- 7 tháng trước
Danh mục
🎥
Phim ngắnPhụ đề
00:00Năm 1625, Alexander Roth đến Đằng Trong lần đầu tiên với vai trò truyền giáo.
00:10Là một người đến từ giữ ôn đới, thiên nhiên đa dạng của vùng nhiệt đới ở Đằng Trong đã vô cùng hấp dẫn ông.
00:17Với thói quen ghi chép của mình, ông đã có nhiều miêu tả chi tiết về diện mạo thiên nhiên của Sư Quảng thế kỷ 17.
00:24Tháng 10 năm sắp tí 1624, bề trên phái cha Matthew Matos đến thăm việc truyền giáo ở Đằng Trong.
00:35Cùng với 5 bạn đồng sự người Âu, tôi hân hạnh là một người trong số đó.
00:39Chúng tôi khởi hành từ Macau và sau 19 ngày thì đến Đằng Trong. Tất cả đều hồ hỡi hoạt động tốt.
00:46Tới rồi, tới Đằng Trong rồi.
00:48Hả?
00:49Ở đây, chúng tôi gặp giáo sĩ Bồ Đạt Nha, là Bransico de Pina.
01:00Một người đã tới đây truyền giáo một thời gian và khá thông thảo về Sư này.
01:06Sao? Các ông thấy Sư này thế nào?
01:08Sư nhiệt đới quả nhiên là xanh tươi, vạn vật lúc nào cũng bừng bừng sức sống.
01:13Có điều ở đây nắng nóng quá.
01:14Rồi các ông sẽ quen nhanh thôi. Đây là một nơi rất lý thú.
01:20Quen thuộc với nó rồi, chắc chắn các ông sẽ thích.
01:26Đằng Trong ở vào miền nhiệt đới, về phía nam Trung Quốc, bắt đầu từ vĩ tuyến 12 cho đến vĩ tuyến 18.
01:34Có tất cả 6 tỉnh, mỗi tỉnh đều có quan cai trị và quan toàn riêng.
01:38Thành phố của Chúa gọi là Kẻ Huế.
01:41Triều đình rất đẹp và có rất nhiều quan chức.
01:44Họ ăn vận lộng lẫy, nhưng địa đài không đổ sổ.
01:48Vì họ chỉ xây cất bằng gỗ.
01:50Tuy nhiên cũng rất tiện lợi và rất đẹp.
01:52Vì có cột chạm trổ rất tinh vị.
01:55Họ cũng rất giàu có.
01:56Vì có nhiều đất đai phỉ nhiêu, với 24 con sông cung cấp nước.
02:01Cũng nhờ đó mà rất tiện việc đi lại bằng đường sông ngõi.
02:05Tiện việc thông thương và hành trình.
02:08Ở đây cũng có nhiều bò vàng, nhiều hồ tiêu mà người tàu tới mua.
02:12Nhiều tơ lũa đến nỗi, còn dùng để đát lưới và bến dây thuyền.
02:17Đường cũng rất nhiều.
02:19Giá nửa ký chỉ vào khoảng 2 xuống.
02:22Mía cũng rất còn.
02:24Và người ta thường ăn như chúng ta ăn táo.
02:27Ở khắp thế giới, chỉ có đằng trong là có thứ cây danh tiếng gọi là trầm hương.
02:32Gỗ thơm tuyệt diệu.
02:34Dùng để bổ tim và chống hết các thứ nọc độc.
02:38Ở xứ này giá trầm như giá vàng.
02:40Cũng chỉ có đằng trong mới có thứ tổ yến người ta cho vào cháo và thịt.
02:44Có một hương vị đặc biệt, thường là món ăn cao sang của các ông hoàng và chúa.
02:50Người ta tìm thấy trong mấy đuối đá phen biển.
02:53Ngoài ở đó ra thì không ở đâu có.
02:55Nơi đây có một hệ sinh thái nhiệt đới với sự giàu có nguồn gỗ quý.
03:00Cùng hoạt động thương mại tấp nập với người ngoài quốc.
