İstanbul’daki barajlardaki doluluk oranı %24 civarına düşerken, Prof. Dr. Orhan Şen, şehrin su ihtiyacının kritik seviyede olduğunu açıkladı. Su yılı başlamasına rağmen yağışların yetersiz kaldığını belirten Şen, Kasım ve Aralık aylarında da ciddi artış beklemediklerini söyledi. Yılbaşından sonra Polar Vortex ve soğuk hava sistemleriyle yağışların normale yaklaşmasının olası olduğunu, ancak önceki yıllardaki su açıklarının tam olarak kapanamayacağını aktardı. Vatandaşlara su tasarrufu ve yağmur suyunun toplanması gibi tedbirler önerildi.
00:00Birçok ilinde barajlar alarm veriyor. Onlardan biri de İstanbul. Peki tehlikenin seviyesi ve boyutu ne?
00:07Hocam hoş geldiniz Zeyna.
00:08Hoş bulduk.
00:10Hocam şu anda İstanbul'dayız, Sazlıdere Barajı'ndayız. Susuzluk kapıda mı?
00:15Susuzluk kapıda değil, içeri de girdi susuzluk esasında.
00:18Siz bakmayın %24, %23.5'lik bir dolluk oranı var bugün toplam barajlarda ama
00:24dolluk oranı pek şey değil, oradan bir şey yapmanın anlamı yok.
00:29Mevcut su miktarı önemlidir. Mesela bu barajda %25'lik dolluk oranı var ama
00:34örneğin Elmalı Barajı'nda dolluk oranı %50 civarında ama ufak baraj.
00:42Dolayısıyla %25'lik dolluk oranı da çok önemli bir dolluk oranı değil.
00:47Yani düşük suyumuz var şu anda İstanbul'da.
00:49Peki hocam dolluk oranı ne demek?
00:51Doğuluk oranı bu diyelim bu şeyin Sazlıdere Barajı'nın hacmi 100 metreküp.
01:03Eğer bu 25 metreküp su varsa içerisinde %25 dolluk oranı var demek.
01:08Dolayısıyla büyük barajlardaki dolluk oranının fazla olması suyun daha fazla olduğunu gösterir ki
01:16mesela örnek olarak söyleyeyim Ömerli Barajı'ndaki dolluk oranı %10'lara geliyor.
01:23Çünkü Ömerli Barajı en büyük baraj, en derin barajlardan bir tanesidir İstanbul'un.
01:28En büyük barajları sayarsak Terkos, Büyükçekmece, Ömerli Barajları'dır.
01:35Bundaki dolluk oranlarına baktığımız zaman %24 civarında.
01:38Yani %24'lük bir suyumuz var.
01:40%24'lük su yeterli mi?
01:44Şu anda yeterli değil.
01:46Neden yeterli değil?
01:47Çünkü su yılı dediğimiz bizim 1 Ekim'de su yılı başladı.
01:51Yani 1 Ekim'i niye su yılı diye koymuşuz?
01:54Konmuş daha doğrusu, devlet su işleri de bunu 1 Ekim olarak işlemleri yapıyor.
02:00Yağışların başladığı ve yağışların çoğaldığı zamandır 1 Ekim.
02:05Yani Eylül yağışlarından vazgeçtik zaten.
02:07%40 civarında eksik yağış yağdı.
02:10Ekim yağışlara baktığımız zaman yani su yılı başlamasıyla birlikte yağışlara bir artış yok.
02:15Dolayısıyla biz su yılının ilk ayını ve yağışlı olması gereken ilk ayını geçirmek üzereyiz.
02:21Ama bakıyoruz ki barajlardaki düşme devam ediyor.
02:26Yani geçen bir hafta önce %25 küsurdu, %26'ydı.
02:31Şimdilik %24'e düştü.
02:33Dolayısıyla o açıdan söylüyorum barajlardaki düşüş oranları devam ediyor.
02:38Bu ne demek?
02:39Barajlardaki su miktarları azalıyor demek.
02:41Çünkü her gün İstanbul'a 3 milyon metreküp su veriliyor şehre.
02:45Hem Anadolu hem şey olarak toplamda.
02:48Dolayısıyla şu andaki susuzluk problemimiz had safhaya doğru gidiyor.
