00:00Ama bu hale geldi diye iş bitmiyor işte.
00:04Çünkü yeni vakaları mümkün olan en kısa sürede tanı koymak zorundayız.
00:10Çünkü tanı koymadan iki şey alıyoruz.
00:12Sorununu çözersek biz hepimizle çıkacağız.
00:14Çünkü yine arkadaşlarım söylediğiniz gibi, yeni hedeflerimizle gireceği de toplum enerjisi taksiyonu koyduk.
00:21İngilizce, Orta Afrika ve bizim ülkemizde maalesef artmaya devam edilir olması lazım.
00:27En sonuncusunu bahsede söyleyeyim.
00:30İngilizce, Orta Afrika ve bizim ülkemizde maalesef artmaya devam edilir.
00:59Bu yıl yıla başlayan hafta Dünya AIDS Haftası ve 1 Aralık'ta Dünya AIDS Günü.
01:05Bu günün ve haftanın amacı HIV enfeksiyonu ve AIDS'in durumunu tartışmak.
01:13Neleri başardık, daha neler yapmamız gerekir bunu konuşmak.
01:18Ve hayatını HIV nedeniyle kaybetmiş olan kişileri de bu vesileyle anmak.
01:25Biz de Türkiye'de bu işi yapıyoruz.
01:29Bütün dünya aynı tarihlerde bu söylediklerimi yapıyorlar.
01:33Biz de Türkiye ayağını yapıyoruz.
01:35Çok boyutlu çalışmalar yapılıyor.
01:39Ben hekim olduğum için hekim ayağındayım bu işin daha çok.
01:44Bir miktar sosyal boyutu da var dernek aracılığıyla yaptığımız çalışmalar.
01:49Burada amacımız toplumun bilinçlenmesini sağlamak.
01:55Kendimiz bilimsel toplantılarda işin bilimsel boyutunu ayrıca tartışıyoruz.
02:00Ama bugünkü program gibi programlarla daha çok toplumu bilinçlendirmek.
02:07İnsanları risk grubunda olanları, riskli davranışları olanları teste yönlendirmek ve pozitif bulunan kişilere de çok korkulmayacak bir şey olduğunu,
02:23bununla yaşamanın mümkün olduğunu ve mutlaka sağlık kuruluşlarına başvurmaları gerektiğini hatırlatmak.
02:30Şöyle söyleyebiliriz, evet gerçekten bir salgın hastalık, bir pandemi olarak değerlendirebiliyoruz.
02:40Çünkü ilk olguların ortaya çıktığı 1980'den bugüne kadar ele alırsak aşağı yukarı 45 yıl geçmiş
02:49ve bugüne kadar 90 milyon kişiyi etkilemiş, hasta etmiş, infekte etmiş ve bunların 45 milyonu maalesef kaybedilmiş durumda.
03:01Şeyle karşılaştırdığımız zaman, en son yaşadığımız bir pandemi COVID'den resmi rakamlar 7 milyon kayıp var.
03:09Ama COVID ile ilişkili aşağı yukarı 14-15.
03:13Şimdi HIV infeksiyonu düşündüğümüz zaman, evet gerçekten bir salgın, bir pandemi.
03:17Peki değişiklikler oldu mu? Oldu.
03:22Eskiden öldürücü tedavi olmadığı dönemleri vardı, 80'li yıllar.
03:27Öldürücü bir hastalık, öldürücü bir infeksiyon hastalığı konumundan,
03:32yeni tedavilerden bugün artık kronik, kontrol edilebilir, baskılanabilir bir hastalık haline dönüştü.
03:41Artık hastaların yaşam süresi neredeyse HIV negatif kişilerle birbirine benzer bir hale geldi.
03:52O açıdan önemli bir gelişme bunlar.
03:55Tedaviler artık günde bir tabletle, iki tabletle çok rahat bir şekilde.
04:00Hatta yavaş yavaş önümüzdeki yıllarda işte 3 ayda bir, 6 ayda bir yapılacak bir enjeksiyonla kişi hayatını rahat rahat sürdürebilecek hale gelebilecek.
