Karadeniz'den başlayarak kısa sürede Türkiye'nin farklı bölgelerine yayılan ve üreticinin kabusu olan kahverengi kokarca böceği, şimdi de Marmara Bölgesi'nde tarım arazilerini tehdit etmeye başladı.
01:23Artvin Çor Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyesi Profesör Doktor Temel Göktürk.
01:28Kahverengi Kokarca.
01:30Kahverengi Kokarca son yıllarda Türkiye'nin baş balası haline gelmiş olan önemli bir zararlı böcek türümüz.
01:38Bu böcek türü şimdiye kadar bilmiş olduğumuz böceklerin belki de en tehlikelisi.
01:42Hiçbir zaman soyu tükenmeyen, her zaman bir sonraki yılda daha fazla popülasyon oluşturan bir tür.
01:49Öyle ki bu sene yüksek miktarda popülasyon varken seneye daha yüksek miktarda popülasyon oluşturabiliyor.
01:56Böceğin tehlikesi şuradan geliyor.
01:58Normalde ekonomik bir zararlı.
02:00Yani sizin ürününüzün değerini düşürecek derecede zarar veriyor.
02:05Nasıl zarar veriyor?
02:06Gerek erginleri, gerekse nifleri bulunan ürünün suyunu emerek ürünün kalitesini düşürüyor.
02:13Ve bu emgi olaylarını gerçekleştirirken salgılamış oldukları salgılarla beraber ürününüzün acılaşmasına neden oluyor.
02:22Son yıllarda özellikle Doğu Karadeniz bölgesindeki fındık alanlarında fındığa zarar veren en önemli böcek türü haline geldi.
02:30Şöyle ki fındıkla beslenirken fındığın öz suyunu emmesi sonrasında salgılamış olduğu salgılarla beraber fındığı acılaştırıyor.
02:42Fındığın acılaşmasından dolayı fındık para yetmiyor.
02:46Ya da fındığın kilosunu 200 liraya 300 liraya satan çiftçi fındığı fındık fabrikasına vermek zorunda kalıyor.
02:53Ve fiyatı oldukça düşük miktarlarda vermek zorunda kalıyor.
02:57Sadece fındık sorunu olaraktan değerlendiremeyeceğimiz bu böcek türü
03:012018 yılında Artvinili Kemalpaşa ilçesinde tespit edildiğinden bugüne birçok alana yayılmış durumda.
03:10Öncelikle Artvin, Rize, Trabzon illeri olmak üzere daha sonraki yıllarda Ordu'ya, Giresun'a, daha sonradan Samsun'a ve Doğu Karadeniz bölgesinin tamamına yayıldıktan sonra
03:212025 yılı itibariyle Marmara bölgesinin Yalova-Bursa kesiminde aktif olarak yerleşmiş durumda.
03:29Ama bu böceğin taşınmasındaki asıl faktör kendi başına uçarak gitmesi değil.
03:34Normalde böcek 80 km yılda uçuş yaparak yayılabildiği gibi en fazla yayılışı gerçekleştirdiği konumda etken grup ticaret ve insanlar olmakta.
03:45İnsanların özellikle seyahat amaçlı ya da ticari amaçlı beraber arabalarıyla beraber bu bölgeleri ziyaret etmesi sonrasında arabalarla taşınarak kendine yeni yerleşim alanları bulmakta.
03:58Konukçu sayısı olarak yani beslendiği bitki sayısı olarak içinde su bulunan, içinde özellikle tatlı su bulunan bütün sebzelerle, meyvelerle beslenebilmekte.
04:10Yani bu demek oluyor ki Doğu Karadeniz'de fındıktan bahsederken önümüzdeki yıllarda Bursa bölgesinde yetişen bütün ürünlerle beslenebileceği anlamına geliyor.
