- 4 ay önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Müzik
00:00Sevgili izleyenler hoş geldiniz yayınımıza bildiğiniz üzere İsrail'in Gazze'ye yönelik yoğun saldırıları uzun zamandır devam ediyor efendim.
00:21Orada artık bir soykırım, bir yerinden etme ve açlıkla terbiye etme meselesinin gittikçe de tırmandığını, bir insanlık dramı yaşandığını söyleyebiliriz.
00:29Geldiğimiz noktada Birleşmiş Milletler'deki toplantının ardından Trump ve Netanyahu bir plan açıkladı.
00:36Trump'ın Gazze'ye yönelik 20 maddelik bir planı var ve Netanyahu da kabul etmiş görünüyor.
00:41Hamas'ın kabul edip etmeyeceği, nasıl yanıt vereceği beklentiler bu yönde biraz.
00:45Hamas kabul ettiğinde ne olacak? Filistin'in kurtuluşu bu planla sağlanabilir mi?
00:50Hepsini sizler için değerlendireceğiz.
00:52Cumhuriyet Halk Partisi'nin dış politikadan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İlhan Uzge'le ağırlıyorum.
00:58Hoş geldiniz.
00:59Merhabalar, hoş bulduk.
01:01Efendim tabii bir ilk değerlendirme almak istiyorum.
01:04Çünkü Trump, Netanyahu ikilisinin onayladığı bir plandan söz ediyoruz.
01:07Filistin için, Filistin'in kaderi için bir kurtuluş olabilir mi bu plan?
01:11Hayır olamaz ama daha iyisi de yok.
01:16Yani şu an dünyanın üretebildiği, Filistin'lerin üretebildiği, Arapların üretebildiği, Türkiye'nin üretebildiği, Mısır'ın, Suudi Arabistan'ın üretebildiği bir plan yok ki elimizde.
01:26Bunun alternatifi her gün yüze yakın Filistinli'nin hayatını kaybetmesi.
01:33Bombalarla, açlıktan, başka yollarla.
01:38Dolayısıyla da dünyayı böyle bir çaresizlik noktasında bırakır özellikle Filistinlilerin.
01:42Yoksa hani Trump'ın, Tony Blair'ın, Trump'ın damadının, arka planlı Netanyahu'nun hazırladığı planla Filistinlilerin bir kurtuluşu, bir esenliği tabii ki olmaz.
01:55Bunun çok farkındayız yani parti olarak da, vatandaş olarak da, bir akademisyen olarak da.
02:00Fakat Gazze'de insanlık öylesine bir korkunç sınav verdi ki yalnızca İsrail dediğim.
02:07Yani bütün dünya seyretti, gözümüzün önünde yaşandı soykuru.
02:12Dolayısıyla da yani insanlığın dibe vurduğu noktadan en azından hani şunu söylemek zorunda kalıyoruz.
02:21Bari bundan sonra insan ölmesin, çocuklar ölmesin, bebekler ölmesin.
02:26Bari bombalar patlamasın, açlıktan kimse ölmesin noktasına geldik.
02:32Hani ne olursa olsun da bir hayatta kalış olsun.
02:35Burada yine unutmadan hemen ekleyeyim ki, buradan Filistin halkına da, yani Gazze halkına da selam olsun.
02:43Hani müthiş bir direniş gösterdiler gerçekten.
02:46Yani orayı bırakmadılar, öldüler, ölümü göze aldılar.
02:50Çünkü düşünebiliyor musunuz yani daracık bir şerit, gidecek bir yer yok.
02:55Çadırlara gidiyorlar çünkü evler yıkıldı, yerle bir oldu Gazze.
02:59Çadır kamplara, çadırlardan oluşan kamplara gidiyorlar.
03:02E orayı da vuruyor. Hastaneye gidiyorlar, hastanede vuruluyorlar.
03:06Camiye gidiyorlar, okula gidiyorlar, her yeri vuruyor.
03:09İsrail diyordu ki yani burada hiçbir yer güvenli değil.
03:11Nereye gitseniz ben vururum.
03:13O yüzden buradan, oradan göndermeye çalıştı.
03:16Biri sinsizleştirmek istedi, insansızlaştırmak istedi orayı ki, yani şeyin İsrail'in bir parçası olsun.
03:22Yahudi yerleşimine açılsın.
03:23Ama olmadı.
03:25Bunları, yani 2 milyon insanı gönderecek bir yer bulamadı.
03:28O insanlar da orada ölümü göze alarak direndiler.