02:55Ha bundan sonra ne olacak?
02:56Bundan sonra tabii yağışlarda normal olarak artış bekliyoruz.
03:00Çünkü kış ayına giriyoruz.
03:03İşte sonbaharın bu ikinci ayı bitiyor.
03:06İkinci ay bitti neredeyse.
03:08Haftaya 29 Ekim biliyorsunuz.
03:10Ondan sonra bitiyor.
03:12Ondan sonra sonbahar ayının bir tek Kasım ayı kalıyor.
03:15Bu aylarda nereden baksanız 60-70 kilogram toplam ayda yağmur yağması lazım ki maalesef burada 13-14 kilogramı geçmiyor.
03:28Dolayısıyla bundan sonraki Kasım ayı ve ondan sonra gelecek olan Aralık ayındaki yağışlara baktığımız zaman o yağışlarda da çok fazla bir şeyin olmadığını görüyoruz.
03:42Beklentimizin olmadığını görüyoruz.
03:44Dolayısıyla diyorum tehlike devam ediyor.
03:47İstanbul'da tehlike devam ediyor.
03:49Sadece İstanbul'da mı? Hayır.
03:51Yani Bursa'da, İzmir'de tehlikeler devam ediyor.
03:55Yani riskler devam ediyor.
03:57Su kesintileri büyük bir ihtimalle bazı şehirlerde başladı.
04:02İstanbul'da da büyük bir ihtimalle başlayacaktır su kesintisi.
04:05Hocam şimdi İstanbul'da bir barajdayız.
04:07Doğukan Yıldırım'dan da göstermesini rica edeceğim.
04:10Şu anda su seviyesinin epey artık kıyıya doğru geldiğini, azaldığını görüntüleyebiliyoruz.
04:16Öyle ki hemen karşıda ağaçlar, bitkiler fazlasıyla görünür halde.
04:22Aslında onların suyun en derininde olması gerekiyor ama bakın su seviyesi oldukça düşmüş.
04:27Hocam burada şu anda suyun olması mı gerekiyordu bastığımız yerde?
04:30Bakın yani kameraman arkadaşımız göstersin.
04:34Yukarıda bir set var.
04:35Sete kadar suyun olması gerekiyor.
04:37Bayır kısmının olduğu gerekiyor.
04:38Tabii oraya kadar, o çimene kadar suyun olması gerekiyor ki.
04:41Nereden baksınız?
04:42Buradan orası iki insan boyuna yakın bir yükseklik.
04:46Yani iki dört metrelik bir düşüş var bu şeyde.
04:49Tabii bu da zaten gösteriyor.
04:51Yüzde yirmi beşlik bir dolluk oranı olduğundan dolayı.
04:53Şurada hocam adacıklar oluşmuş.
04:55Yani eşit seviyede değil.
04:57Şimdi bu önümüzdeki bu yılla baktığımız zaman yağışlar ne durumda?
05:03Şimdi şöyle söyleyelim.
05:04Atlantik üzerinde bir sistem vardır.
05:07Buna biz Nord-Kuzey Atlantik salınımları deriz.
05:10Kuzey Atlantik salınımları Atlantik üzerindeki yüksek basıç ve alçak basıç olması önemli bir rol oynuyor.
05:17Yüksek basıç olduğu zaman yani Kuzey Atlantik salınımlarının pozitif olduğu dönemlerde batıdan gelen yağışlı sistemleri bu yüksek basıç kuzeye doğru atıyor.
05:28Kuzeye doğru atıyor derken nereye doğru atıyor?
05:30İngiltere, İsviçre, İsveç, Norveç'e doğru atıyor.
05:34Güney Avrupa'daki ülkelere ise kuru hava kalıyor ki işte bu sene biz onu yaşıyoruz.
05:40Bu sene ve bu sistem biraz daha devam edecek gibi geliyor.
05:45Yani yılbaşına kadar yağışların ortalamalara bile gelmeyeceğini tahmin ediyorum ben.
05:52Yılbaşından sonra yağışlarda ortalamalara doğru bir yaklaşım meydana gelecek.
05:56Kar yağışına baktığımızda yani bu barajlardaki suyun birikiminde en önemli faktör kar yağışıdır.
