00:00MÜZİK
00:01Maalesef bu futbolumuzu zehirleyen bir konu.
00:15Şu an Türk futbolundaki bariz çikesi oluşturmasında
00:18%20'lik, %25'lik bir dilimi ulaştığımızda
00:21hala %75'lik bir dilimin aydınlanması gerektiği kanaat.
00:25Hakem, futbolcu, bariz oynayamaz.
00:31Zaten bu söz konusu olmamalı.
00:32Ve bunu bilmeme durumları da olamaz.
00:38Yasa dışı bariz iddiaları, şike, kara para fonları,
00:42adil olmayan futbol görselleri.
00:44Türk futbolu şu anda bir deprem yaşıyor. Neden?
00:47Dünyada en büyük endüstri futbol.
00:49Futboldaki en büyük sorunlarından biri de
00:50match fixing dediğimiz aslında bariz şikesi.
00:54Savcılığın soruşturması sonucunda
00:56gözaltına aldığı isimlerin de
00:58odak noktası yasa dışı bayis ve şike.
01:02Ama işin içine yasa dışı bayis ve şike girdiği zaman ne oluyor?
01:06Futbolun hiçbir güvenilirliği kalmıyor.
01:08Bu kadar büyük paranın olduğu yerde
01:09işte sadece spor dünyasından değil
01:12çok farklı alanlardan da karşımıza insanlar çıkabilir.
01:15Bu kadar gelin olduğu, yurt dışındaki bu kadar
01:17suç örgütlerinin bu olayla ilgilendiği durumda
01:20yeni bir düzenleme yapmadan, yeni bir denetim mekanizması oluşturmadan
01:24mücadele etmek çok zor.
01:25Endüstriyel futbol dünyada futbolu çok değiştirdi.
01:28Futbol kitlelere yayıldı, toplumları etkiledi ama
01:31Türkiye'ye gelince durum biraz karışık.
01:34Şimdi para futbola huzur değil, kaos getirmiş durumda.
01:37Çok para, çok adil bir yönetim getirmemiş gibi görünüyor.
01:40Bir maç izlerken, bu maçın önceden kurulmuş olabileceği ihtimaliyle
01:45sen maç izler misin?
01:46Sen maç takip eder misin?
01:48O maç için vaktini, paranı harcar mısın?
01:52Harcamazsın.
01:53Dolayısıyla bu dünyada zaten çok büyük bir sorunken
01:56maalesef ülkemizde de bu sorunun ne kadar aslında ciddi boyutlara ulaştığını
02:03bu son birkaç aydır yapılan operasyonlarda görüyoruz.
02:07Futbolda ne olursa olsun kazanalım anlayışımı şu anda.
02:10Türk futbolunu bu duruma getirmiş durumda
02:12kara paranın futbolun içerisine dahil olması mı?
02:15Ne oluyor?
02:16Bu bahis şike, tüm dünya futbolunun problemi.
02:19Bugün Türkiye'nin yaptığı operasyonu İngiltere, Fransa gibi
02:23önemli futbol ülkeleri destekliyor.
02:25Hatta kendi ülkelerinin de yapılması gerektiğini söylüyorlar.
02:28Çünkü bahis ve şike, dünya futbolunun en büyük kanayan yaralarından biri.
02:34Bunu da şöyle rakamlarla açıklayayım ki
02:36dünyada 4 trilyon dolar seviyesinde yıllık bahis kumar ajmı var.
02:40Bunun 1.9 trilyon doları yasa dışı oynanıyor.
02:44Yasa dışı bahis dolayısıyla futbolu çok kirleten bir alan haline geldi.
02:49Sadece futbolda da yaşanmıyor bu, onu da belirtelim.
02:52İşte basketbolda, NBA'de, dünyanın en üst düzey liginde Miami kulübünün başkanı ve oyuncusu hapis ceza saati.
02:59Neden? Bahis şikesi.
03:01Yani çok ciddi paraların döndüğü, maçların manipüle edildiği.
03:05Aslında buradaki en kritik konu şu.
03:08Maçların manipüle ediliyor olması.
03:10Manipüle edilmesi ne demek?
03:12Maçların skorlarını tayin ediyorsun.
03:13Maçta olacak olayları tayin ediyorsun.
03:16Bu korkunç bir şey.
03:18O zaman nerede kaldı o oyunun temizliği?
03:22Nerede kaldı oyuna olan o ilgi, alaka?
03:24Gidiyorsun, statları dolduruyorsun.
03:2650 bin seyirci geliyor, heyecanlı, izliyor, takip ediyor.
03:28O maçta bir kurgu varsa nesini takip edeceksin, o maçı edemezsin.
03:32Türk futbolu yasal ışı bahis depremiyle sarsılıyor.
03:35Futbolcular, yöneticiler gözaltına alınıyor.
03:38Peki durum nasıl böyle bir hale geldi?
03:40Daha önce hiçbir futbolcu neden ceza almadı?
03:43Hakemler neden mercek altına alınmadı?
03:45Bu soru kamuoyunun gündeminde.
03:47FIFA'nın, UEFA'nın ve birçok ülke futbol federasyonunun bu konu hakkında ciddi çalışmaları var.
03:54Ama Türkiye Futbol Federasyonu da dünya futbolunda bir örnek oldu.
03:59Bir başlangıç aşamasında çok değerli bir yol gösterici oldu.
04:04İlerleyen günlerde biz bu soruşturmaların daha genişleyerek devam edeceğini görebiliriz.
04:09Yasa dışı bahis statlara yansıdı.
04:23Görseller ekranlara verildi.
04:25O ekranlar üzerinden yasa dışı bahis milyonlarca insanın evine kadar girdi.
04:29Buna nasıl engel olunamadı, neden beklendi?
04:32Futbol aslında 2000'li yıllardan sonra ciddi bir endüstriyel alana geçiş yaptı.
04:38Gelirler çok arttı.
04:39Sponsor gelirleri, yayın gelirleri, forma satışı, reklamlar derken bambaşka bir hal aldı.
04:48Ve para büyüdükçe, pazar büyüdükçe futboluna bu kirlenmeye tanıklık ettik aslında.
04:54Kara para futbolcu-menajer ilişkisini de bozdu.
04:56Futbolcuların aldığı maaşlarla iddia edilen maaşlar arasında uçurum olduğu söyleniyor.
05:02Bu durum neden engellenmedi?
05:04Koskoca büyük kulüpler buna nasıl engel olamadı?
05:06Yasa dışı bahis firmalarının reklamları Türk futbolunun tarihi takımlarında yer aldı.
05:11Futbolu bu duruma cezasızlık ve kabul edilebilirlik algısımı getirdi.
05:15Futbolculara verilen paraları konuşuyoruz.
05:18Sadece dilimize rakam olarak kolay geliyor.
05:20O paralara normal bir çalışanın, bir şirket sahibinin, bir patronun, bir sürü şirketlere olan insanların bile ulaşması kolay olmayan paralara siz futbolculara yıllık olarak ödeme yapıyorsunuz.
05:31Ciddi rakamlardan bahsediyoruz.
05:33Artık milyon euroları geçtik, çift rakamda 10 milyon, 15 milyon, 20 milyon eurolardan bahsediyoruz.
05:39Bir futbolcuna yıllık ödenen paralar.
05:41Şimdi bu rakamlara çıkıldığı zaman bu çok anormal bir rakam.
05:45Bence işin sorunlarından biri de bu.
05:47Bu kadar da yüksek olmamalı.
05:49Bu kadar da kopuk olmamalı.
05:50İşte buralara çıkıldığında işin içine bence, benim gördüğüm bu yasa dışı bahis, baronlar bunlar giriyor.
05:57Ve bunların belki paraları giriyor.
05:59Bilemiyorum.
06:00Yani şu anda bunların hepsinin bütün dünya genelinde araştırılması lazım.
06:03Sadece Türkiye için değil.
06:05Çünkü öyle paralar, öyle şeyler konuşuluyor ki bunları siz ürün satarak, bilet satarak, lojayı satarak, onu satarak, bunu satarak elde edebileceğiniz paraların artık dışına çıkıyor.
06:15Korkunç paralar bunlar.
06:16Öncelikle bir kanunlu düzenleme yapılması gerektiği net.
06:19Çünkü bu kanuni düzenlemelerle yasa dışı bahisin önüne geçilmesi çok zor.