04:20Yani en başta da söylediğim gibi Doğu Karadeniz bölgesinin bir numaralı sorunu haline gelmiş olan kahverengi kokarca önümüzdeki yıllarda Marmara bölgesinin bir numaralı sorunu haline gelecektir.
04:33Böceğin yayılışını sınırlandıracak herhangi bir doğal faktör şu anda Türkiye'de mevcut değildir.
04:38Özellikle böceğin yayılış hali ve yaşam ortamları şu an Türkiye'nin özellikle Karadeniz bölgesinden başlamak üzere Marmara bölgesi, sahil kısımlarından Ege bölgesi ta ki Muğla, Fethiye'ye kadar daha doğrusu yayılışını gerçekleştirecektir.
04:54İç kısımlarda böceğin yayılışını gerçekleştirmesi için yeteri derecede nem olmadığı için çok fazla epidemi oluşturacağını düşünmüyoruz.
05:02Yani fazla yayılışını gerçekleştirecek ve buradaki ürünlere zarar verecek konumda değil.
05:08Aynı şekilde Akdeniz bölgesinin sahil kısımlarındaki aşırı nem ve sıcaklıktan dolayı bu kısımları tercih etmeyeceği gibi Akdeniz bölgesinin iç kısımlarına, dere yataklarına, göl kenarlarına da yayılış göstererek burada da yayılışını devam ettirerek zarar yapacaktır.
05:23Böceğin rakımsal olarak yani yükselti olarak bir sınırlayıcı faktör yok.
05:281900 metrelere, 2000 metrelere hatta 2500 metrelere kadar yaşayabiliyor.
05:33Sadece istediği üremesini daha uygun ve daha fazla yapması için neme ihtiyaç duyuyor.
05:38Bu da demek oluyor ki yanından bir akarsu geçen 2000 metre yakına kadar ki rakımlardaki illerimizde, ilçelerimizde, köylerimizde bile zarar oluşturacak bir potansiyele sahip olan baş belası bir türden bahsediyoruz.
05:52Kafverengi kokarca ile dünyanın birçok ülkesinde mücadele yapılıyor ve yapılmış ve başarıya elde edilmiş konumdadır.
06:00Komşumuz Gürcistan başta olmak üzere İtalya'da ve Amerika'da bazı yıllar milyonlarca dolarlık zarara neden olan bir böcek türünden bahsediyoruz.
06:09Gürcistan'da fındık alanlarında, İtalya'da elma alanlarında, Amerika'da mısır yetiştirilen alanlarda böceğin zararından dolayı belli yıllarda bir ekonomik kayıplara rastlanılmış ve mücadelenin öncelik verilmesine karar verilmiştir.
06:26Böceğin mücadelesinde dünyanın birçok ülkesinde kullanılan belli başlı metotlar vardır.
06:31Bunların en başta geleni ise böceğin biyoteknik mücadele kapsamında feromon tuzaklarıyla beraber yakalanması ve imha edilmesidir.
06:41Aynı şekilde biyolojik mücadele kapsamında dünyanın her yerinde samuray arısı dediğimiz küçücük arılar yetiştirilerek doğaya salınmakta.
06:51Bu arılar sayesinde böceğin yumurtalarından niflerin çıkması engellenmektedir.
06:56Yine aynı şekilde dünyanın yine birçok ülkesinde özellikle kimyasal mücadeleye özellikle ama vurgulamak istiyorum kışın kışlaklarda devam edilmektedir.
07:07Şimdi ülkemizde de bu saymış olduğum üç mücadele yöntemi gündemdedir, uygulanmaktadır ama belli bölgelerde uygulanmaktadır.
07:16İşin boyutu aslında burada başlamaktadır.
07:19Böceğin mücadelesinde zaman çok önemlidir.
07:23Böceğin hangi zamanda, hangi mücadele yöntemiyle beraber baskı altına alınması gerektiği mutlaka değerlendirilmelidir.