06:03Hani belki burası daha düzlük alan ama diğer barajlarda Ömerli veya işte Telkoz gibi barajlarda etrafa yağan kar çok önemlidir.
06:13Yani kar yağışı bazı açıklarımızı kapatabiliyor.
06:16Su açıklarımızı.
06:17Dolayısıyla bu sene ki kar yağışı çok önemli olacak.
06:20Şimdi baktığımız zaman bu sene kar yağışı nasıl olacak diye sıcak bir beklentimiz var.
06:28Şimdi bu polar vortex dediğimiz bizim polar cephe kuzey kutbundaki girdaplar kış aylarındaki soğuk havayı aşağı doğru indirir veya sokmaz.
06:40Şimdi baktığımız zaman bu sene Sibira üzerindeki termal yüksek basıncın basınçta bir takım değişiklikler var.
06:48Dolayısıyla bu değişikliklerden dolayı polar vortex'in parçalanacağı yani aşağıya doğru sarkacağını tahmin ediyoruz.
06:57Aşağıya doğru sarkarsa o zaman kutuplardan güney enlemlere doğru yani bizim bulunduğumuz enlemlere doğru soğuk havanın sarkma ihtimali var.
07:06Soğuk havanın sarkmasıyla birlikte tabii ki yağışlar da biraz artacak.
07:10Ama bu yılbaşından sonra bu büyük bir ihtimalle bu sistem meydana gelecek.
07:15Ve dolayısıyla yılbaşından sonra İstanbul'da kar ne zaman yağacak merakı var ya büyük bir ihtimalle yılbaşından sonra kar İstanbul'a yağar.
07:24Ama Anadolu'ya kar yağışı daha önce Aral Kayı'nda yağacaktır.
07:30Ama nüfusun yoğun olduğu şeyler illerlerde Türkiye'nin batısında.
07:36Su ihtiyacı daha çok nerede? Batıda.
07:39Dolayısıyla batıya kar yağması biraz gecikecek gibi geliyor bu sene.
07:43Yani Ocak ayı ve Şubat ayı gibi geliyor.
07:45Şunu da söyleyelim bu sistemin polar vortexin parçalanması ve güneye doğru soğuk havanın akması biraz bahara doğru da kışın sarkacağını gösteriyor.
07:59Dolayısıyla Ocak Şubat Mart ayı Mart ayında neredeyse kışın içerisine sokacağız belki de bu şeyde bu sene.
08:07Dolayısıyla buralarda da yağışların biraz daha normale doğru geleceğini tahmin ediyoruz.
08:13Ama açıyı kapatır mıyız?
08:15Çünkü 2024 ve 2025 yılının ilkbahar ve yaz aylarında çok açık verdik yağışlardan.
08:24Bu açıyı kapatır mı? Kapatmayacak.
08:26Bu açıyı kapatmayacağı için yani biz yağışlarla birlikte seneye %100 dolluk oranına veya %70-80 dolluk oranına erişiriz demeyeceğiz.
08:36Dolayısıyla suyumuzu iyi kullanmaya devam edeceğiz.
08:39Ama her zaman için şunu hep söylüyoruz.
08:43Su varken tasarruf edelim.
08:47Su yokken olmayan şeyin tasarrufu olmak.
08:50Dolayısıyla bundan sonraki o hani anlattığımız buharlaşma kayıpları, şebeke kayıplarını önlemeye ve yağmur suyunu tutmaya, hasat etmeye özen gösterelim.
09:01Çok teşekkürler hocam tüm bilgiler için.
09:04Evet, Tazlıdere Barajı'ndayız.
09:06Arnavutköy'deyiz.
09:07Şöyle bir baktığımızda su seviyesinin epey düştüğünü, artık bulunduğumuz noktada da su olması gerektiğini söyledik.
09:14Ancak bakın biz burada rahatlıkla yürüyebiliyoruz.
09:17Ancak su seviyesinin tam da karşımızdaki o gördüğünüz bayır kısma kadar devam etmesi gerektiğini aktardık.
09:26Susuzluk kapıda dedik.
09:27Peki ne gibi önlemler alınmalı, neler yapılmalı?
09:30Tehlikenin boyutlarına hepsini birer birer aktardık diyelim ve sözü size bırakın.
İlk yorumu siz yapın