03:03Quả nhiên, đúng như lời đổi.
03:04Đây là một nơi hấp dẫn vô cùng đối với một người phương Tây như tôi.
03:08Những miêu tả chi tiết của Alexandros đã tái hiện bức tranh thiên nhiên và xã hội của đằng trong thời các chúa Nguyễn chỉ vì.
03:18Những tác phẩm ghi chép lại bước đường di chuyển của ông là nguồn tài liệu quý báu thể hiện diện mạo xã hội,
03:24bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ của người Việt thời bấy giờ.
03:32Dưới thời các chúa Nguyễn, thủy quân là lực lượng quân sự quan trọng bậc nhất.
03:37Khi Alexandros đến truyền giáo tại đằng trong, ông đã được chứng kiến những cuộc thao diễn trên sông của các chiến thuyền.
03:44Điều này đã khiến ông vô cùng bất ngờ và thán phục trước những chiến thuyền lộng lẫy của chính quyền đằng trong.
03:54Số dân ở đằng trong khá đông, tính tình hoài nhã.
03:58Tuy vậy, họ là những binh sĩ rất thiện nghệ.
04:01Họ có lòng sùng kính nhà vua.
04:02Thưa cha, sắp tới giờ quân đội của chúa Nguyễn thao diễn thủy quân rồi.
04:06Chúng ta phải đi ngay thôi.
04:09Phải rồi, chúng ta mau đi thôi.
04:14Vừa rồi, chúng ta đã có dịp được vào phủ chúa tiếp kiến.
04:17Chúa đã dành cho chúng ta sự tiếp đáy nồng nhiệt nhất.
04:20Giờ ngài lại còn đưa chúng ta đi xem thủy quân thao diễn.
04:23Lại còn thao diễn suốt ba ngày liền.
04:25Họ làm thế để làm gì nhỉ?
04:27Các bà chưa biết đó thôi.
04:29Chúa Nguyễn muốn cho người ngoại quốc quý chuộc nước chúa và biết rằng sứ đàng trong không phải là một sứ man gì.
04:36Bằng cách đưa chúng ta đi xem quân đội thao diễn sao?
04:39Đúng vậy.
04:40Do sứ đàng trong có địa hình cắt xẻ, nhiều sông ngòi, cáng biến, nên việc đi lại chuyên trò chủ yếu bằng thuyền.
04:47Hơn nữa, trong thế cuộc chiến trì căng thẳng, phải thường xuyên đương đầu với đảng ngoại.
04:51Nên chúa Nguyễn đã rất chú trọng phát triển lực lượng thủy quân rất mạnh.
04:55Ta nghe nói, ở đây thuyền chiến thì có một trăm rưỡi cỗ, đâu ở ba cửa biển cưa đấy.
05:02Thật vậy sao?
05:03Cuộc thao diễn thứ nhất là một trần thủy chiến, 20 chiến thuyền thép vàng, lớn nghiên cứu trên sông.
05:10Chúa Nguyễn xuất hiện trong một thuyền rất lỏng lấy.
05:12Trong khi đó, Hoàng Tứ cùng người em biểu diễn ở một cánh đồng rộng lớn gần đó.
05:17Cả hai cưỡi ngựa trang hoàng đẹp đẽ.
05:20Như vậy là chúng ta được giữ cùng một lúc cả hai cuộc thao diễn trên đất và trên sông.
05:25Ngày thứ hai, Chúa cho chúng tôi xem một cuộc thao diễn khác.
05:29Tất cả có 15 chiến thuyền trên sông.
05:31Có thuyền thép vàng, có thuyền sơn son màu lửa.
05:34Chúa ngựa trên ngai đặt ở bờ sông.
05:36Có hai ngàn binh sĩ hài bền.
05:38Tất cả đều mặc nhung phục như nhau, cùng mang bó khí như nhau.
05:42Thuyền chiến thì cứ một cặp ba chiếc tháng hạng ngay lối.
05:45Không để lọt một đốt ngón tay.
