00:00Ali Haber 7 veya Semin.com izleyenleri bugün de psikolog Elif Zahide Gök ile birlikte karşınızdayız.
00:05Önemli bir konuyu sizler için bugün konuşacağız.
00:08Öncelikle hoş geldiniz hocam.
00:09Hoş bulduk, teşekkür ederim.
00:11Hocam aslında dünya genelinde gittikçe artış gösteren bir konuyu konuşacağız.
00:14Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu.
00:17Gittikçe artış gösteriyor dediğim gibi.
00:19Ama bu nedir, neden oluşur?
00:21Bize biraz açıklayabilir misiniz?
00:22Şimdi kimi duysak dikkat eksikliği var benim çocuğumla diyor değil mi?
00:26Sen de çok duyuyorsundur.
00:27Özellikle okullarda çok fazla yönlendirmeler var.
00:30İlla bir uzmana gidilsin hatta işte ilaç kullanılsın diye.
00:33Ya da biraz böyle hareketli koşturan bir çocuk da
00:35aa bu demek ki hiperaktif falan deniyor.
00:37İşin ilginç tarafı böyle bir etiketlemenin de sıkıntılı olmadığını düşünüyor.
00:42İşte eğitimciler, anneler, babalar, bazı uzmanlar.
00:46Ben buna çok üzülüyorum.
00:47Özellikle çok küçük yaşta ilaçla hayatını geçirmeye başlamış çocuklara çok üzülüyorum.
00:53Bunun yine hani danışanlarımda gördüm.
00:55İki negatif etkisi var.
00:56Bir, küçüklükten edibaren bu ilaca alışmış olan çocuk hayatın hiçbir alanında odaklanmayı öğrenememiş oluyor.
01:03İki, etiketlenmiş olduğu için özellikle bu hani böyle o zorbalığın olduğu yaşlarda, yoğun olduğu yaşlarda çocuk bundan çok ciddi anlamda negatif olarak etkileniyor.
01:12Yani hani böyle birisi yetişkinliğinde gerçekten yaralanmış, işte özellikle asosyal, iletişim becerisi zayıf ya da işte mesela hani girişimcilik tarafı zayıflamış olabiliyor.
01:23Yani hani sen hani bir yerin sakat gibi düşün, bu şekilde etiketlenmiş oluyorsun herkes tarafından.
01:28Yani sanılanın aksine bu olabildiğince direlmesi gereken, iyileştirilmesi gereken, geliştirilip üzerine çalışılması gereken bir rahatsızlık.
01:37Ama etiketlenmesi gereken bir rahatsızlık değil.
01:40Bunun yerine ne yapabiliriz?
01:41Elbette olabilir.
01:42Zorluklar yaşayabilir çocuk.
01:43Odaklanmakla ilgili zorluklar yaşayabilir.
01:45Açıkçası anne, baba ve eğitimciler, bu konuda uzman çok kişi var.
01:49Öğrenmekle ilgili çocuklara destek olacak.
01:52Nasıl öğretilir?
01:53Bu çocuğun öğrenme stili nedir?
01:55Bunu hem anne baba bilecek, hem de bu konuda bu manada destek alacaklar.
01:59Ve bu hani ilaç içtiğinde dikkatini sağlayabilen ama içmediğinde odaklanamayan bir çocuk ve ileride bir yetişkin haline gelmeyecek.
02:07Sınav boyutu var.
02:08Sürekli bir sınava giriyor çocuklar, gençler.
02:10Bunun kaygısı, sınav kaygısı, artı ilaç, ilaçların yen etkisi, zaten çalışma becerisi ve bu manadaki o kavrama kapasitesi de çok gelişmemiş olduğu için sürekli ilaca yaslanıldığından dolayı.
02:22Özellikle üniversite sınavlarında en çok gözüme çarpan ve en çok gördüğüm sorunlardan bir tanesi mesela bu oluyor.
02:29Dikkat eksikliği tanısı konmuş olan çocuklar oluyor.
02:32Üniversiteye geçince ne oluyor?
02:33Üniversitede bitiyor mu peki bu sorun?
02:34Hayır.
02:35Üniversitede de sürekli sınavlara giriyorsunuz.
02:37Yani düşünsenize ilacınızı almayı unuttuğunuzda sınavdan iyi bir not alamıyorsunuz.
02:41Böyle bir bağımlılık geliştiriliyor.
02:43Hani sadece çocuklar boyutunda kalmıyor ki bu.
02:45Biz o çocukların ergen ve yetişkin olduğu üniversitedeki zamanlarında çalışıyor oluyoruz.
02:49O yüzden bu konuda ben biraz anneleri babaları uyarmak istiyorum.
02:53Hocam dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla dikkat kaybı aynı şey mi?
