, Türkçesinde büyük oranda kaybetmiş bir Türk'le karşılaştım.
02:13Çat pat Türkçe konuşuyor ama bayağı bir kaybetmiş.
02:16Bana sigara ikram etti.
02:19Almayacağım dedim, yeşil aycı mısın dedi.
02:21Tamam.
02:21Şimdi Türkçeyi kaybetmiş ama o algıyı kaybetmemiş.
02:24Yani sağlığa zararlı olan birçok alışkanlıkla ilgili olarak gündeme geldiğinde
02:29hemen yeşil ay insanların logosu da gözünde canlıdır.
02:33Ben bugünkü programda, yani izleyicilerimiz bizi radyodan da, YouTube'dan, dijital mecalardan da takip ediyorlar.
02:39Bu programı izlediklerinde de onlara böyle bir yararlı olsun, faydalı olsun.
02:44Böyle olmasını diliyorum.
02:46O yüzden sizin yorumlarınıza başlayalım.
02:48Neler yaptığınızı bize bir kısaca anlatalım.
02:50Tabii yeşil ay 105 yıllık bir kurum.
02:521920'de kurulmuş, Cumhuriyetimizden önce kurulmuş.
02:55Kuruluşu İstanbul işgali yıllarına dayanıyor.
02:571920'de İstanbul işgal altında kalmış.
03:01İstanbul 4 yıl, 10 ay, 23 gün işgal altında kalmış resmi olarak.
03:06Bu dönemde tabii İstanbul'da o zamanki nüfusu düşünelim.
03:09O nüfusa karşılık 100 bin tane işgal askeri var.
03:12Her milletin işgal askeri İstanbul'un sokaklarında geziniyor.
03:15İstanbul'dan ve yine aynı dönemde malumunuz işte Çanakkale Savaşı'nda çok insanımızı kaybetmişiz.
03:21Dünya Savaşı'nda çok insanımızı kaybetmişiz.
03:23İstanbul, dul kadın, yetim çocuk kaynıyor.
03:26Büyük bir mahrumiyet var.
03:28Büyük bir yokluk var.
03:29Böyle bir hal içerisinde işgal kuvvetleri o dönemde ekmek dağıtmıyorlar ihtiyaç olduğu halde.
03:35Elbise dağıtmıyorlar ihtiyaç olduğu halde.
03:37Bağımlık yapan maddeleri dağıtmaya başlıyorlar.
03:40Bu planlı ve kasıtlı.
03:40Planlı ve kasıtlı.
03:42Sömürgeciliğin tarihinde bu vardır.
03:43Yani sömürgeciler işgal ettikleri ülkede muhakkak askeri gücün yanında bağımlılığı yayacak maddeleri de o topluma sokmaya çalışırlar.
03:52Nitekim dünyanın çok çok farklı ülkelerinde bunu yapmışlar.
03:55Ve halen o uygulamayı yaptıkları toplumlarda bağımlık en birinci problemlerden bir tanesi olarak bugün bile devam ediyor.
04:02Dolayısıyla bir tarihi kökeni de var.
04:05Tarihi bir kökeni var ve bunun büyük bir işgal mantığı var.
04:09Yani bağımlık sadece bir insanın kötü bir alışkanlığa sahip olması değil.
04:13Bir insanın zihninin kalbinin işgal edilmesi, bedenin ruhunun işgal edilmesi anlamına geliyor.
04:18Dolayısıyla biz bağımlık meselesini esasında Türkiye Yeşilay Cemiyeti olarak bağımsızlık meselesi olarak görüyoruz.
04:25Bir de buna benzer şeyler yapıldığında bir ülkenin geleceğini de bir anlamda yani sağlık sorunlarıyla çok ciddi bir onlara bir sorun ihraç etmiş oluyorsunuz.
04:36Diğer taraftan bu tip ürünleri üreten şirketler çoğunlukla sözünü ettiğiniz ülkelerde olduğu için merkezleri itibariyle bir ekonomik kazanım da sağlarsınız.
04:45Değil mi? Yani ekonomik kazanım muhakkak var.
04:48Yani bu bağımlık endüstrisi ekonomik olarak çok büyük bir yapı, çok para kazanıyorlar.
04:53Ama bunun kadar, ekonomik kaybı kadar ya da ekonomik getirisi kadar bu işgal meselesini de düşünmek gerekiyor.
05:00Çünkü sadece sömürgeciler toprağı işgal etmiyorlar.
05:04Bir kuşağı, bir nesli, bir toplumu işgal etmeye çalışıyorlar.
05:07Dolayısıyla biz bağımlıktan korunurken ekonomik anlamda kazancımızı muhakkak düşüneceğiz.
05:12Ama ekonomik anlamda kazancı düşüneceğimiz kadar, demin tam bahsettiğiniz gibi gelecek kuşakları korumakla alakalı,
05:18geleceğimizi muhafaza etmekle alakalı bir algıyla Türkiye İşler Cemiyeti'nin çalışmalarını yürütüyoruz.
05:24Sayın Başkan, genellikle son dönemde şöyle bir algı var.
05:27Dünyada da, Türkiye'de de zararlı alışkanlıklara başlama yaşının gerilemekte olduğu,
05:32yani daha küçük yaşlardaki insanların, gençlerin ve çocukların bu bağımlılıklarla karşılaştığını görüyoruz.
05:38Tablo gerçekten böyle mi? Ve ülkemiz açısından özellikle vahim bir tabloyla karşı karşıyamayız.
05:45Gerçekleri bir ortaya koyalım ki o bilgiler üzerinden, çünkü mücadele etmek ve önlem almak gerekir.
05:51Bazen korkutucu olabilir ama bunları söylemekten imtina etmeyelim.
05:56Şimdi bu çok önemli bir noktaya değindiniz.
05:58Yaş düşebiliyor. Çünkü eriştebilirlik artmış durumda.
06:01Yaygınlık artmış durumda.
06:03Bundan dolayı çok daha küçük yaşlarda çocuklarımız, gençlerimiz bağımlılık yapan maddelere ulaşabilir hale geldiler.
06:09Zaten endüstrinin de maksadı budur.
06:12Ne kadar erken yaşta bir insanı bağımlılığa yaparsanız tedavisi o kadar zordur veya o işten geri dönme ihtimali o kadar zahmetli hale gelir.
06:21Nörolojik iz bırakmaya çalışır bağımlılık endüstrisi.
06:25Nörolojik iz bırakmaya çalışır.
06:27Onunla mücadele etmek çok daha zahmetli ve zaman alan bir şey.
06:30Garantez içinde ne olduğunu söyleyin lütfen. Nörolojik iz ne demektir?
06:33Beyin gelişimi 21 yaşına kadar devam ediyor.
06:36Dolayısıyla 21 yaşından önce bağımlılıkla alakalı bir alışkanlık insan kazandığında, vücuduna sistemine koyduğunda orada gelişimle beraber kalan bir iz haline geliyor.
06:47Böyle bir iz kaldıktan sonra bu gelişim ortaya çıktıktan sonra, 25 yaşından sonra bağımlılığa başlamakla öncesinde başlamak arasında fevkalade büyük bir fark oluşmaya başlıyor.
06:59Yani daha erken bir yaşta, mesela 17, 18, 19 yaşlarında bir birey bu zararlı maddelerden herhangi birini kullanmaya başlarsa onu bırakması daha mı zordur?
07:09Tabii ki.
07:10Bağımlılıkla alakalı ne kadar erken başlangıç varsa tedavisi o kadar zahmetli olur, o kadar zaman alır, kişi de o kadar zorlanır.
07:17O yüzden bizim en büyük derdimiz erken yaşlarda çocuklarımızı korumakla alakalı.
07:21Türkiye'de bu maddelere başlama yaşı aşağı yukarı kaç gibi görünüyor araştırmalarda?
07:27Madde uyuşturucu madde anlamında mı?
07:29Hem uyuşturucuyu söyleyelim hem sigara tütün muamilerini söyleyelim.
07:32Sigara, alkol biraz daha erken yaşlarda başlayabiliyor.
07:35Ama özellikle pandemiden sonra bu madde bağımlılığının bütün dünyada büyük bir yaygınlık kazanmasıyla beraber,
07:41çünkü ulaşabilirlik ciddi anlamda arttı, yaş ister istemez düştü.
07:44Bizim araştırmalarımız sigarayla alakalı 13-14 yaşlarda başlamaya düştüğünü gösteriyor.
07:50Türkiye'de.
07:50Tabii tabii Türkiye'de.
07:51Türkiye'deki çalışmalar bunlar.
07:52Çok ürkütücü bir şey bu.
07:54Tabii ürkütücü.
07:54Peki pandemi nasıl etkiledi?
07:56Neden arttı pandemi sonrasında?
07:57Pandemi şöyle, endüstri pandemiyi çok iyi kullandı.
08:00İki anlamda kullandı.
08:02Bir tanesi pazarlama anlamında kullandı.
08:04Bir tanesi eriştebilirlik anlamında kullandı.
08:07İnsanlar uzun süreli olarak ekran başlarında kaldığı için ve yapacak çok fazla bir şey bulamadıkları için,
08:12endüstri her fırsatta, filmler üzerinden, diziler üzerinden, oyunlar üzerinden, sosyal medya reklamlar üzerinden
08:19ya da ücretsiz oyun ve film sağlayan sitelerdeki reklamlar üzerinden
08:22insanlara bağımlı, normalleştirici reklamlar ve mesajlar ilettiler.