05:47Tiến lui đều đạn cả trong khúc vòng.
05:49Cũng vậy, điều hòa rất mừng.
05:51Ngày thứ ba, Chúa muốn cho chúng tôi thấy một nghi lễ Chúa cử hành để tôn thờ vong linh tiên tổ.
05:57Tất cả binh sĩ đều chính tề tốc trực, chừng sáu ngàn.
06:01Tất cả đều vần nhung đỏ sẫm, mũ mạ phạm và súng mục hẹp bóng loán.
06:06Các tướng lãnh chỉ huy đạo binh, ai đấy đều đứng trong hàng ngũ.
06:09Như thế phải đi trận.
06:13Sao? Các người thấy thế nào?
06:15Thần không biết nói gì trước sự hồn rũng tráng lệ này ạ.
06:18Trước đây, thần từng gặp những đoàn thuyền người Hà Lan.
06:21Họ vẫn tự coi là chúa biển, mà còn phải tự nhận là đoàn thuyền của mình khó mà thắng nổi đoàn tàu lớn của sứ đạc trong.
06:29Lúc ấy, thần rất sừng sốt.
06:31Nay được chứng kiến tàn mắt, thần còn sừng sốt hơn bế ạ.
06:37Trước sự có mặt của những người ngoại quốc,
06:39Chúa Nguyễn đã phô diễn sức mạnh thủy quân bằng việc tổ chức những cuộc thao diễn bằng thuyền chiến lộng lẫy trên sông.
06:46Hành động này cho thấy chính quyền đằng trong luôn muốn khẳng định sự giàu mạnh về kinh tế và quân sự của mình trước sự chứng kiến của những người nước ngoài.
06:58Trong thời gian ở đằng trong, với lòng nhiệt tình giao giảng đức tin,
07:02Alexandros đã dành nhiều tâm huyết trong việc phiên âm tiếng Việt để đi truyền giáo.
07:07Với sự giúp đỡ của những vị giáo sĩ đã có mặt từ trước cùng với những người Việt bản địa,
07:13sau 6 tháng, Alexandros đã có thể nói tiếng Việt.
07:16Ở đằng trong, chúng tôi gặp cha Pina.
07:23Cha Pina đã đến đây được 7 năm và rất thông thảo tiếng sư này.
07:27Tôi ngồi nghe cha Ferdinandes và cha Puzumi phải dùng thông hôn để giảng.
07:33Chỉ có cha Pina là không cần thông hôn vì nói rất thảo.
07:37Tôi nhận thấy bài cha Pina giảng có ích nhiều hơn bài các vị khác.
07:41Quả nhiên, dùng ngôn ngữ của chính người địa phương để giảng đạo cho họ
07:46bao giờ cũng hiệu quả và có sức hút lớn hơn.
07:50Tôi thường nghe cha Pina chỉ trích các giáo sĩ không nắm vững được ngôn ngữ địa phương
07:55để giao giảng phúc âm.
07:57Giờ thì tôi đã hiểu phần nào điều đó.
08:03Thưa cha, cha quả là rất thông thảo tiếng bản xứ.
08:07Đối với tôi, thu thật vừa tới đằng trong và nghe dân sư này nói.
08:11Nhất là phụ nữ.
08:12Tôi tưởng như nghe chim hót và tôi nghĩ không bao giờ có thể học được.
08:17Làm thế nào cha có thể học được thứ tiếng này vậy?
08:21Hết các tiếng của sứ này đều độc vận và chỉ phân biệt ý.
08:26Do nhiều giọng nói khác nhau, tôi nói ví dụ như chữ đại chẳng hạn.
08:31Có tới 23 nghĩa hoàn toàn khác nhau.
08:34Do cách đọc khác nhau, vì thế khi nói thì như ca hát vậy.
08:38Căn cứ vào đó thì thấy, học thứ ngôn ngữ này không phải là dễ.
08:43Đúng vậy.
08:44Tuy nhiên, sứ mệnh đi giảng phúc âm vô cùng lớn lao.
