00:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:01Özellikle sonbaharın uzaması, kışın başlamasının gecikmesi mantarların daha uzun süre doğada var olmasına sebep oluyor.
01:09İnsanlarımız da güzel havalardan faydalanıp doğada geziye, yürüyüşe, pikniğe çıkmak istediğinde bu mantarları görüp maalesef toplayarak tüketme gibi eylemlerde bulunuyorlar.
01:23Bunların tüketimi çok riskli ve tehlikeli. Bununla beraber mantar zehirlenmeleriyle acil servislere başvurular oluyor.
01:33Bunların bazıları gerçek mantar zehirlenmesi olarak ciddi sorunlar yaşıyorlar.
01:38Biz bu hastaları yatırıp elimizden gelen tüm tedavilerle takip etmeye, toparlamaya çalışıyoruz.
01:45Aslında tıbı ismi amanita ve galerina olan türler özellikle çok yaygın ve zehirli mantarlar.
01:52Türkiye'de de bu mantarlar var.
01:54Amanita türü özellikle bizim marketlerde aldığımız beyaz kültür mantarına çok benzer.
02:00Galerina türü de ülkemizde çok meşhur olan kanlıca mantarına çok benzer.
02:03Bunların özellikle tehlike yarattığını söyleyebilirim.
02:09Bu mantarlar açık havada şu şekilde sporlarla yayılan bitkiler aslında.
02:16Uzun yıllar aynı yerden mantar topladığını iddia eden, aynı tip mantar topladığını iddia eden hattalarımız da oldu.
02:22Kuvvete muhtemel bu bölgeye bu saydığımız mantarların sporları bir şekilde ulaşıyor.
02:28Bu sporlar o kadar kolay ulaşır ki böceklerde hatta kuşların paçalarına bile bulaşarak deniz aşırı yerlere taşınabilen yapılar.
02:37Bu sporlar bu bölgede aynı benzeri diğer mantarların yanında üreyerek halkın bir nevide de kandırılmasına yol açıyorlar.
02:46Çünkü biz yıllardır burada topluyoruz, hep yiyoruz, hiçbir sorun olmadı diyorlar.
02:50Ama bunun yanında üreyen, çok da benzeyen bir zehirli mantar türü bütün planları alt üst edebiliyor.
02:57Açık havada yetişmiş hiçbir şekilde mantarı tüketmemek lazım.
03:00Çünkü bunun garantisi yok.
03:03Hatta o kadar tehlikelidir ki eski insanlarımız bu mantarlara köy geçiren, ölüm meleği, yok edici melek gibi isimler bile koymuşlar.
03:11Çok da masum ve güzel görünüşlü mantarlardır.
03:15Hatta ilk yediklerinde insanlara da lezzetli gelirler.
03:18Ama yedikten yaklaşık 5 ila 24 saat içinde ciddi bulantı, kusma, karın ağrısı, semptomları başlar.
03:25Bununla acil servislerimize başvuruyor hastalar.
03:29Zaten tipik hikaye verdikleri zaman mantar yayın zehirlenmesi şüphelendiğimizde biz hastaların kan tetkikleri bozulmadan sadece klinik bulgularla bile hemen agresif bir şekilde tedavilerine başlıyoruz.
03:42Acil bir şekilde bu hastaları diyalize alıyoruz.
03:44Dializden sonra biyokimyasal verilerini, hastalığın klinik durumlarını takip ediyoruz.
03:49Geçtiğimiz hafta özellikle aynı aileden 3 kişi zehirlendi.
03:54Bu konuda özellikle bilgi vermek isterim.
03:56Çünkü hastalı olan ailemizin babası toplamış mantarları.
04:01Kendisinin anlattığı bize, normalde hep topladığı yermiş beyaz mantarlardı.
04:06Birkaç tanesi hafif sarımsıydı şeklinde bir anam nez verdi bize.
04:10Biz de bunu bilimsel bilgilerimizle eşleştirmemizde amanita olduğunu düşündük.