08:28Özellikle çocukların, gençlerin girdiği sitelerde bunu yaptığınızda,
08:31günde bir defa, beş defa, on defa, yirmi defa bu mesajı aldığında bir süre sonra
08:35zarar algısı azalmaya başlıyor.
08:37Normalleşme artmaya başlıyor.
08:39Ve bundan dolayı artık kabul edilebilir gibi görünmeye başlıyor.
08:42Bütün dünyada artış mı oldu?
08:43Bütün dünyada.
08:44Pandemi sonrasında.
08:45Yani bağımlılıkla alakalı Türkiye'de ve dünyadaki durum nedir dediniz ya,
08:49şunu net açık bir şekilde söyleyebiliriz.
08:51Bütün dünyada bağımlılıkla alakalı çok büyük bir dalga insanlığın üzerine geliyor.
08:57Her ülkenin kendine göre zorluk yaşadığı konular var.
09:00Mesela geçen hafta çok ilginç bir şey oldu.
09:03Trump, fentanil'i kimyasal silah olarak, kitle imha silahı olarak kabul eden bir anlaşma imzaldı.
09:12Yani atom bombası neyse fentanil odur diye bir algıyı oluşturacak bir sözleşme imzaladı.
09:19Bu gözden kaçmış olabilir.
09:20Evet, bence de çok önemli.
09:22Meraklı bir görüştür.
09:24Çok önemli bir şey söylüyorsunuz.
09:26Peki o fentanil maddesinin aslında ne olduğunu da bir iki cümleyi hatırlatalım mı insanlara?
09:30Fentanil esasında bir ilaç.
09:33Çok ağır ağrıları olan, sızları olan insanların kullandığı bütün kasları iptal eden,
09:40ama o ağrıyı da gideren, ölüm döşeğinde, yatağa mahkum insanlarda kullanılan bir ilaç.
09:46Bunun uyuşturucu etkisi keşfedildikten sonra Amerika'da çok hızlı bir şekilde yayıldı.
09:50Ve yayıldıktan sonra Amerika'da aşırı doz ölümlerde rekor rakamlar gelmeye başladı.
09:56Ve Trump'ın bu noktada en büyük seçim vaatlerinden bir tanesi,
10:00gelirsem fentanil'i bitireceğimdi.
10:02Seçim vaatı olarak bunu söyledi.
10:04Çünkü hakikaten Amerikan sokaklarında zaman zaman haberlere de yansır zombi gibi insanlar vardır.
10:09Biz bunu CNN Türk'te de yayınladık.
10:11Tabii. O zombi gibi insanların olmasının sebebi fentanildir.
10:14Çünkü onu aldığınızda bütün kaslar iptal olduğu için o anda ne haldeyseniz o şekilde kalıyorsunuz.
10:20Bu aşırı ölümler, bu kadar insanın zarar görmesi çok ciddi olarak yaygınlaşınca
10:25Trump çok stratejik bir karar imza attı.
10:28Dedi ki bu bir kitle imha silahıdır.
10:31Esasında biz de 1920'de yeşil kurulurken kuruluş sebebi olarak bunu görüyoruz.
10:35Halen o geleneği devam ettiriyoruz.
10:37Trump şu anda bunu kabul etmiş oldu.
10:39Ama hakikaten bağımlılık bir nevi kitle imha silahıdır.
10:43Böyle bakmak lazım.
10:43Bu bahsettiğiniz maddenin üretimi bulunurluğu Türkiye açısından nedir?
10:48Türkiye'deki yok henüz.
10:50Yok değil mi böyle bir şey?
10:50Çok şükür yok.
10:51İnşallah gelmez.
10:52Türkiye'de o konuda biraz rahatız.
10:54Ancak ithal etmek yoluyla Türkiye'ye gelebilecek bir şey midir bu?
10:57Evet.
10:58İnsanlar dikkat etsinler deyiz.
10:59Bu yasaklı ve bulunmaması, kullanılmaması gerekiyor.
11:04Çok tehlikeli bir üründen, bir şeyden bahsediyoruz.
11:06Kesinlikle öyle.
11:07Bir de orada mesela dost karışımı oluyor.
11:10Normal bir madde bağımlılığında herhangi bir bağımlılık yapan maddede öldürmeyecek dost fentanil de direkt öldürebiliyor.
11:17Buna bağlı ölüm Amerika'da çok oldu.
11:19O yüzden çok tehlikeli bir şeyden bahsediyoruz.
11:21Bir de şunu hatırlatmak istiyorum.
11:23Değerli izleyiciler, tabii sağlık sorunları yaşayan çok insan var.
11:27Bir kere ben bu süreçte acil şifalar diliyorum.
11:31Böyle ciddi sağlık sorunları olanlara ama böyle konu komşuya giderek,
11:35efendim işte benim böyle bir sağlık sorunum var.
11:38Aa bak şunu alırsan bu çok iyi bir ağrı kesici.
11:41Bu şuna iyi geliyor, buna iyi geliyor gibi konularda aman ha sakın yapmayın lütfen bunu.
11:45mutlaka bir hekime, uzman bir hekime ve bununla bağlantılı olarak bir eczacıya,
11:51böyle rastgele eczaneye giderek bana şunu ver, bunu ver, bunu yapmamak lazım değil mi?
11:56Bu konu da çok önemli bir konu.
11:57Türkiye Yeşilay Cemiyeti olarak bizim çalıştığımız konulardan bir tanesi.
12:01Hatta Yeşilay dergimizin geçen ayki kapağı buydu.
12:04Yani ilaç alırken şifa bulalım derken hasta olmayalım diye.
12:08İlaç kötüye kullanım maalesef ciddi anlamda yaygınlaştı.
12:11Bir de şuna dikkat etmek lazım.
12:15Şifacılar var ya böyle otçular yani muhtelif otlar.
12:19Şunu al, bunu iç, bunu kaynat, bunu yap.
12:21Bu benim gördüğüm bir büyük sektör yani.
12:24Bizim ülkemizde de buradan yani bunu istismar eden, ranta çeviren çok insan olduğunu,
12:28hatta böyle kritik görevlerde yer alan bazı insanların da bunu ticarileştirdiğini görüyorum.
12:33Çok tehlikeli.
12:33Aman buna da dikkat.
12:36Bir derdi, bir sorunu varsa bir insanın mutlaka bir uzmana gitmesi lazım.
12:39Değil mi?
12:40Tabii.
12:40Yani böyle merdiven altı yerlere gitmesinden insanlar.
12:43Bir de şu da ciddi problem.
12:44Hem mesela bir uzmana gidiyorlar, bir doktora gidiyorlar.
12:47Doktor bir tedaviye başlıyor.
12:48Tekrar kontrole gitmiyorlar.
12:50Doğru.
12:51O tedaviye başlıyor.
12:51Bir sene, iki sene, üç sene, beş sene o tedaviye devam ediyor.
12:54Çok haklı.
12:54Halbuki hem takibini yapmak lazım.
12:56Hem takibini yapmak lazım.
12:58Hem de o tedavinin her insanda aynı şekilde seyretmesi mümkün değil.
13:01Bazen o ilacın olumsuz etkileri, yan etkileri söz konusu olabiliyor.
13:05Dolayısıyla muhakkak doktor takibinde, kontrolünde ilaç kullanmaya devam etmek lazım.
13:09Şimdi Sayın Başkan, ben 56-57 yaşındayım ve bizim meslekte de medya çok stresli iş alanlarından, sektörlerden biridir biliyorsunuz.
13:21Ve insanlar genellikle sigaraya, tütün mamullerine başlama konusunu, ya çok stresliyim, ver oradan bir sigara, yak bir taneden bir şey olmaz diye başlamışlardır.
13:32Ben hayatımda hiç sigara içmedim ve sigara kullanmayan bir insanım.
13:35Bizim sektörde de nadirdir.
13:37Tabii tam bir yeşil acısınız.
13:38Tam yeşil acıyım burada bakıldığı zaman.
13:40Ama şunu merak ediyorum, yani bazı insanlar iradeleri güçlü olduğu için mi buna başlamazlar?
13:47Yoksa başka faktörler mi vardır?
13:49Yani biyolojik faktörler mi vardır?
13:51Bazı insanlar daha kolay meylederler mesela buna.
13:55Bu ayrım neden kaynaklanıyor?
13:57Ben pekala başlamış olabilirdim mesela.
13:59Tabii ki.
14:00Sizin durumunuz ne?
14:02Ben de tam bir yeşil acıydım.
14:03Aynı durum.
14:04Tam bir yeşil acıydım.
14:05Şimdi bağımlılık çok komplike bir oluşum.
14:09Dolayısıyla tek bir sebebi var diyemiyoruz.
14:11Ama genetik yatkınlık etkili midir?
14:13Yani anne babanın bağımlı olması, kişinin bağımlılığa yatkınlığını kolaylaştırır mı?
14:17Kolaylaştırır.
14:18Ama tek başına yeterli midir?
14:20Tek başına yeterli değildir.
14:21Bunun üzerine çevresel faktörlerin, psikolojik özelliklerin de devreye girmesi gerekiyor.
14:26Bu noktada bizim en yaygın olarak gördüğümüz iki tane temel sebep var.
14:30Bir tanesi bilgiyle ilgili doğru bilginin olmaması insanlardı.
14:35Yani bunu zararsız bir şey olarak görebiliyorlar.
14:38Ya da zararlı ama tolere edilebilir, idare edilebilir.
14:41O kadar da büyük bir sıkıntı değil gibi görüyorlar.
