00:00Şimdi Sevda Gül Hanım, siyasetin içinde de bulunduğunuz için şunu da sormak istiyorum.
00:05AKP kulislerinden zaman zaman bilgiler sızıyor. Bunlardan en dikkat çekeni.
00:11İktidar, 2026'da bir yeni anayasa hazırlığında, 2027 için de bir seçim düşünüyor denildi.
00:19Daha önce de aktif siyasetin içindeydiniz.
00:22Az çok bu durumlara da hakimsiniz.
00:25Ve yıllardır da doğal olarak AKP iktidarı ile hepimiz, yani AKP iktidarı ile yaşıyoruz.
00:32Bu söylentiler içerisinde sizin yeni anayasada nasıl bir beklentiniz var?
00:38Şayet böyle bir hazırlık varsa, böyle bir şey meclise sunulursa, mesela sizin beklentinizi ben merak ediyorum.
00:45Şu şerri koymak isterim. Yeni anayasayı kurucu iktidarlar yapar.
00:50Burada yapılabilecek olan sadece anayasa değişikliğidir.
00:52Bir de bizim bu tartışmaları anlamamız, anlamlandırmamız için şu anayasa hükmünü hatırlamamız gerek.
01:00Cumhurbaşkanlığı adaylığına ilişkin dönem sınırlaması.
01:03Şimdi bir kimse anayasaya göre iki defa cumhurbaşkanı olabilir.
01:08Bunun tek istisinin aslında meclisin bir erken seçim kararı alması.
01:11Bu durumda üçüncü kez cumhurbaşkanlığına aday olunabilir der anayasa.
01:15Bu durumda Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan'ın 2028 seçimlerinde aday olması mümkün değil.
01:20Buna farklı yorum getiren kesimler de var.
01:24Bir an için onun doğru olduğunu ya da esas alındığını kabul etsek bile her halükarda bizim tekrar adaylığı konuşabilmemiz için bir erken seçim kararı alınması gerek.
01:35Bu tartışmaların büyük ölçüde sebebi bu ancak erken seçim kararı alınsa dahi dediğim gibi bu meşruiyet tartışmalarını peşine getirecek.
01:44Bu çok aşikar.
01:45Bu nedenle anayasa değişikliği gibi söylemlerin birçok sebebinden en temeli belki bu dönem sınırlamasını kaldırmak,
01:55meşruiyet için anayasal zemini güçlendirmek ve tartışmaları ortadan kaldırmak aslında.
02:00Şimdi anayasayı nasıl değiştirebiliriz?
02:02Bunu hatırlayalım.
02:04Burada iki tane nitelikli çoğunluk var.
02:07Birincisi 3'te 2.
02:08Mecliste 400 sandalyenin oy vermesiyle anayasa değişikliği sağlanabilir.
02:14Doğrudan.
02:15Diğer çoğunluk 400'ü yakalamak çok mümkün gözükmüyor bugünkü konjonktürde.
02:19Diğer çoğunluk 5'te 3.
02:21Bu da 360 sandalyeye tekabül ediyor.
02:23360 sandalyeye mecliste anayasa değişikliğine oy verirse yine anayasaya göre zorunlu olarak referanduma götürülür.
02:34Şimdi burada bizim ikinci çözüm sürecine dönmemiz biraz oraya fener tutmamız lazım.
02:40AKP-MHP dem temasları tam da bu hedefe yönelik.
02:44Burada 360'ı yakaladıktan sonra bir referandumla anayasa değişikliği yapmak ve bu adaylık engelini ortadan kaldırmak.
02:51Ama bu sürecin birleşenlerine baktığımızda bazı başka alt başlıklar daha görüyoruz biz.
02:57Anayasanın değiştirilemeyecek ilk 3 maddesinin değiştirilmesi, taşıma konusu edilmek isteniyor.
03:03Anayasadan Türklük kavramının çıkarılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin üniter devlet yapısının zayıflaması, zayıflatılması ve belki Türkiye'nin çok parçalı hale gelmesine müsait bir anayasal zeminin oluşturulması.
03:16Bu birleşenler anayasal düzenin şekillenmesi için ortak bir hedefte ancak bu saydığım başlıklar tabii ki toplumun asla kabul etmeyeceği ve toplumda endişe yaratan başlıklar.
03:27Bugün toplumsal tepkinin çok fazla olmadığı belki söyleyebilir ama çok açıktan dile getirilmedi bunlar.
03:33Niyetler daha açığa çıktıkça, talepler daha da somutlaştıkça toplumsal reaksiyon artacaktır.
