00:00İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Belki de ABD'nin Manhattan bölgesini özetleyebilecek en iyi kelimeler bunlar.
00:36Yani Amerikan uyarsını.
00:40Yaklaşık 2 milyon kişi bu kentte nefes alıyor.
00:44Burası Birleşmiş Milletlerin Kalbi.
00:46Yani dünyayı daha iyi bir yer haline getirme ilkesiyle kurulan çok fiyakalı bir yer.
00:51Kapısından girenin büyülendiği, liderlerin her yıl gelip dünya barışı için konuşmalar yaptığı,
00:57dünyanın en önemli kararlarının alındığı ya da alınamadığı.
01:01Buraya akan paranın haddi hesabı yok.
01:03Ön bahçeleri çok güzel Birleşmiş Milletlerin.
01:06Peki ya arka bahçeleri?
01:07Dünyanın bir ucundaki krize çözüm bulmayı vaat eden Birleşmiş Milletler 600 metre ötesinin çaresine bakabiliyor mu?
01:14Bu kişi mesela burada yaşıyor.
01:19Burada yerde yatıyor, uyuyor.
01:21Baktığımızda Amerika'da böyle onlarca yüzlerce binlerce insanın alıkını söylemek mümkün.
01:26Zenginliğin ve fakirliğin bir anda olduğu, vahşi kapitalizmin en sert şekilde yaşandığı bir yer burası.
01:37Tabii savaşlara, çatışmalara ve güvenlik konularına çok büyük bütçeler ayrılıyor olduğu için
01:44dünya genelinde sağlık sorunlarının, gelir adaletsizliğinin ve eşitsizliğin büyük oranda büyüdüğünü ve derinleştiğini görüyorum.
01:52Sürecin ilginç yanlarından biri bu zirvelerde sorunlara çözüm üretmek üzere,
01:59çatışmasızlık sağlamak üzere kurulmuş olan, görevli ve amacı bu olan Birleşmiş Milletlerin de
02:05hiçbir soruna çözüm üretememesi hatta kendi içinde de çok ciddi tartışmalara neden olması.
02:11Vahşi kapitalizm dedik, vahşi hayat dedik.
02:15Burada sistem eğer içinde değilsen, yani ona ayak uyduramıyorsan seni kolaylıkla dışarı atabiliyor.
02:21Dolayısıyla Birleşmiş Milletler New York merkezinde çok etkin bir amaçla kurulurken
02:26bugün sadece Amerika Birleşmiş Devletleri'nde değil, dünyanın birçok başkentlerinde
02:32maalesef göçmenler, mülteciler, evsizler birçok sorun alanına sahip olan
02:38ve eşitsizliğin artmasından kaynaklanan birçok problemi görüyoruz.
02:43Birleşmiş Milletler'in hemen ötesinde bir yerdeyiz burada.
02:45Gördüğünüz gibi yerde uyuyan bir evsiz var.
02:48BM'nin merkezinin genel kurumunun bulunduğu New York şehrinde bakıyorum o binanın çevresinde çadırlar kuruyorlar
02:56ve bu çadırlarda derdini anlatmaya gelen, sorunlar yaşayan özellikle evsizlerin sayısında
03:03ben gözlem olarak da bunu söyleyebilirim büyük bir artış var.
03:06Böyle onlarca insanı burada görmek mümkün.
03:10Aslında bu Amerika'daki büyüklük takıntısı diyeyim.
03:13Mesela binalar, gökçelenler, araçların büyüklüğü
03:17vesaire derken atlata bir şey geliyor.
03:20Yani buradaki büyüklük gerçekten değer mi?
03:2421. yüzyıla geldiğimizde böyle çok şatafatlı, çok havalı görünen binaların, liderlerin
03:31ve bu merkezdeki mahallelerin hemen yan tarafına gittiğinizde, hafif banyolere doğru çıktığınızda
03:38çok vahim görüntülerle karşılaşıyorsunuz.
03:42Ben böyle bir komplo teorisi yazmak gibi bir niyetim yok.
03:47Yani Amerika bitti, çöktü, mahvoldu gibi bir şey söylemeyeceğim ama
03:50tablo gerçekten çok vahim.
03:53Hem Birleşmiş Milletler açısından değerlendiriyorum hem de ABD açısından baktığımda
03:58bu çevredeki görüntülerin, madde kullanımındaki ciddi patlamanın,
04:03evsizlerin sayısındaki ciddi artışın
04:05bugün ve yakın gelecekte dünyanın en ciddi sorunlarından biri olduğunu değerlendiriyorum.
04:10Bakın mesela şurada, aynı zamanda o fakirliği görüyorsunuz.
04:14Bakın yüreğsiz de burada sığınmış durumda, yay yapmış durumda.
04:19Geçmişte buna kuzey-güney gelişmişlik tasdiki olarak yapılıyordu.
04:24Bugün kuzeyin içinde güney, güneyin içinde kuzey olduğu bir dünya sistemi içerisindeyiz.
04:28Yani eşitsizlikler başta gelişmiş ülkelerde yükseldi.
04:32Toplumsal, siyasi ve en önemlisi ekonomik eşitsizlikler.
04:36Öte taraftan bu eşitsizliklerin ürettiği toplumsal bütünlükler bozuldu.
04:42Siyaset sertleşti ve daha sağ bir söylemle, daha popülist bir söylemle
04:47dünya üzerinde de bunun yükseldiği bir dönem içerisinden geçtik.
04:51Şunu söylemek lazım, yani burası Manhattan.
04:54Amerika'nın en zengin yeri, burada bile onlarca, yüzlerce kişi evsiz olarak buralarda yaşıyor.
05:01Özellikle uyuşturucunun çok fazla kullanıldığı bir Amerika.
05:06Amerika ve gördüğüm kadarıyla burada bir kısım insan, özellikle kredibilitesi yüksek olan bir kısım insan
05:16ayakta kalırken toplumun bir kesimine de hayat hakkı tanınmıyormuş gibi bir durum var.
05:23Ön bahçelere geri dönelim şimdi.
05:25Birleşmiş Milletler'in bu şatafatı, bu zenginin ortasındaki merkez binası,
05:31bu Birleşmiş Milletler Genel Kuruları'nın yapıldığı yer aslında kimin etkisinde sorusu gündeme geliyor.
05:38Yani Manhattan'da, Amerika'da işte 100 milyondan fazla insan varsa,
05:478-10 milyonun yaşadığı New York'ta, New York'un 1.2 milyon kadar nüfusunun yaşadığı Manhattan'da bir bölgede
05:58Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplanıyor.
06:02Bu ne anlama geliyor sorusu, hepimizin sorması gereken bir soru.
06:06Ben genellikle bu liderler toplantılarını tamamlayıp evlerine döndükleri zaman bir bakıyorum.
06:11Hac acaba hangisi ona çözüm üretebildiler diye ve maalesef hala sorunların büyük oranda masada durduğunu görüyoruz.
06:18Bunlar arasında en önemlilerinden biri insani meseleler, insani gelişmişlik sorunu.
06:22Birleşmiş Milletler binasının içindeyiz.
06:27Yani kompohant edipleri o Birleşmiş Milletler'in olduğu bölgenin içerisindeyiz.
06:34Burası merkezi konumunda.
06:36Burada birçok gazetecinin yayınlar yaptığını ve kendi ülkelerine gelişmeleri aktardığını söylemek mümkün.
06:45İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan düzen, uluslararası sistemde gücün kurumlar üzerinden aktarımını hedefliyordu.
06:53Bu aktarımı yaparken savaşın galipleri tarafından kurulan bu düzenin parçası olarak Birleşmiş Milletler temel kuruluş amacını,
07:02barışı ve güvenliği sağlamak, uluslararası güvenliği tehdit eden çatışmaları sonlandırmak ve oluşmadan engellemek,
07:10oluşması durumunda da Güvenlik Konseyi'nin alacağı kararla bu çatışmaları sonlandırmakla yükümlüydü.