08:48Cha nên cố gắng học thêm ngôn ngữ sứ này để việc giảng đảo được hiệu quả.
08:52Tôi và một số người nữa đang phát triển cách ghi âm tiếng Việt
08:55bằng ký tự Latin để giúp việc học dễ dàng hơn.
08:59Thật vậy sao?
09:00Tôi sẽ sớm chia sẻ với cha về việc này.
09:03Ngoài ra, chỉ cần cha chuyên trú vào học, tôi sẽ giới thiệu cho cha một người thầy rất đặc biệt.
09:08Ai vậy?
09:13Đây, thầy của cha đây.
09:16Cậu bé này sao?
09:20Không gì hiệu quả hơn bằng việc học tiếng với chính người bán sứ đâu.
09:24Quả đúng vậy, người giúp tôi đắc lực chính là cậu bé người sứ này.
09:31Trong ba tuần lễ, cậu đã dạy cho tôi cách giấu khác nhau và cách đọc hết các tiếng.
09:36Con gà, con gà.
09:39Con gà.
09:42Cậu bé không hiểu tiếng tôi, mà tôi thì chưa biết tiếng cậu.
09:46Thế nhưng cậu có trí thông minh, biết những điều tôi muốn nói.
09:49Và thực tế, trong ba tuần lễ, cậu đã học được chữ của chúng ta.
09:53Học viết và học giúp lễ nữa.
09:56Từ đó, cậu đã làm thầy giảng giúp các cha.
10:00Điều này khiến tôi tận tụy học hỏi.
10:03Tuy vất vả, nhưng khó ít mà lợi nhiều.
10:06Tôi chuyên trú vào việc học mỗi ngày một bài và siêng năng như khi xưa học khoa thần học ở Roma.
10:13Trong sáu tháng, tôi đã giảng được bằng ngôn ngữ đằng trong.
10:16Và cứ như thế, tôi tiếp tục học hỏi trong nhiều năm sau để trở nên thông thạo ngôn ngữ sứ này.
10:23Trong quá trình truyền giáo ở Việt Nam vào thế kỷ 17,
10:28các nhà truyền giáo phương Tây đã biết dùng chữ Latin ghi lại cách phát âm của tiếng Việt để giảng đạo cho giáo dân.
10:36Trong đó, Alexandros là người đã thừa hưởng hệ thống hóa hệ chữ này.
10:40Từ đó, ấn hành quấn từ điển Việt Bồ Latin, quấn từ điển tiếng Việt đầu tiên.
10:47Thưa cha, sách của cha đây ạ? Cha đây làm gì với hai cuốn sách này?
10:54Nhiều năm qua, nhờ cha Pina và các giáo sĩ của người dân nơi đây chỉ dạy,
11:00ta đã có thể nói được tiếng Việt một cách thông thạo.
11:03Này ta muốn thực hiện một quyển từ điển của dân tộc Anam.
11:06Quyển từ điển này sẽ giúp thông hiểu phương ngữ của người Anam,
11:10đồng thời để cho người Anam vừa làm quen với phương ngữ Rome và Latin.
11:14Và đây, những cuốn sách từ những vị tiền bối sẽ giúp ta làm điều đó.
11:19Vậy là, cha sẽ dựa vào tư liệu của những người đi trước
11:23để soạn riêng một bộ từ điển của riêng mình sao?
11:26Đúng vậy. Trước khi ta đến Đảng Trọng,
11:29cha Pina là người đầu tiên dùng mẫu từ Latin ghi âm tiếng Việt.
11:33Cùng đó, các giáo sĩ đi trước cũng đã dạy công ghi lại ngôn ngữ nước này
11:37bằng các ký từ Latin.
11:39Tuy nhiên, mọi thứ vẫn còn tàn mạn, chưa có hệ thống.
11:42Này, ta muốn tận dụng công việc của các giáo sĩ khác cũng thuộc dòng tên,
11:47nhất là Gapa de Amaran và Antonio Barbosa.
11:51Nhưng tức rằng cả hai ông đều chết sớm.
11:54Ta kế thừa công việc của cả hai ông,
11:56viết ra cuốn từ điển mới,
11:58giúp quy phạm hóa, hệ thống hóa chữ viết,
12:01tạo cho nó một thể thức, một diện màu
12:03để giúp người bản sứ đọc tiếng Latin.
12:06Cha có thể cho con xem được không?
12:08Đây, người hãy lại đây xem những chữ cái này.
12:11Ta đã sử dụng toàn bộ bản chữ cái Latin, chữ F và Z,
12:15đồng thời sáng tạo thêm bốn chữ mới.
12:18Đó là B, Đ, Ư, Ơ.
12:21Năm 1651, tôi trở về châu Âu,
12:24nhờ các vị ở bộ truyền giáo,
12:26cho in một quyển từ điển tiếng đàn trong,
12:29Latin, tiếng bộ,
12:30một cuốn ngữ pháp và một cuốn giáo lý.
12:33Đây, tôi xin giới thiệu với các ông
12:35ba cuốn sách mới in của tôi.
12:37Xem ra ông đã dành nhiều tâm suốt cho ba cuốn sách này,
12:42đặc biệt là cuốn từ điển Việt Bộ Latin.
12:45Cuốn từ điển của ông có bao nhiêu từ vậy?
12:47Khoảng 9.000 mục từ Việt,
12:49cùng với hơn một ván từ khác,
12:51dẫn ra trong các mục từ.
12:53Cuốn từ điển được biên soạn theo lối từ điển phương Tây của chúng ta.
12:57Các từ ngữ khó hiểu đều được giải thích tỉ mỉ,
13:00kèm theo những ví dụ thuyết minh.
13:02Tôi cho rằng nó không chỉ mang tính chất đối chiếu,
13:05mà là một cuốn từ điển giải thích bằng tiếng bồ và tiếng Latin nữa chứ.
13:10Đúng vậy.
13:11Từ diện bảo, ngữ âm, ngữ pháp,
13:13từ vững tiếng Việt hoặc những sự vật phong tục tập quán sứ An Nam
13:17đều được ghi chép hoặc mô tả trong hàng trăm trang từ điển.
13:21Tôi cũng rất hy vọng cuốn từ điển của tôi
13:24sẽ góp phần mang phúc âm đến với nhiều người
13:26và sẽ được lưu truyền đến những nơi sau.
13:29Sự ra đời của cuốn từ điển Việt Bồ Latin
13:33được coi là dấu mốc bắt đầu định hình chữ quốc ngữ.
13:36Việc sáng tạo ra chữ quốc ngữ là một quá trình lâu dài
13:40ghi nhận công sức của một tập thể các tác giả.
13:43Trong đó, Alexander Roth đóng vai trò vô cùng lớn lao
13:46trong việc đặt đền móng cho sự phát triển của chữ quốc ngữ về sau.
13:50Năm 1687, Chúa Nguyễn Phúc Trăn lên kế nghiệp họ Nguyễn ở Đàng Trong
13:57bây giờ gọi là Chúa Nghĩa.
13:59Tháng 7, Chúa lấy phủ Kim Long Cũ làm miếu Thái Tông
14:02rời dân phủ mới sang Phú Xuân tức Kinh Thành Huế hiện nay.
14:06Sự kiện này có ý nghĩa bức mặt trong sự sinh tồn và phát triển của Đàng Trong
14:10dưới thời các Chúa Nguyễn.
14:12Năm 1637, Chúa Nguyễn Phúc Tuần mất.
14:18Thế tử Nguyễn Phúc Thái, đã 39 tuổi, nối ngôi Chúa,
14:21được Triều Thần Tôn làm, tiết chế Thủy Bộ Tư Dinh,
14:25kiêm Tổng Nội Ngoại, Bình Trương Quân Quốc Trọng Sự,
14:28Thái Phó, Hoàng Quốc Công.