07:31Ülkemizde özellikle kahverengi kokarcanın zararının görüldüğü, popülasyon yoğunluğunun fazla olduğu alanlarda daha fazla mücadeleye ihtiyacımız vardır.
07:41Kahverengi kokarca ile beraber mücadele ne köy, ne il, ne bölge kapsamında değil, ülke kapsamında gerçekleştirilmelidir.
07:53Benim nacizane tavsiyem özellikle Türkiye'de bir kahverengi kokarca mücadele komisyonu kurulmalıdır.
08:00Ve bu komisyon, başta Tarım Bakanlığımızın önderliğinde, illerde, valilikler, ilçelerde kaymakamlıklarından koordinasyonunda,
08:08tarım müdürlükleri, fakülteler, sivil toplum kuruluşları, en önemlisi çiftçilerimiz de bu mücadele içerisine katılarak bir şekilde kahverengi kokarcaya karşı topyekun mücadele yapmamız gerekmektedir.
08:23Bakın, feramon tuzakları belli aylarda yetkilidir.
08:27Samuraylıları belli aylarda yetkilidir.
08:29Kışlak ilaçlaması belli aylarda etkilidir.
08:33Bundan dolayı mücadele takvimini mutlaka ortaya koyarak bu mücadele takvimine göre mücadeleye önem vermemiz gerekmektedir.
08:41Eğer zamanda yapılmamış olan bir mücadele gerçekleştiriyorsak mücadele sayılamaz.
08:47Yani biz feramon tuzaklarını özellikle Mayıs ayında, Haziran ayında aktif olarak kullanmalıyız.
08:53Aynı şekilde Eylül ayında, Ekim ayında aktif olarak kullanmalıyız.
08:56Yani böcek alana gitmeden ya da kışlığa gitmeden önce yakalanmamız gerekiyor.
09:01Aynı şekilde Samuray aralarını Temmuz-Ağustos aylarında yani kahverengi kokarcanın yumurta bıraktığı dönemde alana salmamız gerekiyor.
09:10Ve yine kimyasal mücadele, bakın burası çok önemli, kesinlikle ama kesinlikle alanda değil, tarlada, bağda, bahçede değil.
09:19Kimyasal mücadeleyi kışlak ilaçlaması olarak böceğin kışı geçirdiği çatılarda gerçekleştirmemiz gerekiyor.
09:26Böcek yazın bağda bahçede dolanarak bitkilere zarar verdiği gibi havalar soğuyunca bu sefer kışlak dediğimiz evlerin çatılarına, ağırların çatılarına, mereklere sığınmak için toplu olarak geliyor ve toplu olarak kışı burada geçiriyor.
09:42Özellikle kışa yaklaşırken şu içinde bulunduğumuz Kasım, Aralık, Ocak ayları dahil olmak üzere popülasyon yoğunluğunun olduğu alanlarda uygun ilaçlarla beraber özellikle bu uygun ilaçlar ruhsatlı ve gaz halinde olmak koşuluyla beraber buralar ilaçlanarak toplu olarak kahverengi kokarcaların imhası söz konusudur.
10:06Yani bakın tarlada 3 tane 5 tane görmüş olduğumuz kokarca bir sonraki seneye kaldığı zaman her bir tanesi 300-400 adet yumurta bırakmaktadır.
10:17İki generasyon verdiği alanlarda bir kokarcanın yıl sonundaki ulaşacağı sayı 45 bin kokarca olarak görülmektedir.
10:26Yani biz öyle bir düşmandan savaş ediyoruz ki elimizde bulunan bütün silahları kullanarak topyekun mücadele dediğimiz mücadeleyi gerçekleştirmemiz gerekiyor.
10:36Bu mücadelede sadece bölgesel, ilsel olarak değil tüm Türkiye genelinde popülasyon nerede fazlaysa, nerede görülüyorsa orada bu mücadelenin yapılması elzemdir.
İlk yorumu siz yapın