00:00Türk Devletleri Teşkilatı, üye ülkelerinin saygıdeğer bakanları,
00:05Sayın Genel Sekreter, çok kıymetli katılımcılar,
00:08sizleri ülkemizde ağırlamaktan duyduğum memnuniyeti ifade ederek sözlerime başlamak istiyorum.
00:15Ülkemize ve güzel İstanbul'umuza hoş geldiniz, sefalar getirdiniz.
00:21Türk Dünyası şartının başlangıcında,
00:23Türk Devletleri'nin Orta Asya, Kafkasya, Anadolu, Avrupa, Karadeniz, Balkanlar ve Akdeniz'i kapsayan geniş bir coğrafyada,
00:34sadece şanlı bir geçmişle değil, aynı zamanda ortak bir bugün ve gelecek vizyonuyla da birleştiğine vurgu yapılmaktadır.
00:43Bu vizyonun en önemli yansımalarından birisini enerji alanında görmekteyiz.
00:47Çünkü Türk Devletler Teşkilatı üyesi ülkeler, enerji kaynakları ve potansiyelleri yönünden birbirini tamamlayabilecek,
00:57destekleyebilecek birçok özelliğe sahiptir.
01:00Türk Devletler Teşkilatı yaklaşık 180 milyonluk nüfus,
01:054,5 milyon kilometrekarelik coğrafya ve 2 trilyon doların üzerinde bir ekonomik büyüklüğü temsil etmekte,
01:12dünya doğal gaz rezervlerinin onda biri bu coğrafyada bulunmakta.
01:17Bir ucunda Çin'e komşu, diğer ucunda Akdeniz'e ve Avrupa'ya,
01:22Rusya'ya sınırı olan Orta Doğu'daki enerji zengini ülkelere de sınırımızın olduğu bir coğrafya.
01:29Her bir üyemizin farklı potansiyeli var.
01:32Tüm sektörlerin ana girdisi olan enerji alanında yapılacak işbirlikleri,
01:36üye ülke ekonomilerine, vatandaşlarımızın refahına ve bölgesel huzura son derece olumlu katkı yapacaktır.
01:46Anadolu'nun büyük gönül adamlarından Hacı Bektaşi Veli,
01:50Sayın Cumhurbaşkanımızın da çokça kullandığı o veciz ifadesiyle,
01:54bir olalım, iri olalım, diri olalım derken bu günlerimizi birlikte yapacağımız işleri işaret etmekteydi.
02:02Bu manada Hazar'ın Türk dünyasını ayırmasını değil, birleştirmesini sağlamalıyız.
02:08Orta Asya'da üretilecek yenilenebilir enerji kaynaklı elektriği Hazar'ın batısına taşımayı öngören Yeşil Enerji Koridoru projesinin bu bağlamda çok mühim olduğunu belirtmek isterim.
02:19Biz bu konuda Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan ile birlikte çalışıyoruz.
02:25Ayrıca Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan da kendi aralarında bir anlaşma imzaladılar ve Kırgızistan'ın da bu birliğe, birlikteliğe katılma isteğini öğrendik ve bundan memnuniyet duyduk.
02:37Biz de bu parçalı yapıları birleştirip bir sinerji yaratmak gerektiğini düşünüyoruz.
02:41Türkiye ve Kırgızistan'ın da katılımıyla bu işbirliği çok daha anlamlı ve güçlü olacaktır.
02:47Bu proje ile bölgenin potansiyelini hayata geçirerek üretilen elektriği önce Türkiye pazarına, buradan da Avrupa'ya taşıyacağız.
02:57Yine Hazar'ın doğusundaki hidrokarbon kaynaklarını Hazar'ın batısına taşımak önceliklerimizden biri olmalıdır.
03:0330 yıllık hayalimiz olan Hazar geçişli boru hattıyla Türkiye'ye doğalgaz ulaştırma hedefimizde artık somut adımlar atma aşamasına geldik.
03:14Hazar'ın batısında zaten bunun için altyapı hazır, TANAP bu bağlamda çok stratejik bir proje.
03:21Bu hedefte sağlayacağımız ilerlemeler hem Türk devletlerinin kalkınmalarına katkı yapacak,
03:28hem de Avrupa ve Akdeniz enerji piyasaları bağlamında oyun değiştirici bir etkisi olacak.
03:34Doğalgaz'ın yanı sıra Orta Asya petrol kaynakları içinde en önemli güzergahların başında, malumunuz Türkiye'ye geliyor.
03:42Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı vasıtasıyla uluslararası pazarlara doğrudan erişim sağlayabiliyor.
03:47Bakü-Tiflis-Ceyhan projesiyle günlük yaklaşık 700 bin varil petrolü Ceyhan üzerinden dünya pazarına ulaştırıyoruz.
03:55Dünyada dengeli bir petrol arzının sağlanması için son derece kritik önem taşıyan bir proje.
04:01Yine malumunuz son yıllarda özellikle enerji sektöründe çok büyük krizler yaşandı.
