00:00Sarı ve kırmızı renkler kıyı erozyonun deniz seviyesi yükselmesine bağlı olarak kıyı erozyonun en yoğun görünecek bölgeleri gösteriyor.
00:08Kıyı erozyonu daha çok kuzey bölgeleri etkileyecek.
00:11Dünyada iklim değişikliğine bağlı olarak deniz seviyelerinin yükseldiğinden söz ediliyor.
00:17Global olarak da okyanuslar yılda 3 mm kadar yükseliyorlar, deniz seviyesi yükseliyor.
00:25Buna bağlı olarak da kıyı alanlarında ciddi su baskınları, fırtınalarda özellikle önceki senelerdeki fırtınalara göre denizin daha içerilere girdiği,
00:36daha geniş alanları kıyı erozyonuna tabi tuttuğu görülüyor.
00:41Su baskınları görülüyor.
00:44Ve yapılan analizlerde karbon emisyonları bu ölçüde devam ettiği takdirde
00:52buzul erimelerinin giderek artacağı ve deniz seviyesinin de 2100 yılına kadar 2 metre civarında artacağı ifade ediliyor.
01:042 metre denizin yükselmesi çok önemli görünmeyebilir ama şöyle bir şey var ki,
01:09kıyı erozyonu bakımından bir birim deniz seviyesi yükselmesinin
01:1250 ila 100 kat daha içerilere denizin girmesi, suyuların girmesi anlamına geliyor.
01:19Dolayısıyla 2 metreye 50 ile çarptığınız zaman 100 metre daha içeriği,
01:22100 ile çarptığınız zaman ise 200 metre daha içeriye girmesi,
01:27hatta kıyının eğiminin çok düşük olduğu yerlerde kilometrelerce içeri girmesi anlamına gerebilir.
01:35Bu anlamda Karadeniz'de bu durumun ne olduğu ile ilgili pek çalışma söz konusu değildi.
01:42Biz Karadeniz'deki deniz seviyesini 1993 yılındaki verilere kadar giderek aldık.
01:49Bunların zaman serisi analizini yaptık.
01:54Erdi ettiğimiz bulgular Karadeniz'in de okyanuslarla eşdeğer bir şekilde
01:59yılda 2,5 ila 3 milimetre kadar yükseldiğini gösteriyor.
02:03Dolayısıyla okyanus kıyılarındaki tehditler ne ölçüde ise Karadeniz kıyısındaki şehirler içinde benzer tehditler söz konusu.
02:15Şu anda 93 yılından 2020'lere kadar Karadeniz yaklaşık 10-12 santimetre kadar yükselmiş.
02:27Bu anlamda kıyı şeridinde yatırımları bulunan ülkeler yatırımlarını gözden geçiriyorlar.
02:40Bu anlamda Karadeniz kıyısında bulunan ülkelerin de kıyı yatırımlarını, kıyı erozyonunu dikkate alarak
02:47denizden gelecek su baskınlarını dikkate alarak yapmalarında fayda var.
02:52Haritamızı incelediğiniz takdirde Kuzey Karadeniz bölgesinde kıyı yükseltilerinin daha düşük olduğu
03:03dolayısıyla kıyı erozyonunun o bölgelerde Kuzey Karadeniz'de daha yüksek olacağı görülüyor sarı ve kırmızı renklerle.
03:13Ama ülkemizde de dikkat edilirse az da olsa Kuzey Karadeniz olmasa da bizim kıyılarımız Güney Karadeniz'de.
03:19Kendi kıyılarımızda da Türkiye'nin kıyılarında da erozyon görünecek, deniz seviyesi yükselmesine bağlı olarak zarar görebilecek düşük kodlu alanlarımız söz konusu.
03:33Onun için bizim de kıyı erozyonunu dikkate almamız, deniz seviyesini dikkate almamızda fayda var.
03:40Aksi takdirde yatırımlar için sürekli bakım yapma ve onları korumak için dalga kıran ve benzeri çalışmalar yapmak durumunda kalırız.
03:48Kuzey Karadeniz bölgelerinde özellikle Rusya bölgelerinde, Rusya bölgesinde, Azak Denizi'nin olduğu bölgelerde,
04:04yine Romanya tarafında, Balkanlar tarafında renklerin sarı ve kırmızıyla daha yüksek tehdit içerdiğini görüyoruz.
04:12Burada yine Gürcistan tarafında da yoğun bir su altında kalma riski olabilir.
04:19Ama bizim Karadeniz kıyılarında da kıyı alanında kodu düşük bölgeler mevcut.
04:26Bu alanlarda da gelecekte deniz seviyesinin daha içerilere girmesi,
04:32fırtınalı zamanlarda denizin daha iç bölgeleri tahrip etmesi söz konusu olacaktır.
04:37Önlenebilir olarak ne yapılması lazım?
04:41Kıyı erozyonunun görüldüğü yerlerde elbette ki bir takım kıyı tahkimatları yapılıyor.
04:46Ama bundan sonra yapılacak yatırımlarda da bu deniz seviyesi yükselmesi dikkate alınarak
04:53biraz daha kıyıdan daha iç bölgelerde, daha yüksek kesimlerde yatırımların yapılması,
04:59altyapı yatırımlarının yapılması daha sağlıklı olacaktır.
05:02sürekli bakım onarı maliyetlerinden kurtulmuş oluruz.
05:12Karadeniz Havzası kıyılarında yaklaşık 160 milyon bir nüfus söz konusu.
05:19Bu nüfusun büyük çoğunluğu da bildiğiniz üzere yerleşim alanları kıyı kenarlarında.
05:24Dolayısıyla bu deniz seviyesine bağlı olarak 160 milyon insanın etkilenmesi söz konusu.
Yorumlar