14:43Hala ama sigaranın mesela zararlı olduğunu bilmeyen insanlar hala var mı yani?
14:48Zannetmiyorum.
14:49Çünkü kutularında kocaman uyarılar var ve korkunç görüntüler var.
14:55Buna rağmen bu tüketimin devam ediyor olması lütfen açıklamaya devam edin.
15:00Burada işte toplumsal bir algı söz konusu.
15:02Şu anda sigarayla alakalı ciddi bir yaygınlık var.
15:05Çok insan kullandıkça bu normal bir şey.
15:07O kadar zararlı değil veya kabul edilebilir bir şey.
15:10Ya da herkes aynı zararlı bir şekilde yaşıyor gibi görüyorlar.
15:13Bir de olayın kümülatif etkisini görmüyorlar.
15:16Yani bakın çok basit bir rakam vereyim.
15:19Depremde perişan olduk.
15:21İçimiz parçalandı.
15:2250 bin insanımızı, 60 bin insanımızı kaybettik.
15:25Çok büyük bir faciaydı.
15:27Ama bir defa oldu.
15:29İnşallah Allah tekrar göstermesin milletimize, memleketimize.
15:33Ama çok büyük bir bizde acı olarak, travma olarak kaldı 50-60 bin insanımız.
15:38Sigaraya her yıl 120 bin insanımızı kaybediyoruz.
15:42Yılda?
15:43Yılda.
15:43Bir yılda 120 bin insanımız kaybediyoruz.
15:44Bunu altyazıda arkadaşlarımızın, editörümüzün yazmasını rica edeceğim.
15:49Değerli izleyiciler bakın.
15:50Bu en vahim gerçeklerden biri.
15:52Trafik kazaları, terörle mücadelede, terörde verdiğimiz can kayıplarımız, şehitlerimiz bunlar çok vahim şeyler.
15:59Hiç kuşku yok.
16:00Depremde çok insanımızı kaybettik.
16:02Sayın Genel Başkan'ın dediği gibi.
16:03Ama biz bir yılda, lütfen bir daha söyler misiniz?
16:06Bir yılda sigaraya bağlı hastalıklardan 120 bin insanımızı kaybediyoruz.
16:10Korkunç bir sayı bu.
16:11Bir yılda 120 bin insanı kaybediyoruz.
16:13Hakikaten inanılmaz bir rakam yani.
16:14İkimizin haritasını göz önünde bulunduralım.
16:17Bir kasabayı veya küçük çaplı bir şehrin neredeyse kaybediyoruz.
16:20Kesinlikle öyle.
16:21Bir de mesela buna bağlı şu anda Türkiye'de inanılmaz bir hızla artan akciğer kanseri var.
16:26Birinci sebebi sigara.
16:27Ama bu o kadar zararlı değil gibi görünüyor.
16:30Bu nedenle bu zararı ciddi olarak görmemiz lazım.
16:33Ben geçenlerde bir şirkete gittim.
16:36Yeşilay çalışmalarıyla ortak bir zemin bulmak için.
16:39Orada üst süre bir danışman dedi ki Yeşilay'dan mı geldi?
16:42Evet.
16:43Ben dedi ne istiyorsanız yapayım.
16:44Dedim ki hayırdır biz daha anlatmadan o kadar istekli olmanızın sebebi ne?
16:48Dedi ki benim babam ben çok küçükken sigaraya bağlı bir hastalıktan dolayı yatağa mahkum oldu.
16:55Ve annemle beraber 380 gün aralıksız hastanede kaldı.
16:59Sonra evimizi hastane odası haline getirdik.
17:02Annem devamlı onunla ilgilendi.
17:03Ben ne anne ilgisi gördüm ne baba şefkati gördüm.
17:07Babamla ilgili bütün hatıralarım hastane yatağında yatan bir insan olarak kaldı.
17:12Ben bu acıyı niye çektim?
17:14Sigara yüzünden.
17:14Hiçbir geçerli mantıklı makul bir sebebi yok.
17:17Sigara yüzünden çocukluğumu kaybettim.
17:19Ben kaybettim başkası kaybetmesin dedi.
17:21120 bin insanı çok çarpıcı bir örnek.
17:24120 bin insanı kaybediyoruz.
17:25Lütfen onu karşıya da verelim.
17:27Şimdi Sayın Başkan benim gençliğimde otobüslerde sigara içilirdi.
17:32Uçakta sigara içilirdi.
17:34Sigara kül tablaları vardır.
17:36Eski uçakların hala bazılarında durur böyle kol dayamanın orada kül tablası vardır.
17:40Vardı.
17:41Ve insanlardan rica ederdim.
17:43Yani lütfen sigara içmeyin.
17:45Kapalı mekanda olduğunuz için inince içersiniz.
17:48Yani çok rahatsızlık veriyor.
17:50Ben de çok rahatsız oluyorum.
17:51Pasif içici olmak hayatımız hep böyle geçtiği için.
17:53Ve bizim bu medya kuruluşlarında herkes sigara içerdi falan.
17:57Bir de pasif içicilik diye bir gerçek var.
18:00Akciğer kanserindeki artışta ben bunun da önemli bir rolü olduğum düşünüyorum.
18:03Kesinlikle öyle.
18:04Yanınızda insanlar ailenizde anneniz babanız veya çocuklarınız sigara içiyorsa bu sizi etkiliyor.
18:09Muhakkak etkiliyor.
18:10İnsanlardan rica ederdik.
18:12İnsanlar da şey yaparlar.
18:13Tepki gösterirler.
18:14Sana ne kardeşim ben sigara içerim gibi böyle şeyler olurdu yani.
18:18Neyse ki kapalı mekandaki sigara yasağıyla beraber bir nebze azalma oldu.
18:24Bir nebze diyorum çünkü bu yasak delindi ülkemiz.
18:26Ben bunu söylemek zorundayım.
18:28Maalesef bu yasak delindi.
18:31Kapalı mekanda sigara içme yasağı delinmiş vaziyette.
18:33Kesinlikle öyle.
18:34Ve herkes rahatsız.
18:36Yani çok büyük bir sıkıntı olarak bize de çok ciddi insanlar talepte bulunuyorlar.
18:40Büyük bir problem var.
18:41Bir de sigarayla alakalı şunu muhakkak göz önünde bulundurmamız lazım.
18:45Sigara sadece içenin problemi değil.
18:47Yani 120 bin insanı kaybediyoruz ama onun dışında etrafında bir sürü insanda başka şekillerde zarar geliyor.
18:52Mesela çok basit bir örnek vereyim.
18:55Türkiye'de yaklaşık 150 milyar izmarit atılıyor.
19:00Bir yıl içerisinde.
19:01150 milyar.
19:02150 milyar.
19:02Ve bu izmaritlerin 3'te 1'i çöpe atılıyor.
19:073'te 2'si sokağa atılıyor.
19:10Doğaya karışıyor.
19:10Çok büyük bir oran.
19:11Tabii.
19:12Korkunç bir oran.
19:13Toprağa karışıyor.
19:14Suya karışıyor.
19:15Toprağa karıştığı zaman bu izmarit dediğimiz şey masum bir pamuk değil.
19:19Görüntü vardı.
19:20Ben prodüktörümüz Kaan'dan rica edeyim.
19:23O görüntüyü verelim lütfen.
19:24Sayın Başkan anlatırken canlandırsın insanlar gözünde.
19:27Evet.
19:27O izmarit pamuğu masum bir pamuk değil.
19:30İçinde dünya kadar kimyasal olan bir pamuk.
19:33Kaybolmuyor mu doğada?
19:34Kaybolsa bile suya karışarak, toprağa karışarak kayboluyor.
19:38Dolayısıyla biz hiç sigara içmeyen bir insanız.
19:41Ama toprağa karışan izmaritten onun zehrini alabiliyoruz.
19:44Veya suya karışan izmaritten onun zehrini alabiliyoruz.
19:48O yüzden biz bir kamu spotu yaptık burada görüyorsunuz.
19:53Balıkların içerisinde izmaritler görünüyor.
19:57Bu direkt izmarit olarak görünmeyebilir ama onun zehri balığa bulaşıyor, toprağa bulaşıyor, meyveye sebzeye bulaşıyor.
20:02150 milyar adet yılda.
20:05Yılda mı?
20:05Korkunç bir rakam.
20:06Çok korkunç bir rakam.
20:07Çok büyük bir rakam.
20:08Yani bu sigaranın zararını hakikaten çok biraz küçümsediğimiz bir dönemden geçiyoruz.
20:13Ama her türlü zarar var.
20:14Sigara içenler, yani iç meseleler iyi olur.
20:18Ve lütfen mümkünse bunu bırakmalarını öneririz bu insanlara ama
20:21sigara izmaritini ne yapmak gerekir böyle bir durumun oluşmaması için?
20:26Evet, çöpe atacağız.
20:28Çöpe atmıyoruz, sokağa atıyoruz.
20:30Çöpe atıldığında...
20:31Ama çöpte o dönüşüm var mı Türkiye'de?
20:33Maalesef...
20:34Toplanıyor çöpler.
20:35Tabii, etkili bir dönüşüm yok.
20:37Etkili bir dönüşüm olsa çok daha verimli bir netice alınabilir.
20:40Etkili dönüşüm olmadığı için toplananlar da kısmi olarak toprağa suya karışabiliyor.
20:45Fakat sokağa atıldığında, denize atıldığında direkt etki ediyor.
20:48Şimdi bizim burada bir tane içeride rejide pil kutumuz var.