04:06Önce pandemi, sonra tedarik zincirinde aksamalar, piyasalardaki dalgalanmalar, yüksek emtia fiyatları, ticaret savaşları, bölgemizde yaşanan konvansiyonel savaşlar gibi birçok krizle ve riskle karşı karşıya kaldık.
04:21Tüm bu yaşadıklarımız aslında bize şu mesajı veriyor.
04:26Böyle zamanlarda daha ileriye gidebilmek, güçlük alabilmek için cesur, kararlı, hızlı ve en önemlisi birlikte adımlar atmamız lazım.
04:38Yapay zeka ile birlikte veri merkezlerine olan ihtiyaç her geçen gün katlanarak artıyor.
04:43Artık yollarda çok sayıda elektrikli araç var ve her geçen yıl artan sıcaklıklar sebebiyle klima kullanımı sürekli artıyor.
04:52Bu gelişmelerin hepsi gelecekte çözüm üretmemiz gereken yeni meseleler olarak önümüzde duruyor.
04:59Bunlardan başka daha büyük krizlerle de karşılaşabiliriz elbette.
05:02Fakat bu krizlerin içinden fırsatları yakalayarak kazançlı bir şekilde çıkmak da birlikte başaracağımız işlere bağlı.
05:11Nükleer enerji, yenilenebilir enerji, doğal gaz, elektrifikasyon, kritik mineraller ve nadir toprak elementleri başta olmak üzere birçok alanda iş birliği yapabileceğimizi düşünüyorum.
05:21Ve Türk Devletler Teşkilatı üye ülkelerinin kamu veya özel sektörleri bu anlamda ortaya koyacağı birçok başarılı iş ve proje hazır durumdadır.
05:33Hali hazırda gerek bizim şirketlerimizin, Türkiye Cumhuriyetlerinde, gerek sizlerin şirketlerinin ülkemizde yaptığı işlerden, yatırımlardan memnuniyetimi bir kez daha ifade etmek istiyorum.
05:45Ama bunun potansiyelimizin çok çok altında olduğu ve daha gidilecek çok yolumuzun olduğunu da belirtmek durumundayım.
05:54Toplantımızın Türk Devletler Teşkilatı vizyonuna ve kardeşliğimize yakışır şekilde geçmesini temenni ederek sizlere çok kısaca ülkemizdeki enerji gelişmeleri hakkında da bazı bilgiler vermek istiyorum.
06:06Kıymetli Bakanlar, değerli misafirler, küresel enerji sistemi biraz önce de ifade ettiğim şekilde köklü bir dönüşümden geçiyor.
06:16Bizim de ülke olarak içinden geçtiğimiz süreç aslında bu küresel trendlerle fevkalade uyumlu.
06:23Artan bir nüfusumuz var, büyüyen bir ekonomimiz var, sanayimiz büyümeye, ihracatımız artmaya ve dolayısıyla elektrik talebimizi, enerji talebimizi artmaya devam ediyor.
06:32Son 20 yılda 3 katına çıkan enerji talebimiz önümüzdeki 30 yılda da en az 3 kat artacak.
06:40Artan bu talebi karşılamak ve ortaya çıkabilecek zorlukların üstesinden gelmek amacıyla farklı politikalar ve stratejiler geliştiriyoruz.
06:50Bunların belki de en önemlisi son 20 yılda başardığımız elektrik piyasası reformlarımız.
06:55Gerçekleştirdiğimiz yapısal reformlarla hem artan elektrik talebimizi rekabetçi bir şekilde karşılayabildik hem de özel sektörün gelişimin temel oyuncusu olarak kamu kaynaklarını minimum düzeyde kullanarak şebekemizi modernleştirdik.
07:10Örneğin yenilenebilir kurulu gücüne baktığımızda son yıllarda tamamı özel sektör yatırımı olmak üzere 30 bin megavatın üzerinde kapasiteyi devreye aldık ve 2035 yılına kadar sadece güneş ve rüzgardan 120 bin megavatlık kapasiteye sahip olmayı hedefliyoruz.
07:28Bunun yanı sıra karbonsuz baz yük olarak nükleer enerjide 2050 yılına kadar 20 gigavatlık kapasiteye ulaşma hedefimiz var.
07:37Akkuyu nükleer santralinden ilk elektriği önümüzdeki yıl üretmeyi hedefliyoruz.
07:43Yeni nükleer santral projeleri içinde çalışmalarımız ve müzakerelerimiz devam ediyor.
07:49Hidrokarbonlar da hala büyük önem arz ediyor Türkiye için.
07:52Bunlara yönelik yatırımlar da enerji politikamızda önemli bir yere sahip.
07:562020 yılında yaptığımız Karadeniz'deki keşiften 2023 yılında kısa bir süre içerisinde üretime başladık.
08:04Yapacağımız yatırımlarla 2028 yılında yıllık 16,5 milyar metreküp üretimimizi çıkaracağız ve Türkiye'deki neredeyse tüm hanelerimizin doğalgaz ihtiyacını karşılar hale geleceğiz.
