00:00Pagpapasko na at siguradong marami na sa atin ang nagsimula ng mamili ng regalo online
00:06mula sa mga damit, gadgets, laruan, hanggang panghanda sa Notche Buena.
00:12Lahat pwede nang bilhin sa isang click lamang.
00:15Pero kasabay ng pagdami ng online buyers ngayong holiday season,
00:19dumarami rin ang online shopping scams, kaya mahalaga maging alerto at mapanuri,
00:24lalo na kung ayaw nating masira ang saya ng Pasko.
00:28Yan po natin pag-uusapan dito lang sa M.A.L. 101.
00:40Ang tanong, bakit nga ba dumadami online scams tuwing holidays?
00:44Tuwing holiday season kasi, mas nagiging target ang mga mamili dahil una,
00:49nagmamadali tayong makabili ng degalo.
00:52Pangalawa, maraming sale, discounts at promo.
00:55At pangatlo, mas inuuna natin i-consider ang presyo kaysa sa pag-check ng legitimacy ng seller.
01:03Alam ito ng scammers, ginagamit nila ang pressure ng last day sale,
01:08limited stocks at holiday promo para mapili tayong magbayit agad kahit hindi pa sigurado kung legit ang seller.
01:17Narito ang ilan sa karaniwang online shopping scams.
01:21Una, fake online stores sa pages.
01:25Mukhang legit ang page, may logo, pictures at maraming followers.
01:30Pero pag nagbayad ka na, biglang di na nagre-reply at wala na ang darating na item.
01:36Pangalawa, ay sobrang murang produkto.
01:39May gadget sa branded items na halos kalahati ng totoong presyo.
01:44Tandaan, kung sobrang murat po, parang imposible ang deal, magduda na.
01:49Pangatlo, fake sellers sa online marketplaces.
01:53Hihingi ng down payment o full payment sa labas ng application.
01:57Pagkatapos kung magbayad, i-delete ang account o i-block ka.
02:01Pangapat, phishing messages.
02:04May matatanggap kang sex o chat na parang galing sa courier o shop na may link para i-confirm ang delivery.
02:10Kapag clinic mo, pwedeng makuha ang personal details o bank information mo.
02:15Paano natin may iwasan ito?
02:17Una, bumili lang sa trusted at verified sellers.
02:21Pangalawa, i-check ang reviews, ratings at comments.
02:25Pangatlo, huwag magmadali sa pag-order.
02:28Kailangan mag-research muna at mag-arap din ng alternative.
02:32Pangapat, iwasan ng direct payment kung hindi kilala ang seller.
02:36Pang lima, gumamit ang secure payment methods.
02:40Dagdag na rin natin na huwag basta mag-click ng links mula sa unknown messages.
02:46Sa magandang paalala po ah, mas okay ng maliit ang regalo kaysa mabiktima tayo ng panluloko.
02:53Anong gagawin kapag nabiktima ng scam?
02:55Kung sa tingin mo ay na-scam ka, i-save agad ang screenshots ng usapan, resibo at profile ng seller.
03:02I-report ito sa shopping platform, banko o sa mga otoridad.
03:07Ipalam din sa pamilya at kaibigan para hindi na sila mabiktima.
03:12Huwag po tayo may iya magsumbong at mas maraming nagre-report.
03:15Mas maraming pong naililigtas.
03:17Paalala po sa ating lahat.
03:19Ngayong holiday season, tandaan natin,
03:21ang masayang pamimili ay nagsisimula sa maingat na desisyon.
03:26Hindi kailangan magmadali at hindi kailangang sumugal.
03:30Maging alerto, maging mapanuri at unayin ang siguridad.
03:34Dahil ang pinakamagandang regalo ngayong Pasko ay kapayapaan ng isip at kaligtasan ng buong pamilya.
03:43Yan po muna at inapag-usapan dito lang sa MIL 101.
Comments