03:38Dolayısıyla bir referanduma gidilse dahi ki hukuken dediğim gibi bazı maddeler anayasaya aykırı olarak değişikliği dahi teklif edilemez.
03:49Diyelim ki uzlaştıkları bazı çerçeveler oldu ve bunu referanduma götürmek istediler.
03:54Ben böyle bir toplu paketin toplum tarafından destekleneceğini düşünmüyorum.
03:57Bir referandum ve anayasa değişikliği ihtimalini zayıf buluyorum.
04:01Olsa olsa 2027'de bir erken seçim senaryosu görebiliriz.
04:06Bu olabilir. Dediğim gibi bu da adaylık istinası için alınması gereken zorunlu bir karar.
04:12Ancak biz tüm bu süreçleri izlerken ve yorumlarken bunun anayasal meşruiyeti inşa çabası olduğunu anladığımızda daha rahat anlamlandırabiliriz.
04:22Ne karşılığında hangi konular masaya yatırılıyor?
04:25Hangi konular masaya yatırılmaya uygun hale getiriliyor Türk milletinin tüm hassasiyetlerine rağmen bunu daha sağlıklı yorumlayabiliriz.
04:34Şimdi referandumdan bahsetmişken 2017'ye dönmemek olmaz diye düşünüyorum.
04:402017 referandumu yapıldı. O dönemde çok tartışıldı.
04:432,5-3 milyona yakın mühürsüz oy geçerli sayıldı.
04:47Hatta Kemal Kılıçdaroğlu daha sonra bu konuda çok eleştirildi.
04:51Neden itiraz etmediğine ilişkin.
04:52Ve burada da siz mesela özellikle Asya Hukuk Mahkemesi'nin Cumhuriyet Halk Partisi'ne kayyum, il başkanlığına kayyum kararından sonra
05:012017 referandumunun iptali için dava açtınız ve jet hızıyla reddedildi dava.
05:07Ama aynı yani madem Yüksek Seçim Kurulu'nun kararı nihaiydir tartışılamaz.
05:14Bu durumda Asya Hukuk Mahkemesi Cumhuriyet Halk Partisi'ne nasıl kayyum atayabilir?
05:19Şimdi bunu nasıl açıklayabiliriz?
05:22Şimdi ben Asya Hukuk Mahkemesi'ne dava açtım.
05:25Evet bu dava reddedildi.
05:27Sizin de söylediğiniz gibi redderekçesine hakim anayasaya göre YSK kararlarının kesin olduğunu ve bu konuların hukuk mahkemelerinin yargılama konusunu oluşturmadığını ifade etti.
05:38Doğru bunu ben de biliyordum bir hukukçu olarak davayı açarken.
05:41Dediğiniz gibi yine biz CHP kurultaylarına karşı da devam eden davaları takip ediyoruz hep birlikte.
05:47Bu tabi devletin üç kuvveti var.
05:50Yasama yürütme yargı.
05:51Yargı içindeki kuvvetlerin, mahkemelerin de bir yetki karmaşası yaşadığını gösteriyor bize.
05:56Ama bu karmaşa bilinçsiz bir karmaşa değil maalesef.
06:00Nitekim Can Atalay hakkında da Anayasa Mahkemesi bir ihlal karar vermişti.
06:05Ve Yargıtay bu karara uymayacağını ifade etti.
06:09Ve bu kararı veren Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında tuvalette görülmemiş bir şekilde suç duyurusunda bulunacağını ifade etti.
06:17Hatta dönemin yetkilileri Yargıtay Anayasa Mahkemesi'ne hukuk dersi verdi dedi.
06:22Olur mu öyle bir şey?
06:23Bu büyük bir devlet krizi.
06:25Buna bu açıdan bakmak, böyle tarafkir olmak, gerçekten Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini sarsan en büyük tehlike, en büyük yaklaşım.
06:33Ki Anayasa Mahkemesi'nin kararları Anayasa'ya göre herkes için bağlayıcıdır.
06:39Hiyerarşik olarak bir üst değil, böyle bir konumlandırma yok.
06:41Ancak bütün mahkemeler bu kararlara uymak zorundadır.
06:45Fakat Yargıtay'ın böyle bir kararı olmuştu.
06:47Biz burada yetki karmaşasının da aslında çok ötesinde bir devlet krizi olduğunu görüyoruz.
06:52Ve Yargı'yı bu şekilde bazı siyasi emellerin aracısı haline getirmek, dediğim gibi çok tehlikeli, hukuk devleti için en büyük tehlike.
Yorumlar