- 3 ay önce
Samet Güner günü şekillendiren, geleceği yönlendiren her gelişmeyi canlı yayında Günlük'e not düşüyor. Gerçekleri değiştirmeden, çarpıtmadan içtenlikle aktarıp sorguluyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:00İlk haberimizle başlayalım. İsrail'den yine tepki çeken bir adım geldi.
00:00:11Geçen yıl gözaltı merkezinde İsrail askerlerin Filistinlilere tecavüz ettiği görüntülerin
00:00:16İsrail ordusunun başsavcısı tarafından medyaya sızdırıldı iddiasıyla soruşturma başlatıldı.
00:00:23İsrail yeni bir tecavüz skandalıyla çalkalanıyor.
00:00:32Ülkenin güneyindeki Side-Teyiman gözaltı merkezinde tutulan Filistinlilere yönelik
00:00:37İsrail askerlerince cinsel istismar görüntüleri 2024 yılının Ağustos ayında ortaya çıkmış.
00:00:44Tüm dünyada tepkiye neden olmuştu.
00:00:47İsrail şimdi tecavüz vakasına karışanları bulmak için değil,
00:00:50bu görüntüleri medyaya sızdıranı bulmak için soruşturma yürütüyor.
00:00:57İsrail ordusunun baş askeri savcısı Tümgeneral Yifat Tomer Yerushalmi'nin
00:01:03İsrail askerlerinin Side-Teyiman gözaltı merkezinde bir Filistinli'ye tecavüz ve kötü muamele ettiği
00:01:10videoyu medyaya sızdırdığından şüpheleniliyor.
00:01:12İddialara göre ordunun baş savcısı videoyu İsrail medyasına sızdırdı.
00:01:21Ardından yardımcısına sızıntıyla ilgili iç soruşturma başlatması talimatı vererek
00:01:27bir örtbas operasyonu düzenledi.
00:01:29İsrail meclisine ve yüksek mahkemeye konuyla ilgili sahte raporlar verdi.
00:01:34Şu an yürütülen soruşturma gözaltı merkezinde Filistinli mahkumlara tecavüz eden İsrail askerlerine değil,
00:01:44askeri baş savcılık ofisindeki yetkililerin videonun Kanal 12'ye sızdırılmasına yardım edip etmediğine odaklanıyor.
00:01:51İsrail'in baş askeri savcısı Tümgeneral Yifat Tomer Yerushalmi suçu ispatlanmamış olmasına rağmen görevden alındı.
00:02:04ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, öldürülen cumhuriyetçi aktivist Charlie Kirk'le ilgili bir etkinlikte İsrail sorusuyla karşı karşıya kaldı.
00:02:16Davetlilerden biri, Başkan Yardımcısına İsrail'i neden bu kadar destekliyorsunuz diye sordu.
00:02:21Vance, Trump'ın önce ABD politikasıyla yanıt verdi.
00:02:26Amerika'da İsrail'e verilen desteğe karşı çıkanların sayısı artıyor.
00:02:41Amerikan Başkanı Donald Trump'ın yanlıları da bunlar arasında.
00:02:44Amerikan Başkan Yardımcısı J.D. Vance, öldürülen cumhuriyetçi aktivist Charlie Kirk'ün Turning Point USA adlı kuruluşunun etkinliğine katıldı.
00:02:58Etkinlikte Amerikan Başkan Yardımcısına İsrail'e neden bu kadar destek veriyoruz diye soruldu.
00:03:04Ben bir Hristiyanım ve neden İsrail'e bir şey borçlu olduğumuz fikri var anlamıyorum.
00:03:10Ya da onların en büyük müttefikimiz olduğu veya bu, Charlie Kirk'ten alıntı yaparak Gazze'deki etnik temizliği kapsayan yüz milyarlarca dolarlık dış yardım paketini desteklememiz gerektiği fikri.
00:03:22Bu fikrin neden ortaya çıktığını anlamıyorum.
00:03:24Çünkü onların dini sadece bizimkiyle uyuşmuyor.
00:03:27Aynı zamanda açıkça bizim dinimiz kovuşturmayı destekliyor.
00:03:31Başkan Yardımcısı Vance soruya doğrudan bir yanıt vermek yerine Amerikan Başkanı Trump'ın önce Amerika politikası üzerinden cevap verdi.
00:03:42Öncelikle Amerikan Başkanı Amerika önce dediğinde bu Amerikalıların çıkarlarını öncelikle takip ettiği anlamına geliyor.
00:03:49Bu bizim tüm dış politikamız.
00:03:51Bu ittifaklar kurmayacağımız anlamına gelmiyor.
00:03:54Zaman zaman diğer ülkelerle çalışmayacağımız anlamına gelmiyor.
00:03:57Ve başkanın inandığı şey şu, İsrail bazen Amerika Birleşik Devletleri ile benzer çıkarları sahip oluyor.
00:04:03O durumda onlarla çalışacağız.
00:04:05Bazen Amerika ile benzerlikleri olmuyor.
00:04:07En son Gazze Barış Planı örneğinde olduğu gibi son birkaç haftadır hepimiz çok sıkı çalıştık.
00:04:13Vance, İsrail'in Amerikan Başkanı'nı kontrol etmediğini de savundu.
00:04:19Amerikan Başkanı bu barış anlaşmasını ancak İsrail Devleti'ne baskı uygulamaya istekli olarak başarabilirdi.
00:04:25Yani insanlar İsrail'in bir şekilde Amerikan Başkanı'nı manipüle ettiğini veya kontrol ettiğini söylüyorsa bu doğru değil.
00:04:33Başkanı kontrol etmiyorlar.
00:04:34Ki bu Orta Doğu'da elde ettiğimiz başarıların nedenlerinden biri.
00:04:44İngiliz Kraliyet ailesinde Epstein depremi sürerken Kral 3. Charles kendi kardeşi Prens Andrew'nun prens ünvanını resmen kaldırdı.
00:04:54Prens Andrew kraliyetten dışlanacak.
00:04:57Mağdur ettiği kadının ailesi bunun önemli bir adım olduğunu ancak Prens'in yargılanması gerektiğini söylüyor.
00:05:04Bu insanlar canavar ve adalet önüne çıkarılmaları gerekiyor.
00:05:12Şu anda yaptığımız da bu.
00:05:13Bu bir başlangıç ama son değil.
00:05:15Daha yapılacak çok şey var.
00:05:16Kral biraz daha fazlasını yapmalı.
00:05:18Prens Andrew Prens ünvanı hariç tüm ünvanlarını bıraktığını açıklamıştı.
00:05:24Bunun yetersiz olduğu tartışmalarının ardından Kral 3. Charles kardeşi Andrew'nun Prens ünvanını da resmen kaldırdı.
00:05:32Ancak işin ikinci kısmı şu.
00:05:35Bir soruşturma başlatmamız gerekiyor.
00:05:37O hala nasıl dışarıda dolaşabiliyor?
00:05:38Bu noktada bir soruşturma yürütülmeli ve bu kişiler Prens Andrew'da dahil eğer suçlu bulunurlarsa hapse girmeliler.
00:05:45Buckingham Sarayı'ndan yapılan yazılı açıklamada Majesteleri Kral Charles, Prens Andrew'un ünvanlarının, nişanlarının ve onursal payelerinin geri alınması sürecini başlatmıştır.
00:05:57Açıklamalarına yer verildi.
00:05:59Ayrıca kendisi bundan böyle Andrew Mountbatten Windsor olarak anılacaktır denildi.
00:06:07Kararın arka planında ABD'li milyarder Jeffrey Epstein'in kurduğu pedofili ve fuhuşağıyla ilgili suçlamalar yer alıyor.
00:06:15Epstein'in mağdurlarından Virginia Jeffrey, Prens Andrew'u reşit olmayan bir yaşta cinsel istismarla suçlamıştı.
00:06:25Baskıların artmasıyla önce kraliyet görevlerinden çekilen Andrew, ardından York Duke'u dahil olmak üzere birçok unvanlığından feragat etmişti.
00:06:34Ancak Kral Charles bu kez geri dönüşsüz bir adım attı.
00:06:37Karar doğrultusunda Andrew, Windsor'daki malikanesinden de tahliye edilecek.
00:06:45Andrew'un iddiaları reddetmeyi sürdürdüğü, ancak taşınması için alternatif bir konut hazırlandığı bildirildi.
00:06:54Bu kararların ardından Virginia Jeffrey'nin ailesinden ilk tepki de geldi.
00:06:59Aile, normal bir aileden gelen sıradan bir kız, bir prensi alt etti dedi.
00:07:03Uzun zamandır bunun için mücadele etti.
00:07:07Bence bu yalnızca genel kamuoyu için değil, kralın kendisi tarafından da Virginia için büyük bir haklılık hissi.
00:07:13Mağdurların yanındayım denildi ve gerçekten onunla gurur duyuyoruz.
00:07:17Ancak işin ikinci kısmı şu, bir soruşturma başlatmamız gerekiyor.
00:07:20O hala nasıl dışarıda dolaşabiliyor?
00:07:22Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump'ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'le görüşmesinden hemen önce yaptığı nükleer açıklama kafalarda bazı soru işaretlerini bıraktı.
00:07:39Donald Trump nükleer denemelere başlamayla neyi kastetti?
00:07:43Haberimizde bakalım.
00:07:43Amerikan Başkanı Trump, Çin lideri Xi Jinping'le görüşmesinden önce sanal medya hesabından nükleer denemelere başlama emri verdiğini söylemiş.
00:08:00Xi'i ile görüşmesinin ardından Amerika'ya dönüş yolunda da uçakta gazetecilere bunları söylemişti.
00:08:08Bildiğiniz gibi en çok nükleer bizde var.
00:08:11Yine de denemeler yaptıklarını görüyorum.
00:08:13Sanırım bizim de denemeler yapmamız gerek.
00:08:16Nükleer süzleştirme görmek istiyorum.
00:08:18Çünkü bizim çok nükleerimiz var.
00:08:20Rusya'nın da biraz var.
00:08:21Rusya ikinci ve Çin üçüncü.
00:08:24Peki Trump'ın bu sözleri ne anlama geliyor?
00:08:27Çünkü nükleer silah denemesi ile nükleer füze denemesi farklı şeyler.
00:08:31Trump hangisini kastetti?
00:08:36Nükleer silah denemesi gerçek bir nükleer patlayıcı cihazın kontrollü bir şekilde infilak ettirilmesine deniyor.
00:08:43Bunda amaç silah tasarımını doğrulamak, verimini ölçmek, füzyon davranışını test etmek, radyoaktif çıktı ve etkileri incelemek.
00:08:53Nükleer denemeler atmosferde yani havada yerüstü, yer altı veya su altı patlamaları şeklinde yapılıyor.
00:09:00Ancak birçok ülke güçlü test yasaklarına ya da anlaşmalarına tabi durumda.
00:09:12Nükleer füze denemesi ise bir füzenin fırlatılması ve uçuş teslimat yeteneklerinin test edilmesi demek.
00:09:19Nükleer füze denemesindeki amaç ise menzil, fırlatma sistemi, aşama ayrılması, yönlendirme, güdüm ve yapısal dayanıklılık gibi teslimat sisteminin performansını sınamak.
00:09:31Nükleer füze denemelerinde gerçek bir savaş başlığı taşınmıyor.
00:09:35Onun yerine ağırlık, şekil açısından benzetilmiş bir maket veya inert yük kullanılıyor.
00:09:41Füze denemeleri genelde uluslararası tepkilere yol açabiliyor.
00:09:44Ama nükleer patlamadan farklı hukuki stötü de değerlendiriliyor.
00:09:521990'lardan bu yana nükleer silah denemesi yapan tek ülke Kuzey Kore ve o da 2017'deydi.
00:10:00Rusya Devlet Başkanı Putin, radyoaktif tsunami oluşturma kapasitesine sahip olduğu belirtilen nükleer enerjili denizaltı torpidosu Poseidon'un başarılı bir şekilde test edildiğini açıkladı.
00:10:22Ki Trump'ın açıklamalarını da biraz önce ekranlara getirdik.
00:10:25Konuşacağız.
00:10:26İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Doktor Hazal, Hazar Vural bizimle birlikte.
00:10:32İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi Doçent Doktor Uğur Yasin Asal da uzaktan bağlantıyla yayınımıza katılıyor.
00:10:38İki konuğumuza da hoş geldiniz diyorum.
00:10:40Hoş bulduk Samet Bey. İyi yayınlar diliyorum.
00:10:42Hoş bulduk.
00:10:43Tabii bu...
00:10:44Selamlar hocam.
00:10:45Biraz önce de söyledim.
00:10:47Nükleer çalışmalar geri mi dönüyor bu açıklamalar ne anlama geliyor?
00:10:50Soracağım ama önce bir açıklamaya bakalım.
00:10:53Putin bu silah başka hiçbir ülkede yok dedi.
00:10:57Neler söyledi bu silahla ilgili?
00:10:59Umut Vadiden bir başka sistemin daha testini gerçekleştirdik dedi.
00:11:02Daha önce de sınırsız bir füzeyi tanıtmıştı.
00:11:05Hemen arkasından bu tanıtım geldi.
00:11:08Nükleer güç ünitesi de çalıştırmayı başardık.
00:11:11Poseidon'un gücü en gelişmiş füzemiz sarmatın kinini bile aşıyor dedi.
00:11:17Onu durdurabilecek bir savunma yöntemi yok diye de açıkladı.
00:11:22Bu açıklamalar önemli.
00:11:24Nükleer felakete mi gidiyoruz?
00:11:26Nükleer testler karşılıklı yine gelmeye başladı.
00:11:29Soğuk savaşın ardından.
00:11:31Putin ne diyor bu Poseidon'la ilgili?
00:11:33Bu dedikleri ne anlama geliyor?
00:11:35Moskova'nın bu testlerle vermek istediği mesaj nedir?
00:11:38Hazar hocam buyurun sizinle başlayalım.
00:11:40Samet Bey aslında normalleştirilmemesi gereken bir kelimenin normalleştirildiğini görüyoruz.
00:11:46Çünkü haberimizde de söylediğiniz gibi 1990'lardan beri aslında devletler nükleer testleri yapmaya ara vermişlerdi.
00:11:53Evet Kuzey Kore'nin nükleer silahsızlanma anlaşmasından çıktıktan sonra yaptığı zaten küresel sistemin içerisinde Kuzey Kore'yi ayrı bir noktaya koymuştu.
00:12:03Ama diğer devletler noktasında 30 küsur senedir olmayan bir şeyden şu anda bahsediyoruz.
00:12:09Aslına bakarsanız Ukrayna Savaşı sürecinde nükleer kelimesini çokça kereler duyduk.
00:12:15Hem Washington'dan hem de Putin'den.
00:12:17Bazen Trump bunu espriyle karışık işte iki denizaltı gönderdim gibi söylüyordu ama şöyle de bir gerçeklik vardı.
00:12:24Konuştuğumuz konu sadece bu devletleri ilgilendiren bir konu değil.
00:12:28Öte yandan neden normalleşmemesi gerekiyor bunun?
00:12:31Çünkü çok riskli ve dünyada en çok nükleer silah sahip olan devletler bu devletler ve bu konu öyle şaka kaldırabilecek bir konu değil.
00:12:40Şimdi başkanların...
00:12:41Hep şu konuşuluyor yani 3. Dünya Savaşı nükleer olursa dünya yok olur.
00:12:45Kesinlikle.
00:12:45Nükleer kıyamet başlıkları atılıyordu.
00:12:47Buyurun.
00:12:47Evet ama şunu da biliyoruz.
00:12:49Geçtiğimiz günlerde Donald Trump'a bir gazeteci şunu sormuştu.
00:12:53Siz Ukrayna Savaşı'nı aslında bitirebilecek güce sahipsiniz.
00:12:56Bunu neden yapmıyorsunuz demişti.
00:12:58Ve Trump da o zaman demişti ki senin neden bahsettiğinden haberin yok.
00:13:02Şimdi Trump Rusya'nın da nükleer bir güç olduğunu biliyor.
00:13:05Evet en çok silaha sahip olan belki bu noktada Amerika Birleşik Devletleri doğru.
00:13:10Ancak bu yani zamanında biz bu ölü el teorisini de konuştuk.
00:13:14Ne olursa olsun külliyen bir yıkıma götürecek bir nokta.
00:13:18Ve Kremlin de aslında açıklamalarında bunu söylüyor.
00:13:21İki tarafta nükleeri kullanmaktan kaçınacaktır.
00:13:24Bunu yapmayacaklardır.
00:13:25Şu anda bunun için bir gerekli ortam yok.
00:13:28Fakat bunun konuşuluyor olması ve hatırlayacaksınız Gazze'de İsrail'li bir bakan da bunu söylemişti.
00:13:33Neden taktik nükleer silah kullanmıyoruz Gazze üzerinde diye.
00:13:37Şimdi dolayısıyla aktörlerin rasyonellikleri düştüğünde konu çok tehlikeli bir hale geliyor.
00:13:44Burada biz bir güç mücadelesini görüyoruz.
00:13:46Aslında resleşmeyi görüyoruz.
00:13:48El göstermeyi görüyoruz.
00:13:50Ama bir noktada nihayetinde şu anda ne bunun için bir gereklilik var ne de bunu normalleştirmek gerekiyor.
00:13:57Riskli söylemler aslında çok da gerek yok bunlara.
00:14:00Gerek yok ama testler yapılıyor.
00:14:02Evet.
00:14:02Değer silah olduğunu biliyoruz siz de hatırlattınız geçmişten bugüne 90'dan bugüne.
00:14:06Binlerce.
00:14:07Test yapılmaması da konuşuluyordu.
00:14:10Şimdi ne oldu da Moskova testlere başladı?
00:14:12Biraz önce ekranlara da getirdik.
00:14:14Trump biz de başlayacağız deyip emir veriyor.
00:14:18Gerçekten bunlar sizin dediğiniz gibi korkutucu.
00:14:20Yasin Hocam siz nasıl değerlendiriyorsunuz peki bu Moskova'nın testlerle yapmak istediği, açıklamak istediği, vermek istediği mesaj ne anlama geliyor?
00:14:32Çünkü Ukrayna Savaşı geride kalıyor.
00:14:35Hep bir nükleer tehdidi vardı ama test bugün yapılıyor.
00:14:39Evet Samet Bey sorunuz oldukça yerinde.
00:14:42Çünkü bu testlerin ve açıklamaların Rusya-Ukrayna Savaşı'nın devam eden müzakere görüşmeleri ve savaşın herhangi farklı bir noktaya evrilmesiyle çok ilişkili olduğu kanaatindeyim.
00:14:54Rusya bunu savaşın başından beri yaklaşım olarak sergiliyor.
00:14:59Gücü göstermede ve nükleer kapasitedeki esas kritik kelime caydırıcılıktır.
00:15:05Yani savaşa girmenin maliyetinin neler olabileceğini baştan ifade etmektir.
00:15:10Ve bunun karşılığında da yeni bir denge inşa etmektir.
00:15:14Rusya bu nükleer silahların kullanımıyla ve tehdit algılamasıyla ilgili doktrinini Kasım 2024'te bundan yaklaşık bir yıl önce güncellemişti.
00:15:24Çok kritik bir karara imza attı Putin.
00:15:26Rusya topraklarına Rusya'nın komşuları olup nükleer silaha sahip olmayan bir başka ülke destek vererek bunu yerine getirirse o da Rusya'nın hedefidir dedi.
00:15:36Yani çok açık bir şekilde Ukrayna'dan...
00:15:39Ve bu mesajı defa kez yineledi hocam aslında onu da hatırlatmak lazım.
00:15:46Bu mesajı yenileyerek bu denemeleri de bunun arkasından ortaya koyarak eğer savaşı genişletmeyi düşünüyorsanız ki bu açıkça Tomahawk füzeleri başta olmak üzere konvansiyonel anlamda derinleşecek bir savaşta Rusya'nın vereceği yanıt budur mesajıdır.
00:16:03Dolayısıyla bunu da bir doktrin haline getirerek silahlı kuvvetlerine bunun hazır olunması emrini vermişti.
00:16:09Yani çok açık bir şekliyle güç kullanmaktan çekinmeyen bir ülke.
00:16:13Rusya bakın stratejik kültüründe de yani egemen mücadele tarzı savaş ve dış politika yaklaşımında da bunu çekinmeden uygulayabilen bir devlet.
00:16:23Bu geçmişten bu yana da böyle geldi.
00:16:26Suriye'de de bunu çok açık bir şekilde ortaya koydular.
00:16:28Çünkü onların güvenlik kültürüne çok uygun bir zeminde ilerliyor.
00:16:33Ancak şunu da biliyoruz siz de bahsettiniz Hazar hocam da ifade etti.
00:16:371996 yılında alınan bir karar var.
00:16:40Nükleer denemelerin kademeli olarak yasaklanması ve bunun yürürlüğe girmesiyle ilgili de bir takım imzacı devletlerin buna ihtiyacı var.
00:16:50Ama maalesef bu anlaşmanın ek maddelerinde bu devletler Amerika Birleşik Devletleri, Rusya yani nükleere sahip olan ülkeler bu anlaşmayı taraf olmadığı için anlaşmanın kendisi de bunu bir koşul olarak ortaya koymuş.
00:17:05Ve maalesef nükleer silahların gerçekten denemelerinin bile kapsamlı bir şekilde yasaklanması yürürlüğe girememiştir.
00:17:12Yani bu da çok açık bir şekliyle nükleer silahın bugünün dünyasında ve özellikle ilk anlaşma da 1968'de imzalanmıştır.
00:17:2170'de yürürlüğe girmiştir.
00:17:23O günden bugüne değişmeyen bir güç aracı olduğunu çok açık bir şekilde ortaya koyuyor.
00:17:28Soğuk savaşın temel bir denge aracıydı.
00:17:31Bu savaş bitti.
00:17:32Ancak bu savaştan sonra buna sahip olan ülkeler bir başkasının buna sahip olmasını engelleyerek ellerindeki gücü maksimum seviyeye çıkarttı.
00:17:41Buraya yeni eklenenler oldu.
00:17:44Esas problemli olanlardan birisi bu işte İsrail.
00:17:47Başta Orta Doğu güvenliği olmak üzere yaklaşık kayıtlı verilerde yüze yakın nükleer silahı var.
00:17:54Ve bu silahı kullanması durumunda ki şu anda rejimin türüne dikkat ettiğiniz zaman bir felaket senaryosunu üretmesi de ortada.
00:18:03Dolayısıyla hiçbir devlet elindeki bu gücü başka bir gücün aracı haline gelmesini istemiyor.
00:18:07Ve bir dış politika bir milli güvenlik dengesi olarak da kullanıyor.
00:18:13Rusya özelinde de Vladimir Putin'in hem kişiliği hem de Rusya'nın sahip olduğu bu güvenlik kültürü bu denemeleri sıklıkla yapıp gösterme.
00:18:22Özellikle Samet Bey Kızılmeydan'daki geçiş törenlerinde ki Çin devleti de bunu sıklıkla yapar.
00:18:29Çünkü bu rejimlerin varlığını sürdürebilmeleri bu güçleri korumaları ve güçlendirmelerine dayalıdır açıkçası.
00:18:37Yani nükleer silah sadece Rusya için, Çin için, ABD hatta Hindistan, Pakistan bu ülkeler için bir güvenlik önlemi değil.
00:18:46Aynı zamanda ülkelerinin varlığını ve caydırıcılığını devam ettirmesine çok önemli bir araç olarak görülüyor.
00:18:53Bu önemli aslında kıyamet silahı olarak alt yazılarımızda, KC'lerimizde yazıyoruz.
00:19:00Çünkü bir kıyameti getirebilecek bir süreç.
00:19:03Tek bir nükleer silah değil ama karşılıklı atım, ikinci atım gücü olduğu zaman onlarca yüzlerce nükleer silahın dünyada atmosfer içerisinde patlama ihtimali korkutucu.
00:19:14Siz de iki hocam da hatırlattı, 1990'dan bu yana nükleer test yapılmamasının amacı bu.
00:19:20Amerika'da biliyoruz yapılan testlerde adaların ne hale geldiğini, nükleer felakete uğradığını biliyoruz.
00:19:27O ana kara parçalarına yayılırsa korkunç.
00:19:31Şimdi konuşuyoruz, tsunami etkisi, radyoaktif tsunami yaratabilecek nükleer torpidoyu denedi Rusya.
00:19:38Öncesinde de yine bir kıyamet silahı diyebileceğimiz sınırsız menzile sahip bir füzeyi denedi.
00:19:44Ve iki silah da durduracak bir savunma sistemi yok dedi.
00:19:47Şimdi hatırlatacağız nasıl bir etki oluşturur bu silah onu görelim istiyorum.
00:19:531958 yılına ait 150 metre derinlikte yapılan bir denemeyi ekranlarınıza getirelim.
00:20:01Onun üzerine konuşup değerlendirelim istiyoruz.
00:20:04O deneme gelsin izleyelim ardından değerlendirelim.
00:20:1415.5.5
00:20:2615.5.5
00:20:2615.5.5
00:20:3215.5.5
00:20:44Görsele baktığımızda hem güzel sayılabilecek ama korkunç bir görselden bahsediyoruz.
00:21:10Ekranda yine o görsel dönüyor.
00:21:131958 yılında yapılmış bu deney deniz altında 150 metre altta patlatılan bir nükleer silahın etkisini görüyoruz.
00:21:21Tabi güç olarak ne kadar güçlüydü sorusu önemli.
00:21:25Nükleer silahlarda güç güç değişen bir skala da var.
00:21:29Ne kadar güçlü olursa muhtemel göreceğimiz bu görüntü o kadar korkunç büyüklükte bir patlama olacak.
00:21:36Bunu nasıl değerlendirmemiz lazım hocam?
00:21:38Şimdi Rusya Poseidon'a bir radyoaktif tsunami yaratır mı sorusu akıllara geliyor.
00:21:44Tabi bunu kime karşı kullanır da diye sormam lazım.
00:21:49Ama şunu küçük bir detayla söyleyeyim.
00:21:52Okyanuslar aslında canlı yaşamının en fazla olduğu yer okyanuslar.
00:21:59Dünya üzerindeki en fazla canlının yaşadığı nokta.
00:22:02O canlılık biterse okyanustaki akıntı bile soğuk su akıntısı bile değilse dünyanın iklimini mahvedebilecek yaşanmaz hale getirecek bir süreçken korkunç bir şeyden bahsetmiyor mu?
00:22:13Samet Bey aynı gemideyiz.
00:22:15Ortak yaşam alanlarımız.
00:22:16Şimdi 2025 yılında gördüğünüz savaşlarda insanlığın, insan canının, şehir kırımlarının, kent kırımlarının bakın.
00:22:24Tabi ki sıralamaya gittiğimiz zaman en değerli, en yüce kavram dediğimiz insan canı.
00:22:31Böyle de olması gerekiyor.
00:22:32Fakat savaşlarda doğaya ne olduğuna, şehirlere ne olduğuna ya da mesela biz Hiroşima ve Nagasaki'yi yaşadık.
00:22:40Daha sonrasında işte Çernobil kazası yaşandı 1986 baharında.
00:22:44Şimdi biliyoruz ki nükleer söz konusu olduğu zaman sadece belirli bir bölgede belirli bir süre için olmuyor bu.
00:22:52O yüzden hepimiz aynı dünyadayız ve hepimiz aslında sınır ötesi ve sınır aşan konular bunlar.
00:22:59Şimdi nükleer silahsızlanma anlaşması çok önemli uluslararası bir rejimdi.
00:23:04Ama baktığınız zaman Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gelinen noktada Uğur Hocam'ın da söylediği gibi
00:23:09İsrail'in bu anlaşmaya taraf olmaması ve elinde daha sonra transfer yoluyla elde ettiği sayılarını Atom Enerjisi Ajansı'nın bile bilmediği,
00:23:20biz 60 ila 300 küsur arasında olduğunu tahmin ediyoruz.
00:23:23Ancak bunun hesabı İsrail'e hiç sorulmadı.
00:23:26Fakat bakıyorsunuz öte yandan Kuzey Kore'nin bu rejime girip çıkması ve şimdi artık nükleer bir güç haline gelmesi.
00:23:33İran üzerinde bu ihtimale yönelik bile sadece düşünüldüğünde bütün şehirlerinin bombalanması ve 1100 İranlığın öldürülmesi.
00:23:42Bakın konu başat aktörlere geldiği zaman hegemonya mücadelesinde bir araç olarak söylemlerinde bunu kullanıyorlar,
00:23:50test ederiz diye rest çekiyorlar.
00:23:52Evet bu bir caydırıcılıktır, kullanmak için değildir.
00:23:56Ancak gelinen noktada devletler kendilerini korumak için, çıkarlarını korumak için bu orman kanunları içerisinde nükleer kelimesini normalleştirirlerse,
00:24:08o zaman işin içinden çıkılamayacak bir noktaya gelir.
00:24:11Bu kelimeyi söylemekten bile kaçınırdık biz bir yüzyıl önce.
00:24:15Ne harfiyle başlayan kelime diye söylerdik bunu.
00:24:18Fakat şu an Trump bile aslında ne kadar tehlikeli olduğunu ve ne olduğunu, kimin elinde ne kadar olduğunu biliyor.
00:24:25Ama yine de şunu söylüyor, en çok bizde var niye test etmiyoruz?
00:24:2830 sene olmuş, test emri verdim diyor.
00:24:31Bu normalleştirilmemesi gereken çok tehlikeli bir nokta.
00:24:34Kesinlikle öyle.
00:24:35Siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
00:24:36Uğur Hocam, çok kısa bir değerlendirme alabilirim.
00:24:39Yani okyanuslarda böyle bir nükleer tsunami yaratacak bomba kullanılırsa dünyanın vay haline mi demeliyiz?
00:24:48Çok kısa alabilirim değerlendirmeni.
00:24:49Tabii şöyle ifade edeyim.
00:24:52Burada yapılan denemeler sadece denizaltı ve okyanus yaşamının değil, aynı zamanda yer kabuğuna da ciddi manada zarar veriyor.
00:25:00Ve dolayısıyla dünyadaki tektonik hareketlerin hızlanması, ivmelenmesi bu aşırı enerji yüklü denemelerle farklı bir noktaya geliyor.
00:25:09Yani özetle nükleer silah denemeleri sadece bölgesel değil, küresel güvenliği etkileyen ki son yıllarda güvenlik literatürü bunu dünya güvenliğini çevresel, insani ve yeşil güvenlik olarak da tanımlamaya başladı.
00:25:26Yani dünyayı daha güvensiz hale getiren denemeler bunlar, Samet Bey.
00:25:31Bunların ancak önüne geçirebilmesi için çok taraflı mekanizmalarda karar alınması ve uygulanması gerekiyor.
00:25:36Ama bugüne kadar gelen süreçte maalesef nükleer silah sahibi ülkelerin bu kararları uygulamaktan imtina ettiğini görüyoruz.
00:25:44Onun için bunu yeni bir rejime ihtiyaç var.
00:25:47Yani kuralların ve yapısının değişmesi gerekiyor.
00:25:50Bu noktada da alternatif güçlerin iş birliği ve atacağı adımların bir müzakere masası oluşturabileceği kanaatindeyim.
00:25:59Hem Hazar Hocam hem Uğur Hocam'ın söylemleri aslında zaten tek bir noktaya çıkıyor.
00:26:03Bunlar yapılmamalı. 90'lardan olduğu gibi Kuzey Kore dahi bu adımları atmamalı derken aslında karşılıklı açıklamalar daha korkunç bir noktaya gittiğini gösteriyor.
00:26:15Amerika Birleşik Devletleri'nden de peş peşe açıklamalar var.
00:26:18Şimdi Amerika'ya dönelim.
00:26:20Amerika Birleşik Devletleri temsilcimiz Yunus Paksoy da katıldı yayınımıza.
00:26:25Yunus kolay gelsin.
00:26:26Trump nükleer testlere başlama emri verdi.
00:26:29Ama yeni bir nükleer silah mı üretecekler yoksa eskiler yeniden mi test edilecek?
00:26:36Çok pardon.
00:26:37Şimdi anladığımız kadarıyla Samet, Donald Trump şu an ABD'nin nükleer silah cephaneliğinde bulunan silahların yeniden test edilmesini emretti Savaş Bakanlığı'na.
00:26:49Tabii bu oldukça ilginç ve çarpıcı çünkü ABD'nin son nükleer testi 1992 yılında gerçekleştirilmişti.
00:26:59Şu an Donald Trump'ın dediği şey şu.
00:27:02Bizim ulusal güvenliğimizin çıkarının bir parçası olarak bu silahları test etmemiz lazım ki sağlam mı değil mi bir kontrol edelim.
00:27:10Tabii şu fikir yani 33 yıldır ABD'nin nükleer silahları çalışıyor mu çalışmıyor mu haberinin olmaması fikri oldukça gerçeklikten uzak.
00:27:20ABD bunları sadece bir nükleer silahın tutulması, bunun bakımı, onarımı hepsi bunların milyarlarca dolar.
00:27:29Yani ABD yılda 100 milyar dolara yakın para harcıyor Samet.
00:27:33Bütün gerek hava, gerek kara ve gerek denizaltılardan kullanıcı nükleer silahları kontrol etmesi ve bunların bakımlarını yapması için.
00:27:43Yani bunun çok önemli, çok sıkı ve titiz bir bakımı zaten var.
00:27:48Ondan dolayı bu Donald Trump'ın dediği ya bir test edelim bakalım görelim bizim nükleer silahlarımız çalışıyor mu fikri.
00:27:54Aslında çok da inandırıcı gelmedi Amerika'da.
00:27:58Bunun amacının ne olduğu sorulursa, onun da ABD'nin burada Donald Trump'ın diyelim daha çok bir güç gösterisinde bulunması.
00:28:06Peki kime?
00:28:07Bunun daha çok Putin'e yönelik olduğu düşünülüyor.
00:28:10Tabii bu açıklamanın nükleer silahlarımızı test edelim açıklamasının Şii görüşmesinden birkaç saat önce gelmesi Çin'e de bir mesaj olarak görüldü aslında.
00:28:20Ama bunun daha çok Rusya'ya olduğu düşünülüyor.
00:28:24Hatta ben Beyaz Saray'da birkaç Rus ile görüştüm.
00:28:28Onlar da dedi ki yani Putin bunu bir tehdit olarak algıladı diye.
00:28:34Yani Ruslar daha çok bunu üstüne alınıyor.
00:28:36Ve sizin de bu geçtiğimiz 15-20 dakikadır konuştuğunuz Putin'in tanıttığı bu işte torpido bu füzeler nükleer kapasitesi oldukça yüksek olan bunların da Donald Trump'ın sürekli Putin'e savaş tehdidinde bulunmasından sonra Putin'in canının sıkkın olduğu ve onun da tamam madem hani sen bu kadar savaş tehdidinde bulunuyorsun al bizde de bunlar var şeklinde karşı gövde gösterisinde bulunması.
00:29:05Peki Ocak ayında birbirini sözde çok seven bir aşk yaşayan Trump'la Putin 9 ayda nasıl bu noktaya geldi bak bende ne nükleer silah var hayır asıl sen bak bende ne nükleer silah var diye bunu göstermeleri gerekiyor mu Samet?
00:29:22Çünkü 60'lardan bu yana hani soğuk savaş nesli biz değiliz ama hani soğuk savaş nesli çok iyi biliyor zaten 60-70 yıldır ortada bu iki ülkenin ne kadar güçlü ve dünyayı defalarca yok edebilecek silahlara sahip olduğu.
00:29:35Burada Donald Trump ve Putin'in adeta didişircesine bak bende de şu var bak bende de bu var demesi bu şekilde okunuyor.
00:29:44Ben dün Beyaz Saray'daydım o ol ofisin önünde ABD başkan yardımcısı geldi ve hükümetin kapanmasıyla ilgili konuşmasına rağmen bir de nükleer sorusu cevapladı.
00:29:54Dedi ki bizim çok büyük bir nükleer cephaneliğimiz var Rusya'nın da var Çin'in de var ama bizim bunları test etmemiz lazım dedi.
00:30:03En son 92'de test edilmişken ve şu an bu testler çok daha teknolojik bir şekilde gerçekleştirilebiliyorken bu neden şu an yapılıyor oldukça endişe verici onu da söylemek lazım.
00:30:17Yunus parantez içindeki söylediğin önemli teknolojik olarak zaten test edilebiliyorken önceden var olan testler varken neden bugün bu yapılıyor sorusu korkunç ve korkutucu.
00:30:28Nereye gidiyoruz?
00:30:30Nereye gidiyoruz bu zaten sorunun cevabı.
00:30:33Şimdi soğuk savaşın en yüksek olduğu ilk dönemi diyelim dünyada sadece ABD ve Sovyetler Birliği'nin 60 binden fazla nükleer silahı vardı Samet.
00:30:4660 binden fazla yani herhangi bir hesaplama hatası bir kişinin aklını yitirmesi bir liderin Amerikalı olur Rus olur Çinli olur.
00:30:55Bunların hepsi sadece bu ülkeleri değil bizi de Afrika'dakini de Yeni Zelanda'dakini de bütün dünyayı burada insanlıktan bahsetmek lazım.
00:31:07Bunun Amerikalısı Rusu Çinlisi yok burada hepimiz insan ırkı olarak bundan çekinmeliyiz çok tehlikeli.
00:31:15ABD'nin mesela tabii 60 bin sayısını çok azaltabildi bu iki ülke soğuk savaştan sonra.
00:31:21Bu sayıları sınırladılar ve birbirleriyle eş hale getirdiler.
00:31:25Ama ABD'nin sadece şu an silolarında yani yer altında yüzlerce nükleer silahı var.
00:31:32Şu an belki de hani çok yakın sizin olduğunuz yere benim olduğum yere Çin denizine burada dolaşan denizaltılar var.
00:31:39Sadece bir denizaltında bile Samet Ohio sınıfı denizaltında ABD'nin 20 adet nükleer silah bulunabiliyor.
00:31:47Bunların hepsinde dörder savaş başlığı bulunabiliyor ve her biri ayrı bir şekilde gidip vurabiliyor.
00:31:52Yani sadece bir denizaltıda 80 nükleer silah varken bunlardan 14 tane var Amerika'da.
00:31:57Ki bunun ne anlama geldiğini hepimiz biliyoruz.
00:32:00Havadan aynı şekilde bırakabiliyorlar B1'lerle B2'lerle.
00:32:04Yani kıyamet gününü yaşatacak kadar hala nükleer silah bulunuyor dünyada.
00:32:08Donald Trump'ın ve Putin'in. Putin de bunu çok yaptı mesela Ukrayna Savaşı sırasında.
00:32:13Dedi ki Batı şunu yaparsa bizde de nükleer var. NATO şunu yaparsa bizde de nükleer var.
00:32:19Trump'ın da Putin'in de bu söyledikleri insanlık için oldukça sorumsuz.
00:32:23Bu testler oldukça sorumsuz.
00:32:25Bir de şunu söyleyeyim bir bilgi ayrıntı olarak.
00:32:28ABD eğer şu an nükleer silah deneyecekse bunu yapabileceği bir tane yer var.
00:32:34O da Nevada eyaletinde. Las Vegas'a yakın bir yerde.
00:32:37Burada acaba gerçekten nükleer başlıklı bir silah mı atacak?
00:32:40Yoksa Pasifiye mi atacak? Pasifiye atacaksa Çin'i bilgilendirecek mi? Kuzey Kore'yi bilgilendirecek mi?
00:32:47Bunların hepsi şu an için bir sır.
00:32:49Ama Donald Trump'ın sanırım şunu yapmak istediğini tahmin ediyoruz.
00:32:54Nükleer silahı patlatacak ve 4K kalitede.
00:32:58Hiç insanlığın görmediği bir kalitede bizi nükleer bir patlama izletip.
00:33:02Bakın bizde bu var. Demek istiyor gibi olabilir.
00:33:05Ama bizim bunu görmemize bilmemize gerek yok.
00:33:07Zaten çok iyi biliyoruz. Çoktan insanlığın bir nükleer silahın patlamasına da ihtiyacı bu dönemde kesinlikle yok.
00:33:15Kesinlikle Yunus.
00:33:16Bu söylediklerinin altını hepimiz çiziyor ve aynı cümleleri dile getiriyoruz.
00:33:20Yunus çok teşekkürler.
00:33:21Aktardığın bilgiler için Yunus'a veda ettik ama konuklarımızla devam edeceğiz.
00:33:26Yunus da söyledi.
00:33:27En son 92'de 33 yıl önce ABD son nükleer denemesini yapmıştı.
00:33:34Şimdi o anları da izleyelim.
00:33:37Zaten elimizde o bilgiler vardı.
00:33:39Yine neden deney yapacaklar, deneme yapacaklar anlamak zor.
00:33:43İzleyelim.
00:33:44Üzerine yorumlamaya devam edelim.
00:34:04Yıl 1992 ABD son nükleer testini yapmıştı.
00:34:16Ekranlara getirdik.
00:34:18Hocam nükleer testler ekranlara geliyor.
00:34:21Söylemler var.
00:34:22Biraz önce Yunus da dile getirdi.
00:34:25Herkesten fazla nükleer silahımız var ama test yapmıyoruz dedi ABD Başkanı Trump.
00:34:29Eğer onlar yaparsa bizim de yapmamız gerekecek nükleer silahların testi için emir verdim.
00:34:35Bu süreç derhal başlayacak.
00:34:37Yunus da dedi ki ya Nevada'da ya da Pasifik'te yapılacak.
00:34:41İki deney de korkunç.
00:34:43Ekranlara getirdiğimiz son deneyler.
00:34:45Hem yok okyanusun altında hem de görüldüğü gibi karada.
00:34:50Ayrıca 92 yılında ekranlardaki bu testte Nevada'da yapıldı.
00:34:55Onu da hatırlatmış olayım.
00:34:56Nevada'da yapılırsa etrafına zarar veriyor.
00:34:59Nükleer çünkü bu denemeler sadece olduğu yerde bitmiyor.
00:35:04Onun etkisi devam ediyor.
00:35:05Denizdeki de öyle.
00:35:07Dünyamızı yok olma tehlikesine kadar götürecek.
00:35:09Zarar verecek.
00:35:10Çernobil'den biz Türkiye olarak Çernobil'den biliyoruz.
00:35:13Çernobil'deki o ne yazık ki 4. nükleer santralin patlaması Türkiye'ye kadar yansıyan bir radyoaktif problem yaratmıştı.
00:35:23Yıllarca.
00:35:23Onlar evet yıllarca bu testler de yıllarca etki edecek bulundukları bölgeye.
00:35:28Okyanus korkunç altını çizeceğim değerli izleyicilerimiz.
00:35:32Okyanus dünyadaki yaşamın döngüsünü tamamlamak için var olan bir sistem.
00:35:38Oradaki bozulma küçücük bir bozulma her şeyi etkiliyor hocam.
00:35:41Şimdi Nevada çölünün ortası denemesi için tek ve en mantıklı yer dedi Yunus Bey.
00:35:46Fakat şunu hatırlatmak gerekiyor.
00:35:50Şimdi 92'den 92 yılına odaklanırsak soğuk savaş bitmiş ve Amerika'nın dünyadaki tek süper güç olmaya gittiği yıllardan bahsediyoruz.
00:36:01O dönemlerde en son testlerini yapmış.
00:36:03Bakın o zamandan bu zamana 33 sene içerisinde Amerika dünyada birçok savaşlara girdi.
00:36:08Birçok işgallerde bulundu.
00:36:10Birçok devletin gününü ve geleceğine negatif anlamda çok fazla etki etti.
00:36:14Ya da baktığınızda mesela şu anda Rusya ile Çin ile zaman zaman İran ile ya da terör örgütleriyle mücadele halindeydi.
00:36:24Bir kendi hegemonyasına aslında onların karşı çıktığı noktalar vardı.
00:36:29Fakat 33 yılın sonunda tekrardan bu noktaya gelinmesi şu soruyu sorduruyor.
00:36:35Nereye gidiyoruz?
00:36:37Çok doğru bir soru bu.
00:36:38Çünkü az önce söyledik uluslararası normlar, uluslararası hukuk ve baktığınızda Amerika'yı tekrardan büyük yapmaya çalışırken Donald Trump her devlete ekonomik anlamda gümrük vergileriyle bir zorlayıcı dayatmada bulunuyordu.
00:36:55Şimdi bu noktada biliyoruz ki doğanın kanunu gereği Amerika'nın gücü artık azalmaya başladı.
00:37:01Çünkü tepe noktayı görmüştü ve şu anda kendisine meydan okuyan aktörler, örgütler ve yapılar var.
00:37:07Peki bu noktada elindeki en gelişmiş silahlarını eğer nükleer başlıklarla birlikte kullanma noktasına giderek Amerika'yı büyük yapacaksa bu dünyayı çok tehlikeli bir noktaya getirir.
00:37:19Çünkü dünyada bildiğimiz kadarıyla 10 ayrı nükleer güç var ve herkes bu noktaya giderse de yine insanlığın sonuna işaret eder.
00:37:27Tabii ki sağduyunun kazanmasını temenni ediyoruz ama nükleer temenni ile birlikte aynı cümlede kullanılabilecek bir kelime değil.
00:37:35Kesinlikle nükleer bir temenni ile içinde kullanılacak iyi niyet temennisi olması zor.
00:37:40Uğur Hocam siz nasıl değerlendiriyorsunuz görüyoruz o testleri dünyaya ne kadar zarar vereceğini bir çekişme var Rusya test yaptı.
00:37:50Amerika biz de yapacağız diyor buradan zararlı çıkacağız.
00:37:53Biziz ilk andan itibaren bu konuyu konuşmaya başladığımız gibi hepimizin cümleleri benzer oluyor.
00:37:59Ya yap hani avam tabiri vardır ya durun yapmayın kardeşim bu hepimize zarar verecek diyesimiz geliyor hepimizin.
00:38:07Bu karşılıklı restleşmelerle denemeler devam eder mi yoksa durur mu Amerika testi yapmadan?
00:38:1340 saniyelik bir süren var hocam.
00:38:19Evet yani Amerika Birleşik Devletleri'nin bu teknolojide en gelişmiş altyapıya sahip olduğunu biliyoruz.
00:38:25Nükleer kelime anlamıyla atom çekirdeği ve bununla ilgili gelişen olaylardan oluşuyor.
00:38:30Maalesef Amerikan tarihi 1945'te bunun kullanılmasının ne denli büyük zararlar ürettiğini hala daha Hiroshima ve Nagasaki'de nesiller boyu çürüyen bir altyapı var.
00:38:43Dolayısıyla bundan kaçınmak gerekir ancak Yunus Bey de ifade etti.
00:38:47Donald Trump'ın siyaset tarzı kullandığı argümanlar ve dil bu gücü göstermeyi çok seven bir siyasi lider.
00:38:55Bu restleşme ve konjonktür böyle gergin devam ederse Amerika bir takım denemeler yapar ama şunu da ifade edelim.
00:39:03Amerika Birleşik Devletleri'nin teknolojik altyapısı bugün Rusya'nın gösterdiğinden çok daha ileri seviyededir.
00:39:10Bunu bir konjonktürel söylem olarak değerlendirip uzun vadeli etkilerinin gözlenmesi gerektiği kanaatindeyim.
00:39:16Ki umarız bir deneme sürecine girmezler tüm dünya için, tüm dünya yaşamı için.
00:39:23İki konuma da çok teşekkür ediyorum katkıları değerlendirmeleri için.
00:39:28Değerli izleyicilerimiz günlük haber kuşağı devam edecek şimdi kısa bir reklam arası.
00:39:45CNN Türk ekranlarına günlük haber kuşağına tekrar hoş geldiniz.
00:39:48Biz kaldığımız yerden devam ediyoruz.
00:39:50Eski tip sürücü belgelerinin yeni tip çiftli ehliyetlerle değiştirilmesi için tanınan süreç sona ermek üzere.
00:39:59Bugün eski tip ehliyetlerini yalnızca 15 lira ödeyerek yenileyebilenler yarın için eski tip ehliyetler geçersiz sayılacak ve yenileme ücretleri 7 bin lirayı aşacak.
00:40:13Bu önemli aslında bu süreç zaman zaman geride kalan aylarda ertelenmişti.
00:40:19Ama artık bugün eski tip ehliyetlerin hem kullanım hem 15 liradan yenileme süresi doluyor.
00:40:27Artık yeni ay itibariyle Kasım 2025 itibariyle eski tip ehliyetler geçersiz sayılacak.
00:40:35Biraz önce de söyledim yenileme ücreti de kaç liradan 15 liradan 7 bin lirayı da aşacak ücretleri.
00:40:45Resmi dairelerde mesai saati bitti işlemler sürüyor mu onlara bakacağız.
00:40:52İlerleyen dakikalarda tekrar hatırlatalım artık eski tip ehliyet olanların ehliyetleri geçerli olmayacak.
00:40:59Sadece yeni tip ehliyetler geçerli olacak.
00:41:01Efendim devam edelim yeni vergi düzenlemesiyle de ilgili konuşacağız.
00:41:08Ama isterseniz bir eski tip ehliyetler artık bitti yeni tip ehliyetler için süreç devam ediyor mu?
00:41:15Bir bakalım bir sahaya gidelim işlemler sürüyor mu?
00:41:18Emel Telli aktaracak bizlere CNN Türk muhabiri.
00:41:22Emel kolay gelsin eski tip ehliyetlerin artık kullanım süreci yeni ay itibariyle yarın itibariyle sona eriyor.
00:41:29Peki durum nasıl? İşlemler sürüyor mu? Detayları senden alın.
00:41:33Samet son bir ay dedik, son 15 gün dedik, son bir hafta dedik, son bir gün dedik ve bugün saatlerimiz artık 17'yi gösterdi.
00:41:45Eski tip ehliyeti yenilemedi, süreç bitti.
00:41:48Biz kameraman arkadaşım Can Şahiner ile birlikte Bağcılardayız, Bağcılardaki ilçe nüfus müdürlüğündeyiz.
00:41:54Hemen şöyle size iki ehliyeti gösteriyorum.
00:41:58Elimde bir eski tip ehliyet var, bir diğeri ise yeni tip ehliyet.
00:42:02Artık eski tip ehliyetler de bugünden itibaren artık kullanılamayacak, geçersiz sayılacak ve bunu normalde 15 lirayla yenileyebiliyorlardı.
00:42:12Ama artık bugünden sonra yenileyecek olanlar için 7.438 lira olacak.
00:42:18Şöyle hemen etrafı gösterelim mi? Kameraman arkadaşım Can Şahiner göstersin.
00:42:22Bugün sabah saatlerinden itibaren tabii ki yoğunluk vardı.
00:42:26Buradaki yetkililerle de konuştuğumuzda bize şunu ifade ettiler.
00:42:29Dün daha fazla yoğunluk vardı.
00:42:32Bugünden bugün biraz daha az dediler.
00:42:34Çünkü bugün yaklaşık 300 kişi ehliyet için, kayıt için buraya geldi.
00:42:39Hemen bir vatandaşı görüyorum.
00:42:40Efendim şöyle bakıyorum da koca salonda sadece siz kalmışsınız.
00:42:45Sadece ben kaldım çünkü son güne bıraktık.
00:42:47Neden son güne bıraktınız?
00:42:49Ya işin aslında gerçeği şu, tekrar uzatılır diye bekledim ben.
00:42:54Uzatılmayınca işin ciddiyetinin farkına varıp geldim.
00:42:57Aslında ihmalkarlık diyelim buna biz.
00:43:00Ya şöyle baktığımız zaman toplamda 5 kere uzatıldı.
00:43:045 kere en son 31 Temmuz'daydı.
00:43:0631 Temmuz'dan sonra 31 Ekim'e kadar uzatılmıştı.
00:43:10Saatlerimiz artık 17'yi gösteriyor ve 17'den itibaren artık süre doldu.
00:43:14Siz de son kişi kalmışsınız.
00:43:15Evet son kişi kaldım inşallah halledip gideceğiz buradan da.
00:43:20Peki efendim teşekkürler.
00:43:22Şöyle süreçle alakalı da bahsettiğimiz zaman zaten çok kısa sürüyormuş.
00:43:26Çok uzun da sürmüyormuş.
00:43:27Var mı şunu da sorayım.
00:43:28Var mı etrafınızda böyle yeniletmeyenler aman boşver 7 bin küsurat ödeyeyim diyenler oldu mu?
00:43:33Yok olmadı.
00:43:34Ailede tek ben kaldım zaten yeniletmeyen.
00:43:36Bunun şeyini de yedim bugün ailemden zaten.
00:43:39Kurçasını yediniz?
00:43:39Evet yedim.
00:43:40Fazlasıyla yedim.
00:43:41Eşiniz mi?
00:43:42Evet yanımdaki eşim.
00:43:43Efendim neden bu zamana kadar kaldınız?
00:43:46Benim eşim her şeyi son güne bırakmayı çok sever.
00:43:49Onun huyu bu şekilde.
00:43:52Çok şükür buradaki şef olan beyefendi bize yardımcı oluyor.
00:43:56Şimdi sıramızı bekliyoruz.
00:43:58Son zaten bir iki kişi kaldı o da sizsiniz.
00:44:00Evet sıramızı bekliyoruz.
00:44:02Ben aslında evde yemek yapıyordum.
00:44:04Eşim Ayşahin dedi.
00:44:06Bugün son gün dedi.
00:44:08Ve...
00:44:09İşte koştur koştur buraya geldiniz.
00:44:10Evet.
00:44:11Peki efendim çok teşekkürler yayına katkınız için bizimle burada olduğunuz için.
00:44:16Şöyle kameraman arkadaşım Can Şahiner bir kez daha etrafı göstersin.
00:44:20Bakın numaraların tek tek yandığını görüyoruz ama buradaki çalışanlar için artık süreç doldu.
00:44:25Onlarla da konuştuğumuz zaman sürecin bayağı yoğun olduğunu söylediler.
00:44:29Özellikle bu hafta çok yoğun olduğunu söylediler.
00:44:32Dünle bugünü karşılaştıracak olursak.
00:44:34Dün daha yoğunmuş.
00:44:36Dün yaklaşık 400 saniye randevu varmış.
00:44:39Bugün ise 300'den fazla randevu olduğunu söylediler.
00:44:43Sabah saatlerinden itibaren buradaki yoğun mesai başladı.
00:44:47Sabah saatlerinin hemen ardındansa akşam saatleriyle birlikte artık o yoğunluğun da yavaş yavaş azaldığını görüyoruz.
00:44:53Beyefendi de ehliyet için mi efendim?
00:44:55Evet tarzı yatmamış.
00:44:58Efendim siz de ehliyet için bekliyorsunuz değil mi?
00:45:00Ehliyet için maalesef 3 aydır randevu alamadım.
00:45:03Siz neden son güne kadar kaldınız?
00:45:05Randevu alamadım göz şeyinden.
00:45:07Aldım.
00:45:08Harcı yatırdım.
00:45:09Burada görünmediği için şimdi mağdur oldum.
00:45:11Şimdi bekliyorsunuz.
00:45:13Tamam şöyle diyelim mi o zaman.
00:45:15Siz şu an sadece 15 lira yatırdınız.
00:45:17Eğer bugünden sonra kalacaksanız 7 küsur at yatırmış olacaktınız.
00:45:21300 lira da rapor için yatırdığını söyledi.
00:45:25Şöyle genel olarak biz sabah saatlerine daha doğrusu öğle saatlerinde Şişli'deki nüfus müdürlüğündeydik.
00:45:30Orada da yoğunluğun zaman zaman arttığını gördük ama genellikle bu hafta başında çok yoğun olduğunu söylediler.
00:45:37Bugünse tabii ki zaman zaman bazı noktalarda o yoğunluk vardı.
00:45:42Süreçten biraz bahsetmek istiyorum.
00:45:44Geçtiğimiz hafta İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya bir açıklama yapmıştı.
00:45:48Artık süreç uzatılmayacak demişti.
00:45:50Biz de sık sık haberlerini yaptık.
00:45:52Sık sık ekranı taşıdık.
00:45:53Özellikle son 5 gün dedik, son 2 dedik, son 1 dedik ve bugün artık süre doldu.
00:45:58Şunun da altını çizmek istiyorum.
00:45:5917'de son dedik ama az önce buradaki yetkililerle konuştuğumuzda 17'den sonra gelenleri,
00:46:05yani 18'e kadar gelenleri ve Boğacılardaki nüfus müdürlüğüne,
00:46:0918'e kadar gelenleri de alacağız, kabul edeceğiz, işlemlerini yapacağız.
00:46:13Ancak 18'den sonra işlemler yapılmayacak denildi ve süre uzatılmayacak gibi duruyor.
00:46:19Tabii ki 5 kere uzatılmıştı.
00:46:21Artık İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya da dedi, uzatılmayacak dedi.
00:46:24Şöyle genel olarak etrafımıza baktığımız zaman tek 1-2 kişi kaldığını gördük.
00:46:28Onlar da şimdi işleme girdi.
00:46:30Biz buradaki son durumu aktardık, süreci aktardık diyelim.
00:46:34Sözü bir kez daha merkeze bırakalım.
00:46:36Emel Telli aktardı, aslında hanımefendinin söylediği gibi eşim her şeyi son güne bırakır demişti.
00:46:43Biz Türk milleti biraz çoğu şeyi son güne bırakıyor, erteliyoruz ama artık eski tip ehliyetleri yenilemek için,
00:46:5115 liraya yenilemek için son gündü.
00:46:53Yarın itibariyle yeni tip ehliyetler kullanılacak.
00:46:57Devam edelim.
00:46:58Yeni vergi düzenlemesiyle 0 ve 2. el araç alım satımına binde 2 harç uygulaması geliyor.
00:47:04Söz konusu harç 1000 liradan az olmayacak.
00:47:08Peki şu anda durum nasıl ve düzenleme hayata geçirildiğinde ne değişecek?
00:47:13Yani hangi araç için ne kadar harç ödenecek?
00:47:16İşte 0 ve 2. el de yeni harç hesabı Ceren Nazan Tekin ve Arda Sevimli'nin haberinde.
00:47:26Şu anda vergi paketinde motorlu araçlarla ilgili bir harç düzenlemesi söz konusu.
00:47:31Yeni vergi düzenlemesi komisyondan geçti.
00:47:34Genel kurulda görüşülmesinin ardından da Aralık ayında hayata geçmesi planlanıyor.
00:47:39İlk defa tescil edecek araçlarda yani 0 araçlarda ve 2. el araçların devir teslimlerinde binde 2 oranında bir noter harcı alınacak.
00:47:48Bu tutar 1000 TL'den aşağı olamayacak.
00:47:50Peki yeni düzenleme ile araç alım satımında ne kadar harç ödemesi çıkacak?
00:47:55Hali hazırda 2 milyon TL'lik bir aracın devir tesliminde 2.139 lira olarak toplamda ödenen bir noter masrafı varken bu düzenlemenin yürürlüğe girmesine müteakip 4000 TL noter harcı devreye girecek ve toplam maliyet 6.139 TL'ye çıkacak.
00:48:13Örneğin alacağınız araç 1 milyon 200 bin lira şu anda ödeyeceğiniz tutar yine 2.139 TL iken teklifin yasalaşması halinde 1 milyon 200 bin liranın binde ikisi yani 2 bin 400 lira da üzerine eklenecek ve ödeyeceğiniz toplam miktar 4 bin 539 lira olacak.
00:48:31500 bin TL'nin altındaki tüm araç devir teslimlerinde asgari olarak 1000 TL noter harcı alınacak.
00:48:38Aynı tarife sıfır araçlar için de geçerli. Örneğin 4 milyon liralık bir sıfır araç almanız durumunda ödeyeceğiniz harç miktarı diğer vergiler hariç 8 bin lira olacak.
00:48:52Adıyaman'da yapımı süren camide beton döküldüğü sırada Göçük meydana geldi. Göçük'te kalan 6 kişi ekipler tarafından kurtarıldı.
00:49:00Soğuk görüntüler ekranlarınıza geliyor detaylandıralım. Merkeze bağlı Hasan Kendi köyünde yapımı süren caminin kubbesinin betonunun döküldüğü sırada beton kalıpları birbirinden ayrıldı.
00:49:12Ardından da Göçük oluştu.
00:49:15İhbarla bölgeye afat itfaiye sağlık ve güvenlik güçleri sevk edildi.
00:49:19Göçük'te 6 kişi vardı.
00:49:21Kısa sürede çıkarılan işçiler sağlık ekiplerine teslim edildi.
00:49:25Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edilen işçilerden birinin hayati tehlikesi bulunuyor.
00:49:37Hepimizin yüreğini yakan Bolu Kartalkayı'daki Grand Hotel, Grand Kartal Hotel yangını davasında karar çıktı.
00:49:45Otel sahibi Halit Ergül eşi, iki kızı damadı ve 6 kişiyle birlikte toplam 11 sanığa ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi.
00:49:55Bolu'ya gideceğiz.
00:49:56CNN Türk ekibinden Merve Tokaz ve Doğukan Yıldırım o noktada.
00:50:0078 kişiye mezar olan Grand Kartal Hotel'den aktaracaklar.
00:50:05Merve.
00:50:05Evet Samet, acının fotoğrafı, çaresizliğin fotoğrafı.
00:50:1678 insan ihmaller silsilesine nasıl kurban gitti?
00:50:21Türkiye aslında tarihinin en büyük otel facialarından birini 21 Ocak'ta tam da bu yayını gerçekleştirdiğim noktada başladı.
00:50:30Tüm o facianın başlangıç noktasındayız.
00:50:34Grand Kartal Hotel'deyiz.
00:50:36Artık burası bir hayalet otel.
00:50:39Peki davada neler yaşandı?
00:50:41Elbette ki 78 canımızı yitirdiğimiz davada bugün karar günüydü.
00:50:47Adalet dedi onlarca insanın yakınları.
00:50:50Adalet istiyorlardı.
00:50:52Kaybettikleri o gün çarşaflarla hayata tutunmaya çalışan yakınları için mücadele verdiler.
00:51:007 ay boyunca verdikleri hukuk mücadelesinde bugün mahkemeye emsal niteliği taşıyacak bir karara imza attı.
00:51:08Otelin sahibi Halit Ergül ve 11 kişiye 34 çocuğa karşı olası kasla öldürme suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi.
00:51:20Yine aynı sanıklar için 44 kişinin olası kasla ölümüne neden olma suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmetti.
00:51:31Mahkeme heyeti sadece onlarla da sınırlı değil.
00:51:34O gece facianın yaşandığı gece Emine Murtazaoğlu, Ergül, Halit Ergül'ün kızları da bu oteldeydi ve bu otelde yakalanmışlardı faciaya.
00:51:45Onlar için de yine müebbet hapis cezaları verildi.
00:51:49Aylar sonra otelde son durum ne?
00:51:52Jandarma ekipleri tarafından burası hala korunuyor.
00:51:56Burası hala bir suç mahalli.
00:51:59O nedenle kimsenin girmesine de izin verilmiyor.
00:52:02Verilmiyor. İndirimsiz, indirimsiz, indirimin uygulanmadığı bir karara imza attı mahkeme heyeti.
00:52:11Bizler de o detayları aktardık karara dair samet.
00:52:16İhmaller zinciri 78 cana mezar oldu otel.
00:52:20Devam edelim.
00:52:21Türkiye'nin kara sınırlarının yaklaşık %44'üne güvenlik duvarı örüldü.
00:52:272026 yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda güvenlik hizmetlerine de yer verildi.
00:52:31Buna göre sınır fiziki güvenlik sistemi projeleri kapsamında Ekim ayı itibariyle Türkiye'nin kara sınırlarının 1034 kilometresinde güvenlik duvarı inşa edildi.
00:52:42Sınır güvenliğinde etkinliğin arttırılması, düzensiz göç hareketlerinin önlenmesi, yasa dışı giriş çıkış, kaçakçılık başta olmak üzere sınır aşan suçların engellenmesi ve muhtemel terör faaliyetlerinin gerçekleşmeden önlenebilmesi amaçlandı.
00:53:00Bu kapsamda sınır fiziki güvenlik sistemleri projeleri 2016'da başlatıldı.
00:53:07Bu projelerle Türkiye'nin kara sınırlarının yaklaşık %44'üne güvenlik duvarı örüldü.
00:53:12İçinde bulunmuş olduğumuz nokta Van İran sınırının sadece birkaç yüz metre ötesinde şayet teröristler, kaçakçılar ya da düzensiz göçmenler Van İran sınırındaki o modüler betonu açtığı takdirde işte burada o 5 metre derinliğindeki hendeye takılacak.
00:53:28Resmi gazetede yayınlanan 2026 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programına göre 14 Ekim itibariyle 2949 kilometre olan kara sınırlarının 1304 kilometresinde güvenlik duvarı yaklaşık %58'i kısmını oluşturan 1700 kilometrede devriye yolu yapıldı.