02:59Aslında bunu çünkü çok duyuyoruz.
03:00Hani bende dikkat kaybı var diyor ya da bende dikkat bozukluğu var diyor.
03:03Bu ikisi aynı şey mi yoksa birini bir hastalık olarak mı ele alıyoruz?
03:07İkisini de hastalık olarak ele almak zorunda değiliz.
03:09Tabii ben çok kronik organik bir rahatsızlık olursa ve buradan hani beyin sarsıntısı geçirdiği bir kaza geçirdi.
03:16Organik bir şeyden sonrasındaki o dikkati verememe bazı işle bozukluklarından bahsetmiyorum.
03:22Bu hani böyle günlük hayatta herkesteki o işte bende dikkat eksikliği var benim çocukta dikkat eksikliği var denilen mevzudan bahsediyorum.
03:29Hani burayı netleştirelim bir uzman olarak.
03:31Dikkat kaybı zaman zaman odaklanma sorunu yaşayabilir miyiz?
03:34Yaşayabiliriz.
03:35Herkes de olabilir aslında.
03:36Tabii ki herkeste olabilir yani çok fazla yüklenmiş olabiliriz.
03:40Aynı anda bir sürü iş yapıyor olabiliriz.
03:42Uykusuzuzdur.
03:42Özel bir süreçten geçiyoruzdur.
03:44Depresif bir halimiz vardır.
03:45Bakın depresyonda demiyorum.
03:47Depresyonda olmakla depresif olmak, depresif bir modda olmak da ayrı şeylerdir çünkü.
03:50Aslında aynı şeyden bahsediyoruz galiba.
03:53Dikkat eksikliği ile dikkat kaybı aynı şey değil o zaman aslında.
03:56Yani tabii ki aynı şey değil.
03:57Bazen o kaybı yaşayabilirim.
03:59Tamam ama bu benim bende kalıcı bir hasar olduğu anlamına gelmez.
04:03Ama dikkat eksikliği tanısını gerçek anlamda almış olan kişilerde bu işte bazı tedavilerle,
04:09bazı tekniklerle hayat boyu bu şekilde yaşayacağı anlamına gelir.
04:13Yani aslında genel anlamda bilinmeyen bir şeyden bahsedeceğim ben şimdi size.
04:17O da şu, dikkat eksikliği tanısı konan çocukların büyük kısmının aileleriyle çalıştığımızda çocuklar düzeliyor.
04:25Bu ne demek?
04:25Çocuk anne babanın duygusunu taşır.
04:27Anne babası yüksek kaygılıysa, özellikle başarı odaklıysa bu kaygıyı çocuklarına direkt
04:33olarak yansıtır.
04:34Bir şey söylemesine gerek yoktur.
04:35Duygular bulaşıcıdır.
04:37Bakışıyla, hareketiyle, tutumuyla çocuğa o kadar fazla o overdose diyoruz ya yani aşırı
04:43duygu yüklemesi yapar ki.
04:44Yani siz küçücük bir çocuksunuz.
04:46Size bir sürü duygu aktarımı yapılıyor.
04:48Beklentiler var bir sürü.
04:49Kendi korkularını, başarısızlık korkularını, işte büyük adam olma,
04:53üniversiteleri kazanma hayallerini çocuğa yüklüyor.
04:56Ama kaygı burada altını çiziyorum çok önemli.
04:58Bu kadar büyük duyguları, ağır duyguları çocuk taşıyamıyor.
05:01Aslında o koşturan çocuklar, o duyguyu taşıyamayan çocuklardır.
05:05Odaklanmakla ilgili sorun yaşayan çocukların özellikle anneleriyle çalışma yaptığımızda,
05:10ki ben bu konuda çok fazla danışanım olmuştur bu şekilde,
05:13çocukla hiç çalışmam, anneyle çalışırım.
05:16Anne rahatladıkça çocuğun okuldaki başarısı artmaya başlar.
05:19Dolayısıyla burada ay benim çocuğum şu falan diyor, anne babalara haklılar.
05:23Çünkü bu bilgiyi çok fazla mesela bilmez kimse.
05:26Ama kendileri rahatlarsa, çocukları da rahatlıyor.
05:29Boşu boşuna ilaç kullanıp çocuklarını buraya bağımlı hale getirmesen.
05:33Ama altını çiziyorum organik bir hasar veya spesifik bir sorun yaşandıktan sonra,
05:38dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı konmuşsa,
05:41bir psikiyatrist tarafından konur bu arada, psikolog tarafından konmaz.
05:44Onu konu dışı ediyorum.
05:45O başka bir mevzu.
05:47O daha tıbbi bir konu.
05:48Haftaya yeni bir konuyla görüşmek üzere.
05:50Hoşçakalın.
Yorumlar