20:52Ben evdeki pilleri asla çöpe atmam, getiririm.
20:54Biz bu arkadaşlarımız böyle bu kutuyu atarız.
20:57Ve umuyoruz ki onlar da doğru bir yere gidiyordur.
21:00En azından biz kendi görevimizi yapıyoruz.
21:01Çünkü bu tip şeyler etkileri itibariyle kanserojen.
21:06Ülkemizde bir kanser patlaması var.
21:08Akciğer dahil olmak üzere.
21:10Şimdi neden böyle gıda zincirlerine değil mi ulaşıyor?
21:14Balık dedik, et dedik, tavuk dedik.
21:16Yani bunlar topraktan ve denizden, sudan beslenen canlılar olduğu için değil mi?
21:21Bu döngüden de biraz bahsedelim istersen.
21:22Kesinlikle.
21:23Yani biz sadece sigara içerken kendimiz de zarar vermiyoruz.
21:27Veya bir tane sigara içme bana sigarayla alakalı bir zarar gelmez diyemeyiz.
21:31İzmarit üzerinden, o solduğumuz hava üzerinden buradaki zararlı bütün etkenlere maruz kaldığımız için hastalıklar çok ciddi oranda artıyor.
21:38O yüzden demin dediğiniz bu pasif içicilik meselesi sadece sigara içenin yanında olmak değil esasında.
21:43Sayın Başkan benim gözlemim, kişisel olarak bilmiyorum doğru mu?
21:47Ben sigara tüketiminde ülkemizde artış olduğunu görüyorum.
21:49Doğru, artış var.
21:50Gençlerde, kadınlarda.
21:52Ama bazı ülkelerde de mesela batıda birkaç rapor okudum son dönemde bir azalma trendi olduğunu görüyorum.
22:00Doğru, doğru.
22:00Önlemlerin burada etkisi olabilir, bilinçlenmenin etkisi olabilir.
22:03Dünyada bazı ülkelerde azalırken bizdeki artışı neye bağlıyorsunuz?
22:08Yasakların ciddi anlamda uygulanmaması çok önemli, etkili oluyor.
22:12Çünkü sigarayla alakalı başlama ve sürdürme çok küçük önlemlerle öne alınabilir şeyler.
22:19Yani başlatmasak veya önlemler sıkı uygulansa insanlar her fırsatta içme imkanı alanı bulamasalar bu anlamda kendilerini tutmaları daha kolay olacak.
22:28Ama başlamayla alakalı herhangi bir müdahale olmadığında ya da sürdürmeyle alakalı düzenlemeler uygulanmadığında bu sefer bir kültür haline geliyor.
22:37Ve insanlar arkadaşlarına zehir ikram edebiliyorlar.
22:40Halbuki bir insan başka bir insana zarar verecek bir şeyi ikram eder mi?
22:44Yak bir cigara.
22:45Yak bir cigara ya da onu ikram olarak kabul eder mi?
22:47Etmemesi lazım.
22:48Tabii.
22:48Ama ikram olarak başka bir insanı zehirleyecek, zarar verecek bir şeyi verebiliyorlar.
22:52O yüzden özellikle erken yaşlardan itibaren başlamamak meselesini, önleme çalışmaları meselesini biz çok önemsiyoruz.
22:59Bir de sigara içmeyi kolaylaştırmamak çok önemli.
23:02Şimdi maalesef sigara içmek sosyalleşmenin, muhabbet etmenin, problemleri baş başa kaldığınızda onunla başa çıkmanın, yalnızlığın her şeyin bir parçası haline geliyor.
23:12Bununla alakalı da maalesef özellikle bu dijital platformlar çok olumsuz etkiye sahip oluyor.
23:18Bizim yakın zamanda bilimsel araştırma dergimiz, Edikta'da yayınlanan bir makalemiz var.
23:24Türkiye'de en yaygın 10 tane dijital platformda yayınlanan diziyi inceledik.
23:29Çok ciddi olarak alkol ve sigarayla alakalı görünürlük var.
23:33Her fırsatta, hayatın doğal akışına aykırı olarak olmadık her fırsatta sigaranın ve alkolün yer aldığı yerli, yersiz bir şekilde yer aldığı.
23:40Planlı ve programlı.
23:42Demek ki orada bir tanıtım faaliyeti.
23:44Aynen öyle.
23:45Zaten endüstri reklam veremediği için bu imkanları kullanıp...
23:50Bir de kuvvetli bir endüstri var.
23:51Yani bir sigara lobisi dediğimiz de bir kuvvetli bir endüstri var değil mi?
23:56Çünkü reklam mesela, televizyonlara reklam veremezler.
23:59Veremiyorlar diziler üzerinden, filmler üzerinden.
24:02Veya bir takım rol model kişilerle yapılan iş birlikleri yapılıyorsa eğer...
24:06Şu an sosyal medya üzerinden, sosyal medyadaki popüler insanlar üzerinden ve çok ciddi kampanyalar...
24:12Şu an yapılıyor mu?
24:13Yapılıyor.
24:13Sosyal medyadaki popüler insanlarla bütçeli bir anlaşma mı yapılıyor?
24:17Tabii, bütçeli bir anlaşma yapılıyor.
24:18Yani bizim yakinen bildiğimiz bazı fenomenlere şöyle bir teklifler geliyor.
24:23Çok büyük bir para teklif ediliyor.
24:25Diyor ki yayın aç, ne konuştuğunu hiç umurda değil.
24:27İstediğini konuşabilirsin.
24:28Bir sigara koy oraya.
24:29Yanına muhakkak sigara ve alkol koy.
24:31Paketi koy.
24:31Tabii, biz sana bir saatte şu kadar para vereceğiz diye...
24:34Ve yüksek rakamlar.
24:35Yüksek rakamlar, tekliflerde bulunuyorlar.
24:38Bir dönem sinema filmlerinde, yani Hollywood'da, özellikle Avrupa sinemasında ve tabii ki Yeşilçam filmlerinde...
24:46...en jönlerin, yani ana aktör ve oyuncuların ellerinden sigara düşmezdi.
24:50Değil mi?
24:51Şu an dijital mecralara bakın, onlar da da aynı.
24:53Onlar da oraya mı geldi?
24:54Hala onların en yaygın dizilerine bakın, tarihi dizileri olsun, bugün anlatan dizileri olsun, alakalı alakasız yerlerde devamlı muhakkak sigara ve alkol var.
25:03Son dönemde elektronik sigaraların kullanımında bir artış var.
25:07Yani onların böyle farklı farklı kategorileri var.
25:09Doğru.
25:10Onlarla ilgili durum nedir?
25:12Şimdi elektronik sigarayla alakalı ilk başlarda şöyle bir algı oluşturmaya çalıştı endüstriye.
25:16Esasında bu sigarayı bırakmaya yardımcı olur diye.
25:19Halbuki tamamıyla yanlış bir şey.
25:21Yani sigara bağımlılığı neyse, elektronik sigara bağımlılığı da aynısı.
25:24Bir noktada bu bazı çeşitleri klasik sigaradan da daha zararlı.
25:30Öyle mi?
25:31Çok daha fazla zararlı.
25:33Hangileri mesela?
25:33Bu puf denilen versiyonları çok daha fazla zararlı.
25:37Çünkü içine katılanları kontrol etme imkanı da ciddi anlamda yok.
25:41Ve içine çok başka şeyler, uyuşturucu madde dahil katılma imkanı var.
25:45O yüzden elektronik sigaraların bir kısmı normal sigaradan daha zararlı.
25:49Diğerleri de daha zararlı değil.
25:51Şimdi bazen endüstriye çeşit çeşit oyunlar oynuyor.
25:54Bir tanesi sigaradan daha zararlı diyebiliyor.
25:56Ya da o zararlı değil, bu daha zararlı.
25:59Bari bu serbest kalsın gibi bir algı oluşturabiliyor.
26:02Ama serbest kalması demek, biz bizi öldüren bir şeyi kabul ediyoruz demek.
26:06Şimdi 1950'lerde değil de sigara bugün ilk kez ortaya çıksaydı,
26:10bu kadar zararını bilerek sigaranın legalleşmesi hiçbir toplumda mümkün olmazdı.
26:16Önemli bir şey söylüyorsun.
26:17Evet, 1950'de sağlığa yararlı diye pazarlandı.
26:21Hatırlarsanız o dönemin reklamlarında medyaya zaman zaman yansıyor.
26:26Doktorlar tavsiye ediyor diye, kalbi açıyor, ciğeri rahatlatıyor gibi reklamlar yapılıyordu.
26:31Zararları çok sonradan anlaşıldı.
26:33Anlaşıldığında da maalesef durdurmak için çok geç kalınmıştı.
26:36Çünkü çok ciddi anlamda toplumsal bir yayılma olmuştu.
26:39Ama bugün 2025 yılında bu kadar zararı olan bir şey ben piyasaya süreceğim deseniz,
26:43hiçbir otorite buna izin vermez.
26:46Yani ben bir de tabi kurumlarımızdan, ciddi kurumlardan, kuruluşlardan rica ediyorum.
26:51Lütfen bu konuyu ciddiye alalım.
26:52Bakın bu meselenin ne kadar vahim boyuta geldiğini görüyoruz.
26:56Öylesine önemli mekanlarda sigara dumanına da insanlar maruz kalıyorlar ki,
27:01bir kere kapalı mekanda sigara içme yasağı konusunu konuştuk zaten.
27:04Ama örneğin, Esenboğa Havalimanı'ndan iniyorum Ankara'ya gittiğimde.
27:08Yani uluslararası dünyanın en önemli havalimanlarından biri.
27:11Kapıdan çıkıyorum, iki metre önümde öbek halde insanlar toplanmış sigara,
27:17yani bu görsel olarak da kötü bir şey.
27:20Sigara içen insanlara sigara içebilecekleri bir yer tahsis edilmeli doğal olarak.
27:25Yani bu insanlar içmeye devam ettiğine göre.
27:27Ama bu tahsis edilecek yer, sigara içmeyen insanları rahatsız etmeyecek bir yer olmalı.
27:33Kesinlikle öyle.
27:33Japonya'ya gittiğimde, uzak doğuda, açık alanda, ortada bir takım yerler gördüm, görüyorum.
27:42Açık alanda diyebilirsiniz ki, efendim, kime ne yani sigara istediğiniz gibi içebilirsiniz.
27:46Ama öyle değil.
27:47Ortada bir yer belirliyorlar.
27:48Otobüs durağı gibi insanlar oraya gelip orada içiyor.
27:51Kanada'ya gittiğimde, açık parklarda, kamuya açık parklarda sigara yasağı olduğunu gördüm.
27:57Ben bunları doğru buluyorum.
27:59Yani abartılı önlemler değil bana göre.
28:00Asla değil.
28:01Bilmiyorum, ne dersiniz?
28:02Kesinlikle öyle.
28:03Çünkü hakikaten insanın temiz hava alabileceği mekanlara, ortamlara ihtiyacı var.
28:07Çocuk parkına gidiyor insanlar.
28:08Çocuğunu oynatacaklar.
28:10Birisi bankta sigara içiyor.
28:11Kendisi de çocuğu da maruz kalıyor.
28:13Ve kaçamıyor.
28:13Bir şey deseniz, özgürlüklere müdahale gibi anlaşılıyor.
28:16Demin bahsettiğiniz hava alanı örneği çarpıcı.
28:18Ben benzerini hastanelerde görüyorum.
28:20Yani hastaneye gidiyorsunuz.
28:22Kapının önünde.
28:23Çıkıyorsunuz kapının önünde.
28:24Yahu ben zaten hastalığımdan dolayı, rahatsızlığımdan dolayı gelmişim.
28:27Daha fazla hasta etme yönelik.
28:29Niye böyle bir şey yapılıyor?
28:30Bu konuda bizim çok önemli verdiğimiz bir çalışmamız var.
28:33Yeşilay meydanları oluşturmaya çalışıyoruz şu anda şehirlerde.
28:36Bu benim bahsettiğim gibi yerlerden başlamıyor.
28:38Evet.
28:39Yani valilerimizle konuşuyoruz.
28:40Yakın zamanda somut örneklerini inşallah göreceğiz.
28:43Şehrin merkezinde insanların kullandığı yerlerde yeşilay meydanları olacak.
28:47O meydanların sınırları içerisinde kimse sigara içemeyecek.
28:50Böylece çoluk çocuğuyla beraber temiz hava almak isteyen, sigaradan etkilenmek istemeyen insanlar orayı gönül rahatlığıyla kullanabilecekler.
28:58Türkiye kapalı mekanda sigarayla mücadele noktasında en önemli ülkelerden biriydi.
29:03Ödül aldı.
29:04Büyük bir başarı ülkeydi.
29:05Tabii.
29:05Dünya Sağlık Örgütü Başkanı geldi ödül verdi.
29:07Doğru.
29:07Ben gittim Singapur'a dönemin Sağlık Bakanı Sayın Recep Aktağ'la birlikte.
29:12Çünkü ben de bu konularda destek olan bir insan olduğum için beni de davet etmişlerdi.
29:16Ve gördüm orada inanamıyorlardı rol model, Türk gibi sigara içen diye bir kavram vardır hatta batı dillerinde.
29:24Buna rağmen Türkiye bunu başarmıştı.
29:27Ama biz sonra bir nedenle havlu attık beni gördüğüm kadarıyla.
29:31Çok geriye gittik.
29:32Çok geriye gittik.
29:33Bunun sebeplerini konuşmak lazım.
29:35Kesinlikle.
29:35Türkiye 5 tane sigarayla mücadele kriteri var.
29:395'inde en hızlı uygulayan tek ülke olmuştu.
29:42Çok ciddi bir gerileme de kaydedilmişti.
29:45Dünya Sağlık Örgütü gelip Cumhurbaşkanı'mıza ödül de vermişti.
29:47Ama 2014'ten itibaren çok ciddi bir geriye gidiş söz konusu.
29:51Alkol konusuna girelim lütfen.
29:53Alkol ve sonrasında uyuşturucu madde kullanımı.
29:56Buradaki durum nedir?
29:57Alkolle alakalı biz atık su analizi yapıyoruz biliyorsunuz.
30:00Türkiye'nin 170 noktasında kanalizasyon suyunun analizini yapıyoruz.
30:03Hangi şehirde ne kadar hangi madde ne kadar alkol ne kadar sigara tüketiliyor.
30:07Düzenli olarak takip ediyoruz.
30:08Net bir bilgi veriyor mu bu bize?
30:11Tabii ki net bilgi verir.
30:12Hatta o kadar net bilgi verir ki kanalizasyon suyundaki malzemenin vücuttan mı çıktığını
30:17yoksa saf olarak mı atıldığını bile ayırt edebiliyoruz.
30:19O kadar net.
30:20Sonucu merak ediyorum.
30:22Nedir tablo?
30:23Alkol'de büyük artış var.
30:24Öyle mi?
30:24Alkol'de son 5 senede.
30:25Ve demin bahsettiniz ya Avrupa ülkelerinde azalıyor.
30:28Evet hakikaten atık su analizine baktığımızda Avrupa ülkelerinde özellikle gençlerde
30:33ciddi anlamda alkol tüketimiyle alakalı bir azalma trendi var.
30:36Tarihte ilk defa.
30:38Çünkü biliyorsunuz Batı'da alkol aynı zamanda kültürün de çok vazgeçilmez bir parçasıdır.
30:43Aslında dünyanın en önemli şarap üretici.
30:44İtalya, Fransa, Avrupa'da gibi çok ülke.
30:47Yaşam kültürlerinde vardır, sofra kültürlerinde vardır ama diyorsunuz bunlar aralar azalma var.
30:53Dolayı yeni nesil bu sağlığım bozuyor diye cazip görmüyor ve azalma trendine girdi.
30:59Ciddi anlamda zarar etmeye başladı alkol endüstrisi.
31:01Ama buna karşılık Türkiye'de ciddi bir ilerleme var, yükselme var son 5 senede.
31:05Yani sağlığa zararlı olduğu bilinmesine rağmen bazı ürünlerin tüketilmesindeki artışın sebeplerine bir bakmak lazım.
31:14Buradaki şeyler ne olabilir?
31:163 tane çok büyük sebebimiz var.
31:18Bir tanesi gençlik kültürü haline getirmeye çalışıyorlar.
31:21Alkol ilgini söylüyorsunuz.
31:22Tabii tabii endüstri bunu gençlik kültürü haline, eğlencenin, sosyalleşmenin, problemle başa çıkmanın vazgeçilmez bir parçası haline getirmeye çalışıyor.
31:31Bir tanesi agresif reklam yapıyorlar.
31:33Bununla alakalı maalesef düzenlemeler çok etkili bir şekilde çalışmıyor.
31:37Üçüncü olarak da düzenlemelerin uygulanması konusunda sıkıntılarımız var.
31:40Hangi mecralarda yapılıyor daha çok?
31:42Daha çok online mecralarda.
31:43Online mecralarda.
31:44Ama yaygın ana akım medyada bile yapıldığını bazen görüyoruz.
31:47Dizler üzerinden.
31:48Yani direkt doğrudan değil dolaylı olarak yapılıyor.
31:51Buna karşılık esasında Türkiye'de aynı sigara yasağında olduğu gibi alkol ile alakalı da düzenlemeler var.
31:57Mesela diyor ki 18 yaşının altına satamazsınız diyor.
32:01Ama satılıyor mu?
32:02Satılıyor.
32:03Geçen ay gördüğünüz, görmüşsünüzdür.
32:06İçimizi parçalayan iki tane hadiseyi üst üste yaşadık.
32:08Bunlardan bir tanesi kayı planı verilen iki tane kız çocuğumuz.
32:13Biri 13, biri 14 yaşında.
32:14Parkta alkol konmasına girmiş halde bulundular.
32:17Ötekisi de yine bir kardeşimiz 15 yaşında aşırı alkolden.
32:21Bu kadar küçük yaşta, genç yaşta.
32:23Evet, alkolden vefat etti yine.
32:25İki tane kardeşim basına yansıtı.
32:26Basına yansımayan da çok ciddi rakamlar var.
32:29Dolayısıyla 18 yaşının altına alkol satışıyla alakalı düzenlememiz var.
32:34Ama uygulama konusunda maalesef zorluklar yaşıyoruz.
32:38İkinci mesele bu ondan sonra satılması meselesi.
32:40Akşam 22'den sonra.
32:4222'den sonra satılmasıyla alakalı yasak var.
32:44Ama satılıyor mu?
32:45Satılıyor.
32:46Tabii satılıyor.
32:47Yani bu bütün dünyada böyle.
32:49Bütün dünyada belli bir saatten sonra alkol satışına izin verilmez.
32:53Gelişmiş ülkelerde.
32:54Türkiye'de bu kanunu geçirdi.