03:31Buradan onlara, hani bu yaptıkları fedakarlıkları, ülkelerini, topraklarını korumak için silahla değil belki.
03:38Yani o kadar etkili bir güçleri yoktu.
03:41Ama bu bir tür sivil direnişti.
03:44Ve direndiler kaldılar.
03:46Ha, Trump'ın, işte eski İngiliz Başbakanı Tony Blair ve Trump'ın damadının ortaklaşa hazırladığı ve Trump'ın, Başkan Trump'ın sunduğu plan iyi bir plan mı?
04:00Değil tabii ki.
04:02Yani değil çünkü, yani o insanların geleceğine dair bir planı onlara sormadan hazırlıyorsunuz.
04:10Şimdi böyle bir şey olmaz.
04:12Yani Gazze'nin geleceğini Gazze'li Filistinlilere, Gazze'li Filistinlilere sormanız gerekiyor.
04:21Beyaz Saray'da hazırlanan bir planı götürüp şeye dayatıyorsunuz.
04:27Gazze'li Filistinlilere, siz böyle yaşayacaksınız diyorsunuz.
04:31Sizi şu yönetecek diyorsunuz.
04:33Trump efendim bir barış kurulu kovmuş da, başında da kendisi olacakmış.
04:38Filistinler kendilerini yönetecekler ama üstünde bir de uluslararası bir şey olacak.
04:44Üst yönetim mekanizması olacak.
04:47Yani bir tür manda gibi, bir tür modern kolonyalizm gibi bir yönetim aygıtı kuracaklar.
04:52Ha, ne kazanabiliyorlar?
04:54Ölmemeyi vaat ediyorlar yalnızca.
04:56Yani sizi artık öldürmeyeceğiz diyorlar.
04:58Hani yapılan şey bu.
04:59Böyle yaşayacaksınız yani ölmek mi istersiniz yoksa bir modern kolonyal İngilizlerle Amerikalıların yönettiği bir modern kolonyal sistemde mi yaşamak istersiniz?
05:12Böyle kırk katır mı, kırk satır mı gibi bir ikileme soktular Filistinlileri.
05:18Biz yine de hani bütün dünyada destekledi.
05:21Mahmut Abbas yani Filistin yönetiminin devletinin cumhurbaşkanı destekledi.
05:28Dolayısıyla da yani şimdilik gönlümüz razı değil ama hiç olmazsa bu ölümler dursun diye.
05:37İngiltere ve Amerika'nın hani 100 yıl sonra tekrar buraya dönmüş olması, buradaki siyaseti belirlemiş olması.
05:44Yani ortada coğrafyası için bir şeydir.
05:48Büyük kayıptır.
05:49Evet.
05:50Peki bir yandan partinizin lideri Özgür Özel de bu minvalde bir alıntı yaptı açıklamasında.
05:57Bu adil bir barış değil ama kötü bir barış süren bir savaştan iyidir dedi.
06:01Şimdi şunu soracağım.
06:03Hamas'ın kabul edip etmeyeceğine ilişkin fikrinizi almak istiyorum.
06:06Birkaç gün süre verdi Trump.
06:07Bir yönüyle de aslında plan Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını, bütün esirlerin teslim edilmesini, teslim olanların kalabileceğini, teslim olmayanların da Gazze dışına gönderileceğini söylüyor.
06:19Hiçbir silahlı gücü bir anlamda Filistin direnişinin kalmaması da işaret eden bir plan.
06:25Burada yine aynı planda İsrail'in Gazze ve Batı Şeraya'daki bütün ilhak ve işgal planlarından vazgeçeceğini de söylüyor.
06:33Buna inanmalı mıyız?
06:34Bu noktadan baktığımızda inanmak mümkün mü?
06:36Elimizde çok fazla hiçbir şekilde Netanyahu hükümetine, Netanyahu'ya güvenmem var ben.
06:43Ama elimizde çok fazla bir araç yok.
06:46Yani bunu mesela Arap ülkeleri bir planla çıksalar, içinde Türkiye'nin de olduğu, Rusya'nın da olduğu, Çin'in de olduğu, Hindistan'ın da olduğu ve bunu kabul ettirseler daha iyi olurdu.
06:58Yani daha Filistinlerin de içinde olduğu parçası oldukları, kendi geleceklerini belirleyebildikleri bir plan olsaydı daha iyi olurdu.
07:07Hamas kabul eder mi?
07:09Yani Hamas şimdiye kadar ne yaptı?
07:12Yani mesela evet bir direniş sergiledi Hamas'ta ama sonuçta şu an Hamas'ı dünyada destekleyen iki tane ülke var.
07:24Biri Türkiye, biri Katar.
07:26İşte İbrahim Kalın gitti Hamas'ı ikna etmek için.
07:28Hamas'ın başka şansı yoktu.
07:29Sıkıştı, orası sıkıştı.
07:31Mesele yalnızca Hamas değil.
07:32Hamas kabul etmiyorum dese ne yapacak?
07:34Neyle direnecek?
07:35İki yıldır sürüyor oradaki şey.
07:39Bombalama, katliam.
07:40Hamas lider kadrosunu kaybetti.
07:44Sivil ve askeri lider kadrosunu kaybetti Hamas.
07:46Bir sürü şeyini, militanını kaybetti.
07:50Muhtemelen cephanesi silahı da azalmıştır.
07:53O yüzden Hamas'ın bundan sonra mesela Hamas çıkıp Gazze'deki Pilistinlilere nasıl bir hayat vaat ediyor?
08:04Ne yapacak mesela Hamas'ın?
08:05Gazze kalmadı ki ortada.
08:06Hamas kalsa ne olur?
08:07Kabul etse ne olur?
08:08Kabul etmese ne olur?
08:09Bu saatten sonra.
08:11Dolayısıyla da Türkiye ve Katar bana sorarsanız Hamas'ı ikna edebilirler.
08:16Çünkü Hamas'ın çıkışı yok.
08:17Hamas ya yok olacak Gazze ile beraber ya da kendini feshedip kalan Hamas liderleri başka ülkelere gidecekler.
08:25Hamas kendini feshedecek.
08:26Dolayısıyla başka bir alternatif kalmadı burada.
08:29Yani direnişin arkasında mesela eskiden İran vardı falan.
08:34Şu an İran Hamas'a destek sağlayamıyor ki.
08:36Denizden abluka var.
08:38Karadan zaten kuşatılmış durumda.
08:40İsrail Gazze şehrine kadar girdi.
08:43O yüzden de Filistin siyaseti etkisiz.
08:48Yani Abbas tarafı da etkisiz.
08:50Dolayısıyla yani mesele Hamas olmaktan çıktı zaten.
08:54Gazze bittikten sonra Hamas kalsa ne olur?
08:56Hamas kalmasa ne olur?
08:58Evet.
08:59Bir yandan Netanyahu'nun ya da İsrail'in o emellerinden vazgeçmesi meselesi oldukça önemli.
09:07Çünkü planda net bir şekilde bir iki devletli çözüme de işaret edilmiyor.
09:12Orada ne olacağı?
09:13Yani bu iki yıllık insani dramın neden gerçekleştirildiği, hangi hedefle gerçekleştirildiği de muğlak kalıyor bu yönüyle.
09:21Şimdi Netanyahu'nun İsrail'in çekileceği söyleniyor ama Hamas silahsızlandıktan sonra ne olacak sizce?
09:28Neler öngörüyorsunuz?
09:29Valla bunu bu konudaki en ciddi kuşkum şu, endişem şu.
09:37Kurulacak uluslararası yönetim Gazze'nin İsrail'in kontrolüne geçmesi için bir ara formül olarak düşünülmüş olabilir.
09:48Yani buna şiddetle itiraz etmemiz gerekiyor.
09:51Yani şöyle düşünmüş olabilirler.
09:55Gazze'deki Filistinlileri oradan gönderemedik.
09:59Ne yapsak olmadı.
10:01Dolayısıyla da bir uluslararası komite oluşturalım.
10:06O yönetsin.
10:07Bunu daha böyle tırnak içinde medeni yöntemlerle yapalım.
10:11Yani İsrail yavaş yavaş burayı ele geçirsin gibi bir plan olabilir.
10:14Yani beş yıl sonra mesela falan.
10:16Dolayısıyla buna karşı uyanık olmak lazım.
10:19Ben Filistinlilerin orada bu tür projelere de yeni bir aşamasıysa, yeni bir yöntemiyse buna da direneceklerini öngörüyorum.
10:27Ama en azından önümüzdeki süreçte, yani bakın bugün bombalama olmazsa, bugün insan ölmezse bunu şimdilik bir kazanç olarak görüyorum.
10:37Ama dediğim gibi içinde Filistinlilerin olmadığı bir çözümün, Cumhuriyet Halk Partisi'nin, Genel Başkanı Özgür Dözel'in yaptığı açıklamada olduğu gibi en önemli noktalardan biri o.