00:53:48Sınır güvenliği kapsamında birinci derecede riskli olduğu değerlendirilen Suriye ve İran sınırlarının ise yaklaşık %87'lik kısmında güvenlik duvarı ve devriye yolu çalışmaları yürütüldü.
00:53:59Düzensiz göç, kaçakçılık ve terörle mücadele bakımından önem arz eden Irak sınırının 25 kilometrelik kısmında fiziki engel sistemi ve 26 kilometrelik kısmında da devriye yolu çalışmaları yapıldı.
00:54:1213 kilometrelik kısımda da çalışmalar sürüyor.
00:54:152017-2025 yılları arasında 1182 kilometrelik doğu sınırının toplam 363 kilometresinde güvenlik duvarı ve 367 kilometresinde devriye yolu çalışmaları tamamlandı.
00:54:30Termal kamera sisteminin daha etkin kullanılabilmesi için doğu ve güneydoğu sınırlarında 223 gözetleme kule sistemi kuruldu.
00:54:3810 bin metreden insan algılama, 4 bin metreden insan tanıma özelliği bulunan kamera sistemlerine sahip elektro-optik kule projesi kapsamında 250'si doğu sınırlarında olmak üzere 341 kulenin yapımı sona erdi.
00:54:51Bulgaristan ve Yunanistan sınırlarında sınır güvenliğinin iyileştirilmesi için 2023'te başlatılan Trakya sınır fiziki güvenlik sistemleri projesi kapsamında da 396 kilometre devriye yolunun yapımı tamamlandı.
00:55:08Sudan'da 2023 Nisan ayından bu yana dünyanın en büyük insani krizlerinden biri yaşanıyor.
00:55:16Son olarak Dünya Sağlık Örgütü'nün de dehşete kapıldık sözleriyle tepki verdiği bir olay yaşandı.
00:55:22Dış destekli 50 silahlı grup Suudi hastanesini vurdu.
00:55:27460'dan fazla hasta ve refakatçi hayatını kaybetti.
00:55:31Kuzey Doğu Afrika ülkesi Sudan 15 Nisan 2023'ten bu yana orduyla dış destekli hızlı destek kuvvetleri arasında yaşanan kanlı çatışmalara sahne olmayı sürdürüyor.
00:55:45Son olarak bu grup Elfeşir kentindeki Suriye Hastanesi'ne saldırı düzenledi.
00:55:50Burada 460'dan fazla hasta ve refakatçileri öldürüldü.
00:55:54Dünya Sağlık Örgütü bu saldırı için dehşete kapıldık dedi.
00:55:58Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü, sağlık hizmetlerine yönelik tüm saldırılar acilen ve koşulsuz olarak durdurulmalı ifadelerini de kullandı.
00:56:09Ve geçmişteki saldırıları hatırlattı.
00:56:12Nisan 2023'ten bu yana sağlık hizmetlerine yönelik 185 saldırı olduğunu, bu saldırılarda 1204 sağlık çalışanıyla hastanın hayatını kaybettiğini belirtti.
00:56:22Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Sudan'da yaşanan saldırılar için ateşkes olmalı da dedi.
00:56:31Selamünaleyküm ve Rahmetullahi ve Selam.
00:56:33Sudan'ın batısındaki Darfur bölgesinin en büyük kenti Feşir söz konusu çatışmaların ardından büyük ölçüde hızlı destek kuvvetlerinin kontrolünde.
00:56:4210 binlerce kişinin çatışmalardan kaçtığı, 100 binlerce kişinin yerinden edildiği kentte Sudanlılar büyük bir insani krizle karşı karşıya.
00:56:51Başka bir insanlık krizi hatta büyük bir insanlık krizinin yaşandığı Gazze'ye bakacağız.
00:57:01Gazze şeridinde ilan edilen ateşkes resmen değil belki ama uygulamada bozuldu.
00:57:06İsrail yine Gazze'leri bombardımanı tuttu ve yüzü aşkın sivil hayatını kaybetti.
00:57:12CNN Türk Dış Haberler muhabiri Rabia Selat Macan'ın sorularını yanıtlayan
00:57:16İsrail'in eski New York başkonsolosu Netanyahu rehineleri aldı ve ateşkes bitti dedi.
00:57:23Ayrıca Trump'ın bir noktada elini Gazze konusunda çekeceğini söyledi.
00:57:38Sayın Pinkas bize katıldığınız için teşekkür ederiz.
00:57:41Açıklamalarınızdan birinde Netanyahu seç beğen al bir ateşkes istiyor dediniz.
00:57:46Detaylandırır mısınız?
00:57:47Çünkü Trump'ın hiç de seç beğen al olmayan 20 maddelik bir listesi vardı.
00:57:56Unutmayalım ki bu anlaşmayı istemeyen kendisiydi.
00:58:00Savaşın devam etmesini istiyordu ve bir bakıma hala istiyor.
00:58:04Gazze'de son bir büyük saldırının son iki yıldır başaramadığı bir şeyi başarabileceğini düşünüyor.
00:58:09Öte yandan Başkan Trump ve bu fikir de buradan kaynaklanıyor.
00:58:13Rehinelerin geri dönüşü ve ateşkes nedeniyle tüm övgüleri topladı ve ateşkesi sürdürme konusunda ciddi biçimde yatırım yaptı.
00:58:22Ancak emin olamadığım şey Başkan Trump'ın sürece bağlı kalıp kalmayacağı.
00:58:27Çünkü sonraki aşamaların uygulanması çok daha zor olacak.
00:58:30Hamas silahsızlandırılmadı, İsrail tamamen çekilmedi ve Amerikalıların üzerinde çalıştığı bildirilen uluslararası güç,
00:58:39Amerikalıların açıklamasına göre Türkiye'den de personel içerecek olan uluslararası istikrar gücü.
00:58:45Bana göre yakın zamanda hayata geçecek gibi görünmüyor.
00:58:53Ayrıca şunu da merak ediyorum.
00:58:55Trump'ın çokça övdüğü, Orta Doğu'da biri ilk dediği barışa ne oldu?
00:58:58Çünkü şu an sürece baktığımızda bir ateşkes yok gibi.
00:59:01Bu sözde ateşkes işe yarayacak mı? Ne dersiniz?
00:59:04Bundan emin değilim.
00:59:09Biliyorsunuz Sayın Trump'ın övünme ve abartma gibi bir eğilimi var.
00:59:13Chalmers'taki konferansta son 3000 yılın ilk barış anlaşması diye ilan etti.
00:59:19Tamam, bu biraz garipti.
00:59:20Kesinlikle ilk değil.
00:59:21Bu anlaşmanın nasıl işleyeceğine dair birçok vaat ve açıklamada bulundu.
00:59:26Çünkü onun işlemesini istiyor.
00:59:28Ben de gerçekten onun bu anlaşmanın işlemesine istediğine inanıyorum.
00:59:32Ama burada çok fazla değişken var.
00:59:35İyi niyet ve güven ciddi şekilde eksik.
00:59:37Bir anlaşma, ister iyi bir anlaşma olsun, ister o kadar da iyi olmayan, ister muhalak ve belirsiz, ister son derece ayrıntılı, taraflar arasında sıfır güven varken uygulanamaz.
00:59:49Ve taraflar diyoruz.
00:59:50Ama aslında Hamas'ı bu denklemden çıkarsak bile, çünkü herkes Hamas'ın hiçbir senaryoda iktidarda kalmayacağı konusunda hemfikir.
00:59:58Sayın Netanyahu, bir sonraki aşamaların uygulanmasını istemiyor.
01:00:03Çünkü Filistin yönetiminin sürece dahil olmasını istemiyor.
01:00:06Türkiye'nin dahil olmasını istemiyor.
01:00:09Amerikalıların gerçekten dahil olmasını istemiyor.
01:00:12Batı şeriyadaki Filistin yönetimiyle müzakere etmek istemiyor.
01:00:15Ama Başkan Trump, bekleneceği üzere Gazze ve Batı şeriayı birbirine bağlıyor.
01:00:21Dolayısıyla tüm bunlar o kadar kırılgan ki, bunun nasıl uygulanabileceği gerçekten göremiyorum.
01:00:27Eğer sonraki aşamaların uygulanması zorsa, bu durum ateşkesi de tehlikeye atar.
01:00:33Sorunuza dönersek, şunu anlamak gerekir.
01:00:35İzleyicilerimizin de anlaması gerekir ki, Gazze şeridi çok küçük ve çok yoğun bir bölge.
01:00:41Ve yanlış bir hesaplamanın, birinin ateş etmesinin, diğerinin karşılık vermesinin ve farkına varmadan ateşkesin tamamen çökmesinin olasılığı son derece yüksek.
01:00:51ABD Dışişleri Bakanı, Başkan Yardımcısı, Jared Kushner, eşi, Trump, herkes İsrail'deydi ve bu ateşkesi bir nevi kutladılar.
01:01:03İsrailler için ateşkes ne demek?
01:01:05Rehineleri al, Filistinleri öldürmeye devam et demek mi?
01:01:08Evet, hükümetin bakış açısı tam olarak bu.
01:01:18Kesinlikle ve tamamen haklısınız.
01:01:21Hükümet bunu böyle görüyor.
01:01:22Yani koalisyonun bir bölümü var ki, Gazze'yi yeniden yerleştirmek, orada Yahudi yerleşimleri inşa etmek istiyor.
01:01:29Ama bu olmayacak.
01:01:31Ayrıca Batı şerianın bazı kısımlarını ilhak etme hayalleri de kuruyorlar.
01:01:35Bu da olmayacak.
01:01:37İsrail kamuoyu açısından ise insanlar üç şey istiyordu.
01:01:40Savaşın bitmesini, rehinelerin serbest bırakılmasını ve bir tür normale dönüşü.
01:01:46Bu barışa dair bir kavram ya da vizyon olduğu anlamına gelmiyor.
01:01:49Bugün İsrail'de Filistin devleti olasılığı ya da gerekliliği üzerine bir anket yapılsa çok düşük bir oran çıkacaktır.
01:01:57Öte yandan kimse işgalin sürmesini de istemiyor.
01:02:01Çünkü bunun Batı şeriyada olduğunu, bunun patlamaya hazır bir durum olduğunu, kötü bir haber olduğunu herkes biliyor.
01:02:08Ve bu durum adı konmamış bir tek devlet gerçeğine, yani soruna kalıcı ve uygulanabilir bir çözüm bulunmayan bir duruma yol açıyor.
01:02:15Ama şu anda İsrail'ler memnun, haklı da olabilirler, haksız da.
01:02:20Burada yargılamıyorum.
01:02:21Ateşkesin ve rehinelerin geri dönmesinin gerçekleşmiş olmasından memnunlar.
01:02:26Yani şu anda kimsenin geleceğe dair büyük hayalleri yok.
01:02:32Netanyahu tamamen Trump'a bağımlı ve onun ne yapacağını bilmediği için korkuyor.
01:02:36Bir noktada Trump Gazze'de konuya olan ilgisini kaybedecek ve süreç dışı kalacak dediniz.
01:02:41Sizce bu durum eli kulağında mı?
01:02:42Biliyorsunuz, Başkan Trump hakkında kesin olarak bildiğim bir şey var.
01:02:50Başkan Trump hakkında hiçbir şeyden asla emin olamazsınız.
01:02:53Evet, bakın Ukrayna'ya, Kanada'ya, Grönland'a, Çin ile ticaret ilişkilerine, iç politikasına bir bakın.
01:03:01Şimdi Trump ilgi odağı olmayı çok sever.
01:03:04Daha önce hiçbir Amerikan başkanının yapmadığı şeyler için ödüllendirip övülmeyi çok sever.
01:03:09Bu onun mantırası gibi bir şeydir.
01:03:11Bunu ben yaptım, daha önce kimse bunu yapmadı.
01:03:14Joe Biden kötüydü, Obama kötüydü, Clinton kötüydü ve bunu yalnızca ben yapabilirdim, tamam mı?
01:03:22Ama sonraki aşamalar övgü.
01:03:24Takdir ve ödül açısından çok az şey sunuyor.
01:03:27Onlar zor bir çalışmayı gerektiriyor.
01:03:29Titiz diplomatik müzakereler gerektiriyor.
01:03:32Trump'ın dikkat süresinin çok kısa olduğunu biliyoruz.
01:03:36Dengesiz davranıyor, bir konudan diğerine atlıyor.
01:03:39Peki sonra ne olacak?
01:03:41Farz edelim ki Trump oyunu bıraktı ve siz artık tek başınasınız.
01:03:45Ben Rusya-Ukrayna ile ilgileneceğim dedi.
01:03:47O zaman ne olacak?
01:03:50Cehennemin kopacağını söylemek garip olur.
01:03:53Çünkü cehennem zaten son iki yılda buradaydı.
01:03:567.2'deki Hamas terör saldırısıyla başladı ve ardından İsrail'in misillemesi ve Gazze'ye verdiği büyük yıkımla devam etti.
01:04:04Ve cehennem derken özellikle şunu kastediyorum.
01:04:07Bunun Batı Şeria'ya da yayılma ve tırmanma ihtimali var.
01:04:13Ve işgal altındaki Batı Şeria'daki durumu da sormak istiyorum.