32:56Uygulama başlandı.
32:57Ama uygulamanın takip edilmesi konusunda zorluklarımız olduğundan şu anda ondan sonra da
33:01insanlar rahat bir şekilde alıyorlar.
33:04Reklamlarla alakalı, görünürlükle alakalı sıkıntı var.
33:07Mesela isim reklamı yapamıyorlar.
33:10Renkler üzerinden endüstri reklamı yapıyorlar.
33:12Nasıl oluyor öyle?
33:13Belli bir markanın rengi var.
33:15Şeyde mi?
33:16Alkolde mi?
33:16Alkolde.
33:17Ya da sloganı var.
33:19Sloganları.
33:20O slogan üzerinden, renk üzerinden.
33:21Onu gördünüz mü?
33:22Biliyorsunuz zaten burası neresidir.
33:24Tabii yani bilinçaltına yönelik reklamlar çok ciddi olarak alkolde dönüyor.
33:29Bununla alakalı da reklamın çok net bir şekilde tanımlanması lazım.
33:33O reklam net bir şekilde tanımlanmadığı zaman maalesef agresif reklamlar üzerinden
33:37çocuklar, gençler hedef olabiliyor.
33:39Bir de toplumsal düzeyde de yani bu konuda biraz dikkat etmek ve özenli olmak lazım.
33:43Mesela bir mekana gittiğinizde size bir alkollü bir şey önerildiğinde, verildiğinde
33:48böyle tepsiyle geliyorlar ya mesela veya bir arkadaş ortamında siz onu reddettiğinizde
33:54kibarca ha içmiyorsun galiba falan böyle yani bu alkol tüketmemek de kınama sebebi
34:03olmaması gereken bir şey.
34:05Yani küçümseyici bir tutum içine girmemek lazım.
34:08İnsanlar farklı nedenlerle bunu yapabilirler.
34:10İnançları gereği olabilir, bilinci veya sağlık önceliği olabilir.
34:15Sevmiyordur.
34:16Bunu tercih etmiyordur.
34:17Tabii sevmiyordur, istemiyordur.
34:18Yani insanlar illa bir ortama girdiklerinde efendim o ortamın adabı gereği yani illa
34:24bir ürünü tüketmek gerekmez diye değerlendiriyorum değil mi?
34:28Geçen gün Jennifer Lopez bir açıklama yaptı.
34:30Dedi ki ben dedi 52 yaşındayım dedi.
34:33Bana dedi sosyal medyada o kadar insafsızca yorumlar yazılmış ki bir haftadır
34:38kendime gelemiyorum, hayal edemiyorum ben genç yaşta 15-20 yaşında olsaydım bunları
34:42nasıl tolere ederdim dedi.
34:44Alkolle ilgili mi söylüyor?
34:45Yok bu sosyal medyayla alakalı ama aynısı alkolle alakalı da gençlikte baskı haline
34:49gelebiliyor.
34:50Ben bu baskıyı görüyorum yani.
34:52Ha evet demek ki siyasi nedenlerden ötürü falan.
34:55Falan böyle.
34:56Yani ne alakası var siyasi nedenlerle falan.
34:58Yani herkesin bir görüşü vardır veya yoktur ama yani günümüzün siyasi konuları
35:03gündemde olmadığı zamanlarda da yani.
35:05Çok bireysel bir sebep de olabilir.
35:06Alkolle mesafeli duran birçok insan var.
35:09Evet.
35:09Bunu böyle karıştırmamak ve insanları da mahalle baskılarına tabi tutmamaklar.
35:14Her iki yönde de yani insanlar yetişkin insanlar kendi tercihleri doluşuna ne yapıyorlarsa
35:19yapsınlar.
35:20Yasalara uygun hareket ediyorlarsa.
35:22Buna kimse bir şey söyleyemez ama ben bu yani zararlı alışkanlıklar anlamında
35:26bunları değerlendirip dile getiriyorum.
35:28Bir de özellikle çocuklar gençler söz konusu olduğunda hepimizin ortak bir söyleme
35:34ve anlayışa sahip olmamız lazım.
35:35Yani yetişkin bir insan alkol tüketir tüketir ama 18 yaş altında çocuklarda gençlerde
35:41Ağırlıkla bu gençleri kastederek söylüyorum benzer.
35:42Evet kültürü haline gelmesi çok tehlikeli bir şey.
35:46Yani yoksa özgürlükleri sınırlamak anlamında değil ama bir kamu sağlığı konusu.
35:50Kesinlikle.
35:51Gençlerin korunması konusu.
35:52Yani gençler söz konusu olduğu zaman orada gerçekten ciddi bir duruş ve katı
35:56bir duruş ortaya koymak lazım.
35:58Bir de şunun altını çizmemiz lazım.
36:00Alkol meselesi bir yaşam tarzı değil.
36:03Bu sağlıkla alakalı bir mesele.
36:04Dolayısıyla bunu bir yaşam tarzı gibi pazarlamak, içen şöyle bir yaşam tarzına sahip,
36:08içmeyen böyle bir yaşam tarzı değil efendim değil.
36:11Sağlığına önem veren insan alkol ile ilişkisine dikkat edecek.
36:14Alkol ile alakalı bir tavra sahip olması lazım.
36:17Özellikle toplumsal anlamda baktığımızda da çocuklar gençler konusunda bu konuda
36:21çok dikkatli olmamız lazım.
36:22Sayın Başkan uyuşturucu konusunun, uyuşturucu ve buna benzer zararlı bağımlık yapan maddeler
36:29konusunun uzun yıllar boyunca Türkiye'de bir ciddi mesele olmadığı düşünüldü.
36:32Bakın işte batıda şöyle falan filan diye algılar vardı.
36:36Fakat gelinen noktada öyle bir tablo ile karşılaştık ki yani buzdağının bir ucu göründü adeta.
36:43Bu konunun da bir yani vahim seviyelere ulaştığını düşünüyor musunuz?
36:48Kesinlikle şu an o durumdayız.
36:49Ama sadece Türkiye değil, bütün dünyada uyuşturucu ile alakalı.
36:53Daha doğrusu uyuşturucu demeyelim çünkü uyarıcı maddeler de var.
36:56Ne demek? Kavram olarak doğru kavram nedir?
36:58Şöyle madde bağımlı diyoruz.
36:59Madde bağımlı.
36:59Madde bağımlı.
37:00Tamam.
37:01Çünkü bazı maddeler uyuşturur, bazı maddeler uyarır.
37:04Hepsi aynı işlevi görmez.
37:06Biz temel olarak kavramımız madde bağımlı kavramını kullanıyoruz.
37:08Bütün dünyada madde bağımlı ile alakalı çok büyük bir sıkıntı var.
37:12Bu noktada bazı ülkeler başa çıkamadıkları için önlemekten vazgeçtiler.
37:17Önleme çalışmalarından vazgeçtiler.
37:19Zarar azaltma çalışmalarına gidiyor.
37:20Onu görüyorum mesela bazı işte geçenlerde de böyle Viyana'da dolaşırken baktım bir takım dükkanlar var.
37:26Tabii.
37:26İşte bu maddelerin bazılarının madde bağımlılığı yapan ürünlerin satıldığı yerler.
37:31Evet.
37:32Market gibi görünüyor.
37:33Tabii tabii.
37:33Bu bazı ülkelerin havlu atmasından ve o alanda başarı gösterememesinden mi kaynaklanıyor?
37:40Burada ne yapmaya zararı mı azaltmaya çalışıyor?
37:42Zararı azaltma yapıyorlar.
37:43Yani bazı ülkeler belli maddelerin daha az yıkıcı olduğunu düşündüğü maddelerin ölçülü bir şekilde satışıyla alakalı legalleştirme yaptılar.
37:53Bazı ülkelerde onların kontrollü kullanımıyla alakalı mekanlar oluşturdular.
37:58Mesela böyle bir dükkan gibi yerler yapıyorlar.
38:00Başına hemşire koyuyorlar.
38:01Diyor ki burada kullan krize girersen sıkıntı olursa müdahale edelim ya da biz sana temiz şırınga verelim.
38:07İkinci üçüncü el şırıngayı kullanmamış ol gibi müdahaleler var.
38:11Çünkü önleme ile başa çıkamıyor.
38:13O kadar yaygınlaşmış ki artık önleme çalışmalarından vazgeçmiyor.
38:17Bazı ülkeler bunu yapıyor.
38:19Bunu yapıyor.
38:19Biz o noktada değiliz.
38:22O kadar büyük tüketim olmadığı için mi yoksa biz o yöntemi denemiyor muyuz?
38:26Yok o kadar büyük tüketim yok bizde.
38:28Biz halen önleme ile toplumdaki bu büyük dalganın önüne geçebiliriz.
38:33Ama bu dönem kritik bir dönem.
38:36Bu kritik dönemde herkes üzerine düşeni yapmazsa bu meseleyi büyük bir ciddiyeti olanca ciddiyetiyle ele alamazsak
38:42o zaman biz de zarı azaltmaktan başka çaresi olmayan ülkeler haline gelebiliriz.
38:46Bu noktada mücadeleyi hakikaten çok bilinçli bir şekilde yürütmek lazım.
38:51Mesela geçen haftalarda basında yer alan bir açıklama oldu.
38:55Türkiye'de 15 milyon bağımlı var diye bu fevkalade yanlış.
39:00Ne bağımlısı dediler?
39:01Madde bağımlısı var.
39:02Doğru mu bu?
39:03Hayır asla doğru değil.
