00:00Başından itibaren de söyledik ama müzakereler devam ettikçe, parlamentodaki görüşmeler, dinlemeler devam ettikçe şunu gördük ki gerçekten bu bir Türkiye modelidir.
00:12Özellikle akademisyen arkadaşlarımız, uzmanlar gelip anlattıkları dünyanın farklı yerlerindeki çatışma çözümleri modelleriyle kıyasladığınızda bizim geldiğimiz nokta,
00:23şunu açık bir şekilde söyleyebilirim, hadi 1 Ekim 2024'ten alın sürecin başlangıcını, 5 Ağustos 2025'den değil yani komisyonun kurulduğu tarihten değil,
00:33bu sürecin başladığı niyetlerin ortaya konulduğu tarihten itibaren alırsanız, oldukça kısa bir süre içerisinde,
00:41başka çatışma çözümleri örneklerine kıyasladığınızda, 7 yılda, 9 yılda, 5 yılda gelinen noktaya Türkiye bu kadar kısa bir süre içerisinde gelmiştir.
00:50Hiç şüphesiz bu konuyla ilgili geçmiş uygulamaların, defayetle yapılan, ortaya konulan denemelerin de çok önemli bir birikimi olduğunu biliyoruz.
00:59Ama sonuç itibariyle hız ve kararlılık, baştan beri vurguladığımız şey, bu sürecin hızla ve kararlılıkla sürdürülmesi lazım.
01:08Geniş müzakere ilkesi, yani sadece belli çevrelerin görüşünü değil, geniş olarak toplumun görüşlerinin alınması
01:17ve ısrarla söylediğimiz şey, bir üçüncü göze ihtiyaç yok, bir ara bulucuya ihtiyaç yok.
01:23Türkiye bunu kendi imkanlarıyla, kendi siyasi olgunluğuyla ortaya koyabilir.
01:28Ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki bu komisyonumuzda esas itibariyle,
01:32Türkiye modelinin en önemli bileşenlerinden birisi oldu, en önemli ayaklarından birisi oldu.
01:37Bir daha bir dış güce, bir üçüncü göze ihtiyaç duyulmaksızın, süreci millet adına takip edecek bir komisyon olarak bugüne kadar geldi.
01:48Tabii başından itibaren söylüyoruz, bundan sonraki süreçte çok daha dikkatli olmamız gerekir.
01:55Bunu da, bu dikkati özellikle sizlerden de, sizin bu konudaki yönlendirmelerinize de ihtiyacımız olduğunu ifade etmek isterim.
02:02Bu süreçle ilgili, evet siyasette büyük bir konsensus var, bir an evvel terör meselesini geride bırakalım.
02:08Şartlar olumlu ilerliyor ama sonuçta bizim istediğimiz kadar olmasın diye çabalayan,
02:16bir kenarda, bir köşede bekleyen iç ve dış bazı unsurların bu süreci zehirlemek için, sürece zarar vermek için provokasyonlar dahil her türlü çabayı ortaya koyabilmesi muhtemeldir.
02:27Buna karşı da uyanık olmak gerektiğini ifade etmek isterim.
02:31Bir başka önemli özelliği ise bu komisyonun, aşağı yukarı toplumun bütün kesimleri dinlenmiştir.
02:39Devlet yetkilileri konuyla ilgili bakanlarımız geldi, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanımız geldi.
02:45İnşallah bu hafta Perşembe günü yine İçişleri Bakanımız, Milli Savunma Bakanımız ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanımız gelip,
02:52en başta yaptıkları sunumla bugün arasında neler oldu, hangi adımlar atıldı bunları anlatacaklar.
02:58Çok geniş bir devlet yetkilisi yani bu konuyla ilgili olan arkadaşlarımız, Aile Sosyal Politikalar Bakanı, Adalet Bakanı olmak üzere,
03:09bu dışişleri bakanımız olmak üzere gelip anlattılar.
03:13Bir başka ilgili grup ise mağdur yakınlarıydı.