07:17Bunun yerine getirirken de iki temel misyonu vardı.
07:20Bunlardan birincisi barışı kurma ve barışı koruma.
07:23Buna yönelik dünya üzerinde halen daha devam eden Birleşmiş Milletler askeri operasyonlarının olduğunu biliyoruz.
07:31Ancak Birleşmiş Milletler'in kuruluşundan bugüne, bu 80 yıllık süre zarfında dünyadaki çatışmaların engellenemediğini,
07:40sıklığının ve gerçekleşme oranı ile farklı coğrafyalarda meydana geldiğini daha sık rastlamış olduk.
07:48Böyle bir sanat ürünü var temel kapısında Birleşmiş Milletler'in.
07:53Burası böyle hep tanımlanmış görsel olarak.
07:59Bu da burada kurulan yapının bugünün sorunlarına çözüm üretemediğini,
08:04bugünkü güç dengesi ve yeni geopolitik krizlerin mevcut yapılarla aşılamadığını çok açık bir şekilde gösteriyor.
08:12Belki de 1945'te sisteme bu kadar anlam yüklememek gerekiyordu.
08:17Ancak 80 yıllık süre zarfı içerisinde Birleşmiş Milletler sisteminin sınandığı birçok krizde maalesef yeteri kadar etkin olamadığını gördük.
08:27Bunun temelinde devletlerin doğası gereği Birleşmiş Milletler bünyesinde yürüttükleri ilişkilerde temel bir güç dengesi arayışını
08:37kendi merkezli veya bilok halinde bir arada bulunduğu devletlerle bu yapının genel teamüllerini zorlayarak
08:45veya yeni bir yapı arayışı içerisinde gerçekleştirdiğini görüyoruz.
08:49Burası Birleşmiş Milletler'in bahçesi. Buradaki asıl görmek istediğin yer ise burası.
08:57Buraya Bozgarden diyorlar yani gül bahçesi diyorlar. Burada onlarca farklı farklı gülü görmek mümkün.
09:08Akıllarda tek soru beliriyor. Birleşmiş Milletler gerçekten neyi amaçlıyor?
09:12Çözümü uluslararası refahı, barışı ve kalkınmayı mı? Yok. Ön bahçeleri temizleyip arka bahçeleri unutmayı mı?
09:19Bir kere BM kendisiyle ilgili hiçbir soruna da çözüm üretemeyen bir ilginç bir kurum haline,
09:26uluslararası örgüt haline geldi. İşte Gazze'de en fazla yardım görevlisinin hayatını kaybettiği,
09:32öldürüldüğü örgüt durumunda bir taraftan da yani kendi çalışanlığına bile koruyamayan bir örgüt.
09:38Daha somut bir ifadeyle bugün Çin ve Rusya'nın kendi ekseninde derinleştirmek istediği bir bloklaşma.
09:44Öte taraftan ABD'nin Rusya-Ukrayna savaşında bir fırsat bilerek Avrupa üzerindeki güç dengesini yeniden inşa etmesi
09:53ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi başta olmak üzere birçok uluslararası kurumda da bunu araç sallaştırdığını görüyor.
10:01O zaman bu 80 yıllık süre zarfı içerisinde ortaya çıkan tablo, savaşın galipleri tarafından yeni dünya düzeni
10:09ve yeni diplomasi mekanizmasını yönetmek üzere kurulan Birleşmiş Milletler'in bu 80 yıllık süre zarfı içerisinde
10:16başarılı bir karna ortaya çıkartamadığını çok açık bir şekilde görüyor.
10:20Bunun askeri, siyasi, ekonomik, toplumsal birçok sebebi var.
10:25Ancak temelde buna liderlik eden ABD'nin bu kurumları kendi ulusal politikası amacıyla araç sallaştırdığını
10:34ve bugün dünya düzeninde bu gücü tek başına sağlayamadığı için bu kurumları da etkin olarak kullanamadığını ifade edebiliriz.
10:42İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar