00:00Trafikar meyveler farklı marketlerde farklı fiyatlarla işlem görüyor.
00:06Bir adet mango 79 liradan satışa sunuluyor.
00:11Bir adet kiminin satış fiyatı 30 lira.
00:15Bir adet avokoda 50 liradan pazarda yer buluyor.
00:19Bir adet ananas ise 129 liraya marketlerin raflarında var.
00:24Ama marketlere göre de bu fiyat değişiyor.
00:27Bunun üzerinde fiyatlar da var.
00:30Ülkemizde üretilen ürünlerin pazar payı bulması olumlu.
00:35Yurt dışına ihracatımız da var.
00:37Ancak ithalatta durmuyor.
00:39Özellikle bu yıl ithalat daha çok artmış.
00:42Karadeniz'de, Akdeniz'de bazı trafikar meyvelerin yetiştiriciliği hem desteklendi,
00:48hem o anlamda da müteşebbisler oluştu.
00:52Buna rağmen pazarın genişlemesi yönünde yapılan çalışmalar sınırlı kaldı.
00:57Özellikle Antalya, Mersin, Adana, Karadeniz illerinde trafikar meyvelerin yetiştiriciliği özendirilebilir.
01:05Ama bu ürün deseninin çok da farklı biçimde geliştirilmesi de yerli ürün sayılan elmanın, üzümün, portakalın, mandalinin, meyve ürünlerinin önüne de engel teşkil eder.
01:18Çünkü eriğinden armuduna, kayısısından şeftalisine ülkemizde 80'e yakın farklı meyve türümüz de var.
01:27Yani bir eksiğimiz trafikar meyve olmuştu.
01:31O da nihayet ülkemizin raflarında, özellikle zincir marketlerde yer buluyor.
01:37Hani turistler için denebilir, farklı kesimlerin talebi var denebilir.
01:41Olağan bunlar.
01:42Ama ithalatımızın artması da bu bağlamda düşündürücü.
01:462024 yılında taze ve kurutulmuş ananas ihracatımız 166 ton.
01:54Gelir de 229.113 dolara çıkıyor.
01:58Buna karışık 28.094 ton ithalat yapmışız.
02:0310.995.405 dolar yurt dışına dövizimiz gitmiş.
02:102025'te ihracat 208 tona çıkmış.
02:13Gelir 233.100 dolar olmuş.
02:17Ancak ithalat 33.429 tona yükselmiş.
02:22Ödenen döviz 13.008.411 doları buluyor.
02:26Bir yılda ithalat miktarındaki artış yaklaşık %19'a ermiş durumda.
02:33Ülkemizde yetiştirilmesine karşın kivi ithalatında da bu yıl artış var.
02:392024'te 3.361 ton kivi için 1.463 dolar yurt dışına döviz ödemişiz.
02:482025'te ithalat 5.356 tona çıkmış.
02:54Döviz ödememiz de 3.482.000 dolara yükselmiş.
02:58Miktardaki artış %59, döviz ödemesindeki artış %138.
03:052025'te kivi rekortesini ülkemiz için bakan 90.000 ton olarak açıklamıştı.
03:12Demek ki ülkemizde eğer kivi yetiştiriliciliği desteklenirse bu açın kapatılma olasılığı var.
03:19Yeni üretim potansiyeli varken ithalat etmekte yeni üreticiyi sıkıntıya sokuyor.
03:24Çünkü genelde ithalatlar tam da ürün olduğu zaman bu ülkede yapıldığı için yeni üretici bundan dolayı sıkıntıya düşüyor.
03:33Ülkemizin farklı yördelerindeki kivi üretimi olduğuna göre bunu ithalatını sınırlayıp tamamen yeni üretime dönülebilir.
03:41Keza Goyavana armudu, mango ve mangoz grubunda 2024 yılında ihracatın 236 ton olduğu görülüyor.
03:51Gelirinde 3.353.990 dolara eriştiği veriler de var.
