00:00Tabii Amerika Birleşik Devletleri'nde birçok kez gündeme geliyor bu bütçe konusunda
00:04Cumhuriyetçiler ve Demokratların kim görevde olursa olsun anlaşamaması üzerine
00:09hükümetin ve dolayısıyla devletin kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalması.
00:15Ancak Donald Trump başkanlığının her iki başkanlığında birinci dönem ve ikinci dönem şöyle bir özelliği var.
00:21Donald Trump çok farklı bir başkan ve çok farklı bir şekilde partiye hükmediyor.
00:27Ondan dolayı uzlaşma kapısını tamamen kapattığı durumlarda üç kez Donald Trump'ın döneminde devlet kapandı ve bu da en uzun oldu.
00:38Bundan bir önceki rekorda yine Donald Trump'a aitti.
00:42Yani Donald Trump başkanlıklarında biz partilerin uzlaşma yerine çatışmaya gittiğini görüyoruz ki aslında buna da bir paten denilebilir.
00:50Çünkü Donald Trump dönemlerinde devlet sık sık kapanma eğiliminde oluyor.
00:56Şimdi birçok insana tabii devletin kapanması çok tuhaf geliyor.
01:00Nasıl yani devlet kapanır mı? Böyle şey olur mu diye.
01:03Olay tamamen şu hükümetin devletin parasını yani halkın parasını harcayabilmesi için halkın seçerek gönderdiği kongre üyelerinin bir bütçe onaylaması lazım.
01:14Ancak bu bütçede anlaşılamazsa mesela Türkiye'de şöyle bir kural var.
01:20Bütçe onaylanmazsa bir önceki onaylanan bütçe gerekli işte enflasyon düzenlemelerinden sonra yürürlükte kalıyor.
01:27Ve bu şekilde memurların maaşı ödenebiliyor.
01:30Hizmetler sağlanabiliyor.
01:32Ancak ABD'de böyle bir şey yok.
01:34Doğrudan devlet kapanıyor ve devlet çalışanları maaş alamıyor.
01:39Ta ki bu devlet tekrardan açılana yeni bir bütçe olana kadar.
01:44Tabii birkaç haftadır sürekli bunları konuştuğumuzda bu kadar kriz bu noktaya gelmeden insanlarda doğal olarak şöyle bir tepki oluyor.
01:51Yani Amerika'da hep oluyor zaten abartılıyor.
01:55Amerika mı batacakmış?
01:56İşte bunlar hiçbir şekilde önemli değil gibi ancak geldiğimiz noktada artık biz Amerika'nın başkan seviyesinde, başkan yardımcısı seviyesinde, bakan seviyesinde alarm zillerini çaldığını görüyoruz.
02:08Ki geçtiğimiz günlerde Ulaştırma Bakanı Sean Duffy Amerikan hava sahasını kapatmak zorunda kalabiliriz demişti.
02:14Ki hemen sonrasında bir gün sonra %10 oranında bütün havayollarından trafiğini azaltmasını istediğini söyledi.
02:22Ki %10 az gibi gelebilir ama havacılık sektörü o kadar ince detaylarla o kadar yoğun işlenmiş bir sektör ki %10 bile azaltımız ki bugünden itibaren %4 ile başladılar.
02:35Her gün %1 daha artacak.
02:37Yunus tam da ulaştırmadan devam edelim mi şimdi?
02:39Şimdi tam da Atlanta Havalimanı'nda CNN International muhabirin Ivan Rodriguez bizi bekliyor çünkü.
02:44Oradaki durumu bir soralım kendisine.
02:46Hi Ivan, can you hear me?
02:52Büşra, günaydın.
02:57Günaydın Ivan.
03:00Geçtiğimiz saatte takip ediyorduk gelişmeleri.
03:03Durumda bir değişiklik oldu mu geçtiğimiz saatlerde?
03:07Son birkaç saat içinde sabah trafiği yoğunlaştıkça gecikmeler arttı mı?
03:11Büşra, eğer bu sabah havalimanına gelseydiniz Atlanta'ya ki dünyanın en yoğun havalimanından biri burası bir şeyler olduğunu anlayamazdınız.
03:23Çünkü gerçekten normal bir gün gerçekleşiyor burada.
03:27Evet, bir trafik görüyorsunuz.
03:29Kısa sıralar oluşmuş durumda.
03:31Ancak aslında yaşanan her şey bu.
03:34Ancak tabii bunun altında bir durum daha var.
03:36Yakın zamanda şunu öğrendik.
03:37Artık daha fazla uçuşun iptal edileceğini beklemiyoruz.
03:41Çünkü federal hükümet, federal havacılık dairesi şunu söyledi.
03:47Hangi uçakların iptal edileceğini dün duyurdular.
03:50Bu yüzden aslında bu yolcular için iyi bir haber.
03:53Bu yüzden durduk yere havalimanına gelip uçuşlarının iptal olduğunu öğrenmeyecekler.
03:59Ancak hala farklı gecikmeler, iptaller yaşanabiliyor.
04:04Ama bunların sebepleri hava gibi, hava koşulları gibi mekanik sebepler oluyor.
04:09Ivan, peki kapanma çözülmezse bu aksaklıkların ne kadar sürebileceğine dair yetkililerin bir öngörüsü var mı?
04:15Büşra, burada ilginç olan şey şu.
04:25Bu sabah Sean Duffy'den, bakan Sean Duffy'den bir açıklama geldi.
04:29İlk kez duyduk bunu.
04:31Bu iptallerin neden yaşandığıyla ilgili bir açıklama geldi.
04:37Benzeri görülmemiş bir adım atarak, benzeri görülmemiş bir durumda harekete geçtik dedi.
04:43Ve Duffy aynı zamanda hava trafik kontrolü çalışanlarının maaşlarının ödenemediğini söyledi.
04:53Aynı zamanda Nick Daniels'da ulusal hava görevlisi, yetkilisi her gün çalışanların istifa etmeye başladığını ve 400 hava trafik kontrolü çalışanının eksik olduğunu söyledi.
05:09Cevapladın aslında, ben yine de bir soru daha sormak istiyorum.
05:12Havayolları yolcuları önceden bilgilendiriyor olsa da, insanlar hala son dakikada planlarını değiştirmek veya farklı uçuşlara yönelmek zorunda kalıyor mu?
05:21Bu çok ilginç çünkü aslında ne kadar insanın bilgilendirildiğini ya da kaç iptal olup olmayacağını şöyle öğrendik.
05:35Federal hava yetkilileri bir sonraki haftaya kadar uçuşlarının %10'unun iptal olacağını söyledi.
05:44Ancak yolcular için umut edebileceğimiz şey şu.
05:49Farklı sebeplerle, hava sebepleriyle iptallerin olmamasını umuyoruz.
05:56Ancak şu an normalde, normal bir günde hava yolu şirketlerinin ve uzmanların yolculara söylediği şey şu.
06:05Havalimanlarının son yayınladığı, duyurduğu bilgilerle ilgili takipte olduğunuzdan emin olun diyor.
06:14Çünkü ülke genelinde birçok büyük havalimanında uçuşlar devam ediyor.
06:19Ve çoğu insan da bundan etkilenmiş durumda.
06:22Ancak iyi haber şu, arkamdaki kısımda Delta Airlines'ın check-in noktası var.
06:28Buradaki iptal olan uçuşların çoğu yurt içi uçuşlar.
06:33Örneğin Atlanta'dan Tennessee'ye, Atlanta'dan Kuzey Carolina'ya, Arkansas'ya, birçok yere genelde düşük süreli uçuşlarda iptaller gerçekleşiyor.
Yorumlar