00:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30Bu kuşlardan özellikle bu bölgede görebileceğimiz yer almaktadır.
00:36Ülkemizde bugüne kadar 500 tane kuş.
00:44Yaklaşık 14 bin kilometre göç ediyor.
00:48Hiç takılmadan buna verici takılmış.
00:50Bu da bilimsel olarak çarptı altına alınmış.
00:52Bunu da bilmemiz gerekiyor.
00:53Manda'dan markaya projemiz öncelikle Manda Sevdası projesiyle 2005'li yıllarda başladı.
01:00Yine Birleşmiş Milletlerin Küresel Çevre Fonu destekli bir projeydi.
01:06O projeden sonra geldiğimiz bu noktada Manda sürü sahiplerinin hem sayısı hem Manda sayıları artmasından sonra
01:14Manda sütünden ve etinden yapılması gereken ürünlerin çeşitlendirilmesi,
01:22pazar değerlerinin arttırılması, standartlarının oluşturulması ve marka yolculuğunun oluşturulması ile ilgili bir ihtiyaç ortaya çıktı.
01:31Bu ihtiyacı karşılamak için Manda ile ilgili olan bütün kurumlar, kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri konuyla ilgili ticaret borsasından belediyelere kadar,
01:48ticaret, Manda Birliği, Üreticiler Birliği'ne kadar, üniversitesine kadar hepimizin desteğiyle bu projeyi yürütmeye çalışıyoruz.
01:58Çünkü Manda bu sulak alanların en önemli ekosistem mühendisleridir.
02:06Burada Manda'nın ekonomik öneminin yanında ekolojik bir önemi mevcuttur.
02:12Ekolojik ekonomisini de değerlendirmek üzere bu projede önemli bir yer edinecektir.
02:21Onun için Manda'ya, Manda üreticilerine ve Manda ürününü işleyen ve bunun pazara taşıyan bütün üreticilere dokunan bir proje.
02:34Türkiye'de 33. yılımız ve 400'ün yüzlerinde proje destekledik ve Samsun şu anda bizim odak alanımız.
02:43Burada 11 tane proje destekledik.
02:45Bunlardan bir tanesi Manda'dan Markaya.
02:47Geçmişte desteklediğimiz Manda Sevdası projesinin aslında ikinci kademesi gibi gözüküyor.
02:53Ve üst üste koyduğumuzda aslında muazzam bir çalışmanın yavaş yavaş adımlar atarak bu aşamaya gelmesi bizi çok heyecanlandırdı.
03:03Bugün çok güzel bir toplantı yaptık.
03:05Muhteşem sonuçlar alacağımızı görüyorum.
03:07Ve umut ediyorum Manda gerçek anlamda hem Samsun için hem Kızılırmak Deltası o muazzam biyoçeşitliliği tanıtmak için bir vesile olur.
03:16Ve Manda'nın o muhteşem güzel ürünlerini hepimize afiyetler içerisinde yeme fırsatı verir diye umut ediyorum.
03:25Samsunli'imizde 2008 yılında kurduğumuz yıllarda Manda sayısı 7 bin adetti.
03:31Türkiye'de de 30 bin adetti.
03:33Bakanlığımız ve üniversitemizde yapmış olduğumuz projelerle Manda sayımız 2024 itibariyle 22 bin'e çıktı.
03:4522 bin sayıya çıktı.
03:47Maalesef o eğri aşağı inmeye başladı şu anda 19 bin üzerinde 19 bin diyelim onu 19 bin tane Manda varlığımız var.
03:57Tabi ki bunların yegane sebeplerinden bir tanesi ekonomik sıkıntılar.
04:01Otlaki alandaki bazı müzmin sebeplerden dolayı onu gündeme getireyim yine de küçük geçeyim orada.
04:08Yani beslenme alandaki yırtızcı hayvanlardan dolayı yavru kayıbımız yani %10 yavru kayıbımız var.
04:17Bu da Manda sayısının artışını engelliyor.
04:20Maalesef Türkiye'de 170 bin Manda var.
04:25Samsun'da 22 bin Manda'ya çıktık 19 bin Manda'ya düştük.
04:30Bakanlığımızın yapmış olduğu projeler çok önemli bir proje.
04:34Bugün konumuz markalaşma.
04:37Markalaşma konusunda da tabi ki süt verilmenin artırmamız gerekiyor.
04:41Bu da üniversitemiz ve Tarım Bakanlığımızın yapmış olduğu projeler.
04:45Bizim Manda Birliğimiz Islah Birliği yani ıslah amaçlı birlik.
04:49Üretici değil de ıslah amaçlı birlik.
04:52Türkiye genelinde 30 bin Manda'da ıslah projesi yürütüyoruz.
04:56Bunun 4 bin tanesi Samsun ilimizde.
04:58Yani 2011 yılında Samsun ilimizde bakanlığımız ve üniversitemizde başladığımız ıslah projesinde çok iyi bir mesafe katlettik.
05:08İtalya Türkiye'den almış.
05:10Dünyanın diğer yerlerinden aldıkları Manda'ları 30 yılda ıslah etmiş.
05:13Bugün İtalya'nın süt ortalaması 9 kilo.
05:16Ben ikisi de İtalya'ya gittim.
05:179 kilo süt ortalaması.
05:19Yani önce süt ortalaması yükseltmiş.
05:21Bizim de az önce dediğim gibi biz projedeki hayvanların altı bile olamadık.
05:27Tabii ki bazı işletmelerimizde örnek işletmeniz var.
05:317-7,5 ortalanması.
05:331-2 işletme değil.
05:34Bizim komple ortalamamız yüksek olması gerekiyor ki markaya yakın olmamız gerekiyor.
05:38Hoş geldiniz.