03:59İthalat ise 2.744 ton ve 4.501.715 dolar bunun içinde yurt dışına para ödemişiz.
04:092025'te ihracat 360 tona gelir 4.526.000 dolara çıksa da ithalat da 4.912 tona ödenen döviz de 8.092.000 dolara ulaşmış.
04:25İhracat %52 artarken ithalat da %79 artmış.
04:30Ve böylece açıkta artıyor.
04:33Avapoda da ise 2024 yılında 1.840 ton ihracatta 2.064.000 dolar gelir sağlanmış.
04:432025'te ihracat 700 tona düşerken gelir de 981 dolara geliremiş.
04:50Buna karşılık ithalat 10.581 tondan 19.560 tona çıkmış.
04:58Ödenen döviz ise 7.8 milyon dolardan 16.3 milyon dolara yükselmiş.
05:05İhracat da %62 düşerken ithalat %85 artmış.
05:10Hindistan cevizi 2024'te 1.551 ton ithal edilirken ithalat için 529.849 dolar yurt dışına para ödemişiz.
05:242025'te ise ithalat 1.248 tona gelirlerken döviz ödememiz ise 598.328 dolara çıkmış.
05:34Miktar düşmüş, bilim fiyatı, maliyeti artmış.
05:38Küçük mandaliniye benzeyen kumkuat ya da kankatıda zincir marketlerde yer buluyor.
05:46Bu rakamlarda gösteriyor ki tropikal meyvelerle ilgili ülkemizde sınırlı da olsa bir pazar oluşmuş.
05:53Bu pazarın oluşması yerli ürünlerin, yerli üreticinin önünde engel olmamalı.
05:59Bu yurt dışından ithal edilen ürünlerin eğer ülkemize yetiştirildiğinde verimliği sağlanıyorsa onlar desteklenmeli.
06:08Ama bunun yanında yerli malı, yurdun malı herkes onu kullanmalı anlayışıyla elmamızı, eriyemizi, portakalımızı, mandalinimizi,
06:18ayvamızı, kayısımızı, şeftalimizi, soframlarımızda yerli olarak ürettiğimiz bu ürünleri eksiltmememiz gerekir.
06:26Onların varlığında farklı ülkelerin ürünlerine ürün desenini değiştirerek açılacak yer üretimle ilgili ileriki aşamada sorun da yaratabilir.
06:39Yerel de bu ürünlerin madem ülkemizde yetişmesi sağlanıyor.
06:44O zaman üreticinin talep doğrultusunda desteklenmesi gerçekleştirilmeli.
06:49İthalattan bu ürünlerden bir an önce vazgeçilmeli.
06:53Muzda hem yerli ürünümüz var hem de ithal geliyor.
06:57İthal ürünler yerli ürünün tadı, kalitesi, içeriği tüketenler tarafından kısa sürede fark edildiği için yerli ürün daha çok aranıyor.
07:08Ama yerli ürünün fiyatı son yıllarda düştü, daha öncesinde biraz daha yüksekti.
07:14Ama buna rağmen muz ithalatı durmadı.
07:18Türkiye şu anda çok yerde muzluğa ilgili sorun da oluştu, yaşıyor.
07:24Muz üreticimiz desteklenirse ithalata, muzlada ihtiyaç kalmaz.
07:29İthal ürünlerin varlığı pazarda yerli ürünlerin varlığının önüne geçecek politikalar oluşturulmadan,
07:37talep doğrultusunda ithalata ihtiyaç kalmayacak biçimde üretilmesi doğru bir yoldur.
07:43Doğru planlama sağlanmalı ve küresel iklim değişikliğinin etkisiyle yatırım yapıldıktan sonra,
07:50ileriki aşamada ortaya çıkabilecek sorunlar da göz ardı edilmeden,
07:53ithal ürünlerin yerli üretim olarak üretilmesinin yolu doğru planlanmalıdır.