39:04Ve bunu bu şekilde söylemek, basında bu kadar yer alması da inanılmaz şekilde yanlış.
39:09Çünkü 15 milyon bağımlı var dediğinizde bağımlılığı çok yaygın, normal, başa çıkılamaz,
39:15üstesinden gelinemez bir norm gibi gösteriyor.
39:17Veya işte bu kadar da bağımlı varsa hadi ben de bir tarafından girebilirim.
39:21Ben de girebilirim.
39:22O sistemin bir parçası olmakta mahsur.
39:24Aynen öyle.
39:25Ya normalleştiriyorsunuz ya da başa çıkamaz görüyorsunuz.
39:28O yüzden bağımlılıkla ilgili konuşma yapan insanlar ya da bu konuda yayınlarına yer veren, duyarlı olan insanların
39:33Dikkat etmeleri.
39:34Diline çok dikkat etmesi lazım.
39:35O sayı ne kadardır size göre tahmininiz?
39:3715 milyon değildir de ne kadardır?
39:391,5 milyon en fazla.
39:41En fazla.
39:42Türkiye'de tabii.
39:42Yani tam bir rakam söylemek mümkün değil ama bağımlı diyebileceğimiz insan.
39:46Madde bağımlı.
39:46Madde bağımlı diyebileceğimiz insan 1,5 milyon insan.
39:49Az da değil ama ya.
39:50Az değil tabii ki az değil.
39:51O yüzden biz şu an kritik bir dönemdeyiz.
39:53Dönüm noktasındayız.
39:54Bugün bütün odamızı buna vermezsek ve çocuklarımızı, gençlerimizi koruyacak düzenlemeler yapmazsak ciddi anlamda sıkıntı var.
40:02Bu noktada biz mesela bu çocuklarımızı, gençlerimizi korumak noktasında zorunlu tedavinin çok önemli olduğunu,
40:07düşünüyoruz.
40:08Zorunlu tedavi.
40:09Zorunlu tedavi.
40:10Yani bir insan madde bağımlısı, anne babası bu konuda ciddi anlamda zarar görüyor.
40:15Kendisi de zarar görüyor ama bağımlılık etkisinde olduğu için gönüllü tedavi yoluna gidemiyor.
40:22Türkiye'de bir takım kurumlar var.
40:24İşte Amatem gibi.
40:26Yeterli mi sayıları itibariyle, kapasiteleri itibariyle, Sağlık Bakanlığı'na, yerel yönetimlere, ilgili kurumlara buradan bir çağrı yapar mısınız?
40:35Ne yapmak daha iyi olur?
40:37Şöyle, şimdi Amatem'ler Türkiye'de yaygın bir şekilde var.
40:40Daha da çok olsa daha da iyi olur.
40:42Hangi kuruma bağlı?
40:43Sağlık Bakanlığı'na bağlı.
40:43Sağlık Bakanlığı'na bağlı.
40:45Ama Amatem tedavi merkezidir.
40:47Rehabilitasyon merkezi değildir.
40:49Madde bağımlılığında tedavi asla yeterli olmaz.
40:52Muhakkak rehabilitasyonun eşlik etmesi lazım.
40:54Yeterince rehabilitasyon merkezi yok mu?
40:56Rehabilitasyon merkezi var.
40:57Yani yeterince var mı?
40:59O yeterince meselesi çok tartışılır.
41:01Çünkü talebe bağlı bir şey yeterince olup olmaması.
41:04Gönüllü tedaviye bıraktığınızda, gönüllü rehabilitasyona bıraktığınızda yeterinceyi bulmanız zor.
41:09İyi sonuç alıyor muyuz terapi rehabilitasyon merkezlerine?
41:13Girenler bırakıyorlar mı bu işi?
41:14Tabii bizim Türkiye Yeşilay Cemiyeti'nin 3 tane yatılı, 105 tane ayaktan rehabilitasyon merkezi var.
41:20Yatılılar nerede?
41:21Kayseri'de, Bursa'da, Diyarbakır'da.
41:24Buralara başvurmak için, girmek için ne yapmak lazım?
41:28115'i arayacaklar.
41:29115'i aradıklarında arkadaşlarımız değerlendirme yapıyorlar.
41:33Bağımlık şiddetini değerlendiriyorlar.
41:35Bağımlık şiddeti ayaktan tedaviye müsaitse, ayaktan psikoterapi ve sosyal hizmet desteği veriyoruz.
41:41Şimdiye kadar 95 bin insanımıza böyle hizmet vermişiz.
41:45İyi bir sayı.
41:46Çok çok büyük bir rakam.
41:47Bir bağımlılıkla ilgili sıkıntılı bir durum olduğunu düşünen herhangi bir kişi,
41:51yani çevrede, parkta, sağda, solda, yani riskli ve tehlikeli görüyorsa,
41:55bir gencin mesela kullanımı, bu ve buna benzer olaylar, 115'i arayarak bilgi mi versinler?
42:02115 bir ihbar hattı değil.
42:04Değil.
42:04115 tedaviyle alakalı randevu alma imkanı, tedavi sürecini cevap veren Yeşilay'ın bir hizmeti.
42:10İhbar hattı diye bir şey var mı?
42:12Nedir o?
42:13İçişleri Bakanlığımızın narkoyla alakalı bir mobil uygulaması da var, telefon hattı da var.
42:17O hattan ikisi farklı konular.
42:20Çok farklı.
42:21Yani Yeşilay bir sivil toplum kuruluşu.
42:22Devlete bağlı bir kuruluş değil.
42:24Tamamen sivil noktada mücadele veriyor ve zorunlu, mecburi bir şey yapmıyor.
42:28Anladım.
42:28Çokca konu şey var, sosyal medyadan da gelen, sanal medyadan da gelen notlar var.
42:35Nejat Öz Onay yazmış.
42:38İşte kurumlarımızı uyardık, uyarmaya devam ediyoruz ama yanıt alamadık diyenler var.
42:42Eleştiriler getirenler var.
42:44Sigara ile mücadelenin uyuşturucuya, sigara kullanımının uyuşturucuya geçişli bir yol olduğunu söyleyenler var.
42:50Efendim daha başka şeyler söylüyorlar.
42:56Restoranlar, kulüpler, barlar, tüm kapalı alanlarda gerçekten sigara içiliyor.
43:00Yani Sağlık Bakanlığımızın bu konu öncelikleri arasında mıdır, değil midir?
43:04Emin de değilim.
43:05Bir dönem öyleydi ama çok konu olduğu için sağlık konusu bu konu geri plana düşmemiştir inşallah diyorum.
43:13Hatırlatmak maksadıyla söylüyorum bunu.
43:14Biz Sağlık Bakanlığımıza çok irtibatta çalışıyoruz.
43:17Sağlık Bakanlığımız bu konuyu öncelikler arasına aldı ve yakında Ocak'ta yeni bir düzenleme gelecek.
43:24Özellikle tütünle mücadele anlamında.
43:26Ne olacak orada?
43:27Tütünle mücadele şimdiye kadar kişilere ceza yazılmıyordu, kurumlara yazılıyordu.
43:31Ve o ceza yazılsa dahi takibi ciddi anlamda zorluklar taşıyordu.
43:35Şimdi aynı trafik cezası gibi kişinin üzerine yazılacak cezalar olacak.
43:41TCS üzerine.
43:42Dolayısıyla cezalar sıkı bir şekilde takip edildiğinde çok ciddi verim alınabilecek.
43:48Yüksek caydırıcı cezalar mı olacak?
43:49Caydırıcı cezalar.
43:50Yani böyle 100 lira 50 lira falan değil de.
43:52Şimdi bu tabii Sağlık Bakanımız bunun üzerine çok çalıştı ve teklif edecek.
43:56Ama kamuoyu desteği bu anlamda çok önemli ve meclisten geçmesi de çok önemli.
43:59İnşallah kamuoyu desteği oluşursa Sağlık Bakanımızın bu konudaki mücadelesi desteklerine ise netice alınır diye düşünüyorum.
44:05Ben bu konudaki girişimlere Sayın Emine Erdoğan'ın önemli bir katkı verdiğini görüyorum.
44:09Öyle hakikaten.
44:10Nitekim geçtiğimiz günlerde birkaç gün önce İstanbul'da bir etkinliğiniz oldu.
44:15Evet.
44:16Sayın Emine Erdoğan da oraya katıldı.
44:17Bir kısa bir bilgilendirici bir filmimiz var.
44:20Arkadaşlar bize VTR niteliğinde onu versinler.
44:23Sesli olarak duyalım.
44:25Sonra ne olduğunu burada konuşalım.
44:26Her bir bağımlılık milyonlarca tutuklusu olan görünmez bir hapishanedir.
44:42Bağımlılık endüstrisi her gün büyüyor.
44:46Her an bir insanı daha tuzağına düşürüyor.
44:50Geçen zamanın boşa harcanan tek bir dakikanın bile telafisi mümkün değilken
44:58koca bir insan ömrü türlü türlü bağımlılıklarla heba ediyor.
45:05Yeşilay tam 105 yıldır bağımlılıklarla mücadele ediyor.
45:10Hayat kurtarıyor.
45:12Umut inşa ediyor.
45:13Bu aziz vatanın evlatlarının istikbaline gölge düşmesin diye yorulmadan, yılmadan
45:22seferberlik ruhuyla çalışıyor.
45:25Şimdi bu kutlu misyonu hep birlikte bir adım daha öteye taşıyacağız.