01:04:16Orada neler oluyor?
01:04:17İsrail ordusunun dehseğini alan yerleşimciler Masum Filistinlilere saldırıyor, onları dövüyor, evlerini ve hatta zeytin ağaçlarını yok ediyor.
01:04:24Bu konuda tepkiniz nedir ve Batı Şeria'nın geleceğini nasıl görüyorsunuz?
01:04:30Bu korkunç ve mide bulandırıcı olup bitenler için utanıyorum.
01:04:36Ülkemin bunları yapıyor olmasından utanç duyuyorum.
01:04:39Biliyorsunuz hükümetlerde görev yaptığım zamanlar en azından işgal vardı.
01:04:44Ama en azından iyi niyet ve bir tür çözüm için iyi niyet vardı.
01:04:47İşlememişti.
01:04:49Tamam ama şimdi olan şey yerleşimcilerin aşırı uçlarıyla ordunun tam bir iş birliği içinde olması.
01:04:56Ve orduya göz yumuyor ya da kasıtlı ya da kasıtsız fark etmez.
01:05:01Bu şiddet eylemlerinin gerçekleştirilmesini kolaylaştırıyor.
01:05:04Ve bu eylemler bu arada cezasız kalıyor.
01:05:09Netanyahu barışı bozacak mı?
01:05:11Evet ya da hayır ne dersiniz?
01:05:12Bozmaya çalışacak.
01:05:16Son olarak İsrail'e seçimler yaklaşıyor.
01:05:20Netanyahu da aday kazanır mı?
01:05:25Hayır.
01:05:29Önemli bir röportajdı.
01:05:31Gazze ile ilgili konuşmaya devam edelim.
01:05:33Çünkü ABD'den farklı açıklamalar da geliyor.
01:05:36ABD Başkanı Trump'ın Gazze planı uyarınca güvenliğin sağlanması için
01:05:42uluslararası istikrar gücü oluşturulması bekleniyor.
01:05:45ABD'den Axios'un haberine göre ABD'de bir yetkiliye dayandığı haberde
01:05:52ABD Türkiye'nin istikrar gücüne katılmasını istiyor.
01:05:57Konuşacağız.
01:05:59Melipol Üniversitesi öğretim üyesi doçent doktor Faik Tanrı Kulu bizimle birlikte.
01:06:03Faik hocam yayınımıza hoş geldiniz.
01:06:06Hoş bulduk.
01:06:07Teşekkürler.
01:06:08İyi yayınlar.
01:06:08Hocam önemli bir açıklama baktığımız zaman ABD İsrail'e rağmen
01:06:14Türkiye'de ısrar eder mi Axios'un haberine göre Türkiye'nin Hamas üzerinde bir
01:06:19etkisi mi olacağı düşünülüyor?
01:06:23Şimdi tabi hem Trump'ın açıklamalarından dışları bakanın açıklamalarına baktığımızda
01:06:30Türkiye'yi masada istedikleri çok açık ve net.
01:06:33Ancak İsrail kamuoyu çok yoğun bir şekilde Türkiye ile ilgili olarak mevcut iktidar çok ciddi bir baskı halinde.
01:06:42O yüzden Dışişleri Bakanı'nın açıklaması, İsrail Dışişleri Bakanı'nın açıklaması kesinlikle
01:06:47Türk askerine yer vermeyecek söylemi ve aynı zamanda muhalefetin ve aşırı sağ grupların bu yönüyle artık Türkiye'ye yanı başımızda olacağı yöndeki ifadeleri çok ciddi bir siyasi bir kriz haline dönmüş durumda.
01:07:06Dolayısıyla buradaki Trump'ın ve Amerika'nın durumu bir yönüyle aslında hem Netanyahu ve İsrail'in bu kadar sınırsız ve hiçbir hukuk tanımayan bir iklimde yürüyor olmasını açıkçası Trump istemiyor.
01:07:23Kaldı ki bu yönüyle baktığımız vakit ifadelerinden de anladığımız özellikle dünyaya savaş açamazsına söyleme.
01:07:30Yani İsrail dünyada daha çok yalnızlaşıyor. Bu bir yönüyle aslında Trump'ın da çok istemediği, kaldı ki zaten bu barış müzakeresinin başlama inisiyatifi de aslında bir yönüyle bu yalnızlaşan İsrail'e az da olsa bu imajını düzeltme yönündeki adımları.
01:07:48Diğer yönüyle Suriye'de Türkiye'nin etkisi ve ilk defa bu derecede hem askeri gücü hem de dış politikadaki ortadaki aktif pozisyonu Türkiye'yi açıkçası İsrail'i özellikle çok ciddi manada endişelendirdiği söyleyebiliriz.
01:08:08Trump'ın bu yönüyle sorunuza cevaplayacak olursak Trump'ın bu yöndeki söylemlerine baktığımız vakit Türkiye'yi masanın dışına iteceği yönünde hiçbir beyanatın olmadığı yönünde.
01:08:23Tabii sonuçta bir Trump'tan bahsediyoruz.
01:08:26Bu yöndeki Trump'ın yarın öbür gün ne söylemde bulunacağı tabii ki dünya siyasetinde zikzaklar çizen bir siyasetçi.
01:08:34Ama nihayetinde genel olarak zaten Türkiye gibi güçlü bir aktörü karşısına almayacağı ve Türkiye ile iş birliği yapıyor oluyor olmanın bölgedeki Amerika açısından da önemli bir avantaj sağladığı yönündeki beyanatlarından anlıyoruz.
01:08:51Bu açıdan baktığımız vakit belirsizlik zaten barış müzakere planlarında esasında beliriyor.
01:08:58Yani uluslararası güç yönetecek olan aktörler ve aslında en zor aşama bu aşamada.
01:09:06Dolayısıyla süreç ona doğru gittiği müddetçe İsrail kamuoyu dem yerinde ise kaynadığını görüyoruz.
01:09:15Bu açıdan baktığımız vakit hatırlanacağı üzere Tony Blair'in yönetimde olması söz konusuydu.
01:09:22Türkiye'nin ve diğer ara bulucu ülkelerin bu konudaki itirazı var ki Blair'in bu konudaki sicili maalesef geçmişten Irak savaşından biliyoruz pek parlak değil.
01:09:32Bu noktadan baktığımız vakit Gazze'lilerin ve Hamas'ın olmadığı bir yönetim bu zamana kadar Hamas'ın varlık mücadelesini sürdürmesiyle doğrudan çelişkili.
01:09:45Bu açıdan silahı bırakma yönündeki talepleri diğer yönden bahsettiğimiz Hamas'ın ve yönetim erkeni kimlerin o olmayacağıyla doğrudan ilintili.
01:09:57Dolayısıyla bunlarla ilgili belirsizlik olduğu müddetçe açıkçası İsrail bu konuda olabildiğince saldırılar yaparak aslında masada kendi elini güçlendirmek istiyor.
01:10:10Ancak şu an İsrail kamuoyunda da yani Netanyahu'ya çok ciddi Trump'ın baskı yaptığını ve bu müzakereyi bir yönüyle imzalamak durumda kaldığı yönündeki iddialarda kamuoyuna yansımış durumda.
01:10:24Aksiyos'un haberindeki iddialar farklı kaynaklardan da paylaşılıyor.
01:10:29Şimdi biraz da Türkiye kısmından bakalım hocam.
01:10:31Türkiye Gazze'ye asker göndermeye hazır olduğunu belirtti.
01:10:34Bu katılım Ankara'nın bölgesel güç dengesindeki konumunu nasıl değiştirir?
01:10:40Güçlendirir mi ya da bölgesel güçteki konumunu zayıflatır mı sizce?
01:10:44Şimdi bakın ara bulucu ülkeler arasında bir yönüyle bu Gazze meselesinde en başından itibaren bakın başından itibaren çünkü Hamas'la ilgili olarak Sayın Cumhurbaşkanı Devlet Bahçeli'nin açıklamaları oradaki Kuvayi'ye milli mücadelesinden bahsediyor olması.
01:11:04Aynı zamanda dün Alman Cumhurbaşkanı Başbakanı'na karşı yani sanki milatın 7 Ekim'de başladığı yıllarca halbuki bir aplukadan bahsediyoruz.
01:11:16Dolayısıyla Türkiye gerek sivil inisiyatif olarak gerek devlet düzeyinde olsun başından beri yaşanan soykırımla ilgili olarak her daim açık bir şekilde eleştirisini söylemekten imtina etmediğini görüyoruz.
01:11:32Bir yönüyle baktığımız vakit Türkiye yani Osmanlı'dan sonra Türk askerinin Gazze'de oluyor olması her ne sebepte olursa olsun bunun hem Türkiye'nin artık bölgesel değil küresel bir aktör olduğunun bir tescili.
01:11:51Yani sadece orada asker bulundurmak oradaki barışı sağlamak değil ondan ziyade Türkiye'nin artık sınır dışı meselelerde de ne kadar aktif rol oynadığını gösteriyor.
01:12:04Suriye denklemi zaten başlı başına Türk dış politikası için hem de aynı zamanda bence iç politika için yani terör meselesi açısından yıllarca terörü yerinde kurutma hedefi bir yönde Suriye denkleminin girmesiyle bambaşka bir noktaya evrilmiş.
01:12:21İkinci hususta Kikal'daki İsrail'ler de bunu söylüyor Türkiye artık İsrail'in komşusu oldu diye bu yönüyle en çok endişelendikleri ülkelerden biri Türkiye.
01:12:35Çünkü Türkiye'nin bu konudaki o yaşanan soykırım karşısındaki dilinişi söyleme her şeyden öte çok önemli.
01:12:43Hocam çok kısa bir sürem kaldı saniyelerim var otuz saniye yaklaşık bir de İsrail tarafından bakalım istiyoruz.
01:12:48Gazze'deki Türkiye varlığına neden İsrail şiddetle karşı çıkıyor bu itiraz yani İsrail'in itirazı planın uygulanmasını engelleyebilir mi ya da nasıl engeller çok kısa 20 saniye mi var?
01:13:00Şimdi şu İsrail başından itibaren bu barış anlaşmasına bile şerren katıldığını düşünüyorum.
01:13:08Yani şu an 70 tane hala hazırda barış anlaşması yapıldığı halde saldıran bir İsrail'den bahsediyoruz.
01:13:16Dolayısıyla Türkiye'nin bu noktadaki caydırı gücünden bir hayli korku iklimi içerisindeler.
01:13:23Yani İsrail kamuoyu hiç bu derecede Türkiye karşısında endişelenmediğini söyleyebilirim.
01:13:30Bu açıdan İsrail için gerçekten Türkiye'nin oluyor olması başlı başına bir korku vesilesi.
01:13:37Engelleyebilir mi? Tek bir cümle Türkiye'nin oradaki varlığını İsrail.
01:13:41Bence engelleyebilir çünkü bahsettiğim gibi bu derecede İsrail karşısında dik durabilen başka bir ülkenin hala hazırda olmadığını gördük.
01:13:55Bölgedeki işte Gazze'deki soykırım karşısında diğer ülkelerin hangi alanda durduğunu biliyoruz.
01:14:01Dolayısıyla sadece söylemde değil aynı zamanda da sahada olan bir Türkiye'den bahsediyoruz.
01:14:06Dolayısıyla bu İsrail için büyük bir korku vesilesi.
01:14:09Gözlemleyeceğiz, göreceğiz, aktarmaya devam edeceğiz.
01:14:13Faik Hocam çok teşekkürler katkılarınız için.
01:14:15Ben teşekkür ederim, saygılar.
01:14:17Devam edelim.
01:14:18Esenyurt Belediye Başkan Vekili Can Aksoy'un göreve gelmesinin ardından son bir yılda yapılan projelerin anlatıldığı program düzenlendi.
01:14:26Eğitimden sağlığa, kültürden altyapıya kadar yapılan projelerin detayları paylaşıldı.
01:14:31Ödeme dengesi bozulmuş, işlerleğini kaybetmiş bir yapı.
01:14:36Uzun yıllardır bekleyen kronik kent problemleri ve ötekileştirilen bir kent olarak Esenyurt.
01:14:45Eğitimden sağlığa, kültürden altyapıya birçok proje Esenyurtlularla buluştu.
01:14:49Esenyurt Belediyesi tarafından İstanbul'da Esenyurt'ta projelerle dolu dolu bir yıl programı düzenlendi.
01:14:59Programda Belediye Başkan Vekili Can Aksoy'un göreve gelmesinin ardından son bir yılda hayata geçirilen proje ve yatırımlar anlatıldı.
01:15:09Yeni eğitim dönemine hazırlık kapsamında 14 okulun bakım ve onarımı tamamlandı.
01:15:1428 merkezde uçulan 145 farklı branşta kurslarla vatandaşlara yeni mesleki beceriler kazandırıldı.
01:15:21Toplamda 5000 sınavlara hazırlık öğrencimizi kurslarımıza aldık.
01:15:26Yeni sağlık tesisleri hizmete alındı.
01:15:29112 önemli bir ihtiyaç.
01:15:30Biz 8 dakikanın altına düşecek bir şekilde Esenyurt'ta yeterli 24 saat ambulans hizmetlerini sanat edilecek altyapıyı sağladık.