04:17Çünkü amanita kültür mantarına çok benzer.
04:19Erişkin formları biraz daha sarıya çalar.
04:23Şapkasının altında da ufak bir eteğimsi yapısı vardır.
04:26Tabi normal diğer mantarların da yanında üreyince aynı mantardan olduğunu varsayarak tüketmişler.
04:32Bu mantar çok tehlikelidir.
04:33Zaten hastalarımızın seyri de çok ağır oldu.
04:35Bu hastaları acil servislerine geldiğinde hemen müdahil olup diyalize aldık.
04:41Diyalize almamıza rağmen ikinci gün genel durumları kökleşmeye devam etti.
04:45Karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği, mekle kadar ulaşabiliyor.
04:50Bu hastalarımızla da öyle oldu.
04:51Ciddi karaciğer yetmezliğine girdiler.
04:54Hastalardan biri genç 22 yaşındaydı.
04:56Onu herhangi bir durumda ciddi karaciğer yetmezliği olduğunda nakil olabileceği Çam Sakur Hastanemize yönlendirdik.
05:04Diğer hastamızı da aile babasını da ümrani eğitim araştırmaya yönlendirdik.
05:09Kadın hastayı da biz takip ettik.
05:11Çünkü yoğun imkanlar seferber etmek gereken hastalardı.
05:15Diğer hastanelerden bu amalita türüne özgün ama toksin ismindeki toksine antidot olarak üretilen bir ilaç var.
05:24Legalon isminde.
05:26Onu temin ettik.
05:27Yani açıkçası tüm tuşlara bastık bu hastaları kurtarabilmek için.
05:30Allah'tan hastalarımız sonra tabi tekrarlayan diyalizlere de aldık.
05:34Allah'tan hastalarımız tedavilere yanıt verdiler.
05:37Geçtiğimiz bir ay içinde 50 ila 60 hasta diyebilirim.
05:40Bunların hemen hepsini diyalize aldık.
05:42Bazılarını tek diyaliz bazılarını iki diyalizle kurtardık.
05:45Bazıları işte geçtiğimiz hafta yaşadığımız hastalar gibi biraz ağır seyretti.
05:50Birçoğu aslında tedaviye yanıt verdi.
05:52Ama şu bir gerçek ki bu hastalar tedaviye ulaşamasaydı hayati risk mutlaka yaşayacaklardı.
05:58Özellikle mesela açık hava pazarlarında aldığımız mantarlarda da eğer tezcahın üzerine yığılı vaziyette ise üzerinde bir paketlenme, etiket, ürünle ilgili bir bilgi yoksa
06:10ya da direkt sepette açıktan satılmış kişilerin bizzat topladığı mantarlarda bunların kesinlikle tüketilmemesi lazım.
06:18Kendimiz bizzat da kesinlikle tüketmemeliyiz.
06:21Dediğim gibi bu mantarlar çok karışabiliyor değerleriyle.
06:24İyi bir miçolog yani mantar uzmanı sadece görünüşüyle değil dokusuyla, kokusuyla hatta kırılganlığıyla ancak bunları ayırt edebilir.
06:34Eğer bizden biri ya da toplayanlardan biri böyle bir değilse bu işe hiç kimmemekte fayda var.
06:39Anadolu yakasında Taştelan, Aydos Ormanı, Beykoz ve Şile'de ormanlarda özellikle insanların çok çok toplayarak geldiğini görüyoruz.
06:50Bu bölgede şimdi mevsim de özellikle şu anda biraz daha ılıman seyrettiği için mantar popülasyonunda artış var.
06:58Dolayısıyla zehirlenme vakalarında da artış görüyoruz.
07:01Zaten geçtiğimiz haftalarda ciddi sıkıntılar yaşayan çeşitli haberler de duyduk.
07:05O yüzden bu konuda koruyucu olmak adına kültür mantarı dışında kesinlikle açık havadan toplanmış, toplanma şüphesi olmuş bir mantarı tüketmememiz gerekiyor.
Yorumlar