14:30Chúa Thượng muôn tuổi!
14:32Các ái khanh hãy bình thân!
14:34Tạ ơn Chúa Thượng!
14:36Tạ may mắn nối ngôi khi cơ nghiệp họ Nguyễn ngày một vững,
14:40nay tiếp nối tổ phụ đi trước,
14:43mong có thể để lại nền móng vững chắc cho đời sau.
14:46Tất cả tâm nguyện ấy có thực hiện được hay không?
14:48Ta đều mong được các quần thần giúp sức.
14:51Chúng thần lúc nào cũng giúp sức giúp lòng, vì Chúa Thượng.
14:55Việc trước tiên ta muốn làm khi nối ngôi là thực hiện việc rời đô về Phú Xuân,
15:00theo như ý định từ đời trước.
15:02Theo kế hoạch thì khoảng tháng 7, chúng ta có thể rời đô được rồi.
15:06Vừa rồi ta nghe các quan bẩm tấu,
15:08thấy nước sông ở Thượng Lưu chảy xói vào phía hữu,
15:11nên sai xe tháp ở bờ sông để chấn áp.
15:13Không biết tình hình hiện nay ra sao?
15:16Dạ bầm, việc đắp tường thành, xây cung điện ở Phú Xuân,
15:20về cơ bản đã hoàn thành.
15:21Hiện tại các quan đang đào hổ lớn,
15:23trồng hoa cỏ, cây cối.
15:25Thể chế rất tráng lệ ạ.
15:26Bậc Chúa, việc triều đình ta cho chuyển phủ chính về phía hạ lưu 5 dặm,
15:35đặt trên đất Phú Xuân,
15:37hỏa thực là một việc vô cùng sáng suốt ạ.
15:40Ừm, vị trí trung tâm của Phú Xuân,
15:43tạo bởi hai con sông Hương và Kim Long,
15:45nó không chỉ hài hòa về phong thủy,
15:47mà còn hợp lý trong việc mở rộng quy mô đô thị và phát triển kinh tế nữa.
15:51Dạ, Phú Xuân không chỉ là vùng đất có phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp hài hòa,
15:56quan trọng hơn là đất ấy gần với thương cảng Thanh Hà Hội An,
16:00nơi có hoạt động thương mại diễn ra tấp nở bậc.
16:03Hy vọng sau khi rời Phú,
16:04Phú Xuân sẽ trở thành đồng mối để điều tiết hoạt động kinh tế của Đảng Trong,
16:08theo cả hai chục Bắc Nam và Đông Tây.
16:11Từ đó, làm cho nền kinh tế trong toàn xứ có bước phát triển lớn,
16:15tạo cho Đảng Trong một diện mạo kinh tế thật phong phú và phồn thịnh ạ.
16:19Ừm, được.
16:22Từ các thủ phủ, với chính sách ngoại thương rộng mở,
16:25ta tin rằng với việc xây dựng một mô hình đô thị như Kim Long, Thanh Hà, Phú Xuân, Thanh Hà, Hội An,
16:31có thể làm cho nền kinh tế hàng hóa trong toàn xứ có bước phát triển lớn,
16:35tạo cho Đảng Trong một diện mạo kinh tế thật phong phú và phồn thịnh.
16:39Đây chính là điều kiện để biến thủ phủ của Đảng Trong thành một đô thị sầm quất,
16:43khẳng định sự giàu mạnh và phồn thịnh của chính quyền ta.
16:46Chúa Thượng sáng suốt ạ.
16:48Chúa Thượng, người xem bên kia phong cảnh đẹp trước kia.
16:52Kinh thành nằm gần bờ sông Hương, thật là hữu tình quá.
16:54Trong thời gian cầm quyền 4 năm ngắn ngủi của mình, dấu ấn sâu đậm của Chúa Nguyễn Phúc Trăn là rời thủ phủ Đảng Trong ra Phú Xuân, Huế năm 1687.