06:24Özellikle cezaların caydırıcı olmuyor olması.
06:27Ve bu yasa dışı bahisle yurt dışı menşeili firmaların mobil uygulamalarına Türkiye'de rahat girilebilmesi, internet sitesi açılması,
06:35her ne kadar bunların kapatılması mümkün olsa da yerlikle hemen hızlıca yeni açılması
06:39ve bunların tespitinin ve denetiminin daha uzun zamanlara yayılması ki bu durumda hız döneminde olduğu için hemen yerine yenileri açılıp
06:48bu konuda yasa dışı bahisle devam edip bu denetimlerin, ödeme yöntemlerinin bir şekilde denetiminin daha sıklaştırılması ve
06:55paranın sisteme sokulmasından sonra özellikle bunlarla mücadele yapılmasına yönelik bir düzenleme yapılması daha yerinde olacaktır.
07:02Kara parayla kazanılan milyonlar kara para fonlarına aktarıldı.
07:06O fonlar mahkemelere konu oldu ama hiçbir futbolcu ceza almadı.
07:10Kara para fonları futbolun geldiği noktayı da gözler önüne serdi.
07:14Peki ne yapmalı?
07:15Bu dünya genelinde maalesef çok büyük bir sorun.
07:19Sadece alt ligler değil, üstte hatta şampiyonlar liginde, çok üstte maçlarda,
07:24belki dünya kupası finallerinde de bunlar maalesef yaşanıyor.
07:28Bunların önüne geçmek için tabii ki çok ciddi bir takip gerekiyor.
07:34Bu takibin ötesinde bence bu spor branşlarına gönül vermiş insanların da daha sağduyulu olması gerekir diye düşünüyorum.
07:43Onların da bunlara çok da fazla kapılmaması gerekir.
07:45Son 7-8 yılda resmi maç sayısı %33 arttı.
07:50Avrupa şampiyonasında ülke sayısı 16'dan 24'e çıktı.
07:54Dünya kupasında 48 takım olacak.
07:56Yeni hayatımıza giren UEFA Konferans Ligi var, UEFA Uluslar Ligi var.
08:01Yani biraz burada UEFA ve FIFA'da eleştiriliyor aslında.
08:05Yani bahis baronlarının istediğini yapıyor diye.
08:07Çünkü bahis baronları sürekli maç olsun istiyor dünyada.
08:10Her gün maç oynansın.
08:12Çok büyük rant sağlıyorlar.
08:14Ben burada futbolu yöneten kurumların da, FIFA ve UEFA gibi kurumların da,
08:18bu futbolun kirlenmesine büyük rol öndeferini düşünüyorum.
08:22Burada aracılar ya da alttaki kişileri yakaladığınız zaman ve yaptırım uyguladığınız zaman,
08:27tabii ki bu sorunu ortadan kalkıramıyorsunuz.
08:30Ama esasına baktığınız zaman,
08:32öncelikle bunun oynamasını yasaklatmak gerekecek.
08:35E nasıl yasaklayacaksınız?
08:36Nasıl oynanıyor?
08:37Mobil cihazlar internet.
08:39Bunun denetimi,
08:40özellikle bu hosting firmalarının denetimine ya da içerik kaldırılmasına ilişkin yetkilerini geliştirmek gerekebilecek.
08:47Veya buna ilişki olarak hemen şikayetle birlikte bu sistemin kapatılması ve bir fitre uygulaması ile belli kelimelerle ilgili olarak bu sistemlerin açılmasının önüne geçilmesi gerekecek.
08:58Ödeme yöntemlerine ilişkin kuruluşlarda da şikayet olduğu zaman,
09:02bu ödeme yöntemi kuruluşlarını burada hemen bloke kararlarını uygulayıp,
09:06itiraz veya buna benzer savcılık ve mahkeme kararlarıyla beraber ortak bir hareket etkile mekanizması belirlenebilecektir.
09:13Şimdi yasadışı Bayis ve Şike her yerde konuşuluyor.
09:16Türk futboluna güven azalmış durumda.
09:18Operasyonlar, gözaltılar var.
09:20Peki geçmişte ne oldu?
09:22Nasıl Türk futbolu bu duruma geldi?
09:24Soru işaretleri cevaplanacak mı?
Yorumlar