10:51Onların dışarıda bırakılarak bir çözümün de dayatılması, getirilmesi.
10:58Hani burada belki de bundan sonraki süreçti, Gazze'nin yönetiminde Filistinlilerin daha fazla söz sahibi olması için Türkiye gibi ülkeler girişimde bulunabilirler.
11:12Yani bu uluslararası yönetim kapasitesi, yetkisi giderek azalsın, burayı Filistinliler yönetiminde daha fazla söz sahibi olsun çizgisine doğru zorlanabilir.
11:26Yani yapılabilecek şeyler bunlar şu anda.
11:28Evet.
11:29Peki son soru olsun bu konuda.
11:31İlhan Bey bir yandan da tabii biraz bu plana bizi getiren bir konjonktür var.
11:35Tüm dünyada, hükümetler de nezdinde.
11:38Aslında İsrail'e çok ciddi bir tepki yükselmeye başladı.
11:41Arda Arda ülkeler filisini tanımaya başladılar.
11:44Tabii artık bombalar durduğunda ve çocuklar ölmediğinde şimdiye kadar olanları da unutmak mümkün değil.
11:51Bu anlamda tabii Trump ABD yönetimindeyken herhalde bir hesaplaşma söz konusu olmayacak ama genel bir durumu değerlendirmenizi isteyeyim.
11:58Bu plana bizi getiren yol ve bundan sonrası için bir soykırım yaşandı.
12:03Bugün onurlu bir barış, onurlu bir ateşkes mümkün mü?
12:07Ya çok zor.
12:10Hani şimdi onursuz demek istemem.
12:12İnsanlar çaresizlik içinde her şeyi kabul edebilirler.
12:14Hani hayatta kalmak adına buna bir şey demiyorum.
12:17Ama iki devletle çözüm konusunda da iki birbirinden birbirine zıt trend var.
12:24Bir taraftan dünyada evet çok sayıda ülke, batılı ülke, Fransa gibi, Kanada gibi, çok sayıda, İspanya gibi, Norveç gibi, Belçika, İrlandı falan çok sayıda ülke Filistin'i devlet olarak tanıdığı, ikili hatta Fransa, Suudi Arabistan'ın planı vardı.
12:47Onlar ikili, iki devletli çözümü zorladılar o planda.
12:54Fakat olmadı.
12:56Yani İngiliz, Amerikan planı daha baskın çıktı.
13:00Burada hani şeyi zorlamak gerekiyor.
13:04Yani dünyada bir taraftan Filistin devleti tanıma yolunda eğilim artarken, daha fazla devlet tanırken, bir taraftan da Netanyahu hükümeti bir Filistin devletinin maddi zeminini ortadan kaldıracak işler yapıyordu.
13:22Yani işte Batı Şeria'da mesela Filistin yönetiminin işini çok zorlaştırdı.
13:30İki bölgeyi birbirinden ayıran bir duvar çekmeye çalıştı, yerleşimci sayısı arttı, Filistin'leri evden çıkarma vakaları arttı falan.
13:37Dolayısıyla da bu iki zıt eğilimi bir şekilde dengelemek gerekiyor.
13:43Yani İsrail de şöyle bir tepki veriyor.
13:44Dünyada ne kadar ülke Filistin'i tanırsa o bu sefer Batı Şeria'daki baskıyı arttırmaya başlamıştı.
13:51O yüzden biraz hani oraya da yüklenmek gerekir.
13:54Yani şuna zorladılar İsrail'i.
13:57Batı Şeria'yı ilhak etmeyeceğim dedi.
14:00Gazze'yi de ilhak etmekten vazgeçti.
14:02Ama buna bu taktik bir geri çekilme mi?
14:05Yoksa orta vadeli bir şey mi?
14:08Planı yavaş yavaş sürdürecekler mi?
14:10Bunu zaman içinde göreceğiz.
14:11Ama dünyada da şunu söyleyeyim.
14:13Eğer Netanyahu şimdilik işgal, gazi ve Batı Şeria'yı ilhak pozisyonundan geri çekildiyse
14:24bunda da yine dünyadaki bu direnişin bütün Avrupa başkentlerinde, Amerika'da, Avustralya'da o kadar çok gösteri yapıldı ki
14:36Japonya'da, yani dünya kamuoyu çok İsrail'in karşısına geçti ve hükümetleri de zorladılar.