08:18Bir yandan doğalgaz altyapımıza önemli yatırımlar yaptık ve yapmaya devam ediyoruz.
08:22Doğalgaz depolama ve elenci gazlaştırma termileri sayımız ile kapama sistemimizi arttırdık.
08:282028 yılında tükettiğimiz doğalgazın en az %20'sini depolayabilmeyi hedefliyoruz.
08:34Bu yatırımlarımızın neticelerini almaya başladık.
08:37Kendi arz güvenliğimizi sağlamamızın yanı sıra bölgemizdeki ülkelerin arz güvenliğine de katkı yapıyoruz.
08:43Macaristan dahil Doğu Avrupa'da birçok ülkeye doğalgaz ihraç etmeye başladık.
08:48Bulgaristan, Romanya, Sırbistan ve Kuzey Makedonya bunlardan bazıları.
08:53BOTAŞ çok geniş bir tedarik çeşitliliğine sahip.
08:57Bugün 22 farklı ülke ve 33 şirketten doğalgaz alıyoruz.
09:01Türkmenistan'dan da bu sene ilk kez ülkemize doğalgaz ithal ettik.
09:05Bir sonraki adım olarak bu akış miktarının daha da arttırmayı hedefliyoruz.
09:10Suriye'ye Azerbaycan ve Katar ile bir iş birliği yaparak ülkemiz üzerinden gaz vermeye başladık.
09:17Yıllardır elektrik sağladığımız Suriye'ye gaz ticaretine de gaz ihracatına da başlayarak
09:22toparlanma sürecine ve Suriye halkının normal yaşam koşullarına ulaşmasına katkı yapıyoruz.
09:29Petrol tarafında da yerli üretimimiz devam ediyor.
09:31Yeni sahalar keşfetmeye yönelik çalışmalarımız sürüyor.
09:35Yurt dışında da petrol faaliyetlerimiz ve yatırımlarımız var.
09:38Somali ve Pakistan'da arama sahaları için anlaşmalarımızı ve ilk etap teknik çalışmalarımızı tamamladık.
09:45Kamu şirketlerimiz yurt içinde ve yurt dışında uluslararası standartlarda faaliyet yürütmekte.
09:51Sokar, Mol, MVM, Kazbunaygaz, Türkmengaz gibi çok verimli ve giderek gelişen iş birliklerimiz var.
09:57Ve Türk Devletler Teşkilatı üyelerinin tamamının kamu ve özel sektör şirketleriyle de bu iş birliklerini gerek kendi ülkemizde ve gerekse de üçüncü ülkelerde geliştirmek arzusundayız.
10:09Bu vesileyle şunu da ifade etmek isterim.
10:11Bu hükümetler arasında yaptığımız toplantıları belki bir günlük toplantının ikinci bölümünü iş dünyasıyla bir araya gelmek suretiyle bir aynı zamanda iş forumuna önümüzdeki toplantılarda inşallah çevirelim.
10:25Değerli katılımcılar, enerji dönüşüm sürecinin önemli aktörlerinden biri olan kritik minerallerle ilgili faaliyetlerimizden de bahsetmek istiyorum.
10:34Milli maden politikamızda kritik ve stratejik madenler önemli bir yer tutuyor.
10:40Savunma sanayimizin, elektrikli otomobilimizin, depolama teknolojilerinin ve yenilenebilir enerji ekipman üretiminin merkezinde kritik ve stratejik madenler yer alıyor.
10:50Bu çerçevede tıpkı burada olduğu gibi, tıpkı enerji alanında olduğu gibi, Türk Devletler Teşkilatı bünyesinde madenler içinde belki bir bakanlar buluşmasının faydalı olabileceğine yürekten inanıyorum.
11:03Değerli dostlarım, bir araya geldiğimiz bu toplantılar iş birliği, olanak ve fırsatlarını değerlendirmemiz ve yıllar içinde kaydettiğimiz ilerlemeyi görmemiz açısından son derece kıymetli.
11:14Bu çerçevede bir araya gelmekten memnuniyet duyduğumu bir kez daha vurgulamak istiyorum.
11:19Fakat bu toplantıların yalnızca bir araya gelip iyi niyet dileklerimizi paylaştığımız bir yer olarak kalmaması gerekir.
11:26Dünyadaki dönüşümü yakalamak için hızlı bir şekilde birlikte hareket etmemiz ve yatırımlarımızı arttırmamız lazım.
11:33Sözlerimiz sonunda, 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı'nın, yani COP31'in gelecek yıl Kasım ayında Antalya'da yapılacağını hatırlatarak,
11:44geçtiğimiz yıl 29. konferansa ev sahipliği yapan Azerbaycan'ı başarılı ev sahipliğinden dolayı tekrar tebrik ediyor.
11:51Hepinizi gelecek yıl Antalya'ya beklediğimizi belirtmek istiyorum.
11:56Tekrardan hoş geldiniz diyor, toplantımızın hayırlı olmasını diliyorum.
Yorumlar