00:00Kış geldi, havalar soğumaya başladı.
00:02Ülkemizde hala pek çok yerde sobalar yakılıyor, sobayla ısınılıyor.
00:08Şohbenler var, banyoda kullandığımız.
00:11Bir de egzoz dumanı var.
00:13Bu üçüne bağlı zehirlenmeler, yani şohben zehirlenmeleri, soba zehirlenmeleri ya da egzoz dumanı zehirlenmeleriyle
00:21sık karşılaşıyoruz, haberlerini okuyoruz, takip ediyoruz, facialar yaşanıyor.
00:25Bazen bir kişi, bazen bir aile topluca zehirlenerek maalesef kaybediyoruz.
00:35Bu sürecin hepsinin altında yatan şey aslında karbonmonoksit zehirlenmesi.
00:41Karbonmonoksit sessiz katil diye bilinen bir madde.
00:48Soluduğunuz zaman havada olup olmadığını anlayamıyorsunuz.
00:52Yani kokusu yok, tadı yok, iritasyon yapmıyor ve soludukça kanınız da yerini alıyor.
01:00Çünkü kanda okujeni taşıyan al yuvarlarımıza çok bağlanma potansiyeli yüksek.
01:10Yani normal okujenin falan çok çok üstünde bir bağlanma kapasitesine sahip.
01:15Dolayısıyla eğer ortamda karbonmonoksit gazı varsa o kandaki bütün al yuvarlarımızı kaplıyor ve okujeni taşıyamaz hale geliyor al yuvarlar.
01:26Buna bağlı olarak kişi okujensizlikten yani havasızlıktan boğularak ölüyor.
01:32Fakat ölmeden önce tatlı bir uyku hali geldiği için aslında öldüğünü de anlamıyor.
01:37Çoğu zaman uykuda yakalanıyorlar.
01:41Gece yatmadan önce sobaya tekrar ilave kömür atılıyor.
01:45Bir de soba sabaha kadar idare etsin diye hava çıkışları, hava girişleri kapatılıyor.
01:52Ve bu durum içerideki kömürün tam olarak yanmamasına yol açıyor.
01:56Karbonmonoksit gazı da aslında bu tam olmayan yanmada bol olarak ortaya çıkıyor.
02:02Hele hele lodos ya da rüzgar eserse gece bu duman evin içine dolabiliyor odaya.
02:09Ve odada genelde sobanın yandığı odada çok sayıda kişi aynı odada yatıyor uyuyor.
02:14Böyle bir alışkanlık var Anadolu'da.
02:16Ve sabahleyin bu kişiler uyanamıyorlar, işe gidemiyorlar, okula gidemiyorlar.
02:21Ve genellikle akrabaları ya da komşuları ya da iş yeri arkadaşları telefona da cevap verilmeyince
02:27gelip işte kapıyı açıp içeri giriyorlar veya kırıp bir faciayla karşılaşıyoruz.
02:32Bu her sene tekrarlayan, çok sayıda tekrarlayan bir senaryo, bir film.
02:37Ama gerçek yani film derken hep yaşadığımız bir dramatik olay.
02:41Ya da şofpen zehirlenmesi dediğimiz bir olay var.
02:45Bu da daha çok banyoda, duş alma sırasında banyoların küçük olması,
02:50havalanma dediklerinin pencerelerinin yeterli olmaması ve şofpen kaçağına bağlı olarak da
02:57kişi duşunu alırken zehirleniyor ve ya banyoda düşüp ölebiliyor veya koridora çıkıp
03:07veya odaya geçip orada zehirlenme belirtileriyle yakalanabiliyor.
03:11Bir diğer senaryoda, araç kapalı otoparklarda özellikle eğer bekleme yapıyorsa,
03:19kişi aracın içinde üşümemek için aracın motorunu çalıştırıyor içeriye ısıtmak için.
03:26O sırada egzozdan çıkan gaz kapalı ortamda aracın içine doluyor.
03:30Hele hele egzoz kapalıysa bazen geri geri giderken bir kum yığına falan gelip egzozun kapanması da mümkün.
03:37Ve bu şekilde araç içinde zehirlenip kalıyor.
03:40Bunların hepsinde asıl problem karbonmonoksitin yol açtığı zehirlenme ve bu çok ağır sonuçlara yol açıyor.
03:48Ölümle bitebiliyor ya da kişi kurtulsa bile yoğun bakım tedavisi gerekebiliyor.
03:55Mekanik ventilasyona, entübasyona gidebiliyor.
03:58Bazen kalıcı sakarlar, sekerler kalabiliyor beyinde ve diğer organlarda zararlar oluşabiliyor.
04:06Hele kapalı ortamlarda egzoz gazının maruziyetinden kaçınmak lazım.
04:12Isınma amaçlı araba içinde eğer yakıyorsanız mutlaka egzozun çalışıyor olması, dumanı dışarıya atıyor olmanız lazım.
04:21Şohber konusunda da şunu söyleyeyim.
04:23Banyolarda havalanma delikleri, pencereleri ya da aspiratörleri çok önemli.
04:28Maalesef bizim mimari tarzımızda banyoda pencereler çok küçük, genelde kapalı, soğuk girmesin diye kışın kapatıyorlar ve havalama menfezleri yeterli değil.
04:41Hava girişi yok, kapanınca tek taraflı pencere de çekmiyor.
04:45Bu yanlış yapılanmanın güzeltilmesi gerekiyor maalesef.
04:48Eğer bir şekilde bunu fark ediyorsanız, uyuşukluk, yorgunluk, aşırı bir yorgunluk ama aniden gelen böyle bir baş ağrısı, yorgunluk, hasizlik, bitkinlik, aşırı bir uyku hali vs.
05:02Bunun normal olmadığını, bunun bir zehirlenme olabileceğini düşünmeniz lazım.
05:07Eğer soba yanıyorsa ya da banyodaysanız vs.
05:10Bunu düşünmeniz lazım.
05:12Böyle bir durumda yapmanız gereken şey mümkünse açık havaya çıkmak.
05:15Balkona, çatıya neyse çıkmak.
05:18112'den yardım istemek.
05:20Böyle bir durumda kişiyi bulursanız hemen onu zemin kata, çünkü okujen daha alt seviyede daha yüksek olduğu için zemin kata indirip açık havada tutmak lazım.
05:31Okujen varsa vermek lazım ama tabii doğal ortamda okujen temin etmek çok mümkün değil.
05:36112'yi arayıp yüksek okujen vermek gerekiyor.
05:39Bu şekilde zararı en azından indirebiliriz.
05:42Hastayı kusturmaya çalışmak, bazen yoğurt falan yediriyorlar, diş macunu falan sıkıyorlar.
05:48Sakın öyle şeyleri yapmamak lazım.
05:50Tek yapılması gereken şey temiz havaya, açık havaya ve üst kattalar, mesela 8. katta, 10. katta hemen zemin kata indirmek.
05:59Bunlar en güvenli şeyler.
Yorumlar