01:15:38Bir yıllık süreçte çevre yatırımları da yapıldı.
01:15:40Millet bahçeleri, parklar, bakım evleri hepsi Esenyurt'a kazandırıldı.
01:15:44Temizlik filosu yeniden kuruldu.
01:15:46Çöp toplama şirkekleri daha çok para kazansınlar diye Büyükşehir Belediyesi atık toplama istasyonunu kurmamış Esenyurt'a.
01:15:54Kendi kaynaklarımızı aldık.
01:15:55Yakıtı bizden, zaten şoför kardeşlerimiz bizdendi.
01:15:58Bir filomuz var.
01:16:00Geliştiririz, her sene iyileştiririz.
01:16:02Bir filomuz var, hesap verilebilir.
01:16:04Garantili, kendi halinde olmayan dijital sistemlerle takip edilen filomuzu aldık.
01:16:09Dayanışma ağları da unutulmadı.
01:16:11Aşevinin kapasitesi günde 10 bin kişilik yemek üretimine çıkarıldı.
01:16:1626 bin öğrenciye kırtasiye desteği verildi.
01:16:19Projeleri birer birer açıklayan Aksoy, ulaşım ve altyapı projeleri hakkında da bilgi verdi.
01:16:24Kadınlara sorduk.
01:16:26Hangisini istiyorsunuz diye kapalı pazar dediler.
01:16:29Bize imza gönderir misiniz dediler.
01:16:30Dedik.
01:16:315 bin imzayı bir günde gönderdiler.
01:16:335 bin imzayı bir günde gönderdiler.
01:16:35Dedi ki kadınların istediğini yapacağız.
01:16:37Esenyurt'ta dolu dolu bir yıl programında yeni projelerin de müjdesi verildi.
01:16:44Değerli izleyicilerimiz haberleri aktarmaya devam edeceğiz.
01:16:47Günlük haber kuşağında şimdi kısacık bir reklam arası ardından karşınızda olacağım.
01:16:50Günlük haber kuşağı kaldığı yerden devam ediyor.
01:17:05İstanbul'a gezmek için gelen İspanyol YouTuber saldırıya uğradı.
01:17:09Video çekimine tepki gösteren iki şüpheli turisti takip edip darp etti.
01:17:14Şüpheliler gözaltına alındı.
01:17:15Sokakta motosikletle gezerek video çekti.
01:17:30İki şüpheli tarafından takip edilerek darp edildi.
01:17:32İspanyol YouTuber'ın saldırıya uğradığı anlar kameraya yansıdı.
01:17:36Olay geçtiğimiz günler İstanbul Beyoğlu'nda meydana geldi.
01:17:44İspanyol fenomen Tarlabaşı mahallesinde bir arkadaşıyla motosikletle geziyordu.
01:17:49Sokakta bekleyen iki kişi motosikleti durdurarak turiste neden video çektiğini sordu.
01:17:54Korkup panikleyen İspanyol fenomen gaza basarak motosikletle kaçmaya çalıştı.
01:17:58Şüphelilerden biri motosikletle İspanyol YouTuber'ı kovalamaya başladı.
01:18:05Turist kaçarken defalarca özür diledi.
01:18:08Ancak saldırganın peşini bırakmaya niyeti yoktu.
01:18:11Bir süre sonra motosikletle turistin önünü kesti.
01:18:14Motosikleti bırakıp kaçan turist camiye sığındı.
01:18:16Yaşananlarsa saniye saniye kas kamerasına yansıdı.
01:18:23Görüntüleri inceleyen polis ekipleri iki saldırganı yakalayarak gözaltına aldı.
01:18:28Adana'da bir kişi iş yerine torpil attığı iddia ettiği sekiz yaşındaki çocuğu kovaladı.
01:18:37Ardından da çocuğu bacağından tutup yola fırlattı.
01:18:41Ekiplerin peşine düştüğü şüpheli kısa sürede yakalanarak gözaltına aldı.
01:18:47Canı yokmuşçasına tutup bir çöp bir eşya gibi yola fırlattı çocuğu.
01:18:53Orantısı şiddet uygulayan o kişi şimdi gözaltında.
01:18:56Adana Seyhan'da bir kişi sekiz yaşındaki çocuğu iş yerine torpil attığı iddiasıyla kovaladı.
01:19:03Evinin önüne gidip zile basan çocuk kaçmayı başaramadı.
01:19:07Saldırgan çocuğu bacağından tutup yola doğru fırlattı.
01:19:10Sonra da arkasına bakmadan kaçtı.
01:19:14Güvenlik kameralarına yansıyan bu görüntüler sanal medyada paylaşılınca
01:19:17Seyhan Emniyet Müdürlüğü ekipleri şüphelinin peşine düştü.
01:19:22Kısa sürede yakalanan şüpheli ekiplerce gözaltına alındı.
01:19:30Kocaeli'de çöken, yedi katlı binanın enkazından kurtarılan Dilara Bilir.
01:19:35O anlarda göçük altından ses alınabilen tek aile üyesiydi.
01:19:39Dilara ile ilk temasın sağlandığı anların görüntüsü ortaya çıktı.
01:19:44Ekranlarınıza geliyor.
01:19:46Detayları aktaralım.
01:19:47Gebze ilçesinde yedi katlı Arslan Apartmanı'nın çökmesiyle
01:19:51Aynı aileden beş kişi göçük altında kalmıştı.
01:19:55Afat ve sağlık ekiplerinin uzun uğraşları sonucunda enkaz altından ses alındı.
01:20:00Ekipler bölgeye sessizliği sağlayarak akustik dinleme cihazlarıyla dinleme yaptı.
01:20:06O ses 18 yaşındaki evin en büyük kızı Dilara Bilir'e aitti.
01:20:13Ekiplerin sesimi duyan var mı çağrısına Dilara'dan karşılık geldi.
01:20:20Bu temasların ardından ekipler sesin geldiği bölgeden yoğunlaşıp Dilara'yı göçük altından çıkardı.
01:20:29Dilara Bilir 5 kişilik aileden sağ kurtulan tek kişi oldu değerli izleyicilerimiz.
01:20:38Şimdi Türkiye genelinde kentsel dönüşüm seferberliği var değerli izleyicilerimiz.
01:20:48Sorun sadece deprem tehlikesi değil.
01:20:51Mülk sahiplerinin çeşitli nedenlerle kolon kesmesi ve binaların taşıyıcı sistemlerine zarar vermesi de başka bir tehdit oluyor.
01:20:59Bu tür binalar tespit edildiğinde önlem alınabiliyor.
01:21:01Fakat ya tespit edilemeyenler peki kolon kesilip binalara zarar verenlerin olası kazada sorumluluğu ne?
01:21:09Bu konudaki cezalar caydırıcı değil mi?
01:21:12CNN Türk muhabiri Serdar Er konunun uzmanı ile konuştu.
01:21:15Kolon kesilir mi ya?
01:21:33Bir işletmenin metrekaresini yükseltmek için kolon kesilir mi gerçekten?
01:21:38Dört bacaklı bir sandalyenin birini kesmeye benzer.
01:21:41Veya bir insanın bir bacağını yok sayın ayakta kalması mümkün değil.
01:21:45İlk etapta abi bir şey olmadı filan denir ama depreme karşı son derece dirensiz bir hale gelir yapı.
01:21:55Kesilen kolonlar bilinçsizce yapılan tadilat işlemleri hepsi en az deprem kadar tehlikeli.
01:22:01Binanın en önemli yapı taşı kolonlar ve ana taşıyıcısı.
01:22:06Düşey taşıyıcı elemanlarımız olan kolonlar bizim için çok ana taşıyıcı elemanlar olduğu için kolon kestiğimiz zaman depreme karşı ilk etapta abi bir şey olmadı filan denir ama depreme karşı son derece dirensiz bir hale gelir yapı.
01:22:18Kesinlikle bu konuda yani kolonun dokunulmaması gerekir.
01:22:22Bakın gördüğünüz gibi çeşitli noktalarında kolonları var fakat kesildiği takdirde...
01:22:27Bina kesinlikle boşaltılması gerekir.
01:22:30Aksi takdirde zaten ona göre dizayn edilmemiş bir yapı risk altındadır.
01:22:35En basit bir deprem etkisinde binamızın yıkılmasına sebebiyet verebilir.
01:22:39Acı sonuçlar doğurabiliyor.
01:22:41Bu şekilde yıkımlar gerçekleşebiliyor.
01:22:44İşte bunun olmaması için önlemler alınmalı.
01:22:47Boşaltıldıktan sonra o kesilen kolonun yerine statik projesi hazırlanarak ya çelik veyahut da mantolama ya kimyasal ekibinde tekrar kolon yapılmalı.
01:22:57Peki kolonlar neden kesiliyor?
01:22:59Kimler kesiyor?
01:23:00Özellikle ticari kullanımlı yerlerde rahat dolaşılsın.
01:23:04Kullanımı rahat olsun diye özellikle mekanların ortalarına denk gelen kolonu kaldırırlar.
01:23:10Mimari konfor amacıyla kesiliyor.
01:23:11İşte alanı genişletmek için veya bir araba garaja gireceği zaman işte daha konforlu dönsün diye.
01:23:17Daha çok mimari konfor amaçlı veya işte kullanım amaçlı daha çok kolon kesme veya tırtıklamaya gidiliyor.
01:23:24Bunlar son derece yanlış şeyler.
01:23:25Bunu otoparklarda da çok yapıyorlar.
01:23:27Daha çok araç almak için binanın taşıyıcı kolonlarına kesinlikle müdahale edilmez.
01:23:32Çünkü deprem çağında yaşıyoruz.
01:23:34En ufak bir olayda yani Allah muhafaza kötü sonuçlar alınabilir.
01:23:38Türkiye kolon kesilmesi ve yapı ihlalleri nedeniyle birçok trajik olay yaşadı.
01:23:43Yıl 2004 Konya'daki Zümrüt Apartmanı yapısal hataları nedeniyle yıkıldı.
01:23:48Yıl 2019 İstanbul Kartal'daki Yeşilyurt Apartmanı, binanın çökme nedeni beton kalitesi ve diğer ihmaller ve bugün yine benzer nedenlerle yıkılan ya da yıkılma tehlikesi olan binalar var.
01:24:01Deprem olsa Allah muhafaza insanlar belki canıyla ödeyecekler bunun bedelini.
01:24:10Taşıyıcıları zarar görmüş bir binanın yıkılması için deprem olması şart değil.
01:24:15Kolonlar kesildiği takdirde sorumlu kim?
01:24:18Öncelikle o kolonu kaldıran şişi.
01:24:21Ya da cezası ne?
01:24:22Türk Ceza Kanunu 184. maddesi bununla ilgili cezalandırmayı öngörmüş fakat bu cezalandırma o kadar düşük bir miktarda kalıyor ki bir caydırıcı durumu söz konusu değil.
01:24:33Peki bu konudaki cezalar neden hafif kalıyor?
01:24:36Bir kişi de öldüğünde, 10 kişi de öldüğünde hatta bazen 6 Şubat depreminde şöyle şeyler oldu.
01:24:43Aynı binada 80 kişinin öldüğünü ne yazık ki gördük.
01:24:46Burada şahsa verilen ceza 15 yıl, 16 yıl ceza veriliyor.
01:24:50Bu 16 yıl ya da 15 yıl ceza verildiğinde ceza infaz kurumunda geçireceği süre neredeyse 6 yıl 7 yıl.
01:24:57Ve 7 yıl içerisinde bu şahsı eğer siz salabiliyorsanız, toplum içerisine karışabiliyorsa o zaman burada bir caydırıcılıktan bahsedemeyiz.
01:25:04Peki cezaların caydırıcı olması için neler yapılmalı?
01:25:08Devasa paralar kazanmış bir müteahhiti düşünün.
01:25:11İhmalkar davranmış, 7 yıl içerisinde topluma tekrar karışıyor.
01:25:14O zaman bunda bir ıslahdan bahsedebilir miyiz yani?
01:25:17Bahsedemeyiz.
01:25:18Ondan dolayı buradaki verilen cezaların kesinlikle olası kastan veriliyor olması gerekiyor.
01:25:24Her bir yaralanan ya da her ölen kişi ayrı ayrı bir cezalandırmanın yapılıyor olması gerekir ki en azından caydırıcılığı olabilsin.
01:25:32Uzmanlar şu araçlarda olduğu gibi konutların da periyodik olarak muayeneye sokulmasını önerdi.
01:25:37Eğer araçlarda bu yapılıyorsa o zaman hayatımızı idame ettirdiğiniz binaların da mutlaka belirli periyotlarla denetim ve kontrollerinin yapılması yasal zorunluluk hale gelmeli.
01:25:49Günün haber kuşağını tamamladık.
01:26:01Haftanın son iş gününde iyi bir hafta sonu geçirmenizi diliyorum.
01:26:04Yarın hafta sonu ana haberle karşınızda olmaya devam edeceğim.
01:26:08Ben bitirdim ama birazdan ana haberle Fulya Kalfa sizlerle olacak.
01:26:12Hoşçakalın.
01:26:12CNN Türk'te kalın.
Yorumlar