17:07Đây chính là thời kỳ đỉnh cao của Huế với một kiểu thức đô thị độc đáo và được coi là bước khởi đầu cho việc tạo dựng kinh đô của triều Nguyễn sau này.
17:15Nguyễn Phúc Chu sinh năm 1675, mất năm 1725 là vị chúa Nguyễn thứ 6 của Đảng Trong.
17:24Ông nối ngôi cai trị từ năm 1691 đến năm 1725, được người đương thời gọi là Quốc Chúa.
17:31Ngay từ khi mới trào đời, xung quanh Nguyễn Phúc Chu đã có những điểm lạ báo hiệu về một vị Minh Dương có khả năng đưa Đảng Trong trở nên giàu mạnh.
17:45Này này, bao lên, bao đi xem điểm lạ, bao lên.
17:48Hả? Có chuyện gì thế?
17:50Ở kế tây nam, trên trời mở ra một lỗ to, lạ lùng lắm.
17:53Ta mang thai, mà trời báo điểm lạ.
18:09Phải chăng muốn báo hiệu, con ta sau này sẽ trở thành một Minh Chúa?
18:13Các người có ngửi thấy mùi hương gì rất thơm không?
18:29Ừ, đúng vậy ạ.
18:31Có một mùi hương rất thơm, không giống một loài hoa nào.
18:36Chúa Thượng, người xem kìa, cả căn nhà sáng dược lên rồi.
18:40Điêm lanh, chắc chắn là nàng ấy đã sinh được thế tử rồi.
18:50Phụ vương, từ ngày có cháu nội, phụ vương vui vẻ hơn thì phải.
18:55Sao không vui cho được?
18:57Năm ngoái, lúc con đang mang thai,
19:00ở phương tây nam trên trời mở ra một lỗ,
19:03có mây sắc vận của anh,
19:04ở giữa một luồng ánh sáng rực trời chiếu thẳng vào nơi còn ở.
19:08Ta cho hỏi các thức giả,
19:11thì ai nấy đều cho là điểm thánh.
19:14Đến khi nàng lâm bồn,
19:15cả cung phủ sáng rực,
19:17ngát hương thơm,
19:18chắc chắn đứa con này sẽ mang lại những điều tốt đẹp nhất cho hoàng tộc của chúng ta.
19:23Nếu đúng như vậy,
19:25thì tốt quá ạ.
19:26Con sẽ nuôi dạy con trai con thật tốt.
19:28Đúng vậy,
19:29cháu nội ta lớn lên,
19:30nhất định phải văn võ toàn tài,
19:33giỏi giang hơn người.
19:34Đúng như mong mỏi của cha và ông,
19:38cậu bé Nguyễn Phúc Chu lớn lên,
19:40tư chất thông minh,
19:41văn võ song toàn.
19:48Ta vâng theo mối trước,
19:50vẫn mong sao nối theo được chi,
19:52làm theo được việc.
19:54Con này kế nghiệp,
19:55nên nói công đức của Tổ Tông,
19:57cầu hiển đại sĩ,
19:59yêu dân thường quân.
20:00Đừng tin lời nói rẻm pha,
20:04đừng bỏ những người ngay thẳng,
20:06để xây dựng nghiệp lớn.
20:07Đó là điều đại hiếu.
20:10Xin phụ vương hãy yên tâm,
20:12con nhất định không phụ sự mong mỏi của người.
20:17Mùa xuân năm 1691,
20:19Chúa Nguyễn Phúc Trân ốm nặng,
20:21không qua khỏi.
20:22Chúa Nguyễn Phúc Chu nối ngôi,
20:23năm 17 tuổi.
20:25Trong buổi lễ lên ngôi,
20:26Chúa hướng về đài kinh thiên mà lại.
20:28Ngày hôm ấy,
20:28trời trong mây sáng,
20:30người ta đều cho là cảnh tượng Thái Bình.
20:32Chúa Lê Hiệu là thiên túng đạo nhân,
20:35cho giảm một nửa thuế ruộng trong năm đó.
20:37Chắc họ không ai không vui mừng.
Bình luận