04:12Bu açıdan evet bir pandemi ama kontrol altına alınabilir pandemi.
04:16Ama bizi rahatlatan bir şey mi? Bu değil.
04:20Çünkü geçen sene Türkiye'de 6 bin yeni tanımız vardı.
04:24Bazı ülkelerde, Türkiye'nin içinde bulunduğu bazı ülkelerde yeni tanılar artıyor.
04:30Afrika ki HIV infeksiyonun kaynağı orada artık yeni tanılar azalmaya başladı.
04:37Önceki yıllara göre Avrupa'da, Amerika'da gelişmiş ülke azalırken biz de Kuzey Afrika'da,
04:44Orta Asya ülkelerine artmaya devam etmekte.
04:46Şimdi 6 bin yeni tanı dedik Türkiye'de, 6 binde çünkü %50 farkındalık var.
04:536 binde hastalığını bilmeden yaşayan, hastalığı ilerleyen ve bilmediği için de bulaştırmaya devam eden bir 6 bin kişi anlamına gelmekte.
05:05Zaten bütün hedef Türkiye olarak bir an evvel o tanı alan hastaların sayısını %100'lere çıkartmak.
05:15Zaten bir ülkede, bir bölgede siz tanıları, hastaların %100'ünü, %95'le en az bulabiliyorsanız,
05:27farkındalık %90'ların, %95'lerin üzerine çıktığı zaman ve onların da %90'la, %95'le tedavi verdiğiniz zaman hastalık duruyor.
05:37Valla bütün dünyadan başlayalım isterseniz.
05:41Bütün dünyada tepeyi gördükten sonra yavaş yavaş düşmeye başladığı oranlar, dünyanın pek çok bölgesinde böyle.
05:48Sadece bizim içinde olduğumuz Doğu Avrupa, Rusya, Ukrayna, bizim güneyimizdeki MENA, Middle East, North Afrika ve bizim olduğumuz bölgede artmaya devam ediyor.
05:58Şimdi söyleyeceğim rakamlar tabii daha yakın takip etmek, daha iyi takip etmek gibi faktörler de olabilir ya da vatandaşın farkındalığının artması da olabilir.
06:08Ama mesela 2024 yılında ilk defa 7 binli rakamları bir yıl içerisinde geçtik.
06:12Yılda 4-5 bin giderken, 2025'de daha son rakamlar açıklanmadı ama yine yüksek olacağını tahmin ediyoruz.
06:19Tabii o 7 binde daha önceki pandemi zamanında tanının biraz gecikmesi, pandemi nedeniyle hastanelere gidememek nedeniyle bir artış olduğu söyleyebilir ama
06:28bizim ülkemizde diğer bölgelerin aksine düşük seviyeli de desek düzenli bir artış şeklinde gidiyor.
06:36Bir bu, rakamlar artıyor. Bunun pek çok faktörü var tabii tartışılabilir.
06:44İkinci önemli işte bu farkındalığın artmasıyla beraber sayının artması doğru ama ikinci önemli işte biz de halen daha gerektiği kadar çok test yapamıyoruz.
06:56Bunda da pek çok faktör var. Esas faktör vatandaştaki farkındalığın azlığı.
07:00Çünkü şüpheli davranışlardan sonra özellikle test yaptırması gerektiğini bilse bu rakamlar artabilir.
07:06Ve pek çok modelleme çalışmaları var biliyorsunuz.
07:10Türkiye'deki mevcut bulaşma dinamiği ve mevcut vaka sayısını dikkate alarak matematiksel modelleme ile hesaplandığında
07:16biz şu anda ancak %50'sine tanı koyabiliyoruz.
07:21Yani bugün ülkemizdeki son Sağlık Bakanı rakamları 54-55 bin civarında bir rakam açıklandı.
07:27En az 100 bin kişilik bir hasta potansiyelinden bahsediyor oluyoruz.
07:36Ama zaman içerisinde tanımlı gelişmesi, yeni tedavi yöntemlerinin gelişmesiyle şu an için artık ölümcü bir hastalık olmaktan çıkmıştır.
07:45İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar