00:01Mermiler, kılıçlar, kasaturalar, el bombaları, miğferler.
00:10Savaşın üzerinden 100 yıl geçti.
00:12Afyonkarahisar'da savaşın yaşandığı yerlerde,
00:15mücadele yıllarından kalan çok sayıda malzeme müzelerde sergileniyor ya da evlerde saklanıyor.
00:24Büyük taarruzun üzerinden tam 100 yıl geçti.
00:28Savaşın yaşandığı bu topraklarda şehitlikler ve abdeler 100 yıl önce yaşanan zaferin ne kadar büyük olduğunu bir anlamda bize gösteriyor.
00:38Biz şu anda Dumlupınar şehitliğindeyiz.
00:41Sadece bunlar değil, savaşın yaşandığı alanlarda birçok obje de karşımıza çıkabiliyor.
00:49Hepsinde de birer anı saklı.
00:55MÜZİK
00:56Arazide her zaman karşınıza çıkabilir bu tür şeyler.
00:59Özellikle savaşın yaşandığı cephelerde.
01:01Toprak içerisinde çember şeklinde bir metal parça gördüm.
01:04Dikkatimi çekti.
01:06Tabii bu nedir diye şöyle araştırınca çember gelmiyor.
01:11Biraz eşelediğim, kazdığım zaman da ters dönmüş bir Yunan miğferinin,
01:15o dönemde Yunanlılar miğfer kullanıyor, ters dönmüş bir miğferin içine toprak dolmuş aradan geçen 90 küsur yılda.
01:24Tabii çıkartıp baktığım zaman yine miğferin yaklaşık bir asırlık zamana rağmen hala da korunaklı bir şekilde günümüze gelebildiğini gördük.
01:36O dönemde Yunan ordusunun kullandığı miğferler tabii önünde kraliyet arması var.
01:45Araştırmacı yazar Hasan Özpınar, miğferin o dönemde Yunanlıların seçilmiş askerlerinden oluşan Efsün Halayı'ndan bir askere ait olduğunu söylüyor.
01:53Alanda bulunanlar bununla sınırlı değil.
01:58Sık sık gerek mermi kovanları olsun gerek şarapnel parçalarıydı.
02:02İşte o dönem mesela İngilizlerin Türkler bu cepheyi, bu siperleri, bu mevzileri 6 ayda aşamaz dedikleri dikenli tel örgülerden günümüze gelebilen parçaları da bulabilmek mümkün.
02:14Keza yine o günlerde Yunan ordusu mesela konserve kullanıyor.
02:19Kutuları bugün arazide hala da karşınıza sık sık çıkar.
02:22Şarapnel diye tabir edilen el bombasının atası diyebileceğimiz bir parça, uzun enli bir parça.
02:30Kurşunların bazıları patlamamıştır.
02:32Yine bu tarz bazı cephaneleri bulursunuz.
02:40Kütahya'da da manzara aynı.
02:42Savaşın yaşandığı bölgelerde hala o dönemden anılar var.
02:46Dumlupınar ve çevresindeki savaşta ise mücadeleyle birlikte kullanılan silahlar da farklılık gösteriyor.
02:52Başkomutan Meydan Muharebesi'nde artık zaten Afyon Karehisar'da büyük bir çoğunluğu mühimmatın bittiği için Dumlupınar'a gelindiğinde yok denecek kadar az mühimmatımız var.
03:04Ve burada genelde süngü savaşı şeklinde geçiyor.
03:07Mustafa Kemal Atatürk zaten Zafertepe'de 30-30 günü büyük tarz artık başkomutan Meydan Muharebesi başlamadan önce askere süngü tak emri verir ve burada süngü savaşı geçer.
03:1813-14 yaşımızda babamızın zamanda koyun gitmeyormuş dedik.
03:22O zamanlar böyle boş, dolu, top mermi falan bulunuyordu.
03:25Bazen o zamanlarda yağmur yağdı zaman su açarken ben bir tane buldum.
03:29O zaman burada müze yoktu.
03:31Çarkı'yı müzesine koyalım dediler.
03:32Boş kuvan buluyordum.
03:33Hatta bu görmüş olduğunuz süngülerden, top mermi parçalandan, el bombası parçalandan böyle gırdağda buluyordum.
03:39Onları getirmiyordum yani.
03:41Biz korkuyorduk yani.
03:42Bu Türkçüngüsü, bu teklidir bak.
03:44Bunu ben koyun giderken gırdağda bulundum yani.
İlk yorumu siz yapın