03:17Başta şehit halilerimiz, gazilerimiz olmak üzere, Cumartesi anneleri, Diyarbakır anneleri ve Barış anneleri gibi bu süreçte hakikaten mağdur olmuş olan kitleleri, temsilcileri geldiler ve görüşlerini büyük bir açıklıkla ortaya koydular.
03:31Hukuk camiamızı, barolarımızı ve hukukçuların kurmuş olduğu derneklerin fikirlerini onları da almış olduk.
03:39Tabi bu konuda siyasi tecrübe sahibi olan insanları da dinledik.
03:44Özellikle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki bu ve benzer konulardaki tecrübelerini paylaşmaları bakımından,
03:51geçmiş dönem meclis başkanlarımızın gelip komisyonla bilgi vermeleri, görüşlerini ifade etmeleri fevkalade değerli ve anlamlıydı.
03:59Ayrıca ekonomi ve iş dünyasına ilişkin kuruluşların hemen hemen yani ana akım kuruluşlarının tamamı geldiler, görüşlerini ifade ettiler.
04:10Akademiden arkadaşlarımız ve uzmanlar geldiler.
04:13Kanaat önderleri, başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere birçok çevreden kanaat önderleri geldiler, STK'lar geldiler ve görüşlerini ifade ettiler.
04:24Kadın ve Gençlik Kuruluşları da ayrıca İnsani Yardım Kuruluşları da bu konu içerisinde görüşlerini paylaştılar.
04:33Şimdi gelinen noktada artık yavaş yavaş bu komisyon çalışmalarının toparlanması sürecine giriyoruz.
04:42Burada bundan sonraki adımda bizim en baştan beri söylediğimiz,
04:46Zaten sürecin buraya kadar gelmesini sağlayan en önemli husus örgütün ben silahları bırakıyorum ve kendimi tasfiye ediyorum ilanıdır.
04:57Şimdi bunun örgütün gerçekten silahları bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin tespit ve tescili bundan sonraki aşamanın en kritik noktasıdır.
05:07Yani bunu biz Türkiye Büyük Millet Meclisi olacak yapacak durumda değiliz.
05:10Milli güvenlikle ilgili kurumlarımızın, başta Milli İstihbarat Teşkilatı ve Milli Savunma Bakanlığı unsurlarının,
05:18evet örgüt kendisini feshetmiştir, sahada ciddi bir silahsızlanma sağlanmıştır diyerek bu tespiti yapmasından sonra
05:25Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin konunun gerektirdiği bir takım yasal düzenlemeleri gerçekleştirmesi mümkün olabilecektir.
05:34Bu çerçevede bizim komisyon olarak üzerinde durduğumuz konu ise bundan sonraki temel görevimiz raporlamadır.
05:43Yani konu neler konuşuldu, genel bunun perspektifi nedir ve bundan sonra da Türkiye Büyük Millet Meclisi kompildeki bu kurulan komisyon,
05:53Türkiye Büyük Millet Meclisi genel kuruluna hangi teklifleri sunacaktır?
05:57Bunları arkadaşlarla da diğer bütün partilerin temsilcileriyle de bir araya gelerek son görüşmelerimizi geçtiğimiz hafta yaptık ve onlar da hazırlıklarını yapacak ve sonunda bir raporu ortaya koyacağız.
06:10Son olarak şunu ifade etmek isterim, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu komisyonu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bir anayasa komisyonu, bir plan bütçe komisyonu gibi daimi bir komisyon değil,
06:25işte geçici olarak kurulmuş, yasayla kurulmuş bir komisyon değil ama Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde daha evvel defaetle görülen,
06:32tamül gereği kurulan defakto komisyonlardan birisidir.
06:36Şimdiye kadar on kez bu tür komisyon kurulmuş.
06:39İki on dokuzuncu dönemde, yirmi ikinci dönemde, yirmi üçüncü, yirmi dördüncü dönemde, yirmi altıncı dönemde buna benzer komisyonlar kurulmuş.
06:48Anayasa uzlaşma komisyonları kurulmuş, başka konularda komisyonlar kurulmuş.