14:44Dolayısıyla bu kamuoyunun gücünü de gösteriyor yani yaşadığımız dönemde.
14:48Ha, Gazze'deki ölümleri sona erdirdi mi, azalttı mı tartışmalı ama hiç yoktan iyidir.
14:56Yani keşke mesela Türkiye'deki hükümet de samimi bir tavır gösterseydi, keşke daha aktif olsaydı bu konuda, keşke ticareti daha önce durdursaydı
15:08ve keşke Türkiye'de mesela limanlara, İsrail'e mal taşıyan gemilerin bulunduğu limanlara, Türkiye halkı da şey yapsaydı, orada gösteri yapsaydı falan.
15:20Bunları da hani isterdik, kitlesel gösterilerin daha fazla olmasında hani isterdik ama biz parti olarak elimizden geleni yapmaya çalıştık.
15:29En son işte İstanbul'da büyük bir mitingi düzenledik, Filistin mitingi.
15:37Yani uzun bir şey vardır, hani uluslararası alandaki görüşmelerimizin hepsinde, zirvelerde, toplantılarda Filistin davasını gündemde tuttuk.
15:47Sonuçta Muhalefet Partisi'yiz, devlet imkanlarımız olsaydı bundan çok daha fazlasını yapardık.
15:53Evet, peki İlhan Bey son kısa bir yorum da alacağım.
15:57Şimdi bir yandan alanınız olduğu için dış politika ilişkin bu Trump-Erdoğan görüşmesine ilişkin ve yapılan anlaşmalara ilişkin tartışmalar da devam ediyor.
16:05Dün aslında gündemimiz bir gazetecinin haberi olmadan elbette çekilen bir videodaki sözlerinin yayılması oldu.
16:12Bir de tabii Hakan Fidan'ın Kağan uçaklarıyla ilgili açıklamaları var.
16:16Sonrasında bir gazetecinden çok daha garip bir açıklama geldi.
16:19Uçağın motorunun yerli olmadığını Cumhurbaşkanı Erdoğan bilmiyordu gibi.
16:23Oraya dair de bir gündem değerlendirmesi almak isterim sizden.
16:28Bir süredir hükümet kanadında, ikidar kanadında bir çekişme var.
16:33Bunu biliyoruz.
16:34Yani bence CHP ile uğraşmayı bıraksınlar, kendilerine bir çeki düzen versinler.
16:42Ülke böyle yönetilmez.
16:44Eğer bakın gazeteciler bunu Türkiye'de, medyada konuşuyorsa bunu yabancılar da biliyordur.
16:52Bu Türkiye'yi zayıflatan bir sürece döndü.
16:55Yani iktidar böyle olmaz.
16:57İç siyaset, dış siyaset, devleti yönetmek ciddi iştir.
17:01Böyle taht kavgalarıyla devlet yönetimler, bu dış politika'ya da yansıyor.
17:06Hani görüyoruz, bir sürü alanda görüyoruz.
17:08Dolayısıyla da bu iç çekişmelerini bir an önce halletsinler.
17:13Bunun da yolu şundan geçiyor, demokratik bir Türkiye'den geçiyor.
17:17Çünkü otoriterleştikçe bu tür yollara daha fazla sapmaya başladılar.
17:21Evet.
17:22Peki.
17:23İlhan Bey çok teşekkür ederim.
17:24İyi ki katıldınız, vakit ayırdınız.
17:27Ben teşekkür ederim.
17:28İyi yayınlar, kolay gelsin.
17:29Hoşçakalın.
17:31Sevgili izleyenler, sizler için Cumhuriyet Halk Partisi'nin dış politikadan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İlhan Uzge'li ağırladım.
17:39Gazze'ye yönelik planı konuştuk efendim.
17:41Trump'ın 20 maddelik planı dün kamuoyuna yansıdı.
17:45Trump'ın bu planını Netanyahu'nun kabul ettiği, Hamas'ın da kabul etmesinin beklendiği konuşuluyor.
17:51Bu planda iki devletli çözüm yok ancak İsrail'in işgal ve ilhak planlarından vazgeçtiğine ilişkin, Gazze'yi boşaltacağına ilişkin, artık orada çocukların, insanların ölmeyeceğine ilişkin bir öngörü var.
18:03Cumhuriyet Halk Partisi'nin bu konudaki bakış açısını ve İlhan Uzge'nin değerlendirmelerini aktardık.
18:07İlerleyen günlerde sizler için bu konuları yeniden konuşacağız.
18:11Şimdilik hoşçakalın.
Yorumlar