00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Ancak Metaverse rüyası kabusa döndü. Milyarlarca dolar buhar oldu. Ortada bir teknoloji değil, satılan bir sanal bir hayal vardı.
00:45Yani havaya para harcamış oluyorsunuz.
00:47Metaverse dünyanın geleceği olarak sunuldu. Türkiye'de ve dünyada birçok noktada sanal projeler geliştirildi ve bu projeler dijital ortamda satıldı. Yüksek kazanç vaadi verildi.
01:00Büyük şirketler insanların ceplerindeki parayı alabilmek adına yeni bir proje geliştirdiklerini düşünüyorum.
01:06Buna da Metaverse dediler. Metaverse aslında tüm dünyayı parsel parsel satmaya ilişkindi.
01:12Yani İstanbul'da Boğaziçi Köprüsü'nü sattılar, Dolmabahçe Sarayı'nda sattılar, Topkapı Sarayı'nda sattılar.
01:17Özel mülklerin sanal karşılığını Metaverse üzerinden insanlara parsel parsel satmış oldular.
01:22Sanal gerçeklik gözlüğüyle birlikte bir arsa veya bir proje üzerine, arsa, ev, iş yeri, hatta bazen şehirler bile satılıyordu bu konuda.
01:31Çünkü daha önce böyle bir deneyimim oldu ve paramı kaybettim.
01:35Metaverse şirketleri birdenbire çoğaldı, mantar gibi çoğaldılar ve aynı yeri insanlara farklı şirketler üzerinden sattılar.
01:43Yani Dolmabahçe Sarayı'nda satan 10 tane şirket türedi. Bunlardan hangisi değerleneceği belli değildi.
01:48Aslında başından dolandırıcılık olduğu belli olan, nitelikli dolandırıcılık olduğu belli olan şirketlere yatırım yaptılar.
01:54Güvenilir mi sizce bu dünya?
01:56Bence güvenilir değil. Çünkü somut bir yer yok elimizde ve bunun gerçek parayla alınıp satılması bana çok saçıma geliyor açıkçası.
02:06Özellikle pandemi döneminde dijital mülk satışları adeta patladı.
02:10Vatandaşlar fiziki bir şey almadan para ödedi, yıllar geçti. Bu sistem zarar etmeye başladı.
02:16Maalesef işte bu dijital ortamlardan proje satın alanlar ellerindeki projelerle kala kaldı.
02:23Pandemiden sonra ilginin azalmasıyla birlikte, teknoloji şirketlerinin ilgisinin azalmasıyla birlikte insanların yatırımlarını oradan çektiler.
02:30Ve insanların elinde metaverse arsaları, aslında karşılığı olmayan, bir sıfırdan ibaret olan, karşılığı hiçbir şekilde bulunmayan yerleri ellerinde kaldı.
02:41Ve baktığınız zaman da Türkiye'de uzmanların yaptığı açıklamalara göre yaklaşık 1 milyar dolar yurt dışına akmış oldu.
02:47Ben satamadığım sürece harcayabileceğim bir meblam yok, param yok cebimde yani.
02:52İki tip insan var aslında. Birisi bütün birikimini bu yola harcıyor ve sonuçta da açıkçası bütün birikimini kaybetmiş oluyor.
02:59Bir de hiç birikimi olmadığı halde krediler çekip bu işe girenler var.
03:03O dönemin parasıyla 50 bin liralık altını alıp, koyumcuda bozdurup, elimizdeki parayı sanal yatırıma yatırdık ve hepsi bir ay sonra uçup gitti.
03:14Güvenli limandan çıktınız mı yani?
03:15Güvenli limandan çıktık.
03:17Bazı platformlar faaliyetlerini sürdürürken bazıları da beklenen ilgiyi göremedi.
03:222020'nin son çeyreğinden bu yana açıklanan toplam zarar neredeyse 70-75 milyar dolar seviyesinde.
03:28Birçok yatırımcı elindeki dijital mülklere ne yapacağını bilemez durumda.
03:33Burada insanlar bu kısa zamanda bu piksel piksel aldıkları arsaların aslında hiçbir karşılığı olmamasına rağmen
03:41daha sonra daha yüksek parayla satacaklarına ve buradan kazanç elde edeceklerini düşündüler.
03:47Ama pandemi bittikten sonra tabii bu sanal aleme ilgi de azaldı ve metaverse şirketleri de kendilerinin %20, %30, %50 oranında çok büyük şirketlerde küçülmeye gittiler.
03:58Bu süreç tosuncuk vakasına benzeyen bir beklenti satışını akıllara getirdi.
04:02Değer kazanacağı söylenen sanal arsalarsa çoğu platformda neredeyse sıfırlandı.
04:07Şimdi NFT'de fiziki olarak dokunamadığınız, görmediğiniz bir çıkartmaya para ödüyorsunuz.
04:12Diğer tarafta da zaten var olmayan, fiziki olarak var olmayan bir çiftliğinize inek satın alıyorsunuz, tavuk satın alıyorsunuz vesaire.
04:19Şirket geri adım attı, hayallerle girenlerse zararlarıyla baş başa kaldı.
04:24Zamanında böyle 100-200 kişi falan kaybetmiştik.
04:28Bu parayı kaybeden kişiler olarak bir araya geldik ama elimizden hiçbir şey gelmedi.
04:32Üstüne bir bardak su içtik.
04:34Peki şikayetçi olmak isteyen vatandaşın karşısında bir temsilcilik var mı?
04:38Bu kurumların temsilcisi var mı? Ne yapacak insanlar?
04:40Eğer yurt dışındaysa zaten muhatap bulmanız biraz zor.
04:44Ama Türkiye'de bir proje varsa, Türk kökenli bir proje varsa burada bu kişilerle ilgili Cumhuriyet Savcılığı'nın suçturucunda bulunabilir.
Yorumlar