06:52Bu komisyon meclis tamüllerine uygundur.
06:55Türkiye'nin hukuk sistemine uygun bir komisyondur.
06:58Zaten öyle olmasa bugüne kadar gelmesi mümkün olmazdı.
07:03Ayrıca bazen şöyle bir yanlış algılama da ortaya çıkıyor.
07:08Bu komisyon yasal düzenlemeleri yapacak, bu komisyon anayasa düzenlemeleri yapacak, hayır değil.
07:13Bu komisyon niteliği itibariyle, tanımı itibariyle tavsiye niteliğinde kararlar alan bir komisyondur.
07:19Ama bu kadar büyük bir siyasal katılımla komisyonun oluşması ve ondan sonra da şimdiye kadar bütün kararlarımızı hemen hemen ittifakla aldık.
07:28Şimdi bu kararı da ittifakla alırsak bu zaten bir siyasi çerçeveyi, bir perspektifi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne de söylemiş olacak, göndermiş olacak.
07:38Ümit ederim ki önümüzdeki dönemi kısa bir süre içerisinde tamamlayarak bu tarihi misyonu, Türkiye'nin önüne çıkmış olan bu fevkalade önemli bir gelişmeyi başarıyla kendi adımızla tamamlayarak meclisin genel kuruluna çalışmalar yapılmak üzere gönderilir.
07:57Ve kazasız belasız bu süreç atlatılır.
08:01Şunu söyleyeyim, yani ben şahsen ilk andan komisyonla ilgili kısmı söyleyeyim.
08:05Kurulduğu andan itibaren çalışmalarda beklediğimizden, öngördüğümüzden, şahsen benim öngördüğümden çok daha uyumlu, çok daha dengeli bir çalışma ortaya çıkmıştır.
08:15Ve açıkçası hiçbir siyasi grupta bu işi kendisince yönlendirmeye, provoke etmeye ya da işte bir şekilde buradan siyasi rant elde etmek için adımlar atmaya çalışmamıştır.
08:30Ben bu komisyonun buraya kadar gelmesinde çok büyük katkıları olan, başta Ahlat'ta yaptığı konuşmayla sürecin önünü açan Sayın Cumhurbaşkanımıza ve bunu bir devlet politikası haline getiren Sayın Cumhurbaşkanımıza,
08:46sürecin önünü açma konusunda büyük riskler alarak tarihi bir sorumluluğu üstlenen Sayın Devlet Bahçeli'ye,
08:52bu komisyona kendi partilerinden temsilciler vererek komisyonun çok partili bir şekilde çalışmasına vesile olan Sayın Özgür Özel'e,
09:04Yeni Yol Partisi'nin grup başkanına ve diğer oradaki orayı oluşturan partilerin genel başkanlarına,
09:11DEM Parti'nin eş genel başkanlarına ve parti yöneticilerine,
09:14Tek tek buraya temsilcilerini gönderen diğer bütün siyasi partilere,
09:21Demokrat Parti'ye, Türkiye İşçi Partisi'ne, Emek Partisi'ne, Hüdapar'a ve diğer komisyonda yer alan,
09:28Yeniden Refah Partisi'ne teşekkür ediyorum.
09:31Bu tarihi bir komisyondu.
09:32Biz baştan beri şunu söyledik, gelin görüşlerinizi, itirazınız varsa da burada söyleyin.
09:37İtirazlarınızı da kayıt altına aldın ve böylece Türkiye'nin bu tarihi sürecini hep beraber başarıyla yönlendirelim.
09:44Ümit ederim ki şimdiye kadar geldiği gibi bundan sonra da büyük bir olgunlukla ve sonuç alıcı adımlarını atarak,
09:52yani iyi bir raporla meclise kendi görüşlerini paylaşarak komisyon bu anlamda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirir.
10:02Çok teşekkür ediyorum.
10:03Sorularınız ve katkılarınızla da müzakereyi devam ettirebiliriz.
İlk yorumu siz yapın