45:33Yeni yıla sayılı günler kala, bağımsız gelecek sağlıklı nesiller anlayışıyla
45:392026 yılı bağımsızlık yılı ilan ediyormuş.
45:51Bu girişimler çok önemli.
45:53Sayın Emine Erdoğan'ı kutluyorum böyle bu konulara verdiği destek için.
45:57Ben de birkaç, iki hafta kadar önceydi galiba.
46:00Sayın Emrullah Turanlı ve Ezgi Turanlı'nın davetiyle yine şişli Sayın Emine Erdoğan'la
46:05birlikteydik.
46:05Sosyal dayanışma, istihdamın arttırılması, kadınların desteklenmesi, zararlı alışkanlıklarla
46:12mücadele gibi konularda bir sohbet oldu.
46:14Orada da bu konular gündeme gelmişti.
46:17Çok önemli buluyorum.
46:19Kadınların bilinçlendirilmesi, annelerin, ebeveynlerin, çocukların özellikle bir takım
46:25sempatik şeylerle kitaplar, filmler olabilir.
46:28Son derece önemli.
46:29Sayın Emine Erdoğan'ın katıldığı bu etkinlikle ilgili bağımsızlık yılı kavramı
46:33kullanıldı.
46:34Nedir?
46:35Neden bağımsızlık yılı diye ifade ettiniz?
46:37Evet.
46:38Çünkü biz hakikaten bağımlılık meselesini bağımsızlık meselesi olarak görüyoruz.
46:41Bir insanın başına gelebilecek en kötü şeyin bağımlık olduğunu düşünüyoruz.
46:46Bir toplumun başına gelebilecek en kötü şeyin de geleceğinin, gençlerinin bağımlı
46:50olmasını düşünüyoruz.
46:51Bağımlılık sadece bir kişinin meselesi değil, bir toplumun meselesi.
46:55Dolayısıyla bağımlılık ve mücadele meselesini sadece bağımlılar hallesin, devlet
46:59hallesin, STK'lar, Yeşilay hallesin diye bakmamak lazım.
47:02Bütün toplumun bağımlı önleme anlamında, çocuklarımızı, gençlerimiz başta olmak
47:08üzere insanımızı koruma anlamında vaziyet etmesi lazım.
47:11O yüzden bağımsızlık yılında en büyük hedefimiz bağımsızlık seferberliği başlatmak.
47:16O anlama geliyor.
47:17Evet.
47:18Her mahallede, her sokakta çocuklarımızı korumakla alakalı, koruyamazsak kurtarmakla
47:22alakalı insanımızın muhakkak aktif olduğu bir seferberlik başlatmak istiyoruz.
47:26Okullarımızdaki durum çok önemli.
47:28Kantinlere dikkat etmek lazım.
47:30Okulların önlerine bir bakmak lazım.
47:32Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin'in de bu konuyu önemsediğini, takip ettiğini
47:35biliyorum.
47:37Okul müdürlerine, öğretmenlerimize, anne babalara, ebeveynlere genel olarak bu
47:42bahsettiğimiz alışkanlıkların tamamı noktasında neler söylemek, ne çağrı yapmak
47:48istersiniz Yeşilay Genel Başkanı olarak?
47:50Üç tane şey söylemek isterim.
47:52Birincisi anne babaların, okuldaki öğretmenlerimizin, müdürlerimizin rol modelliği çok önemli.
47:58Yani kendilerinin bağımlıklarla ilişkilerinin olmaması, bu konuda sağlıklı yaşam konusunda,
48:03hayatlarını zenginleştirmek konusunda örneklikleri çok kritik önem taşıyor.
48:07İkincisi çocuklarının çevrelerinden haberdar olmaları çok önemli.
48:11Çünkü bizim Yeşilay Danışmanlık Merkezlerinde yaptığımız analizde açık net bir şekilde
48:16gördük, insanların bağımlılığa başlamasında %75 oran arkadaş çevresinden kaynaklanıyor.
48:21Önceden daha başka sebepler, travmalar, zorluklar, aile baskısı falan gibi sebepler öne çıkıyordu ama
48:27bugün geldiğimiz noktada %75 anne babalardan ziyade arkadaş çevresinin çok tesirli olduğunu görüyoruz.
48:34Dolayısıyla arkadaş çevresinin sağlıklı bir şekilde şekillenmesine,
48:37çocukların doğru çevrelerde sosyalleşmesine imkan sağlamaları lazım.
48:42Üçüncüsü de hayatlarını zenginleştirmekle alakalı,
48:44ne kadar faaliyet imkanı, sosyal becerilerini geliştirebilecekleri zeminler hazırlarlarsa
48:50hem okullar hem anne babalar çocukları o kadar korumuş oluruz.
48:53Çünkü bizim çok kullandığımız bir sloganımız var.
48:56Boşluğa bağımlılık girer.
48:57Boşluğa?
48:58Evet. Hayatta boşluk bırakmamak lazım.
49:00Olabildiğince bunu yapmaya gayret etmek lazım.
49:02İmkanlar ölçüsünde sanal bağımlılıklar, sanal medya, dijital bağımlılık,
49:08kumar. Artık bir dakikamız kaldı. Bir de bu da önemli bir konu.
49:12Aslında uzunca konuşmak lazım ama bunu ayrı bir program konusu yapmak lazım.
49:16Ama bir cümle lütfen söylerseniz eğer.
49:18Sanal bağımlılıklar kimyasal bağımlılıklara geçiş anlamında çok ciddi kaparılayabiliyor.
49:23Sanal bağımlılıklar kimyasal bağımlılıkların başlangıcı var.
49:26Ve başlama anlamında çocukluk yaşları çok daha erken yaşlara gitti.
49:30Mesela demin sigarayla alakalı 13-14 dedik ya, sanal bağımlılıklarda çok daha küçük yaşlara gidiyoruz.
49:36O yüzden fevkalade ciddi bir tehditle karşı karşıyayız.
49:40Ve sanal bağımlılıklar, yani sosyal medya bağımlılığı olsun, oyun bağımlılığı olsun,
49:44kumar bağımlılığı olsun, pornografi bağımlılığı olsun, kimyasal bağımlılıklardan daha az zararlı değil.
49:49Daha az kabul edilebilir değil. Daha idare edilebilir değil.
49:52Bu da bir hastalık bağımlılık.
49:53Kimyasal bağımlılıkla alakalı ne kadar hassasiyetimiz varsa, tedbirimiz varsa,
49:58aynı davranışsal bağımlılıklar anlamında, aynı şekilde davranış ve tedbir geliştirmemiz gerekiyor.
50:04Yani akıllı telefonlar, tabletler, bilgisayarlar tabii ki gençlerin ve çocukların eğitiminde son derece önemli.
50:10Onların elinden alın dememek de lazım herhalde.
50:13Fakat burada herhalde öğretmenlerin, anne babaların, ilgili kişiler, ebeveynler kimlerse dikkat etmeleri lazım.
50:20Yani bütün gün, değil mi, dijital bir ortamın içinde bir şey yapıyorsa, biraz ne yaptığına bakmak lazım.
50:26Kendisine çocuğun bırakmamak lazım.
50:28Komple bir yasak değil değil mi?
50:29Yani trend ne dünyada?
50:31Yasaklamamak lazım.
50:32Şöyle, kanalın hangisi olduğuna bağlı, mesela Avustralya çok radikal bir adam attı, adım attı, 16 yaş altına yasakladı.
50:39Sosyal medyayı.
50:40Siz bunu doğru buluyor musunuz?
50:41Biz çok doğru buluyoruz.
50:42Aynı şey yapılmalı mı?
50:43Yapılmalısı lazım.
50:44Yani çünkü çocuklarımızı, gençlerimizi olumsuz etkileme anlamında sanal medyanın çok ciddi olumsuz bir tesiri var.
50:50Çocuklarımızın, gençlerimizin sosyalleşmesiyle alakalı, kendilerini ifade etmesiyle alakalı, yeteneklerini geliştirmeliyle alakalı gerçek hayat imkanları sağlamak lazım.
50:58Öyle bir zemin oturduktan sonra sanal dünyada da imkanlar oluşturulabilir ama şu anki çerçevede sanal dünya kontrolsüzlüğüyle, denetimsizliğiyle çocuklarımız, gençlerimiz için en yıkıcı etkilere sahip kanallardan biri.
51:11Güzel bir yayın oldu.
51:12Birçok konuyu böyle hızlıca konuştuk.
51:14Evet çok hızlı geçmiş.
51:15Teşekkür ederim.
51:16Benim de hassasiyet gösterdiğim ve önem verdiğim bir konu olduğu için ben de bu çalışmalarınızı destekliyorum.
51:21Sağ olun.
51:22Doçent Doktor Mehmet Dinç Yeşilay Genel Başkanı.
51:25Aynı zamanda Gaziantep'te, Gaziantep'e de selam gönderelim.
51:28Hasan Kalyon Üniversitesi öğretim üyesi.
51:30Değerli izleyiciler bu yılın son programını yaptık.
51:33Ben yeni yılda hepinize sağlıklı, güzel ve en çok da ihtiyacımız olan şeylerden biri çok huzursuz bir 2025 geçirdik bütün dünyada ve ülkemizde de zorluklarımız oldu.
51:43Huzurlu bir yeni yıl diliyorum.
51:45Sağlık sorunlarıyla mücadele eden insanlarımıza, vatandaşlarımıza da acil şifalar diliyorum.
51:51Yeni yılda görüşmek dileğiyle. Hoşçakalın.
Yorumlar